એવં સ કથયન્નેવ નિદ્રયા જનમેજય। કૌન્તેયોઽપિ હૃતસ્તસ્મિઞ્શયને સ્વર્ગસન્નિભે
એ રીતે વાત કરતાં કરતાં, હે જનમેજય, કુંતીપુત્ર એ સ્વર્ગ સમાન શય્યામાં ઊંઘમાં તણાઈ ગયો.
મધુરેણૈવ ગીતેન વીણાશબ્દેન ચૈવ હ। પ્રબોધ્યમાનો બુબુધે સ્તુતિભિર્મઙ્ગલૈસ્તતા
મીઠા ગીત અને વીણા ના મધુર સ્વરે જાગૃત થયો અને શુભ સ્તુતિઓથી સંપૂર્ણ રીતે સચેત થયો.
સ કૃત્વાઽવશ્યકાર્યાણિ વાર્ષ્ણેયેનાભિનન્દિતઃ। `વાર્ષ્ણેયં સમનુજ્ઞાપ્ય તત્ર વાસમરોચયત્
અવશ્યક કાર્યો પૂર્ણ કર્યા પછી, વૃષ્ણિવંશી કૃષ્ણે તેને આવકાર્યો; પાંડવે કૃષ્ણની પરવાનગી લઈને ત્યાં જ રહેવાનું પસંદ કર્યું.
તથેત્યુક્ત્વા વાસુદેવો ભોજનં વૈ શશાસ હ। યતિરૂપધરં પાર્થં વિસૃજ્ય સહસા હરિઃ।' રથેન કાઞ્ચનાઙ્ગેન દ્વારકામભિજગ્મિવાન્
'તેથી જ' કહી કૃષ્ણે ભોજનની વ્યવસ્થા કરી; પછી હરિ, યતિના વેશમાં રહેલા પાર્થને ત્યાં છોડી, સોનાથી શોભતા રથમાં ઝડપથી દ્વારકા તરફ ચાલ્યો ગયો.
અલઙ્કૃતા દ્વારકા તુ બભૂવ જનમેજય
દ્વારકા ખૂબ જ સુંદર રીતે શોભી ઉઠી, હે જનમેજય.
દિદૃક્ષન્તશ્ચ ગોવિન્દં દ્વારકાવાસિનો જનાઃ। નરેન્દ્રમાર્ગમાજગ્મુસ્તૂર્ણં શતસહસ્રશઃ
દ્વારકાવાસીઓએ ગોવિંદના દર્શન માટે રાજમાર્ગે હજારો-લાખો લોકો ઉત્સાહથી દોડી આવ્યા.
ક્ષણાર્ધમપિ વાર્ષ્ણેયા ગોવિન્દવિરહાક્ષમાઃ। કૌતૂહલસમાવિષ્ટા ભૃશમુત્પ્રેક્ષ્ય સંસ્થિતાઃ
વૃષ્ણિઓ તો ગોવિંદથી અડધો ક્ષણ પણ વિયોગ સહન કરી શકતા નહોતા; તેઓ ઉત્સુકતા અને આશ્ચર્યથી ઊભા રહ્યા.
અવલોકેષુ નારીણાં સહસ્રાણિ શતાનિ ચ। ભોજવૃષ્ણ્યન્ધકાનાં ચ સમવાયો મહાનભૂત્
સ્ત્રીઓમાં પણ હજારો-લાખો નજરે જોયા; અને ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધક વંશના લોકોનો મોટો મેળો એકઠો થયો.
સ તથા સત્કૃતઃ સર્વૈર્ભોજવૃષ્ણ્યન્ધકાત્મજૈઃ। અભિવાદ્યાભિવાદ્યાંશ્ચ સર્વૈશ્ચ પ્રતિનન્દિતઃ
બધા ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધક વંશના પુત્રોએ તેને સન્માન આપ્યો; તેણે સૌને વંદન કર્યું અને સૌએ તેને હર્ષથી આવકાર્યો.
કુમારૈઃ સર્વશો વીરઃ સત્કારેણાભિચોદિતઃ। સમાનવયસઃ સર્વાનાશ્લિષ્ય સ પુનઃપુનઃ
બધા યુવરાજોએ પ્રેમથી આવકાર આપ્યો; અને તે વીર, સમવયસ્ક સૌને વારંવાર ભેટી અને ભેટી આનંદિત થયો.
કૃષ્ણઃ સ્વભવનં રમ્યં પ્રવિવેશ મહાબલઃ। પ્રભાસાદાગતં દેવ્યઃ સર્વાઃ કૃષ્ણમપૂજયન્
કૃષ્ણે, પોતાની સુંદર હવેલીમાં પ્રવેશ કર્યો; પ્રભાસથી આવેલી બધી રાણીઓએ કૃષ્ણની પૂજા કરી.
તતઃ કતિપયાહસ્ય તસ્મિન્રૈવતકે ગિરૌ। વૃષ્ણ્યન્ધકાનામભવદુત્સવો નૃપસત્તમ
થોડા દિવસ પછી, રૈવતક પર્વત પર, વૃષ્ણિ અને અંધક વંશના લોકો માટે ઉત્સવ યોજાયો.
તત્ર દાનં દદુર્વીરા બ્રાહ્મણેભ્યઃ સહસ્રશઃ। ભોજવૃષ્ણ્યન્ધકાશ્ચૈવ મહે તસ્ય ગિરેસ્તદા
ત્યાં વીરોએ હજારો બ્રાહ્મણોને દાન આપ્યું; ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધકોએ પણ એ પર્વત પર ઉદારતા પૂર્વક દાન આપ્યું.
પ્રસાદૈ રત્નચિત્રૈશ્ચ ગિરેસ્તસ્ય સમન્તતઃ। સ દેશઃ શોભિતો રાજન્કલ્પવૃક્ષૈશ્ચ સર્વશઃ
ચારે બાજુ વિવિધ રત્નો અને ભેટોથી એ પ્રદેશ શોભાઈ ઉઠ્યો, અને સર્વત્ર કલ્પવૃક્ષો હતાં.
વાદિત્રાણિ ચ તત્રાન્યે વાદકાઃ સમવાદયન્। નનૃતુર્નર્તકાશ્ચૈવ જગુર્ગેયાનિ ગાયનાઃ
ત્યાં વાદકો વિવિધ વાદ્યો વગાડી રહ્યા હતા, નૃત્યાંગનાઓ નૃત્ય કરી રહી હતી અને ગાયકોએ ગીતો ગાયા.
અલઙ્કૃતાઃ કુમારાશ્ચ વૃષ્ણીનાં સુમહૌજસામ્। યાનૈર્હાટકચિત્રૈશ્ચ ચઞ્ચૂર્યન્તે સ્મ સર્વશઃ
વૃષ્ણિ વંશના યુવાનો સજ્જ અને તેજસ્વી, સોનાથી શોભિત રથોમાં સર્વત્ર ફરતા હતા.
પૌરાશ્ચ પાદચારેણ યાનૈરુચ્ચાવચૈસ્તથા। સદારાઃ સાનુયાત્રાશ્ચ શતશોઽથ સહસ્રશઃ
નગરવાસીઓ, કેટલાંક પગપાળા અને કેટલાંક ઊંચા-નીચા વાહનોમાં, પોતાની પત્નીઓ અને પરિવાર સાથે સૈંકડો-હજારોની સંખ્યામાં આવ્યા.
તતો હલધરઃ ક્ષીબો રેવતીસહિતઃ પ્રભુઃ। અનુગમ્યમાનો ગન્ધર્વૈરચરત્રત્ર ભારત
પછી, હલધરે, રેવતી સાથે અને મસ્ત અવસ્થામાં, ગાંધીર્વો દ્વારા અનુસરીને ત્યાં ફર્યા.
તથૈવ રાજા વૃષ્ણીનામુગ્રસેનઃ પ્રતાપવાન્। અનુગીયમાનો ગન્ધર્વૈઃ સ્ત્રીસહસ્રસહાયવાન્
એ જ રીતે, વૃષ્ણિ વંશના મહાન રાજા ઉગ્રસેન પણ હજારો સ્ત્રીઓ સાથે, ગાંધીર્વો દ્વારા સ્તુતિ પામતા આવ્યા.
રૌક્મિણેયશ્ચ સામ્બશ્ચ ક્ષીબૌ સમરદુર્મદૌ। દિવ્યમાલ્યામ્બરધરૌ વિજહ્વાતેઽમરાવિવ
રુક્મિણીપુત્ર અને સામ્બ, બંને મસ્ત અને યુદ્ધમાં ગર્વીલા, દિવ્ય માળા અને વસ્ત્ર ધારણ કરીને, દેવતાઓની જેમ ફરતા હતા.
અક્રૂરઃ સારણશ્ચૈવ ગદો બભ્રુર્વિદૂરથઃ। નિશઠશ્ચારુદેષ્ણશ્ચ પૃથુર્વિપૃથુરેવ ચ
અકૃરૂર, સારણ, ગદ, બભ્રુ, વિદૂરથ, નિશઠ, ચારુદેષ્ણ, પૃથુ અને વિપૃથુ પણ ત્યાં હાજર હતા.
સત્યકઃ સાત્યકિશ્ચૈવ ભઙ્ગકારમહારવૌ। હાર્દિક્ય ઉદ્ધવશ્ચૈવ યે ચાન્યે નાનુકીર્તિતાઃ
સત્યક, સાત્યકી, ભંગકાર નામના પરાક્રમી, હાર્દિક્ય, ઉદ્ધવ અને અન્ય અનેક પણ ત્યાં ઉપસ્થિત હતા.
એતે પરિવૃતાઃ સ્ત્રીભિર્ગન્ધર્વૈશ્ચ પૃથક્પૃથક્। તમુત્સવં રૈવતકે શોભયાઞ્ચક્રિરે તદા
આ બધા, અલગ-અલગ સ્ત્રીઓ અને ગાંધીર્વો સાથે ઘેરાયેલા, એ રૈવતક પર્વતના ઉત્સવને વધુ શોભાવાન બનાવતા હતા.
વાસદેવો યયૌ તત્ર સહ સ્ત્રીભિર્મુદાન્વિતઃ। દત્ત્વા દાનં દ્વિજાતિભ્યઃ પરિવ્રાજમપશ્યત
વસુદેવ પણ આનંદથી સ્ત્રીઓ સાથે ત્યાં ગયા; દ્વિજોને દાન આપ્યા પછી તેમણે સંન્યાસીઓને જોયા.
ચિત્રકૌતૂહલે તસ્મિન્વર્તમાને મહાદ્ભુતે। વાસુદેવશ્ચ પાર્થશ્ચ સહિતૌ પરિજગ્મતુઃ
જ્યારે એ અદ્ભુત અને રંગીન દ્રશ્ય ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે વસુદેવ અને પાર્થ સાથે સાથે ફરતા હતા.
તત્ર ચઙ્ક્રમમાણૌ તૌ વસુદેવસુતાં શુભામ્। અલઙ્કૃતાં સખીમધ્યે ભદ્રાં દદૃશતુસ્તદા
ત્યાં ફરતા ફરતા, બંનેએ વસુદેવની સુંદર પુત્રી ભદ્રાને, સખીઓ વચ્ચે અને શણગારેલી જોઈ.
દૃષ્ટ્વૈવ તામર્જુનસ્ય કન્દર્પઃ સમજાયત। તં તદૈકાગ્રમનસં કૃષ્ણઃ પાર્થમલક્ષયત્
તેણે જોઈને, અર્જુનના મનમાં કામજાગૃતિ થઈ; કૃષ્ણે પાર્થનું મન એકાગ્ર થયેલું જોઈ લીધું.
અબ્રવીત્પુરુષવ્યાઘ્રઃ પ્રસહન્નિવ ભારત। વનેચરસ્ય કિમિદં કામેનાલોડ્યતે મનઃ
પુરૂષોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃષ્ણે, будто મજબૂરીથી, કહ્યું: 'વનમાં રહેતા માણસનું મન કામથી કેમ ઉથલપાથલ થાય છે?'
મમૈષા ભગિની પાર્થ સારણસ્ય સહોદરી। સુભદ્રા નામ ભદ્રં તે પિતુર્મે દયિતા સુતા। યદિ તે વર્તતે બુદ્ધિર્વક્ષ્યામિ પિતરં સ્વયમ્
પાર્થ, આ મારી બહેન છે, સારણની સહોદરી. તેનું નામ સુભદ્રા છે, ભગવાન તારી ભલાઈ કરે. એ મારા પિતાની પ્રિય દીકરી છે. જો તારે મનમાં ઈચ્છા હોય, તો હું જ પપાને કહું.
દુહિતા વસુદેવસ્ય વાસુદેવસ્ય ચ સ્વસા। રૂપેણ ચૈષા સંપન્ના કમિવૈષા ન મોહયેત્
એ વસુદેવની દીકરી અને વાસુદેવની બહેન છે. એના રૂપથી તો કોણ મોહિત ન થાય?