દીપ્યમાના શ્રિયા રાજન્દિવ્યરૂપા મનોરમા। તદદ્ભુતં મહદ્દૃષ્ટ્વા કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ
રાજાશ્રી, કુંતીપુત્ર ધનંજયે જ્યારે એ દિવ્ય અને મોહક રૂપથી તેજસ્વી સ્ત્રીને જોયા, ત્યારે એ અદભુત દૃશ્ય જોઈને આશ્ચર્યચકિત થયો.
તાં સ્ત્રિયં પરમપ્રીત ઇદં વચનમબ્રવીત્। કા વૈ ત્વમસિ કલ્યાણિકુતો વાઽસિ જલેચરી
એ સ્ત્રીને જોઈને, ધનંજયે હર્ષથી પૂછ્યું: 'હે શુભે, તું કોણ છે? અને કયાંથી આવી છે, જળમાં વસતી વાળી?'
અપ્સરાઽસ્મિ મહાબાહો દેવારણ્યવિહારિણી
હે મહાબાહુ, હું અપ્સરા છું, દેવોના વનોમાં વિહાર કરતી.
ઇષ્ટા ધનપતેર્નિત્યં વર્ગા નામ મહાબલ। મમ સખ્યશ્ચતસ્રોઽન્યાઃ સર્વાઃ કામગમાઃ શુભાઃ
'વર્ગા' નામની, ધનપતિને હંમેશા પ્રિય અને મહાબળશાળી, એ હું છું. મારી ચાર સખીઓ પણ છે, બધી સુંદર અને ઇચ્છા પ્રમાણે ફરતી.
તાભિઃ સાર્ધં પ્રયાતાઽસ્મિ લોકપાલનિવેશનમ્। તતઃ પશ્યામહે સર્વા બ્રાહ્મણં સંશિતવ્રતમ્
હું અને મારી સખીઓ મળીને લોકપાલોના નિવાસસ્થાને ગયેલી. ત્યાં અમે સૌએ એક કઠોર વ્રત ધરાવતાં બ્રાહ્મણને જોયો.
રૂપવન્તમધીયાનમેકમેકાન્તચારિણમ્। તસ્યૈવ તપસા રાજંસ્તદ્વયં તેજસા વૃતમ્
હે રાજા, એ બ્રાહ્મણ સુંદર, વિદ્વાન અને એકલા ફરતો હતો. એની તપસ્યાના તેજથી અમે બધાં ઘેરાઈ ગયાં.
આદિત્ય ઇવ તં દેશં ઇત્વં સર્વ વ્યકાશયત્। તસ્ય દૃષ્ટ્વા તપસ્તાદૃગ્રૂપચાદ્ભુતમુત્તમમ્
એ સૂર્ય જેવો આખા પ્રદેશને પ્રકાશિત કરતો હતો. એની તપસ્યા, અદભુત અને શ્રેષ્ઠ રૂપ જોઈને અમે ચકિત રહી ગયાં.
અવતીર્ણાઃ સ્મ તં દેશં તપોવિઘ્નચિકીર્ષયા। અહં ચ સૌરભેયી ચ સમીચી બુદ્બુદા લતા
એ બ્રાહ્મણની તપસ્યા ભંગ કરવા માટે અમે ત્યાં ઊતર્યાં; હું, સૌરભેયી, સમીચી, બુદબુદા અને લતા.
યૌગપદ્યેન તં વિપ્રમભ્યગચ્છામ ભારત। ગાયન્ત્યોઽથહસન્ત્યશ્ચ લોભયિત્વા ચ તં દ્વિજં
હે ભારત, અમે સૌ એકસાથે એ બ્રાહ્મણ પાસે ગયા, ગીત ગાતા, હસતા અને તેને લલચાવવાનો પ્રયાસ કરતા.
સ ચ નાસ્માસુ કૃતવાન્મનો વીર કથંચન। નાકમ્પત મહાતેજાઃ સ્થિતસ્તપસિ નિર્મલે
પણ, હે વીર, એ મહાતેજસ્વી બ્રાહ્મણે અમારામાં જરા પણ મન લગાવ્યું નહીં; એ શુદ્ધ તપસ્યામાં અડગ રહ્યો.
સોઽશપત્કુપિતોઽસ્માંસ્તુ બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયર્ષભ। ગ્રાહભૂતા જલે યૂયં ચરિષ્યથ શતં સમાઃ
હે ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠ, એ બ્રાહ્મણ ગુસ્સે થઈને અમને શાપ આપ્યો: 'તમે બધા જળમાં વસતા જીવ બની, શત વર્ષ સુધી પાણીમાં ફરશો.'
તતો વયં પ્રવ્યથિતાઃ સર્વા ભારતસત્તમ। અયામ શરણં વિપ્રં તં તપોધનમચ્યુતમ્
પછી, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, અમે બધાં ખૂબ દુઃખી થઈએ અને એ તપસ્વી, અડગ બ્રાહ્મણની શરણમાં ગયા.
રૂપેણ વયસા ચૈવ કન્દર્પેણ ચ દર્પિતાઃ। અયુક્તં કૃતવત્યઃ સ્મ ક્ષન્તુમર્હસિ નો દ્વિજ
અમારી સુંદરતા, યુવાની અને કામદેવતાથી ગર્વિત થઈ, અમારે અયોગ્ય વર્તન કર્યું; હે બ્રાહ્મણ, અમને માફ કરો.
એષ એવ વધોઽસ્માકં સ્વયં પ્રાપ્તસ્તપોધન। યદ્વયં સંશિતાત્માનં પ્રલોબ્ધું ત્વામિહાગતાઃ
હે તપસ્વી, આ દંડ અમને આપોઆપ મળ્યો છે, કેમ કે અમે અડગ મનવાળા તમને લલચાવવા આવ્યા હતા.
અવધ્યાસ્તુ સ્ત્રિયઃ સૃષ્ટા મન્યન્તે ધર્મચારિણઃ। તસ્માદ્ધર્મેણ વર્ધ ત્વં નાસ્મન્હિંસિતુમર્હસિ
ધર્મનિષ્ઠ પુરુષો સ્ત્રીઓને અપરાધ્ય માને છે; તેથી, તમે ધર્મમાં વૃદ્ધિ કરો અને અમને દુઃખ ન આપો.
સર્વભૂતેષુ ધર્મજ્ઞ મૈત્રો બ્રાહ્મણ ઉચ્યતે। સત્યો ભવતુ કલ્યાણ એષ વાદો મનીષિણામ્
બધા જીવોમાં મિત્રભાવ રાખનાર અને ધર્મ જાણનાર બ્રાહ્મણ કહેવાય છે; હે શુભે, આ વાત સાચી રહે, કેમ કે આ જ વિદ્વાનોની શીખ છે.
શરણં ચ પ્રપન્નાનાં શિષ્ટાઃ કુર્વન્તિ પાલનમ્। શરણં ત્વાં પ્રપન્નાઃ સ્મ તસ્માત્ત્વં ક્ષન્તુમર્હસિ
શિષ્ટ પુરુષો શરણમાં આવેલા લોકોની રક્ષા કરે છે; અમે તમારી શરણમાં આવ્યા છીએ, તેથી તમે અમને માફ કરો.
એવમુક્તઃ સ ધર્માત્મા બ્રાહ્મણઃ શુભકર્મકૃત્। પ્રસાદં કૃતવાન્વીર રવિસોમસમપ્રભઃ
આ રીતે કહ્યાબાદ, એ ધર્મનિષ્ઠ અને શુભકર્મ કરનાર બ્રાહ્મણે, સૂર્ય-ચંદ્ર જેવું તેજ ધરાવી, હે વીર, અમારે પર કૃપા કરી.
શતં શતસહસ્રં તુ સર્વમક્ષય્યવાચકમ્। પરિમાણં શતં ત્વેતન્નેદમક્ષય્યવાચકમ્
સૌને અક્ષય કહેવાય છે, પણ અહીં તો માત્ર એક સો છે, એટલે આ અક્ષય કહેવાતું નથી.
યદા ચ વો ગ્રાહભૂતા ગૃહ્ણન્તીઃ પુરુષાઞ્જલે। ઉત્કર્ષતિ જલાત્તસ્માત્સ્થલં પુરુષસત્તમઃ
જ્યારે તમે પકડનાર આત્માઓ બનીને પુરુષોને હાથથી પકડો છો, ત્યારે શ્રેષ્ઠ પુરુષ તેમને પાણીમાંથી જમીન પર લઈ આવે છે.
તદા યૂયં પુનઃ સર્વાઃ સ્વં રૂપં પ્રતિપત્સ્યથ। અનૃતં નોક્તપૂર્વં મે હસતાપિ કદાચન
પછી તમે બધાજ ફરીથી તમારું સ્વરૂપ મેળવો છો; મેં ક્યારેય અસત્ય બોલ્યું નથી, મજાકમાં પણ નહીં.
તાનિ સર્વાણિ તીર્થાનિ તતઃ પ્રભૃતિ ચૈવ હ। નારીતીર્થાનિ નામ્નેહ ખ્યાતિં યાસ્યન્તિ સર્વશઃ। પુણ્યાનિ ચ ભવિષ્યન્તિ પાવનાનિ મનીષિણાં
ત્યાંથી બધા તીર્થો અહીં 'સ્ત્રી તીર્થ' તરીકે જાણીતા થશે; જ્ઞાની લોકો માટે એ પવિત્ર અને પાપહરણ બનશે.
તતોઽભિવાદ્ય તં વિપ્રં કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્। અચિન્તયામોઽપસૃત્ય તસ્માદ્દેશાત્સુદુઃખિતાઃ
પછી અમે એ બ્રાહ્મણને વંદન કરીને પ્રદક્ષિણ કરી, ખૂબ દુઃખી થઈને એ સ્થળેથી દૂર ગયા.
ક્વ નુ નામ વયં સર્વાઃ કાલેનાલ્પેન તં નરમ્। સમાગચ્છેમ યો નસ્તદ્રૂપમાપાદયેત્પુનઃ
અરે, ક્યાં અને કેવી રીતે અમે બધા મળીને એ પુરુષને ટૂંકા સમયમાં મળીએ, જે અમને ફરીથી આપણા સ્વરૂપમાં લાવી શકે?
તા વયં ચિન્તયિત્વૈવ મુહૂર્તાદિવ ભારત। દૃષ્ટવત્યો મહાભાગં દેવર્ષિમુત નારદમ્
આવી રીતે થોડું વિચાર્યા પછી, હે ભારત, અમે મહાન દેવર્ષિ નારદજીને જોયા.
સંપ્રહૃષ્ટાઃ સ્મ તં દૃષ્ટ્વા દેવર્ષિમમિતદ્યુતિમ્। અભિવાદ્ય ચ તં પાર્થ સ્થિતાઃ સ્મ વ્રીડિતાનનાઃ
અમે એ અજોડ તેજવાળા દેવર્ષિને જોઈને આનંદિત થયા; હે પાર્થ, તેમને વંદન કરીને શરમાઈને ઊભા રહ્યા.
સ નોઽપૃચ્છદ્દુઃખમૂલમુક્તવત્યો વયં ચ તમ્। શ્રઉત્વા તત્ર યથાવૃત્તમિદં વચનમબ્રવીત્
તેમણે અમને દુઃખનું કારણ પૂછ્યું, અને અમે બધું કહેલું. બધું સાંભળી તેમણે આ રીતે કહ્યું.
દક્ષિણે સાગરાનૂપે પઞ્ચ તીર્થાનિ સન્તિ વૈ। પુણ્યાનિ રમણીયાનિ તાનિ ગચ્છત મા ચિરં
દક્ષિણ દરિયાના કિનારે પાંચ પવિત્ર અને સુંદર તીર્થો છે; ત્યાં જલ્દી જાવ.
તત્રાશુ પુરુષવ્યાઘ્રઃ પાણ્ડવેયો ધનઞ્જયઃ। મોક્ષયિષ્યતિ શુદ્ધાત્મા દુઃખાદસ્માન્ન સંશયઃ
ત્યાં પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ, ધનંજય, શુદ્ધ હૃદયવાળો, અમને નિશ્ચયે દુઃખમાંથી મુક્ત કરશે.
ઇત્યુક્ત્વા નારદઃ સર્વાસ્તત્રૈવાન્તરધીયત।' તસ્ય સર્વા વયં વીર શ્રુત્વા વાક્યમિતો ગતાઃ। તદિદં સત્યમેવાદ્ય મોક્ષિતાહં ત્વયાઽનઘ
આ રીતે કહીને નારદજી અદૃશ્ય થયા; હે વીર, તેમનાં વચન સાંભળી અમે ત્યાંથી નીકળી ગયા. આજે, નિર્દોષ, તું મને સાચે જ મુક્ત કર્યો છે.