તમુવાચાથ રાજા સ સાન્ત્વપૂર્વમિદં વચઃ। રાજા પ્રભઞ્જનો નામ કુલેઽસ્મિન્સંબભૂવ હ
પછી રાજાએ સૌમ્ય વાણીમાં કહ્યું: 'આ કુળમાં પ્રભંજન નામના રાજા થયા હતા.'
અપુત્રઃ પ્રસવેનાર્થી તપસ્તેપે સ ઉત્તમમ્। ઉગ્રેણ તપસા તેન દેવદેવઃ પિનાકધૃક્
તેમને સંતાન નહોતું અને સંતાનની ઇચ્છાથી તેમણે કઠિન તપ કર્યું; તેમના ઉગ્ર તપથી પિનાકધારી દેવદેવ મહાદેવ પ્રસન્ન થયા.
ઈશ્વરસ્તોષિતઃ પાર્થ દેવદેવઃ ઉમાપતિઃ। સ તસ્મૈ ભઘવાન્પ્રાદાદેકૈકં પ્રસવં કુલે
પાર્થ, દેવોના દેવ અને ઉમાપતિ ભગવાન પ્રસન્ન થયા અને તેમણે આ કુળમાં દરેકને એક સંતાન આપ્યું.
એકૈકઃ પ્રસવસ્તસ્માદ્ભવત્યસ્મિન્કુલે સદા। તેષાં કુમારાઃ સર્વેષાં પૂર્વેષાં મમ જજ્ઞિરે
આથી, અમારા કુળમાં હંમેશાં દરેકને માત્ર એક જ સંતાન થાય છે; મારા પૂર્વજોના બધા પુત્રો પણ આમ જ જન્મ્યા હતા.
એકા ચ મમ કન્યેયં કુલસ્યોત્પાદની ભૃશમ્। પુત્રો મમાયમિતિ મે ભાવના પુરુષર્ષભ
અને મારી આ એક દીકરી ખાસ કરીને કુળને આગળ વધારવા માટે છે; મને હંમેશાં એવું લાગ્યું કે, 'આ મારું પુત્ર છે.' હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ.
પુત્રિકાહેતુવિધિના સંજ્ઞિતા ભરતર્ષભ। તસ્માદેકઃ સુતો યોઽસ્યાં જાયતે ભારત ત્વયા
પુત્રીકાના નિયમ પ્રમાણે, હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, તેથી આ દીકરીથી જે એક પુત્ર જન્મશે, એ તારો ગણાશે, હે ભારત.
એતચ્છુલ્કં ભવત્વસ્યાઃ કુલકૃજ્જાયતામિહ। એતેન સમયેનેમાં પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ પાણ્ડવ
આ દીકરી માટે એ જ શુલ્ક ગણાય કે, તેના કુળમાં જન્મેલો પુત્ર કુળને આગળ વધારશે; આ શરતે તું તેને સ્વીકાર, હે પાંડવ.
સ તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય તાં કન્યાં પ્રતિગૃહ્ય ચ। `માસે ત્રયોદશે પાર્થઃ કૃત્વા વૈવાહિકીં ક્રિયામ્।' ઉવાસ નગરે તસ્મિન્માસાંસ્ત્રીન્સ તયા સહ
પાર્થે 'જેમ તું કહે તેમ' કહીને તે કન્યાને સ્વીકારી અને તેરમા મહિને વિવાહવિધિ કરી; ત્યારબાદ તે ત્રણ મહિના સુધી એ શહેરમાં તેની સાથે રહ્યો.
તતઃ સમુદ્રે તીર્થાનિ દક્ષિમે ભરતર્ષભઃ। અભ્યગચ્છત્સુપુણ્યાનિ સોભિતાનિ તપસ્વિભિઃ
પછી, હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, દક્ષિણ સમુદ્રના પવિત્ર તીર્થો તરફ ગયો, જે મહાપુણ્યવંત અને તપસ્વીઓથી શોભતા હતા.
વર્જયન્તિ સ્મ તીર્તાનિ તત્ર પઞ્ચ સમ તાપસાઃ। અવકીર્ણાનિ યાન્યાસન્પુરસ્તાત્તુ તપસ્વિભિઃ
ત્યાં પાંચ તપસ્વીઓ એવા તીર્થો ટાળી જતા, જે અગાઉ બીજા તપસ્વીઓ દ્વારા અપવિત્ર થયેલા હતા.
અગસ્ત્યતીર્થં સૌભદ્રં પૌલોમં ચ સુપાવનમ્। કારન્ધમં પ્રસન્નં ચ મહમેધફલં ચ તત્
તેણે અગસ્ત્ય તીર્થ, સૌભદ્ર, અત્યંત પવિત્ર પૌલોમ, શાંતકારંધમ અને મહાયજ્ઞફળ આપતું તીર્થ જોયું.
ભારદ્વાજસ્ય તીર્થં તુ પાપપ્રશમનં મહત્। એતાનિ પઞ્ચ તીર્થાનિ દદર્શ કુરુસત્તમઃ
તેણે મહાન પાપહરણ ભારદ્વાજ તીર્થ પણ જોયું; આ પાંચેય તીર્થો કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠે નિહાળ્યા.
વિવિક્તાન્યુપલક્ષ્યાથ તાનિ તીર્થાનિ પાણ્ડવઃ। દૃષ્ટ્વા ચ વર્જ્યમાનાનિ મુનિભિર્ધર્મબુદ્ધિભિઃ
પાંડવે જોયું કે એ તીર્થો એકાંત છે અને ધર્મજ્ઞ તપસ્વીઓ એ તીર્થો ટાળી રહ્યા છે.
તપસ્વિનસ્તતોઽપૃચ્છત્પ્રાઞ્જલિઃ કુરુનન્દનઃ। તીર્થાનીમાનિ વર્જ્યન્તે કિમર્થં બ્રહ્મવાદિભિઃ
પછી, કુરુકુલના દીકરાએ હાથ જોડીને તપસ્વીઓને પૂછ્યું: 'બ્રહ્મજ્ઞો આ તીર્થો કેમ ટાળી જાય છે?'
ગ્રાહાઃ પઞ્ચ વસન્ત્યેષુ હરન્તિ ચ તપોધનાન્। તત એતાનિ વર્જ્યન્તે તીર્થાનિ કુરુનન્દન
ત્યાં પાંચ ઘોઘરા રહે છે, જે તપસ્વીઓને પકડી જાય છે; તેથી, હે કુરુનંદન, એ તીર્થો ટાળવામાં આવે છે.
તેષાં શ્રુત્વા મહાબાહુર્વાર્યમાણસ્તપોધનૈઃ। જગામ તાનિ તીર્થાનિ દ્રષ્ટું પુરુષસત્તમઃ
આ સાંભળીને, તપસ્વીઓએ રોક્યા છતાં, મહાબાહુ અને પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ એ તીર્થો જોવા ગયો.
તતઃ સૌભદ્રમાસાદ્ય મહર્ષેસ્તીર્થમુત્તમમ્। વિગાહ્ય સહસા શૂરઃ સ્નાનં ચક્રે પરન્તપઃ
પછી, મહર્ષિનું ઉત્તમ સૌભદ્ર તીર્થ પહોંચી, શૂરવીરે તરત જ therein પ્રવેશ કરી અને સ્નાન કર્યું.
અથ તં પુરુષવ્યાઘ્રમન્તર્જલચરો મહાન્। જગ્રાહ ચરણે ગ્રાહઃ કુન્તીપુત્રં ધનઞ્જયમ્
ત્યાં, પાણીમાં રહેનાર એક મોટો ઘોઘરો, કુંતીપુત્ર ધનંજયના પગને પકડી બેઠો.
સ તમાદાય કૌન્તેયો વિસ્ફુરન્તં જલેચરમ્। ઉદતિષ્ઠન્મહાબાહુર્બલેન બલિનાં વરઃ
કુંતીપુત્ર મહાબાહુએ એ પાણીના પ્રાણીને, જે ફફડી રહ્યું હતું, બળથી ખેંચી ઉપર ઉપાડી લીધું.
ઉત્કૃષ્ટ એવ ગ્રાહસ્તુ સોઽર્જુનેન યશસ્વિના। બભૂવ નારી કલ્યાણી સર્વાભરણભૂષઇતા
જેમજ અર્જુને એ ઘોઘરાને બહાર ખેંચ્યો, એ તરત જ સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભાયમાન સુંદર સ્ત્રી બની ગઈ.
દીપ્યમાના શ્રિયા રાજન્દિવ્યરૂપા મનોરમા। તદદ્ભુતં મહદ્દૃષ્ટ્વા કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ
રાજાશ્રી, કુંતીપુત્ર ધનંજયે જ્યારે એ દિવ્ય અને મોહક રૂપથી તેજસ્વી સ્ત્રીને જોયા, ત્યારે એ અદભુત દૃશ્ય જોઈને આશ્ચર્યચકિત થયો.
તાં સ્ત્રિયં પરમપ્રીત ઇદં વચનમબ્રવીત્। કા વૈ ત્વમસિ કલ્યાણિકુતો વાઽસિ જલેચરી
એ સ્ત્રીને જોઈને, ધનંજયે હર્ષથી પૂછ્યું: 'હે શુભે, તું કોણ છે? અને કયાંથી આવી છે, જળમાં વસતી વાળી?'
અપ્સરાઽસ્મિ મહાબાહો દેવારણ્યવિહારિણી
હે મહાબાહુ, હું અપ્સરા છું, દેવોના વનોમાં વિહાર કરતી.
ઇષ્ટા ધનપતેર્નિત્યં વર્ગા નામ મહાબલ। મમ સખ્યશ્ચતસ્રોઽન્યાઃ સર્વાઃ કામગમાઃ શુભાઃ
'વર્ગા' નામની, ધનપતિને હંમેશા પ્રિય અને મહાબળશાળી, એ હું છું. મારી ચાર સખીઓ પણ છે, બધી સુંદર અને ઇચ્છા પ્રમાણે ફરતી.
તાભિઃ સાર્ધં પ્રયાતાઽસ્મિ લોકપાલનિવેશનમ્। તતઃ પશ્યામહે સર્વા બ્રાહ્મણં સંશિતવ્રતમ્
હું અને મારી સખીઓ મળીને લોકપાલોના નિવાસસ્થાને ગયેલી. ત્યાં અમે સૌએ એક કઠોર વ્રત ધરાવતાં બ્રાહ્મણને જોયો.
રૂપવન્તમધીયાનમેકમેકાન્તચારિણમ્। તસ્યૈવ તપસા રાજંસ્તદ્વયં તેજસા વૃતમ્
હે રાજા, એ બ્રાહ્મણ સુંદર, વિદ્વાન અને એકલા ફરતો હતો. એની તપસ્યાના તેજથી અમે બધાં ઘેરાઈ ગયાં.
આદિત્ય ઇવ તં દેશં ઇત્વં સર્વ વ્યકાશયત્। તસ્ય દૃષ્ટ્વા તપસ્તાદૃગ્રૂપચાદ્ભુતમુત્તમમ્
એ સૂર્ય જેવો આખા પ્રદેશને પ્રકાશિત કરતો હતો. એની તપસ્યા, અદભુત અને શ્રેષ્ઠ રૂપ જોઈને અમે ચકિત રહી ગયાં.
અવતીર્ણાઃ સ્મ તં દેશં તપોવિઘ્નચિકીર્ષયા। અહં ચ સૌરભેયી ચ સમીચી બુદ્બુદા લતા
એ બ્રાહ્મણની તપસ્યા ભંગ કરવા માટે અમે ત્યાં ઊતર્યાં; હું, સૌરભેયી, સમીચી, બુદબુદા અને લતા.
યૌગપદ્યેન તં વિપ્રમભ્યગચ્છામ ભારત। ગાયન્ત્યોઽથહસન્ત્યશ્ચ લોભયિત્વા ચ તં દ્વિજં
હે ભારત, અમે સૌ એકસાથે એ બ્રાહ્મણ પાસે ગયા, ગીત ગાતા, હસતા અને તેને લલચાવવાનો પ્રયાસ કરતા.
સ ચ નાસ્માસુ કૃતવાન્મનો વીર કથંચન। નાકમ્પત મહાતેજાઃ સ્થિતસ્તપસિ નિર્મલે
પણ, હે વીર, એ મહાતેજસ્વી બ્રાહ્મણે અમારામાં જરા પણ મન લગાવ્યું નહીં; એ શુદ્ધ તપસ્યામાં અડગ રહ્યો.