ઋતેઽમરત્વં યુવયોઃ સર્વમુક્તં ભવિષ્યતિ। અન્યદ્વૃણીતં મૃત્યોશ્ચ વિધાનમમરૈઃ સમ્
પિતામહે કહ્યું: 'અમરત્વ સિવાય, તમે જે ઇચ્છો તે બધું મળશે; બીજું કોઈ વર માંગો, કારણ કે અમરત્વ તો અમરદેવતાઓને પણ મળતું નથી.'
પ્રભવિષ્યાવ ઇતિ યન્મહદભ્યુદ્યતં તપઃ। યુવયોર્હેતુનાનેન નામરત્વં વિધીયતે
'તમે જે મહાન તપ કર્યું છે એથી શક્તિશાળી બનવાનો વિચાર રાખીને, એ કારણથી તમને અમરત્વ મળતું નથી.'
ત્રૈલોક્યવિજયાર્થાય ભવદ્ભ્યામાસ્થિતં તપઃ। હેતુનાઽનેન દૈત્યેન્દ્રૌ ન વાં કામં કરોમ્યહમ્
'તમે ત્રણેય લોકને જીતવા માટે તપ કર્યું છે, એ કારણથી, દૈત્યરાજો, હું તમારો એ ઈચ્છિત વર આપતો નથી.'
સુન્દોપસુન્દાવૂચતુઃ। ત્રિષુ લોકેષુ યદ્ભૂતં કિંચિત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્। સર્વસ્માન્નૌ ભયં ન સ્યાદૃતેઽન્યોન્યં પિતામહ
સુન્દ અને ઉપસુન્દએ કહ્યું: 'ત્રણે લોકમાં જે કંઈ છે, સ્થાવર કે જંગમ, એમાંથી અમને કોઈથી પણ ભય ન રહે—માત્ર એકબીજાને છોડીને, હે પિતામહ.'
યત્પ્રાર્થિતં યથોક્તં ચ કામમેતદ્દદાનિ વામ્। મૃત્યોર્વિધાનમેતચ્ચ યથાવદ્વા ભવિષ્યતિ
તમે જે માંગ્યું અને જેમ કહ્યું, એ ઈચ્છા હું હવે તમને આપું છું; અને મૃત્યુ વિશે જે વ્યવસ્થા છે, એ પણ યોગ્ય રીતે થશે.
તતઃ પિતામહો દત્ત્વા વરમેતત્તદા તયોઃ। નિવર્ત્ય તપસસ્તૌ ચ બ્રહ્મલોકં જગામ હ
પછી પિતામહે એ સમયે તેમને આ વર આપ્યું, તેમનું તપ રોકાવ્યું અને પછી બ્રહ્મલોકે ગયા.
લબ્ધ્વા વરાણિ દૈત્યેન્દ્રાવથ તૌ ભ્રાતરાવુભૌ। અવધ્યૌ સર્વલોકસ્ય સ્વમેવ ભવનં ગતૌ
વર મળ્યા પછી, બંને દૈત્યરાજા, બધા લોકોથી અજય બની, પોતાના ઘેર પાછા ફર્યા.
તૌ તુ લબ્ધવરૌ દૃષ્ટ્વા કૃતકામૌ મનસ્વિનૌ। સર્વઃ સુહૃઞ્જનસ્તાભ્યાં પ્રહર્ષમુપજગ્મિવાન્
એ બંનેને વર મળ્યા, ઇચ્છા પૂર્ણ થઈ અને મનથી દૃઢ જોઈ, તો બધાજ મિત્રો અને પ્રજાજનોમાં આનંદ છવાઈ ગયો.
તતસ્તૌ તુ જટા ભિત્ત્વા મૌલિનૌ સંબભૂવતુઃ। મહાર્હાભરણોપેતૌ વિરજોમ્બરધારિણૌ
પછી તેમણે પોતાની જટાઓ ખોલી, મસ્તક પર મુગટ ધારણ કર્યું, કિંમતી આભૂષણો અને શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેરી લીધા.
અકાલકૌમુદીં ચૈવ ચક્રતુઃ સાર્વકાલિકીમ્। નિત્યઃ પ્રમુદિતઃ સર્વસ્તયોશ્ચૈવ સુહૃઞ્જનઃ
તેમણે અમાવાસ્યાની રાતને હંમેશાં માટે ઉત્સવ બનાવી દીધી; અને તેમના બધા મિત્રો અને પ્રજાજનો સદા આનંદમાં રહેવા લાગ્યા.
ભક્ષ્યતાં ભુજ્યતાં નિત્યં દીયતાં રમ્યતામિતિ। ગીયેતાં પીયતાં ચેતિ શભ્દશ્ચાસીદ્ગૃહે ગૃહે
દરેક ઘરમાં 'હંમેશાં ખાવા-પીવા, મજા માણવા, આપવાનું અને આનંદ માણવાનું રહે, ગીત ગાવાનું અને પીવાનું રહે' એવી વાતો થવા લાગી.
તત્રતત્ર મહાનાદૈરુત્કૃષ્ટતલનાદિતૈઃ। હૃષ્ટં પ્રમુદિતં સર્વં દૈત્યાનામભવત્પુરમ્
અહીં-અહીં મોટા અવાજ અને તાળી વગાડવાના ગુંજનથી, દૈત્યનગર આખું આનંદ અને ખુશીથી ભરાઈ ગયું.
તૈસ્તૈર્વિહારૈર્બહુભિર્દૈત્યાનાં કામરૂપિણામ્। સમાઃ સંક્રીડતાં તેષામહરેકમિવાભવત્
વિવિધ રમતોમાં, મનગમતી આકૃતિ ધારણ કરી દૈત્યોએ વર્ષો સુધી એવી મજા કરી, જાણે એક જ દિવસ પસાર થયો હોય.
ઉત્સવે વૃત્તમાત્રે તુ ત્રૈલોક્યાકાઙ્ક્ષિણાવુભૌ। મન્ત્રયિત્વા તતઃ સેનાં તાવજ્ઞાપયતાં તદા
પણ જ્યારે ઉત્સવ પૂરો થયો, ત્યારે બંનેએ ત્રણેય લોક મેળવવાની ઈચ્છાથી પરસ્પર વિચાર કરી, પછી પોતાની સેના તૈયાર કરવા આદેશ આપ્યો.
સુહૃદ્ભિરપ્યનુજ્ઞાતૌ દૈત્યૈર્વૃદ્ધૈશ્ચ મન્ત્રિભિઃ। કૃત્વા પ્રાસ્થાનિકં રાત્રૌ મઘાસુ યયતુસ્તદા
મિત્રો, વૃદ્ધ દૈત્ય અને મંત્રીઓએ પણ મંજૂરી આપી, પછી રાત્રે મઘા નક્ષત્રમાં વિદાયવિધિ કરી, બંને રવાના થયા.
ગદાપિટ્ટશધારિણ્યા શૂલમુદ્ગરહસ્તયા। પ્રસ્થિતૌ સહ વર્મિણ્યા મહત્યા દૈત્યસેનયા
ગદા-ઢાલ ધારણ કરી, શૂળ અને મુગદરો હાથમાં લઈને, બંને પોતાની મોટીફોજ સાથે કૂચ કરી.
મઙ્ગલૈઃ સ્તુતિભિશ્ચાપિ વિજયપ્રતિસંહિતૈઃ। ચારણૈઃ સ્તૂયમાનૌ તૌ જગ્મતુઃ પરયા મુદા
મંગળગીતો, વિજયગાથાઓ અને ચરણો દ્વારા સ્તુતિ સાથે, બંને ખૂબ આનંદથી આગળ વધ્યા.
તાવન્તરિક્ષમુત્પ્લુત્ય દૈત્યૌ કામગમાવુભૌ। દેવાનામેવ ભવનં જગ્મતુર્યુદ્દુર્મદૌ
બંને દૈત્યોએ મનગમ્યા પ્રમાણે આકાશમાં ઉડી, શક્તિના ઘમંડમાં, દેવતાઓના વાસસ્થાને પહોંચી ગયા.
તયોરાગમનં જ્ઞાત્વા વરદાનં ચ તત્પ્રભોઃ। હિત્વા ત્રિવિષ્ટપં જગ્મુર્બ્રહ્મલોકં તતઃ સુરાઃ
તેમના આવવાના અને પ્રભુએ આપેલા વર વિશે જાણીને, દેવતાઓએ સ્વર્ગ છોડી, બ્રહ્મલોક તરફ ગયા.
તાવિન્દ્રલોકં નિર્જિત્ય યક્ષરક્ષોગણાંસ્તદા। ખેચરાણ્યપિ ભૂતાનિ જઘ્નતુસ્તીવ્રવિક્રમૌ
બંનેએ ઇન્દ્રલોક જીત્યો, પછી યક્ષ-રાક્ષસોની ટોળીઓ અને આકાશમાં રહેતા પ્રાણીઓ પણ પરાસ્ત કર્યા.
અન્તર્ભૂમિગતાન્નાગાઞ્જિત્વા તૌ ચ મહારથૌ। સમુદ્રવાસિનીઃ સર્વા મ્લેચ્છજાતીર્વિજિગ્યતુઃ
પૃથ્વીના નીચે રહેતા નાગો પર પણ વિજય મેળવી, બંને મહારથીઓએ દરિયાની અંદર રહેતી અને વિદેશી જાતિઓને પણ જીતી લીધી.
તતઃ સર્વાં મહીં જેતુમારબ્ધાવુગ્રશાસનૌ। સૈનિકાંશ્ચ સમાહૂય સુતીક્ષ્ણં વાક્યમૂચતુઃ
પછી આખી પૃથ્વી જીતવાનું શરૂ કર્યું, ભયાનક આદેશ આપતા બંનેએ પોતાના સૈનિકોને બોલાવી, કડક શબ્દોમાં વાત કરી.
રાજર્ષયો મહાયજ્ઞૈર્હવ્યકવ્યૈર્દ્વિજાતયઃ। તેજો બલં ચ દેવાનાં વર્ધન્તિ શ્રિયં તથા
રાજર્ષિઓ મહાયજ્ઞો દ્વારા અને દ્વિજાતિઓ દેવો તથા પિતૃઓને અર્પણ કરીને દેવતાઓનું તેજ, બળ અને વૈભવ વધારતા હતા.
તેષામેવં પ્રવૃત્તાનાં સર્વેષામસુરદ્વિષામ્। સંભૂય સર્વૈરસ્માભિઃ કાર્યઃ સર્વાત્મના વધઃ
આ બધા અસુરોના દુશ્મનો એમના ધર્મકર્મમાં લીન છે, તેથી આપણે બધા મળીને પૂરેપૂરો જોર લગાવીને એમનો નાશ કરવો જોઈએ.
એવં સર્વાન્સમાદિશ્ય પૂર્વતીરે મહોદધેઃ। ક્રૂરાં મતિં સમાસ્થાય જગ્મતુઃ સર્વતોમુખૌ
એ રીતે બધાને મહાસાગરના પૂર્વ કાંઠે આદેશ આપી, બંનેએ ક્રૂર મન બનાવીને ચારેય દિશામાં પ્રસ્થાન કર્યું.
યજ્ઞૈર્યજન્તિ યે કેચિદ્યાજયન્તિ ચ યે દ્વિજાઃ। તાન્સર્વાન્પ્રસભં હત્વા બલિનૌ જગ્મતુસ્તતઃ
જે લોકો યજ્ઞ કરતા અને જે દ્વિજાતિઓ યજ્ઞમાં યજમાન બનતા, એ બધાને બંને બલવાનોએ જોરથી મારી નાખ્યા અને પછી ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.
આશ્રમેષ્વગ્નિહોત્રાણિ મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્। ગૃહીત્વા પ્રક્ષિપન્ત્યપ્સુ વિશ્રબ્ધં સૈનિકાસ્તયોઃ
મુનિઓના આશ્રમોમાં જે અગ્નિહોત્ર હતા, તે બંનેના સૈનિકોએ વિશ્વાસપૂર્વક પકડીને પાણીમાં ફેંકી દીધા.
તપોધનૈશ્ચ યે ક્રુદ્ધૈઃ શાપા ઉક્તા મહાત્મભિઃ। નાક્રામન્ત તયોસ્તેઽપિ વરદાનનિરાકૃતાઃ
તપસ્વી મહાત્માઓએ ગુસ્સામાં શ્રાપ આપ્યા, છતાં પણ બંનેને કંઈ અસર ન થઈ, કારણ કે તેઓને વરદાનથી રક્ષા મળેલી હતી.
નાક્રામન્ત યદા શાપા બાણા મુક્તાઃ શિલાસ્વિવ। નિયમાન્સંપરિત્યજ્ય વ્યદ્રવન્ત દ્વિજાતયઃ
શ્રાપો પણ બાણ જેવી પથ્થર પર લાગ્યા અને અસર ન કરી, એટલે દ્વિજાતિઓએ પોતાના નિયમ છોડી દઈને ભાગી ગયા.
પૃથિવ્યાં યે તપઃસિદ્ધા દાન્તાઃ શમપરાયણાઃ। તયોર્ભયાદ્દુદ્રુવુસ્તે વૈનતેયાદિવોરગાઃ
પૃથ્વી પર જે તપસ્વી, દમવાળા અને શાંતિપ્રિય મહાત્માઓ હતા, તેઓ બંનેના ભયથી ગરૂડથી ડરેલા સાપની જેમ ભાગી ગયા.