પાઞ્ચાલીં પ્રતિજગ્રાહ સાધ્વીં શ્રિયમિવાપરામ્। પૂજયામાસ પૂજાર્હાં શચીદેવીમિવાગતામ્
તેણીએ પાવન પાંદળીનું આવકાર્યું, જાણે બીજી લક્ષ્મી આવી હોય, અને શચીદેવી જેવી પૂજનીય છે એમ સન્માન આપ્યું.
વવન્દે તત્ર ગાન્ધારીં કૃષ્ણયા સહ માધવી। આશિષશ્ચ પ્રયુક્ત્વા તુ પાઞ્ચાલીં પરિષસ્વજે
ત્યાં માધવી અને કૃષ્ણાએ મળીને ગાંધીારીને વંદન કર્યું; આશીર્વાદ આપી પાંદળી拥કી.
પરિષ્વજ્યૈવ ગાન્ધારી કૃષ્ણાં કમલલોચનામ્। પુત્રાણાં મમ પાઞ્ચાલી મૃત્યુરેવેત્યમન્યત
ગાંધીારીએ કમળની આંખવાળી કૃષ્ણાને ચાંપતાં મનમાં વિચાર્યું—'પાંદળી તો મારા પુત્રો માટે મૃત્યુરૂપ છે.'
સંચિન્ત્ય વિદુરં પ્રાહ યુક્તિતઃ સુબલાત્મજા। કુન્તીં રાજસુતાં ક્ષત્તઃ સવધૂં સપરિચ્છદામ્
આ રીતે વિચારીને સુબલપુત્રી ગાંધીારીએ વિદુરને યોગ્ય રીતે કહ્યું: 'ક્ષત્ત, રાણી કુંતીને તેમની વહુઓ અને દાસીઓ સાથે લાવો.'
પાણ્ડોર્નિવેશનં શીઘ્રં નીયતાં યદિ રોચતે। કરણેન મુહૂર્તેન નક્ષત્રેણ શુભે તિથૌ
જો તમને મન પડે તો, પાંડુપુત્રોનું નિવાસ વહેલી તકે સારા શુભ મુહૂર્તે, શુભ તિથિ અને નક્ષત્રમાં, સર્વવિધ વિધિપૂર્વક તૈયાર કરો.
યથા સુખં તથા કુન્તી રંસ્યતે સ્વગૃહે સુતૈઃ। તથેત્યેવ તદા ક્ષત્તા કારયામાસ તત્તથા
કુંતી પોતાના ઘરમાં પોતાના પુત્રો સાથે સુખથી રહી શકે એ માટે, કક્ષપાલે તરત જ જે રીતે કહ્યું તેમ બધું ગોઠવી દીધું.
પૂજયામાસુરત્યર્થં બાન્ધવાઃ પાણ્ડવાંસ્તદા। નાગરાઃ શ્રેણિમુખ્યાશ્ચ પૂજયન્તિ સ્મ પાણ્ડવાન્
એ સમયે પાંડવોના સગા-સંબંધીઓએ પાંડવોનું ખૂબ આદરપૂર્વક સન્માન કર્યું; શહેરવાસીઓ અને વેપારીવર્ગના આગેવાનો પણ પાંડવોને માન આપતા હતા.
ભીષ્મો દ્રોણઃ કૃપઃ કર્ણો બાહ્લીકઃ સસુતસ્તદા। શાસનાદ્ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય અકુર્વન્નતિથિક્રિયામ્
પછી ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, કર્ણ અને બાહ્લિક પોતાના પુત્ર સાથે, ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશે, અતિથિસત્કારની ફરજ બજાવતા હતા.
એવં વિહરતાં તેષાં પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્। નેતા સર્વસ્ય કાર્યસ્ય વિદુરો રાજશાસનાત્
જ્યારે એ મહાન આત્માવાળા પાંડવો આનંદથી વિહાર કરતા હતા, ત્યારે વિદુર રાજાના આદેશથી તેમનાં બધાં કામકાજ સંભાળતા હતા.
વિશ્રાન્તાસ્તે મહાત્માનઃ કંચિત્કાલં સકેશવાઃ। આહૂતા ધૃતરાષ્ટ્રેણ રાજ્ઞા શાન્તનવેન ચ
એ મહાન આત્માઓ અને કેશવ થોડો સમય ત્યાં આરામ કરતા રહ્યા, કારણ કે તેમને ધૃતરાષ્ટ્ર રાજા અને શાંતનુપુત્રે બોલાવ્યા હતા.
ભ્રાતૃભિઃ સહ કૌન્તેય નિબોધેદં વચો મમ। `પાણ્ડુના વર્ધિતં રાજ્યં પાણ્ડુના પાલિતં જગત્
કુંતીપુત્ર, તું અને તારા ભાઈઓ મારા આ વચન સાંભળો: પાંડુએ આ રાજ્ય ઊભું કર્યું અને પાંડુએ જ જગતનું રક્ષણ કર્યું.
શાસનાન્મમ કૌન્તેય મમ ભ્રાતા મહાબલઃ। કૃતવાન્દુષ્કરં કર્મ નિત્યમેવ વિશાંપતે
કુંતીપુત્ર, મારા આદેશથી મારા ભાઈએ, જે મહાબળવાન છે, હંમેશાં અઘરા કાર્યો કર્યા છે, હે રાજાઓના રાજા.
તસ્માત્ત્વમપિ કૌન્તેય શાસનં કુરુ મા ચિરમ્। મમ પુત્રા દુરાત્માનઃ સર્વેઽહંકારસંયુતાઃ
એથી, કુંતીપુત્ર, તું પણ વિલંબ કર્યા વિના મારા આદેશનું પાલન કર; કારણ કે મારા બધા પુત્રો દુષ્ટ અને અહંકારથી ભરેલા છે.
શાસનં ન કરિષ્યન્તિ મમ નિત્યં યુધિષ્ઠિર। સ્વકાર્યનિરતૈર્નિત્યમવલિપ્તૈર્દુરાત્મભિઃ
હે યુધિષ્ઠિર, મારા પુત્રો હંમેશાં પોતાના કામમાં જ લાગેલા, અહંકારથી ભરેલા અને દુષ્ટ મનવાળા છે, એ ક્યારેય મારા આદેશનું પાલન કરશે નહીં.
પુનર્વૈ વિગ્રહો મા ભૂત્ખાણ્ડવપ્રસ્થમાવિશ। ન હિ વો વસતસ્તત્ર કશ્ચિચ્છક્તઃ પ્રબાધિતુમ્
પછી ફરી ઝઘડો ન થાય, તું ખાંડવપ્રસ્થમાં પ્રવેશ કર; ત્યાં તું વસે ત્યારે તને કોઈ તકલીફ આપી શકશે નહીં.
સંરક્ષ્યમાણાન્પાર્થેન ત્રિદશાનિવ વજ્રિણા। અર્ધરાજ્યં તુ સંપ્રાપ્ય ખાણ્ડવપ્રસ્થણાવિશ
પાર્થ દ્વારા જેમ દેવતાઓ વજ્રધારી ઈન્દ્રથી સુરક્ષિત રહે છે તેમ, તું અર્ધું રાજ્ય પામીને ખાંડવપ્રસ્થમાં પ્રવેશ કર.
કેશવો યદિ મન્યતે તત્કર્તવ્યમસંશયમ્
કેશવને જો યોગ્ય લાગે, તો એ કામ નિશ્ચયે કરવું જોઈએ.
પ્રતિગૃહ્ય તુ તદ્વાક્યં નૃપં સર્વે પ્રણમ્ય ચ। `વાસુદેવેન સંમન્ત્ર્ય પાણ્ડવાઃ સમુપાવિશન્
પછી એ વચન સ્વીકારી, બધાએ રાજાને વંદન કર્યું; વાસુદેવ સાથે ચર્ચા કરીને પાંડવો બેઠા.
અભિષેકસ્ય સંભારાન્ક્ષત્તરાનય મા ચિરમ્। અભિષિક્તં કરિષ્યામિ હ્યદ્ય વૈ કુરુનન્દનમ્
કક્ષપાલ, રાજતિલક માટેની સામગ્રી વહેલી તકે લાવ; આજે હું કુરુઓના આનંદને રાજા તરીકે અભિષેક કરીશ.
બ્રાહ્મણા નૈગમશ્રેષ્ઠાઃ શ્રેણીમુખ્યાશ્ચ સર્વતઃ। આહૂયન્તાં પ્રકૃતયો બાન્ધવાશ્ચ વિશેષતઃ
બ્રાહ્મણો, શ્રેષ્ઠ વેપારીઓ, સર્વ દિશાના વેપારીવર્ગના આગેવાનો, પ્રજાજનો અને ખાસ કરીને સગા-સંબંધીઓને બોલાવો.
પુણ્યાહં વાચ્યતાં તાત ગોસહસ્રં પ્રદીયતામ્। ગ્રામમુખ્યાશ્ચ વિપ્રેભ્યો દીયન્તાં બહુદક્ષિણાઃ
શુભ દિવસ જાહેર કરો, પ્રિય, અને હજાર ગાયો દાન આપો; ગામના મુખ્ય લોકો પણ બ્રાહ્મણોને ઉદાર દાન આપે.
અઙ્ગદે મકુટં ક્ષત્તર્હસ્તાભરણમાનય। મુક્તાવલીશ્ચ હારં ચ નિષ્કાણિ કટકાનિ ચ
કક્ષપાલ, મસ્તક માટેનું મુકુટ, હાથના આભૂષણો, મુક્તાની માળા, હાર, સોનાની મુદ્રાઓ અને કટક લાવ.
કટિબન્ધશ્ચ સૂત્રં ચ તથોદરનિબન્ધનમ્। અષ્ટોત્તરસહસ્રં તુ બ્રાહ્મણાધિષ્ઠિતા ગજાઃ
કમરે પટ્ટો, કાંધે યજ્ઞોપવીત અને પેટે પણ પટ્ટો બાંધેલો, બ્રાહ્મણોના માર્ગદર્શન હેઠળ એક હજાર આઠ હાથીઓ ઉભા હતા.
જાહ્નવીસલિલં શીઘ્રમાનીયન્તાં પુરોહિતૈઃ। અભિષેકોદકક્લિન્નં સર્વાભરણભૂષિતમ્
પુરોહિતોએ ગંગાજળ ઝડપથી લાવ્યું, અને સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભિત એવા રાજાને અભિષેક માટે તે પાણીથી સ્નાન કરાવાયું.
ઔપવાહ્યોપરિગતં દિવ્યચારમરવીજિતમ્। સુવર્ણમણિચિત્રેણ શ્વેતચ્છત્રેણ શોભિતમ્
ઔપચારિક રથ પર બેઠેલા, દૈવી પંખાંથી પંખાવાતા અને સોનાના તથા રત્નોથી સજ્જ સફેદ છત્રથી શોભતા રાજા દેખાતા હતા.
જયેતિ દ્વિજવાક્યેનુ સ્તૂયમાનં નૃપૈસ્તથા। દૃષ્ટ્વા કુન્તીસુતં જ્યેષ્ઠમાજમીઢં યુધિષ્ઠિરમ્
બ્રાહ્મણો 'જય'ના નાદ સાથે અને રાજાઓ પણ પ્રશંસા કરતાં, સૌએ કુંતીપુત્ર, અજમીઢ કુળના શ્રેષ્ઠ, ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને જોયા.
પ્રીતાઃ પ્રીતેન મનસા પ્રશંસન્તુ પરે જનાઃ। પાણ્ડોઃ કૃતોપકારસ્ય રાજ્યં દત્વા મમૈવ ચ
પાંડુપુત્રે મને રાજ્ય આપ્યું છે, એ માટે હર્ષભેર અને આનંદથી લોકો તેની પ્રશંસા કરે.
પ્રતિક્રિયા કૃતમિદં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ। ભીષ્મો દ્રોણઃ કૃપઃ ક્ષત્તા સાધુસાધ્વિત્યથાબ્રુવન્
આ ઉપકારનું ફળ ચોક્કસ મળશે—એમાં કોઈ શંકા નથી; ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપાચાર્ય અને વિદુરે કહ્યું: 'અતિ ઉત્તમ, અતિ ઉત્તમ.'
યુક્તમેતન્મહાભાગ કૌરવાણાં યશસ્કરમ્। શીઘ્રમદ્યૈવ રાજેન્દ્ર ત્વયોક્તં કર્તુમર્હસિ
હે મહાભાગ્યશાળી, આ કાર્ય યોગ્ય છે અને કૌરવોનું યશ વધારનારું છે; હે રાજાધિરાજ, તમે જે કહ્યું તે તુરંત કરાવવું યોગ્ય છે.
ઇત્યેવમુક્તો વાર્ષ્ણેયસ્ત્વરયામાસ તત્તદા। તથોક્તં ધૃતરાષ્ટ્રેણ કારયામાસ કેશવઃ
આ રીતે કહેતાં વૃત્તિમાં શ્રીકૃષ્ણે તત્કાળ બધું જ કરાવવાનું શરૂ કર્યું; અને ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશ પ્રમાણે કેશવે તે કાર્ય પૂર્ણ કરાવ્યું.