પરિત્યજેદ્યથા રાજા કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્। અથ તત્રૈવ વા તેષાં નિવાસં રોચયન્તુ તે
એવું કરો કે રાજા કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને ત્યજી દે, અથવા તો તેઓએ ત્યાં જ રહેવાની વ્યવસ્થા કરી દે.
ઇહૈષાં દોષવદ્વાસં વર્ણયન્તુ પૃથક્પૃથક્। તે ભિદ્યમાનાસ્તત્રૈવ મનઃ કુર્વન્તુ પાણ્ડવાઃ
અહીં તેમના નિવાસના દોષો દરેકને અલગથી સમજાવા દો; જેથી તેઓમાં ફૂટ પડે અને પાંડવોનું મન ત્યાં જ લાગી રહે.
અથવા કુશળાઃ કેચિદુપાયનિપુણા નરાઃ। ઇતરેતરતઃ પાર્થાન્ભેદયન્ત્વનુરાગતઃ
અથવા, કેટલાક ચતુર અને ચાલાક માણસો, જે અમારા પ્રત્યે વફાદાર છે, તેઓ પાંડવોમાં એકબીજામાં ફૂટ પાડે.
વ્યુત્થાપયન્તુ વા કૃષ્ણાં બહુત્વાત્સુકરં હિ તત્। અથવા પાણ્ડવાંસ્તસ્યાં ભેદયન્તુ તતશ્ચ તામ્
અથવા, કૃષ્ણાને અલગ પાડો, કેમ કે એના ઘણા સંબંધો હોવાથી એ સરળ છે; અથવા તો પાંડવોને એના માધ્યમથી ફૂટાડો અને પછી એને પણ અલગ કરો.
ભીમસેનસ્ય વા રાજન્નુપાયકુશલૈર્નરૈઃ। મૃત્યુર્વિધીયતાં છન્નૈઃ સ હિ તેષાં બલાધિકઃ
રાજા, અથવા તો ભીમસેનને, જે સૌથી શક્તિશાળી છે, ગુપ્ત રીતે ચાલાક માણસો દ્વારા મારી નાખો.
તમાશ્રિત્ય હિ કૌન્તેયઃ પુરા ચાસ્માન્ન મન્યતે। સહિ તીક્ષ્ણશ્ચ શૂરશ્ચ તેષાં ચૈવ પરાયણમ્
કેમ કે, ભીમસેન પર આધાર રાખીને કૌંતેય અમને કંઈ ગણતો નથી; એ અત્યંત તીખો, શૂરવીર અને સૌનો મુખ્ય આધાર છે.
તસ્મિંસ્ત્વભિહતે રાજન્હતોત્સાહા હતૌજસઃ। યતિષ્યન્તે ન રાજ્યાય સ હિ તેષાં વ્યપાશ્રયઃ
રાજા, જો એ મારાઈ જાય તો પાંડવોનો ઉત્સાહ અને શક્તિ નાશ પામશે; પછી તેઓ રાજ્ય માટે પ્રયત્ન પણ નહીં કરે, કેમ કે એ જ તેમનો આધાર છે.
અજેયો હ્યર્જુનઃ સઙ્ખ્યે પૃષ્ઠગોપે વૃકોદરે। તમૃતે ફાલ્ગુનો યુદ્ધે રાધેયસ્ય ન પાદભાક્
યુદ્ધમાં ભીમસેનની રક્ષા હોય ત્યારે અર્જુન અપરાજેય છે; યુદ્ધમાં ફાલ્ગુન ન હોય તો રાધેય પણ એની બરાબરી કરી શકતો નથી.
તે જાનાનાસ્તુ દૌર્બલ્યં ભીમસેનમૃતે મહત્। અસ્માન્બલવતો જ્ઞાત્વા ન યતિષ્યન્તિ દુર્બલાઃ
ભીમસેન વિના પોતાની મોટી નિર્બળતા જાણીને, પાંડવો, કમજોર હોવાથી, અમારા સામે લડવા પ્રયત્ન પણ નહીં કરે.
ઇહાગતેષુ વા તેષુ નિદેશવશવર્તિષુ। પ્રવર્તિષ્યામહે રાજન્યથાશાસ્ત્રં નિબર્હણમ્
અથવા, જ્યારે તેઓ અહીં આવે અને અમારા આદેશમાં રહે, ત્યારે રાજા, શાસ્ત્ર પ્રમાણે એમને દબાવવા માટે પગલાં લઈશું.
દર્પં વા વદતાં તેષાં કેચિદત્ર મનસ્વિનઃ। દ્રુપદસ્યાત્મજા રાજન્પ્રભિદ્યન્તે તતઃ પરૈઃ
અથવા, જો એમમાંથી કોઈ ઘમંડથી બોલે તો, રાજા, દ્રુપદના પુત્રોને બીજા લોકો દ્વારા ફૂટાડી નાખો.
અથવા દર્શનીયાભિઃ પ્રમદાભિર્વિલોભ્યતામ્। એકૈકસ્તત્ર કૌન્તેયસ્તતઃ કૃષ્ણા વિરજ્યતામ્
અથવા, ત્યાં દરેક કૌંતેયને સુંદર સ્ત્રીઓથી લલચાવા દો; પછી કૃષ્ણા એમમાં રસ ગુમાવી દે.
પ્રેષ્યતાં ચૈવ રાધેયસ્તેષામાગમનાય વૈ। તૈસ્તૈઃ પ્રકારૈઃ સન્નીય પાત્યન્તામાપ્તકારિભિઃ
અને રાધેયને એમને બોલાવવા મોકલો; વિવિધ ઉપાયો દ્વારા એમને એકઠા કરીને, વિશ્વાસુ માણસો દ્વારા નાશ કરી નાખો.
એતેષામપ્યુપાયાનાં યસ્તે નિર્દોષવાન્મતઃ। તસ્ય યપ્રોગમાતિષ્ઠ પુરા કાલોઽતિવર્તતે
આ બધા ઉપાયો પૈકી, જે તને નિર્દોષ લાગે, એ તરત જ અમલમાં મૂકી દે, કારણ કે સમય હાથમાંથી ન નીકળી જાય.
યાવદ્ધ્યકૃતવિશ્વાસા દ્રુપદે પાર્થિવર્ષભે। તાવદેવ હિ તે શક્યા ન શક્યાસ્તુ તતઃ પરમ્
જ્યાં સુધી દ્રુપદે, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એમનો વિશ્વાસ પાંડવોમાં થયો નથી, ત્યાં સુધી જ તેઓને હરાવી શકાય છે; એકવાર વિશ્વાસ થઈ જાય પછી, તેમને હરાવવું શક્ય નથી.
એષા મમ મતિસ્તાત નિગ્રહાય પ્રવર્તતે। સાધ્વી વા યદિ વાઽસાધ્વી કિં વા રાધેય મન્યસે
પુત્ર, મારા મનમાં એમ છે કે તેમને દમન કરવા માટે પ્રયત્ન કરવો જોઈએ; આ વિચાર સારો છે કે નહીં, એ રાધાના પુત્ર, તું શું માને છે?
દુર્યોધન તવ પ્રજ્ઞા ન સમ્યગિતિ મે મતિઃ। ન હ્યુપાયેન તે શક્યાઃ પાણ્ડવાઃ કુરુવર્ધન
દુર્યોધન, મને લાગે છે કે તારો વિચાર યોગ્ય નથી; પાંડવો, જે કુરુ વંશને વધારતા છે, તેમને કાવતરાથી કાબૂમાં લાવી શકાય એમ નથી.
પૂર્વમેવ હિ તે સૂક્ષ્મૈરુપાયૈર્યતિતાસ્ત્વયા। નિગ્રહીતું તદા વીર ન ચૈવ શકિતાસ્ત્વયા
તમે અગાઉ પણ અનેક રીતે, ગુપ્ત ઉપાયોથી, તેમને દમન કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, પણ હે વીર, એ સમયે પણ તું સફળ થયો નહોતો.
ઇહૈવ વર્તમાનાસ્તે સમીપે તવ પાર્થિવ। અજાતપક્ષાઃ શિશવઃ શકિતા નૈવ બાધિતુમ્
જ્યારે પાંડવો અહીં, તારા નજીક, રાજા, નાના અને નિર્દોષ બાળકો તરીકે હતા, ત્યારે પણ તું તેમને નુકસાન કરી શક્યો નહોતો.
જાતપક્ષા વિદેશસ્થા વિવૃદ્ધાઃ સર્વશોઽદ્ય તે। નોપાયસાધ્યાઃ કૌન્તેયા મમૈષા મતિરચ્યુતા
હવે તો તેઓ મોટા થયા છે, પાંખો આવી ગયા છે, વિદેશમાં વસે છે; હવે તો કુંતીપુત્રોને કોઈ ઉપાયથી દબાવી શકાય એમ નથી—મારું મન આ વાતમાં અડગ છે.
ન ચ તે વ્યસનૈર્યોક્તું શક્યા દિષ્ટકૃતેન ચ। શકિતાશ્ચેપ્સવશ્ચૈવ પિતૃપૈતામહં પદમ્
ન તો દુઃખો કે વિપત્તિઓથી, ન તો ભાગ્યથી તેમને દૂર કરી શકાય; તેઓ પોતાના પિતા અને પિતામહનું સ્થાન મેળવવા માટે સક્ષમ અને ઇચ્છુક છે.
પરસ્પરેણ ભેદશ્ચ નાધાતું તેષુ શક્યતે। એકસ્યાં યે રતાઃ પત્ન્યાં ન ભિદ્યન્તે પરસ્પરમ્
પાંડવોમાં પરસ્પર ફૂટ પાડવી પણ શક્ય નથી; એક જ પત્ની પ્રત્યે જે એકાગ્ર છે, એવા ભાઈઓ કદી પરસ્પર વિખૂટા પડતા નથી.
ન ચાપિ કૃષ્ણા શક્યેત તેભ્યો ભેદયિતું પરૈઃ। પરિદ્યૂનાન્વૃતવતી કિમુતાદ્ય મૃજાવતઃ
અને કૃષ્ણા (દ્રૌપદી) ને પણ બીજાઓ દ્વારા પાંડવોમાંથી અલગ કરી શકાય એમ નથી; જ્યારે તેઓ દુઃખમાં હતા ત્યારે પણ એ એમની સાથે રહી, તો હવે જ્યારે તેઓ સુખી છે, ત્યારે તો એ વાતે પ્રશ્ન જ નથી.
ઈપ્સિતશ્ચ ગુણઃ સ્ત્રીણામેકસ્યા બહુભર્તૃતા। તં ચ પ્રાપ્તવતી કૃષ્ણા ન સા ભેદયિતું ક્ષમા
સ્ત્રીઓ માટે જે ગુણ સૌથી વધુ ઇચ્છનીય છે—અર્થાત્ અનેક પતિઓ હોવાનો—એ કૃષ્ણાએ પ્રાપ્ત કર્યો છે; એ હવે પાંડવોને છોડે એવી નથી.
આર્યવ્રતશ્ચ પાઞ્ચાલ્યો ન સ રાજા ધનપ્રિયઃ। ન સંત્યક્ષ્યતિ કૌન્તેયાન્રાજ્યદાનૈરપિ ધ્રુવમ્
પાંચાલપુત્ર આર્યવ્રત પાળે છે, એ રાજા ધનની લાલચ રાખતો નથી; એ કુંતીપુત્રોને રાજ્ય માટે પણ કદી છોડશે નહીં—આ નિશ્ચિત છે.
તથાઽસ્મ પુત્રો ગુણવાનનુરક્તશ્ચ પાણ્ડવાન્। તસ્માન્નોપાયસાધ્યાંસ્તાનહં મન્યે કથંચન
એ જ રીતે, એનો પુત્ર પણ ગુણવાન છે અને પાંડવો પ્રત્યે ખૂબ લાગણી ધરાવે છે; એટલે, હું માનું છું કે તેમને કોઈ રીતે જીતવી શક્ય નથી.
ઇદં ત્વદ્ય ક્ષમં કર્તુમસ્માકં પુરુષર્ષભ। યાવન્ન કૃતમૂલાસ્તે પાણ્ડવેયા વિશાંપતે
હવે, હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, પાંડવો સંપૂર્ણ રીતે સ્થિર થયા નથી ત્યાં સુધી, આપણને જે કરવું યોગ્ય લાગે છે, એ કરવું જોઈએ.
તાવત્પ્રહરણીયાસ્તે તત્તુભ્યં તાત રોચતામ્। અસ્મત્પક્ષો મહાન્યાવદ્યાવત્પાઞ્ચાલકો લઘુઃ। તાવત્પ્રહરણં તેષાં ક્રિયતાં મા વિચારય
ત્યાં સુધી તેમને હરાવવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ—આ વાત તને ગમે તો સારું; જ્યાં સુધી પાંચાલ પક્ષ નબળો છે અને આપણો પક્ષ મજબૂત છે, ત્યાં સુધી તેમને હરાવા માટે પગલાં લે, વધુ વિચાર કરશો નહીં.
વાહનાનિ પ્રભૂતાનિ મિત્રાણિ ચ કુલાનિ ચ। યાવન્ન તેષાં ગાન્ધારે તાવદ્વિક્રમ પાર્થિવ
જ્યાં સુધી તેમના પાસે પૂરતા વાહનો, મિત્રો અને કુટુંબો નથી, હે ગાંધારના રાજા, ત્યાં સુધી તું પુરુષાર્થપૂર્વક કાર્ય કર.
યાવચ્ચ રાજા પાઞ્ચાલ્યો નોદ્યમે કુરુતે મનઃ। સહ પુત્રૈર્મહાવીર્યૈસ્તાવદ્વિક્રમ પાર્થિવ
જ્યાં સુધી પાંચાલના રાજા અને તેમના બલવાન પુત્રો કોઈ મોટું પગલું લેવાનું નક્કી કરતાં નથી, ત્યાં સુધી, હે રાજા, તું દ્રઢતાપૂર્વક કાર્ય કર.