અયુધ્યત તદા વીરૈરિન્દ્રિયાર્થૈરિવેશ્વરઃ। તૈર્નિરુદ્ધો ન સંત્રાસં જગામ સમિતિંજયઃ
પછી, એ વીરોએ સાથે યુદ્ધ કર્યું, જેમ ઈન્દ્રિયોની વસ્તુઓ સાથે સ્વામી યુદ્ધ કરે છે; તેમ છતાં, એના દ્વારા ઘેરાયેલા ભીમસેનને ડર લાગ્યો નહીં.
પઞ્ચભિર્દ્વિરદૈર્મત્તૈર્નિરુદ્ધ ઇવ કેસરી। તસ્યૈતે યુગપત્પઞ્ચ પઞ્ચભિર્નિશિતૈઃ શરૈઃ
પાંચ ઉગ્ર હાથીઓથી ઘેરાયેલા સિંહની જેમ, એ પાંચે યોદ્ધાઓએ એક સાથે, પાંચ તીક્ષ્ણ બાણો વડે—
સારથિં વાજિનશ્ચૈવ નિન્યુર્વૈવસ્વતક્ષયમ્। હતાશ્વાત્સ્યન્દનશ્રેષ્ઠાદવરુહ્ય મહારથઃ
અર્જુનના રથના સારથિ અને ઘોડાઓને માર્યા, અને તેમને યમલોકમાં મોકલી દીધા; ઘોડાઓ મૃત્યુ પામ્યા અને રથ નાશ થયો, તો મહારથી રથમાંથી નીચે ઉતર્યો.
ચચાર વિવિધાન્માર્ગાનસિમુદ્યમ્ય પાણ્ડવઃ। અશ્વસ્કન્ધેષુ ચક્રેષુ યુગેષ્વીષાસુ ચૈવ હિ
પાંડવએ, હાથમાં તલવાર લઈને, અનેક દિશાઓમાં ચાલ્યો—ક્યારે ઘોડાની પીઠ પર, ક્યારે રથના ચકરા પર, ક્યારે યોકમાં અને ક્યારે બાણના શાફ્ટ પર.
વ્યચરત્પાતયઞ્શત્રૂન્સુપર્ણ ઇવ ભોગિનઃ। વિધનુષ્કં વિકવચં વિરથં ચ સમીક્ષ્ય તમ્
તે શત્રુઓ પર સુપર્ણ જેવો સાપો પર હુમલો કરે તેમ ફરી રહ્યો, અને જ્યારે તેણે તેને ધનુષ, કવચ અને રથ વગર જોયો, ત્યારે હુમલો કર્યો.
અભિપેતુર્નવ્યાઘ્રા અર્જુનપ્રમુખા રથાઃ। ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ શિખણ્ડી ચ યમૌ ચ યુધિ દુર્જયૌ
પછી અર્જુનના નેતૃત્વમાં યુવાન વાઘ જેવા રથો ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, શિખંડિ અને યુદ્ધમાં અપરાજિત યુમાઓ સાથે તેની સામે દોડી આવ્યા.
તસ્મિન્મહારથે યુદ્ધે પ્રવૃત્તે શરવૃષ્ટિભિઃ। રથધ્વજપતાકાશ્ચ સવર્મન્તરધીયત
મહાન રથયુદ્ધ શરૂ થયું, જેમાં તીરસની વરસાદ વરસી રહી હતી, અને રથોના ધ્વજ અને પતાકાઓ કવચની પાછળ છુપાઈ ગયા.
તત્પ્રવૃત્તં ચિરં કાલં યુદ્ધં સમમિવાભવત્। રથેન તાન્મહાબાહુરર્જુનો વ્યધમત્પુનઃ
યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલ્યું અને બંને પક્ષો સમાન લાગ્યા, પણ પછી શક્તિશાળી અર્જુને પોતાના રથથી ફરીથી તેમને વિખેર્યા.
તમાપતન્તં દૃષ્ટ્વેવ મહાબાહુર્ધનુર્ધરઃ। કર્ણોઽસ્ત્રવિદુષાં શ્રેષ્ઠો વારયામાસ સાયકૈઃ
તેને દોડી આવતો જોઈને, મહાબાહુ અને ધનુષધારી કર્ણ, જે શસ્ત્રવિદ્યા માં શ્રેષ્ઠ હતો, તીરસથી તેને રોકી દીધો.
સ તેનાભિહતઃ પાર્થો વાસવિર્વજ્રસન્નિભાન્। ત્રીઞ્શરાન્સંદધે ક્રુદ્ધો વધાત્ક્રુદ્ધસ્ય પાણ્ડવઃ
કર્ણના તીરસો ઇન્દ્રના વજ્ર સમાન હતા, અને પાંડવ ગુસ્સામાં ત્રણ તીરસો લઈને પોતાના ક્રોધિત શત્રુને મારવા તૈયાર થયો.
તૈઃ શરૈરાહતં કર્ણં ધ્વજયષ્ટિમુપાશ્રિતમ્। અપોવાહ રથાચ્ચાશુ સૂતઃ પરપુરંજયમ્
તે તીરસોથી ઘાયલ કર્ણ ધ્વજના કાંડા પકડીને ઊભો રહ્યો, અને તેના રથચાલકે તેને ઝડપથી રથમાંથી દૂર લઈ ગયો.
તતઃ પરાજિતે કર્ણે ધાર્તરાષ્ટ્રાન્મહાભયમ્। વિવેશ સમુદગ્રાંશ્ચ પાણ્ડવાન્પ્રસમીક્ષ્ય તુ
કર્ણને હરાવ્યા પછી ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોમાં મોટો ભય છવાઈ ગયો, અને પાંડવો તેમની વધતી શક્તિ સાથે નિહાળી રહ્યા.
તત્પ્રકમ્પિતમત્યર્થં તદ્દૃષ્ટ્વા સૌબલો બલમ્। ગિરા મધુરયા ચાપિ સમાશ્વાસયતાસકૃત્
પોતાની સેના બહુ હલાઈ ગઈ જોઈને, સૌબલાએ મીઠા શબ્દોથી વારંવાર તેમને હિંમત આપી.
ધાર્તરાષ્ટ્રૈસ્તતઃ સર્વૈર્દુર્યોધનપુરઃસરૈઃ। ધૃતં તત્પુનરેવાસીદ્બલં પાર્થપ્રપીડિતમ્
પછી ધૃતરાષ્ટ્રના બધા પુત્રો, દુર્યોધનના નેતૃત્વમાં, પાર્થે ઘેરાયેલા હોવા છતાં ફરીથી પોતાની સેના સંભાળી.
તતો દુર્યોધનં દૃષ્ટ્વા ભીમો ભીમપરાક્રમઃ। અક્રુધ્યત્સ મહાબાહુરગારં જાતુષં સ્મરન્
પછી ભીમ, જે ભયંકર પરાક્રમ ધરાવે છે, દુર્યોધનને જોઈને ગુસ્સે થયો, અને લાકના મહેલની યાદ આવી.
તતઃ સંગ્રામશિરસિ દદર્શ વિપુલદ્રુમમ્। આયામભૂતં તિષ્ઠન્તં સ્કન્ધપઞ્ચાશદુન્નતમ્
યુદ્ધના શિખરે, તેણે એક વિશાળ વૃક્ષ જોયું, જે પચાસ ડાળીઓ સાથે ઊંચું અને પહોળું ઊભું હતું.
મહાસ્કન્ધં મહોત્સેધં શક્રધ્વજમિવોચ્છ્રિતમ્। તમુત્પાઠ્ય ચ પાણિભ્યામુદ્યમ્ય ચરણાવપિ
મોટા થડ અને ઊંચાઈવાળું, ઇન્દ્રના ધ્વજ જેવું ઊંચું, ભીમે તેને હાથથી ઉખાડી અને પગથી પણ ઉંચું કરી લીધું.
અભિપેદે પરાન્સઙ્ખ્યે વજ્રપાણિરિવાસુરાન્। ભીમસેનભયાર્તાનિ ફલ્ગુનાભિહતાનિ ચ
ભીમ વજ્રપાણી જેવો અસુરો પર દોડી ગયો, અને ભીમસેનના ભયથી અને અર્જુનના પ્રહારોને કારણે શત્રુઓ ભાગી ગયા.
ન શેકુસ્તાન્યનીકાનિ ધાર્તરાષ્ટ્રાણ્યુદીક્ષિતુમ્। તાનિ સંભ્રાન્તયોધાનિ શ્રાન્તવાજિગજાનિ ચ
ધૃતરાષ્ટ્રના સેનાઓ, તેમના યોદ્ધાઓ ગભરાઈ ગયા અને ઘોડા-હાથી થાકી ગયા, તેઓ સામે જોઈ પણ શક્યા નહીં.
દિશઃ પ્રાકાલયદ્ભીમો દિવીવાભ્રાણિ મારુતઃ। તાન્નિવૃત્તાન્નિરાનન્દાન્નરવારણવાજિનઃ
ભીમે તેમને દરેક દિશામાં ફેલાવી દીધા, જેમ કે પવન આકાશમાં વાદળોને ફેલાવે છે; એ માણસો, હાથી અને ઘોડા નિરાનંદ થઈ પાછા ફર્યા.
નાનુસસ્રુર્ન ચાજઘ્નુર્નોચુઃ કિંચિચ્ચ દારુણમ્। સ્વમેવ શિબિરં જગ્મુઃ ક્ષત્રિયાઃ શરવિક્ષતાઃ
તેઓએ પીછો કર્યો નહીં, માર્યો પણ નહીં, કે કોઈ કઠોર શબ્દ પણ બોલ્યો નહીં; ક્ષત્રિયો, તીરસથી ઘાયલ, પોતાના શિબિરમાં ગયા.
પરેઽપ્યભિયયુર્હૃષ્ટાઃ પુરં પૌરસુખાવહાઃ। મુહૂર્તમભવદ્યુદ્ધં તેષાં વૈ પાણ્ડવૈઃ સહ
બીજાઓ પણ આનંદથી શહેરમાં પ્રવેશ્યા, શહેરના લોકો માટે સુખ લાવ્યા; પાંડવો સાથે તેમનું યુદ્ધ માત્ર ક્ષણભર ચાલ્યું.
યાવત્તદ્યુદ્ધમભવન્મહદ્દેવાસુરોપમમ્। તાવદેવાભવચ્છાન્તં નિવૃત્તા વૈ મહારથાઃ
જ્યાં સુધી એ મહાન યુદ્ધ, જે દેવો અને અસુરો વચ્ચેના યુદ્ધ જેવું હતું, ચાલ્યું, ત્યાં સુધી તે યથાવત્ ચાલતું રહ્યું; પછી શાંતિ થઈ ગઈ અને મહારથીઓ પાછા વળ્યા.
સુવ્રતં ચક્રિરે સર્વે સુવૃતામબ્રુવન્વધૂમ્। કૃતાર્થં દ્રુપદં ચોચુર્ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાર્ષતમ્
બધા લોકોએ સારા વર્તન માટે પ્રશંસા કરી અને વધૂની સરાહના કરી; તેઓએ દ્રુપદ અને ધૃષ્ટદ્યુમ્નને પોતાનું કામ પૂરું કર્યું છે એમ કહ્યું.
શકુનિઃ સિન્ધુરાજશ્ચ કર્ણદુર્યોધનાવપિ। તેષાં તદાભવદ્દુઃખં હૃદિ વાચા તુ નાબ્રુવન્
શકુની, સિંધુના રાજા, કર્ણ અને દુર્યોધન—આ બધાના હૃદયમાં દુ:ખ ઊભું થયું, પણ તેમણે એ દુ:ખ શબ્દોમાં વ્યક્ત કર્યું નહીં.
તતઃ પ્રયાતા રાજાનઃ સર્વ એવ યથાગતમ્। ધાર્તરાષ્ટ્રા હિ તે સર્વે ગતા નાગપુરં તદા
પછી બધા રાજાઓ જેમ આવ્યા હતા તેમ જ પાછા ગયા; ધૃતરાષ્ટ્રના બધા પુત્રો એ સમયે નાગપુર ગયા.
પ્રાગેવ પૂર્નિરોધાત્તુ પાણ્ડવૈરશ્વસાદિનઃ। પ્રેષિતા ગચ્છતારિષ્ટાનસ્માનાખ્યાત શૌરયે
પાંદવોએ ઘોડા પર ચડીને, મંડપ સાફ થાય એ પહેલાં જ, દૂતને આગળ મોકલી દીધા કે શૌરીને આ ઘટના જાણ કરવી.
તેઽચિરેણૈવ કાલેન સંપ્રાપ્તા યાદવીં પુરીમ્। ઊચુઃ સંકર્ષણોપેન્દ્રૌ વચનં વચનક્ષમૌ
થોડી જ વારમાં તેઓ યાદવોની નગરમાં પહોંચ્યા અને સંકર્ષણ તથા ઉપેન્દ્રને, જે વાતમાં ધીરજ ધરતા હતા, વાત કહી.
કુશલં પાણ્ડવાઃ સર્વાનાહુઃ સ્માન્ધકવૃષ્ણયઃ। આત્મનશ્ચાહતાનાહુર્વિમુક્તાઞ્જાતુષાદ્ગૃહાત્
અંધક-વૃષ્ણિઓએ બધા પાંદવોની કૂશળતા પૂછવી અને પોતે લાકડાની મહેલમાંથી મુક્ત થયા છે એ વિશે પણ જાણકારી લીધી.
સમાજે દ્રૌપદીં લબ્ધામાહૂ રાજીવલોચનામ્। આત્મનઃ સદૃશીં સર્વૈઃ શીલવૃત્તસમાધિભિઃ
સભામાં, તેઓએ દ્રૌપદી વિશે વાત કરી—જે કમળ જેવી આંખો ધરાવે છે, અને જે તેમને દરેક રીતે યોગ્ય છે, તેના શીલ, વર્તન અને સ્થિરતા માટે બધા દ્વારા પ્રશંસિત.