સ તદ્વિવૃત્ય વિવરં મહાગિરે- સ્તુલ્યદ્યુતીંશ્ચતુરોઽન્યાન્દદર્શ। સ તાનભિપ્રેક્ષ્ય બભૂવ દુઃખિતઃ કચ્ચિન્નાહં ભવિતા વૈ યથેમે
પર્વતના ગુહા ખોલી, તેણે ચાર અન્ય સમાન તેજવાળાઓને જોયા. તેમને જોઈને એ દુઃખી થયો: 'શું હું પણ એમ જ બનીશ?'
તતો દેવો ગિરિશો વજ્રપાણિં વિવૃત્ય નેત્રે કુપિતોઽભ્યુવાચ। દરીમેતાં પ્રવિશ ત્વં શતક્રતો યન્માં બાલ્યાદવમંસ્થાઃ પુરસ્તાત્
પછી પર્વતેશ્વર દેવે ક્રોધથી આંખો ઉઘાડી વજ્રપાણીને કહ્યું: 'હે શતક્રતુ, આ ગુફામાં પ્રવેશ, કારણ કે તું પહેલાં યુવાનીમાં મને અવગણ્યો હતો.'
ઉક્તસ્ત્વેવં વિભુના દેવરાજઃ પ્રાવેપતાઽઽર્તો ભૃશમેવાભિષઙ્ગાત્। સ્રસ્તૈરઙ્ગૈરનિલેનેવ નુન્ન- મશ્વત્થપત્રં ગિરિરાજમૂર્ધ્નિ
ભગવાને આવું કહ્યા પછી દેવરાજ ખૂબ ડરીને કાંપી ઉઠ્યો. તેના અંગો ઢીલા પડી ગયા અને પર્વતશિખરે પવનથી હલનારા પિપળાના પાન જેવો થઈ ગયો.
સ પ્રાઞ્જલિર્વૈ વૃષવાહનેન પ્રવેપમાનઃ સહસૈવમુક્તઃ। ઉવાચ દેવં બહુરૂપમુગ્ર- મદ્યાશેષસ્ય ભુવનસ્ય ત્વં ભવાદ્યઃ
વૃષધ્વજ ભગવાન સામે હાથ જોડીને, ડરથી કાંપતો શક્ર, અચાનક这样 સંબોધાયો. તેણે બહુરૂપ, ઉગ્ર દેવને કહ્યું: 'આજે તું સમગ્ર જગતનો પ્રથમ છે.'
તમબ્રવીદુગ્રવર્ચાઃ પ્રહસ્ય નૈવંશીલાઃ શેષમિહાપ્નુવન્તિ। એતેઽપ્યેવં ભવિતારઃ પુરસ્તા- ત્તસ્માદેતાં દરીમાવિશ્ય શેષ્ય
ઉગ્રવર્ચાએ હસતાં કહ્યું: 'આવી વૃત્તિ ધરાવનારા અહીં બચી શકતા નથી. આવનારા સમયમાં એ લોકો પણ એ જ હાલતને પામશે. એટલે, તું આ ઝાડની ગુફામાં જઈને છુપાઈ જા.'
એષા ભાર્યા ભવિતા વો ન સંશયો યોનિં સર્વે માનુષીમાવિશધ્વમ્। તત્ર યૂયં કર્મ કૃત્વાઽવિષહ્યં બહૂનન્યાન્નિધનં પ્રાપયિત્વા
એ સ્ત્રી નિશ્ચયે તમારી પત્ની બનશે. તમે બધા માનવ જન્મ લો. ત્યાં તમે અનેક મુશ્કેલ કાર્યો કરીને અને ઘણા લોકોને મૃત્યુ પામાડીને—
કર્તવ્યમન્યદ્વિવિધાર્થયુક્તમ્
—બીજા અનેક કામો પણ કરવાના રહેશે, જે વિવિધ હેતુઓ સાથે જોડાયેલા હશે.
ગમિષ્યામો માનુષં દેવલોકા- દ્દુરાધરો વિહિતો યત્ર મોક્ષઃ। દેવાસ્ત્વસ્માનાદધીરઞ્જનન્યાં ધર્મો વાયુર્મઘવાનશ્વિનૌ ચ
અમે દેવલોકમાંથી માનવલોકમાં જઈશું, જ્યાં મુક્તિનો કઠિન માર્ગ સ્થાપિત છે. ધર્મ, વાયુ, મઘવાન અને અશ્વિનીકુમારો માતાના ગર્ભમાં પિતા તરીકે અમામાં પ્રવેશશે.
એતચ્છ્રુત્વા વજ્રપાણિર્વચસ્તુ દેવશ્રેષ્ઠં પુનરેવેદમાહ। વીર્યેણાહં પુરુષં કાર્યહેતો- ર્દદ્યામેષાં પઞ્ચમં મત્પ્રસૂતમ્
આ વાત સાંભળીને વજ્રધારી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ ઈન્દ્રે ફરી કહ્યું: 'આ કાર્ય માટે, મારી શક્તિથી, હું એમને પાંચમો પુત્ર આપીશ, જે મારાથી જન્મશે.'
વિશ્વભુગ્ભૂતધામા ચ શિબિરિન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્। શાન્તિશ્ચતુર્થસ્તેષાં વૈ તેજસ્વી પઞ્ચમઃ સ્મૃતઃ
વિશ્વભુક, સર્વ જીવોને આધાર આપનાર, પ્રતાપી શિબી રાજા, ચોથા શાંતિ અને પાંચમો તેજસ્વી એમ એમનું સ્મરણ થાય છે.
તેષાં કામં ભગવાનુગ્રધન્વા પ્રાદાદિષ્ટં સન્નિસર્ગાદ્યથોક્તમ્। તાં ચાપ્યેષાં યોષિતં લોકકાન્તાં શ્રિયં ભાર્યાં વ્યદધાન્માનુષેષુ
મહાન ધનુષ્યધારી ભગવાને એમને ઈચ્છિત વર્દાન આપ્યું, જેમ યોગ્ય હતું. અને લોકપ્રિય સ્ત્રીને, એમની કિસ્મતરૂપે, માનવોમાં પત્ની તરીકે નિર્ધારિત કરી.
તૈરેવ સાર્ધં તુ તતઃ સ દેવો જગામ નારાયણમપ્રમેયમ્। અનન્તમવ્યક્તમજં પુરાણં સનાતનં વિશ્વમનન્તરૂપમ્
પછી એ દેવ એમના સાથે અપરમેય, અનંત, અવ્યક્ત, અજ, પ્રાચીન, શાશ્વત, અનંત રૂપ ધરાવનાર નારાયણ પાસે ગયા.
શુક્લમેકમપરં ચાપિ કૃષ્ણમ્
એક શ્વેત છે, બીજું કાળું છે.
કેશો યોઽસૌ વર્ણતઃ કૃષ્ણ ઉક્તઃ
જેને કેશ કહે છે, તે રંગે કાળો કહેવાય છે.
યે તે પૂર્વં શક્રરૂપા નિબદ્ધા- સ્તસ્યાં દર્યાં પર્વતસ્યોત્તરસ્ય। ઇહૈવ તે પાણ્ડવા વીર્યવન્તઃ શક્રસ્યાંશઃ પાણ્ડવઃ સવ્યસાચી
જે લોકો પહેલાં ઈન્દ્રરૂપે હતા અને ઉત્તર પર્વતની એ ગુફામાં બંધ હતા—એ જ અહીં પરાક્રમી પાંડવો છે; એમા-savvyasachી ઈન્દ્રનો અંશ છે.
એવમેતે પાણ્ડવાઃ સંબભૂવુ- ર્યે તે રાજન્પૂર્વમિન્દ્રા બભૂવુઃ। લક્ષ્મીશ્ચૈષાં પૂર્વમેવોપદિષ્ટા ભાર્યા યૈષા દ્રૌપદી દિવ્યરૂપા
હું કહું છું, રાજા, એ જ પાંડવો જન્મ્યા, જે પહેલાં ઈન્દ્ર હતા. અને એમને પહેલેથી જ એ કિસ્મત મળેલી—દિવ્ય રૂપાવાળી દ્રૌપદી એમની પત્ની તરીકે નિર્ધારિત હતી.
કથં હિ સ્ત્રી કર્મણા તે મહીતલા- ત્સમુત્તિષ્ઠેદન્યતો દૈવયોગાત્। યસ્યા રૂપં સોમસૂર્યપ્રકાશં ગન્ધશ્ચાસ્યાઃ કોશમાત્રાત્પ્રવાતિ
કેમ કે, કોઈ સ્ત્રી પોતાના કર્મથી પૃથ્વીમાંથી, દેવયોગ વિના, ઉદ્ભવી શકે? જેના સૌંદર્યમાં ચાંદ્ર-સૂર્ય જેવી કાંતિ છે અને જેના શરીરથી સુગંધ પ્રસરે છે.
ઇદં ચાન્યત્પ્રીતિપૂર્વં નરેન્દ્ર દદાનિ તે વરમત્યદ્ભુતં ચ। દિવ્યં ચક્ષુઃ પશ્ય કુન્તીસુતાંસ્ત્વં પુણ્યૈર્દિવ્યૈઃ પૂર્વદેહૈરુપેતાન્
હવે, રાજા, આનંદપૂર્વક હું તને બીજું અદ્ભુત વર્દાન આપું છું: તું કુંતીના પુત્રોને દિવ્ય દ્રષ્ટિથી જોઈ શકે, જેમને પૂર્વ જન્મના પુણ્ય અને દિવ્ય શરીરો પ્રાપ્ત છે.
તતો વ્યાસઃ પરમોદારકર્મા શુચિર્વિપ્રસ્તપસા તસ્ય રાજ્ઞઃ। ચક્ષુર્દિવ્યં પ્રદદૌ તાંશ્ચ સર્વાન્ રાજાઽપશ્યત્પૂર્વદેહૈર્યથાવત્
પછી મહાન કાર્ય કરનાર, શુદ્ધ, તપસ્વી વ્યાસે એ રાજાને દિવ્ય દ્રષ્ટિ આપી, અને રાજાએ એમને એમના પૂર્વ જન્મના દિવ્ય શરીરમાં જોઈ લીધા.
તતો દિવ્યાન્હેમકિરીટમાલિનઃ શક્રપ્રખ્યાન્પાવકાદિત્યવર્ણાન્। બદ્ધાપીડાંશ્ચારુરૂપાંશ્ચ યૂનો વ્યૂઢોરસ્કાંસ્તાલમાત્રાન્દદર્શ
પછી તેણે એમને સોનાના મુગટથી શોભતા, ઈન્દ્ર જેવી કાંતિ ધરાવતા, અગ્નિ-સૂર્ય સમા તેજસ્વી, સુંદર, યુવાન, પહોળા છાતી અને પામના વૃક્ષ જેટલા ઊંચા જોયા.
દિવ્યૈર્વસ્ત્રૈરજોભિઃ સુગન્ધૈ- ર્માલ્યૈશ્ચાગ્ર્યૈઃ શોભમાનાનતીવ। સાક્ષાત્ત્ર્યક્ષાન્વા વસૂંશ્ચાપિ રુદ્રા- નાદિત્યાન્વા સર્વગુણોપપન્નાન્
દિવ્ય વસ્ત્રો, શુદ્ધ અને સુગંધિત શ્રેષ્ઠ માળાઓથી શોભતા, એ લોકો ખૂબ તેજસ્વી લાગતા—જેમ ત્રિનેત્ર, વસુ, રુદ્ર કે આદિત્ય, સર્વ ગુણોથી યુક્ત.
તાન્પૂર્વેન્દ્રાનભિવીક્ષ્યાભિરૂપા- ત્ર્શક્રાત્મજં ચેન્દ્રરૂપં નિશમ્ય। પ્રીતો રાજા દ્રુપદો વિસ્મિતશ્ચ દિવ્યાં માયાં તામવેક્ષ્યાપ્રમેયામ્
એ પૂર્વ ઈન્દ્રોને સુંદર રૂપે જોઈને અને savvyasachી ઈન્દ્રરૂપ છે એ સાંભળી, રાજા દ્રુપદ આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થયા, એ અપરમેય દિવ્ય માયા જોઈને.
તાં ચૈવાગ્ર્યાં સ્ત્રિયમતિરૂપયુક્તાં દિવ્યાં સાક્ષાત્સોમવહ્નિપ્રકાશામ્। યોગ્યાં તેષાં રૂપતેજોયશોભિઃ પત્ની મત્વા હૃષ્ટવાન્પાર્થિવેન્દ્રઃ
એ સ્ત્રી સૌંદર્યમાં સર્વોત્કૃષ્ટ, ચંદ્ર અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, પોતાની કાંતિ અને યશથી એ પુરુષોને યોગ્ય હતી. રાજાઓના રાજાએ તેને પોતાની પત્ની માનીને ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો.
સ તદ્દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યરૂપં જગ્રાહ પાદૌ સત્યવત્યાઃ સુતસ્ય। નૈતચ્ચિત્રં પરમર્ષે ત્વયીતિ પ્રસન્નચેતાઃ સ ઉવાચ ચૈનમ્
આ અદ્ભુત અને આશ્ચર્યજનક દૃશ્ય જોઈને તેણે સત્યવતીના પુત્રના પગ પકડી લીધા અને શાંત મનથી કહ્યું: 'મહાન ઋષિ, તમારા માટે આ કંઈ નવાઈની વાત નથી.'
ઇદં ચાપિ પુરાવૃત્તં તન્નિબોધ ચ ભૂમિમ। કીર્ત્યમાનં નૃપર્ષીણાં પૂર્વેષાં દારકર્મણિ
હવે, પૃથ્વીના રાજા, પ્રાચીન સમયમાં રાજર્ષિઓના લગ્નપ્રથાની જે વાર્તા પ્રસિદ્ધ છે, એ પણ સાંભળો.
નિતન્તુર્નામ રાજર્ષિર્બભૂવ ભુવિ વિશ્રુતઃ। તસ્ય પુત્રા મહેષ્વાસા બભૂવુઃ પઞ્ચ ભૂમિતાઃ
પૃથ્વી પર નિતંતુ નામે એક વિખ્યાત રાજર્ષિ હતા. તેમના પાંચ પુત્રો હતા, બધા મહાન ધનુર્ધર અને પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ.
સાલ્વેયઃ શૂરસેનશ્ચ શ્રુતસેનશ્ચ વીર્યવાન્। તિન્દુસારોઽતિસારશ્ચ ક્ષત્રિયાઃ ક્રતુયાજિનઃ
તે પાંચમાં સાલ્વેય, શૂરસેન, પરાક્રમી શ્રુતસેન, તિન્દુસાર અને અતિસાર હતા. બધા ક્ષત્રિય અને યજ્ઞકર્તા હતા.
નાતિચક્રમુરન્યોન્યમન્યોન્યસ્ય પ્રિયંવદાઃ। અનીર્ષ્યવો ધર્મવિદઃ સૌમ્યાશ્ચૈવ પ્રિયકરાઃ
તેઓ એકબીજાથી આગળ વધતા નહોતા, હંમેશા પ્રેમથી વાત કરતા, ઈર્ષ્યા રહિત, ધર્મને જાણનારા, સૌમ્ય અને સૌને પ્રિય લાગતા કામ કરતા.
એતાન્નૈતન્તવાન્પઞ્ચ શિબિપુત્રી સ્વયંવરે। અવાપ સ્વપતીન્વીરાન્ભૌમાશ્વી મનુજાધિપાન્
શિબીની પુત્રી ભૌમાશ્વીએ સ્વયંવર સમયે નિતંતુના આ પાંચ પુત્રોને પોતાના પતિ તરીકે પસંદ કર્યા; બધા વીર, મનુષ્યોના રાજા અને પૃથ્વીના શાસક હતા.
વીણેવ મધુરારાવા ગાન્ધર્વસ્વરમૂર્ચ્છિતા। ઉત્તમા સર્વનારીણાં ભૌમાશ્વી હ્યભવત્તદા
મીઠા સ્વરવાળી વીણા જેવી, ગાંધર્વ સંગીતમાં પકડી, ભૌમાશ્વી એ સમયે સર્વ સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ બની.