દૃષ્ટ્વા ચ તદ્વિસ્મિતાસ્તે બભૂવુ- સ્તેષામિન્દ્રસ્તત્ર શૂરો જગામ। સોઽપશ્યદ્યોષામથ પાવકપ્રભાં યત્ર દેવી ગઙ્ગા સતતં પ્રસૂતા
એ જોઈને બધા આશ્ચર્યચકિત થયા; એમા ઇન્દ્ર, વીર પુરુષ, આગળ વધ્યો. ત્યાં તેણે અગ્નિ જેવી તેજસ્વી કન્યાને જોઈ, જ્યાં દેવી ગંગા સતત જન્મે છે.
સા તત્ર યોષા રુદતી જલાર્થિની ગઙ્ગાં દેવીં વ્યવગાહ્ય વ્યતિષ્ઠત્। તસ્યાશ્રુબિન્દુઃ પતિતો જલે ય- સ્તત્પદ્મમાસીદથ તત્ર કાઞ્ચનમ્
ત્યાં એ કન્યા રડતી અને પાણીની ઈચ્છા કરતી, ગંગા દેવીમાં પ્રવેશી ઊભી રહી. એના એક આંસુનું ટીપું પાણીમાં પડ્યું, અને ત્યાં જ સોનાનું કમળ ઉગ્યું.
તદદ્ભુતં પ્રેક્ષ્ય વજ્રી તદાની- મપૃચ્છત્તાં યોષિતમન્તિકાદ્વૈ। કા ત્વં ભદ્રે રોદિષિ કસ્ય હેતો- ર્વાક્યં તથ્યં કામયેઽહં બ્રવીહિ
એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને વજ્રધારી ઇન્દ્રે નજીક આવેલી કન્યાને પૂછ્યું: 'શુભે, તું કોણ છે અને કેમ રડે છે? સાચું કહેજે, હું સાંભળવા ઈચ્છું છું.'
ત્વં વેત્સ્યસે મામિહ યાઽસ્મિ શક્ર યદર્થં ચાહં રોદિમિ મન્દભાગ્યા। આગચ્છ રાજન્પુરતો ગમિષ્યે દ્રષ્ટાઽસિ તદ્રોદિમિ યત્કૃતેઽહમ્
'શક્ર, તું અહીં જાણશે કે હું કોણ છું અને કેમ, દુર્ભાગ્યવશ, રડું છું. રાજન, મારી આગળ આવો, હું તને બતાવીશ કે શા માટે હું રડું છું.'
તાં ગચ્છન્તીમન્વગચ્છત્તદાનીં સોઽપશ્યદારાત્તરુણં દર્શનીયમ્। સિદ્ધાસનસ્થં યુવતીસહાયં ક્રીડન્તમક્ષૈર્ગિરિરાજમૂર્ધ્નિ
જ્યારે એ કન્યા આગળ ગઈ, ત્યારે ઇન્દ્ર પણ પાછળ ગયો. દૂરથી તેણે એક સુંદર યુવાનને જોયો, જે સિદ્ધાસનમાં બેઠો હતો અને યુવતીઓ સાથે પર્વતશિખરે જૂઆ રમતો હતો.
તમબ્રવીદ્દેવરાજો મમેદં ત્વં વિદ્ધિ વિદ્વન્ભુવનં વશે સ્થિતમ્। ઈશોઽહસ્મીતિ સમન્યુરબ્રવી- દ્દૃષ્ટ્વા તમક્ષૈઃ સુભૃશં પ્રમત્તમ્
દેવરાજે તેને કહ્યું: 'હે વિદ્વાન, આ જગત મારા વશમાં છે, જાણજે. હું ઈશ્વર છું!' એમ કહી, તેણે જોયું કે એ યુવાન જૂઆમાં ખૂબ મગ્ન છે, એટલે ગુસ્સે થયો.
ક્રુદ્ધં ચ શક્રં પ્રસમીક્ષ્ય દેવો જહાય શક્રં ચ શૈરુદૈક્ષત। સંસ્તમ્ભિતોઽભૂદથ દેવરાજ- સ્તેનેક્ષિતઃ સ્થાણુરિવાવતસ્થે
શક્રને ગુસ્સે થયેલો જોઈ, એ દેવે તેને અવગણ્યો અને શક્ર તરફ તીવ્ર નજરે જોયું. દેવરાજની નજરથી એ સ્થિર થઈ ગયો અને સ્તંભ જેવો ઊભો રહ્યો.
યદા તુ પર્યાપ્તમિહાસ્ય ક્રીડયા તદા દેવીં રુદતીં તામુવાચ। આનીયતામેષ યતોઽહમારા- ન્નૈનં દર્પઃ પુનરપ્યાવિશેત
જ્યારે તેની રમતમાં પૂરતું થયું, ત્યારે તેણે રડતી દેવીને કહ્યું: 'એને અહીં લાવ, હું હવે થાકી ગયો છું; ફરીથી તેમાં અહંકાર ન આવે.'
તતઃ શક્રઃ સ્પૃષ્ટમાત્રસ્તયા તુ સ્રસ્તૈરઙ્ગૈઃ પતિતોઽભૂદ્ધરણ્યામ્। તમબ્રવીદ્ભગવાનુગ્રતેજા મૈવં પુનઃ શક્ર કૃથાઃ કથંચિત્
પછી, જ્યારે એ કન્યાએ શક્રને સ્પર્શ કર્યો, ત્યારે તેના અંગો ઢીલા પડી ગયા અને તે જમીન પર પડી ગયો. ઉગ્ર તેજવાળા ભગવાને કહ્યું: 'શક્ર, ફરી ક્યારેય આવું ન કરજે.'
નિવર્તયૈનં ચ મહાદ્રિરાજં બલં ચ વીર્યં ચ તવાપ્રમેયમ્। છિદ્રસ્ય ચૈવાવિશ મધ્યમસ્ય યત્રાસતે ત્વદ્વિધાઃ સૂર્યભાસઃ
'હે મહાપર્વતરાજ, એને રોકી રાખો, કેમ કે તમારું બળ અને શક્તિ અપરંપાર છે. મધ્યના દરારમાં પ્રવેશો, જ્યાં તારા જેવાં સૂર્યપ્રભા ધરાવનારા વસે છે.'
સ તદ્વિવૃત્ય વિવરં મહાગિરે- સ્તુલ્યદ્યુતીંશ્ચતુરોઽન્યાન્દદર્શ। સ તાનભિપ્રેક્ષ્ય બભૂવ દુઃખિતઃ કચ્ચિન્નાહં ભવિતા વૈ યથેમે
પર્વતના ગુહા ખોલી, તેણે ચાર અન્ય સમાન તેજવાળાઓને જોયા. તેમને જોઈને એ દુઃખી થયો: 'શું હું પણ એમ જ બનીશ?'
તતો દેવો ગિરિશો વજ્રપાણિં વિવૃત્ય નેત્રે કુપિતોઽભ્યુવાચ। દરીમેતાં પ્રવિશ ત્વં શતક્રતો યન્માં બાલ્યાદવમંસ્થાઃ પુરસ્તાત્
પછી પર્વતેશ્વર દેવે ક્રોધથી આંખો ઉઘાડી વજ્રપાણીને કહ્યું: 'હે શતક્રતુ, આ ગુફામાં પ્રવેશ, કારણ કે તું પહેલાં યુવાનીમાં મને અવગણ્યો હતો.'
ઉક્તસ્ત્વેવં વિભુના દેવરાજઃ પ્રાવેપતાઽઽર્તો ભૃશમેવાભિષઙ્ગાત્। સ્રસ્તૈરઙ્ગૈરનિલેનેવ નુન્ન- મશ્વત્થપત્રં ગિરિરાજમૂર્ધ્નિ
ભગવાને આવું કહ્યા પછી દેવરાજ ખૂબ ડરીને કાંપી ઉઠ્યો. તેના અંગો ઢીલા પડી ગયા અને પર્વતશિખરે પવનથી હલનારા પિપળાના પાન જેવો થઈ ગયો.
સ પ્રાઞ્જલિર્વૈ વૃષવાહનેન પ્રવેપમાનઃ સહસૈવમુક્તઃ। ઉવાચ દેવં બહુરૂપમુગ્ર- મદ્યાશેષસ્ય ભુવનસ્ય ત્વં ભવાદ્યઃ
વૃષધ્વજ ભગવાન સામે હાથ જોડીને, ડરથી કાંપતો શક્ર, અચાનક这样 સંબોધાયો. તેણે બહુરૂપ, ઉગ્ર દેવને કહ્યું: 'આજે તું સમગ્ર જગતનો પ્રથમ છે.'
તમબ્રવીદુગ્રવર્ચાઃ પ્રહસ્ય નૈવંશીલાઃ શેષમિહાપ્નુવન્તિ। એતેઽપ્યેવં ભવિતારઃ પુરસ્તા- ત્તસ્માદેતાં દરીમાવિશ્ય શેષ્ય
ઉગ્રવર્ચાએ હસતાં કહ્યું: 'આવી વૃત્તિ ધરાવનારા અહીં બચી શકતા નથી. આવનારા સમયમાં એ લોકો પણ એ જ હાલતને પામશે. એટલે, તું આ ઝાડની ગુફામાં જઈને છુપાઈ જા.'
એષા ભાર્યા ભવિતા વો ન સંશયો યોનિં સર્વે માનુષીમાવિશધ્વમ્। તત્ર યૂયં કર્મ કૃત્વાઽવિષહ્યં બહૂનન્યાન્નિધનં પ્રાપયિત્વા
એ સ્ત્રી નિશ્ચયે તમારી પત્ની બનશે. તમે બધા માનવ જન્મ લો. ત્યાં તમે અનેક મુશ્કેલ કાર્યો કરીને અને ઘણા લોકોને મૃત્યુ પામાડીને—
કર્તવ્યમન્યદ્વિવિધાર્થયુક્તમ્
—બીજા અનેક કામો પણ કરવાના રહેશે, જે વિવિધ હેતુઓ સાથે જોડાયેલા હશે.
ગમિષ્યામો માનુષં દેવલોકા- દ્દુરાધરો વિહિતો યત્ર મોક્ષઃ। દેવાસ્ત્વસ્માનાદધીરઞ્જનન્યાં ધર્મો વાયુર્મઘવાનશ્વિનૌ ચ
અમે દેવલોકમાંથી માનવલોકમાં જઈશું, જ્યાં મુક્તિનો કઠિન માર્ગ સ્થાપિત છે. ધર્મ, વાયુ, મઘવાન અને અશ્વિનીકુમારો માતાના ગર્ભમાં પિતા તરીકે અમામાં પ્રવેશશે.
એતચ્છ્રુત્વા વજ્રપાણિર્વચસ્તુ દેવશ્રેષ્ઠં પુનરેવેદમાહ। વીર્યેણાહં પુરુષં કાર્યહેતો- ર્દદ્યામેષાં પઞ્ચમં મત્પ્રસૂતમ્
આ વાત સાંભળીને વજ્રધારી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ ઈન્દ્રે ફરી કહ્યું: 'આ કાર્ય માટે, મારી શક્તિથી, હું એમને પાંચમો પુત્ર આપીશ, જે મારાથી જન્મશે.'
વિશ્વભુગ્ભૂતધામા ચ શિબિરિન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્। શાન્તિશ્ચતુર્થસ્તેષાં વૈ તેજસ્વી પઞ્ચમઃ સ્મૃતઃ
વિશ્વભુક, સર્વ જીવોને આધાર આપનાર, પ્રતાપી શિબી રાજા, ચોથા શાંતિ અને પાંચમો તેજસ્વી એમ એમનું સ્મરણ થાય છે.
તેષાં કામં ભગવાનુગ્રધન્વા પ્રાદાદિષ્ટં સન્નિસર્ગાદ્યથોક્તમ્। તાં ચાપ્યેષાં યોષિતં લોકકાન્તાં શ્રિયં ભાર્યાં વ્યદધાન્માનુષેષુ
મહાન ધનુષ્યધારી ભગવાને એમને ઈચ્છિત વર્દાન આપ્યું, જેમ યોગ્ય હતું. અને લોકપ્રિય સ્ત્રીને, એમની કિસ્મતરૂપે, માનવોમાં પત્ની તરીકે નિર્ધારિત કરી.
તૈરેવ સાર્ધં તુ તતઃ સ દેવો જગામ નારાયણમપ્રમેયમ્। અનન્તમવ્યક્તમજં પુરાણં સનાતનં વિશ્વમનન્તરૂપમ્
પછી એ દેવ એમના સાથે અપરમેય, અનંત, અવ્યક્ત, અજ, પ્રાચીન, શાશ્વત, અનંત રૂપ ધરાવનાર નારાયણ પાસે ગયા.
શુક્લમેકમપરં ચાપિ કૃષ્ણમ્
એક શ્વેત છે, બીજું કાળું છે.
કેશો યોઽસૌ વર્ણતઃ કૃષ્ણ ઉક્તઃ
જેને કેશ કહે છે, તે રંગે કાળો કહેવાય છે.
યે તે પૂર્વં શક્રરૂપા નિબદ્ધા- સ્તસ્યાં દર્યાં પર્વતસ્યોત્તરસ્ય। ઇહૈવ તે પાણ્ડવા વીર્યવન્તઃ શક્રસ્યાંશઃ પાણ્ડવઃ સવ્યસાચી
જે લોકો પહેલાં ઈન્દ્રરૂપે હતા અને ઉત્તર પર્વતની એ ગુફામાં બંધ હતા—એ જ અહીં પરાક્રમી પાંડવો છે; એમા-savvyasachી ઈન્દ્રનો અંશ છે.
એવમેતે પાણ્ડવાઃ સંબભૂવુ- ર્યે તે રાજન્પૂર્વમિન્દ્રા બભૂવુઃ। લક્ષ્મીશ્ચૈષાં પૂર્વમેવોપદિષ્ટા ભાર્યા યૈષા દ્રૌપદી દિવ્યરૂપા
હું કહું છું, રાજા, એ જ પાંડવો જન્મ્યા, જે પહેલાં ઈન્દ્ર હતા. અને એમને પહેલેથી જ એ કિસ્મત મળેલી—દિવ્ય રૂપાવાળી દ્રૌપદી એમની પત્ની તરીકે નિર્ધારિત હતી.
કથં હિ સ્ત્રી કર્મણા તે મહીતલા- ત્સમુત્તિષ્ઠેદન્યતો દૈવયોગાત્। યસ્યા રૂપં સોમસૂર્યપ્રકાશં ગન્ધશ્ચાસ્યાઃ કોશમાત્રાત્પ્રવાતિ
કેમ કે, કોઈ સ્ત્રી પોતાના કર્મથી પૃથ્વીમાંથી, દેવયોગ વિના, ઉદ્ભવી શકે? જેના સૌંદર્યમાં ચાંદ્ર-સૂર્ય જેવી કાંતિ છે અને જેના શરીરથી સુગંધ પ્રસરે છે.
ઇદં ચાન્યત્પ્રીતિપૂર્વં નરેન્દ્ર દદાનિ તે વરમત્યદ્ભુતં ચ। દિવ્યં ચક્ષુઃ પશ્ય કુન્તીસુતાંસ્ત્વં પુણ્યૈર્દિવ્યૈઃ પૂર્વદેહૈરુપેતાન્
હવે, રાજા, આનંદપૂર્વક હું તને બીજું અદ્ભુત વર્દાન આપું છું: તું કુંતીના પુત્રોને દિવ્ય દ્રષ્ટિથી જોઈ શકે, જેમને પૂર્વ જન્મના પુણ્ય અને દિવ્ય શરીરો પ્રાપ્ત છે.
તતો વ્યાસઃ પરમોદારકર્મા શુચિર્વિપ્રસ્તપસા તસ્ય રાજ્ઞઃ। ચક્ષુર્દિવ્યં પ્રદદૌ તાંશ્ચ સર્વાન્ રાજાઽપશ્યત્પૂર્વદેહૈર્યથાવત્
પછી મહાન કાર્ય કરનાર, શુદ્ધ, તપસ્વી વ્યાસે એ રાજાને દિવ્ય દ્રષ્ટિ આપી, અને રાજાએ એમને એમના પૂર્વ જન્મના દિવ્ય શરીરમાં જોઈ લીધા.
તતો દિવ્યાન્હેમકિરીટમાલિનઃ શક્રપ્રખ્યાન્પાવકાદિત્યવર્ણાન્। બદ્ધાપીડાંશ્ચારુરૂપાંશ્ચ યૂનો વ્યૂઢોરસ્કાંસ્તાલમાત્રાન્દદર્શ
પછી તેણે એમને સોનાના મુગટથી શોભતા, ઈન્દ્ર જેવી કાંતિ ધરાવતા, અગ્નિ-સૂર્ય સમા તેજસ્વી, સુંદર, યુવાન, પહોળા છાતી અને પામના વૃક્ષ જેટલા ઊંચા જોયા.