મહેન્દ્રસેનયા સાર્ધં પર્યધાવદ્રિરંસયા। સૂર્યસ્ય ચ રથં દિવ્યમારુહ્ય ભગવાન્પ્રભુઃ
મહેન્દ્રની સેના સાથે, ભગવાન પર્વતો પર દોડ્યા અને પછી સૂર્યના દિવ્ય રથ પર આરૂઢ થયા.
પર્યુપેત્ય પુનર્મેરુ મેરૌ વાસમરોચયત્। આકાશગઙ્ગામાપ્લુત્ય તયા સહ તપોધનઃ
પછી ફરીથી મેરુ પર જઈ, ત્યાં નિવાસ સ્થાપ્યો; આકાશગંગામાં સ્નાન કરીને, તે તપસ્વીએ તેની સાથે સમય વિતાવ્યો.
રશ્મિજાલેષુ ચન્દ્રસ્ય ઉવાચ ચ યથાઽનિલઃ। ગિરિરૂપધરો યોગી સ મહર્ષિસ્તદા પુનઃ
ચંદ્રની કિરણોની જાળીમાં, પવનની જેમ બોલ્યા અને પછી મહર્ષિ યોગી પર્વતરૂપ ધારણ કરીને યોગમાં તત્પર થયા.
તત્પ્રભાવેન સા તસ્ય મધ્યે જજ્ઞે મહાનદી। યદા પુષ્પાકુલઃ સાલઃ સંજજ્ઞે ભગવાનૃષિઃ
તેમની શક્તિથી, તેમના મધ્યમાંથી એક મહાન નદી ઉત્પન્ન થઈ; જ્યારે સાલ વૃક્ષ ફૂલો થી છલકાયું, ત્યારે ભગવાન ઋષિ પ્રગટ થયા.
લતાત્વમનુસંપેદે તમેવાભ્યનુવેષ્ટતી। પુપોષ ચ વપુર્યસ્ય તસ્ય તસ્યાનુગં પુનઃ
લતા તેમનું અનુસરણ કરતી, તેમને વળી જતી અને તેમનું શરીર પોષતી, હંમેશા તેમની સાથે રહેતી.
સા પુપોષ સમં ભર્ત્રા સ્કન્ધેનાપિ ચચાર હ। તતસ્તસ્ય ચ તસ્યાશ્ચ તુલ્યા પ્રીતિરવર્ધત
તે લતા પતિ સાથે તેમને પોષતી અને સ્કંદ સાથે પણ ફરતી; પછી બંને વચ્ચે સમાન પ્રેમ વધતો ગયો.
તથા સા ભગવાંસ્તસ્યાઃ પ્રસાદાદૃષિસત્તમઃ। વિરરામ ચ સા ચૈવ દૈવયોગેન ભામિની
એ રીતે, તેના અનુકંપાથી, મહાન ઋષિ અને તે તેજસ્વિ સ્ત્રી, દૈવી ઈચ્છાથી શાંત થયા.
સ ચ તાં તપસા દેવીં રમયામાસ યોગતઃ। એકપત્ની તથા ભૂત્વા સદૈવાગ્રે યશસ્વિની
તેમણે તપ અને યોગ દ્વારા તે દેવીને પ્રસન્ન કરી; અને એકપત્ની બની, તે હંમેશા પ્રતિષ્ઠામાં પ્રથમ રહી.
અરુન્ધતીવ સીતેવ બભૂવાતિપતિવ્રતા। દમયન્ત્યાશ્ચ માતુઃ સ વિશેષમધિકં યયૌ
અરુંધતી અને સીતા જેવી, તે અત્યંત પતિવ્રતા બની; અને તે દમયંતીની માતા કરતાં પણ વિશેષ મહાન થયા.
એતત્તથ્યં મહારાજ મા તે ભૂદ્બુદ્ધિરન્યથા। સા વૈ નાલાયની જજ્ઞે દૈવયોગેન કેનચિત્
હે મહારાજ, આ સાચું છે, તારો મન બીજું કંઈ ન વિચારે; એ નલાયની ખરેખર દૈવી ઈચ્છાથી જન્મી હતી.
રાજંસ્તવાત્મજા કૃષ્ણા વેદ્યાં તેજસ્વિની શુભા। તસ્મિંસ્તસ્યા મનઃ સક્તં ન ચચાલ કદાચન
રાજા, તમારી પુત્રી કૃષ્ણા તેજસ્વી અને શુભ છે. તેનું મન હંમેશાં તેના પર જ અડગ રહ્યું, ક્યારેય ડગ્યું નહીં.
તથા પ્રણિહિતો હ્યાત્મા તસ્યાસ્તસ્મિન્દ્વિજોત્તમે
એમ કરીને, તેણીનું મન પણ એ મહાન બ્રાહ્મણ તરફ મજબૂતીથી જોડાયું હતું.
બ્રૂહિ તત્કારણં યેન બ્રહ્મન્નાલાયની શુભા। જાતા મમાધ્વરે કૃષ્મા સર્વવેદવિદાં વર
હે બ્રાહ્મણ, કહો તો સાચું, એવી શુભ નાલાયની મારા યજ્ઞમાં કૃષ્ણા રૂપે કેમ જન્મી, એનું કારણ શું છે? હે સર્વ વેદોમાં પારંગત શ્રેષ્ઠ, મને કહો.
શૃણુ રાજન્યથા હ્યસ્યા દત્તો રુદ્રેણ વૈ વરઃ। યદર્થં ચૈવ સંભૂતા તવ ગેહે યશસ્વિની
હે રાજા, સાંભળો, કેવી રીતે રુદ્રે તેણીને વરદાન આપ્યું હતું અને તે યશસ્વિ તમારા ઘરે કયા હેતુથી જન્મી.
હન્ત ત કથયિષ્યામિ કૃષ્માયાઃ પૌર્વદેહિકમ્। ઇન્દ્રસેનેતિ વિખ્યાતા પુરા નાલાયની શુભા
હા, હવે હું કૃષ્ણાની પૂર્વજાતિ વિશે કહું છું. એ શુભ નાલાયની પહેલાં ઇન્દ્રસેના નામે જાણીતી હતી.
મૌદ્ગલ્યસ્ય પતિમાસાદ્ય ચચાર વિગતજ્વરા। મૌદ્ગલ્યસ્ય મહર્ષેશ્ચ રમમાણસ્ય વૈ તયા
મૌદગલ્યને પતિ તરીકે પામી, તેણી નિર્વિકાર રહીને જીવન વિતાવ્યું. મહર્ષિ મૌદગલ્ય સાથે આનંદપૂર્વક રહી.
સંવત્સરગણા રાજન્વ્યતીયુઃ ક્ષણવત્તદા। તતઃ કદાચિદ્ધર્માત્મા તૃપ્તઃ કામૈર્વ્યરજ્યત
હે રાજા, વર્ષો વર્ષ વીતી ગયા, જાણે પળમાં જ. પછી ક્યારેક ધર્મનિષ્ઠ પતિ ભોગોમાં તૃપ્ત થઈ, વૈરાગી બન્યા.
અન્વિચ્છન્પરમં ધર્મં બ્રહ્મયોગપરોઽભવત્। ઉત્સસર્જ સ તાં વિપ્રઃ સા તદા ચાપતદ્ભુવિ। મૌદ્ગલ્યો રાજશાર્દૂલ તપોભિર્ભાવિતઃ સદા
પછી, પરમ ધર્મની શોધમાં તે બ્રહ્મયોગમાં લાગ્યા. તેમણે તેણીને છોડી દીધી, અને તે ધરતી પર પડી. હે રાજાવર, મૌદગલ્ય હંમેશાં તપથી પવિત્ર હતા.
પ્રસીદ ભગવન્મહ્યં ન મામુત્સ્રષ્ટુમર્હસિ। અવિતૃપ્તાસ્મિ બ્રહ્મર્ષે કામાનાં કામસેવનાત્
હે ભગવાન, કૃપા કરો, મને છોડી ન દો. હે બ્રહ્મર્ષિ, હું ઇચ્છાઓમાં તૃપ્ત નથી થઈ.
યસ્માત્ત્વં મામનિઃશઙ્કા હ્યવક્તવ્યં ભાષસે। આચરન્તી તપોવિઘ્નં તસ્માચ્છૃણુ વચો મમ
કારણ કે, તમે નિર્ભયપણે એવું બોલ્યા જે કહેવું યોગ્ય નહોતું, અને તપમાં વિઘ્ન ઊભું કર્યું, તેથી હવે મારા વચન સાંભળો.
ભવિષ્યસિ નૃલોકે ત્વં રાજપુત્રી યશસ્વિ। પાઞ્ચાલરાજસ્ય સુતા દ્રુપદસ્ય મહાત્મનઃ
તમે મનુષ્યલોકમાં પ્રસિદ્ધ રાજકન્યા બનશો, મહાન આત્માવાળા દ્રુપદ રાજાની પુત્રી તરીકે જન્મશો.
ભવિતારસ્તત્ર તવ પતયઃ પઞ્ચ વિપ્લુતાઃ। તૈઃ સાર્ધં મધુરાકારૈશ્ચિરં રતિમવાપ્સ્યસિ
ત્યાં તમારા પાંચ પતિઓ હશે, જે પ્રસિદ્ધ અને સુંદર સ્વરૂપવાળા હશે. તેમના સાથે તમે લાંબા સમય સુધી આનંદ માણશો.
સૈવં શપ્તા તુ વિમના વનં પ્રાગાદ્યશસ્વિની। ભોગૈરતૃપ્તા દેવેશં તપસાઽઽરાધયત્તદા
આવી રીતે શાપ મળતાં, યશસ્વિ દુઃખી થઈ વનમાં ગઈ. ભોગોમાં તૃપ્તિ ન મળતાં, તેણે દેવોના દેવને તપથી પ્રસન્ન કર્યો.
નિરાશીર્મારુતાહારા નિરાહારા તથૈવ ચ। અનુવર્તમાના ત્વાદિત્યં તથા પઞ્ચતપાભવત્
આશા છોડીને, હવામાં જીવતી અને ભોજન વિના રહી, તે સૂર્યનું અનુસરણ કરતી અને પાંચ પ્રકારના તપમાં લીન રહી.
તીવ્રેણ તપસા તસ્યાસ્તુષ્ટઃ પશુપતિઃ સ્વયમ્। વચં પ્રાદાત્તદા રુદ્રઃ સર્વલોકેશ્વરઃ પ્રભુઃ
તેણીનું તીવ્ર તપ જોઈ, પાશુપતિ સ્વયં પ્રસન્ન થયા. ત્યારે સર્વલોકના સ્વામી રુદ્રે તેણીને વચન આપ્યું.
ભવિષ્યતિ પરં જન્મ ભવિષ્યતિ વરાઙ્ગના। ભવિષ્યન્તિ પરં ભદ્રે પતયઃ પઞ્ચ વિશ્રુતાઃ
તારો જન્મ ઉત્તમ થશે, તું ગુણવંતી સ્ત્રી બનશે અને, હે સુભાગ્યવતી, તને પાંચ પ્રસિદ્ધ પતિઓ મળશે.
મહેન્દ્રવપુષઃ સર્વે મહેન્દ્રસમવિક્રમાઃ। તત્રસ્થા ચ મહત્કર્મ સુરાણાં ત્વં કરિષ્યસિ
બધા મહેન્દ્ર જેવા રૂપવાળા અને મહેન્દ્ર જેટલી શક્તિ ધરાવતા હશે. ત્યાં તું દેવોમાં મહાન કાર્યો કરશે.
એકઃ ખલુ મયા ભર્તા વૃતઃ પઞ્ચ ત્વિમે કથમ્। એકો ભવતિ નૈકસ્યા બહવસ્તદ્બ્રવીહિ મે
હું તો એક પતિ પસંદ કર્યો હતો, તો હવે આ પાંચ પતિઓ કેમ થશે? એક સ્ત્રીના ઘણા પતિ કેવી રીતે થઈ શકે, એ મને કહો.
પઞ્ચકૃત્વસ્ત્વયા ચોક્તઃ પતિં દેહીત્યહં પુનઃ। પઞ્ચતે પતયો ભદ્રે ભવિષ્યન્તિ સુખાવહાઃ
પાંચ વાર તું મને કહ્યુ કે, 'મને પતિ આપો'; એટલે, હે સુમધુરા, તને પાંચ પતિ મળશે, અને એ બધા તને સુખ આપશે.
ધર્મ એકઃ પતિઃ સ્ત્રીણાં પૂર્વમે પ્રકલ્પિતઃ। બહુપત્નીકતા પુંસો ધર્મશ્ચ બહુભિઃ કૃતઃ
સ્ત્રીઓ માટે એક પતિ હોવો એ ધર્મ છે, એ પહેલેથી જ નક્કી થયેલું છે; પુરુષો માટે ઘણી પત્નીઓ હોવી માન્ય છે, અને ધર્મ પણ ઘણા સાથે પાળવામાં આવે છે.