યત્નેન તુ સ તં હર્ષં સન્નિગૃહ્ય પરંતપઃ। અનુરૂપં તદા વાચા પ્રત્યુવાચ યુધિષ્ઠિરમ્
પછી તેમણે મહાન આનંદને કાબૂમાં રાખીને, યોગ્ય શબ્દોમાં યુધિષ્ઠિરને જવાબ આપ્યો.
પપ્રચ્છ ચૈનં ધર્માત્મા યથા તે પ્રદ્રુતાઃ પુરાત્। સ તસ્મૈ સર્વમાચખ્યાવાનુપૂર્વ્યેણ પાણ્ડવઃ
પછી ધર્મપ્રિય રાજાએ પૂછ્યું કે તમે પહેલાં કેવી રીતે ભાગ્યા હતા, તો પાંડુપુત્રે બધું ક્રમવાર કહી સંભળાવ્યું.
તચ્છ્રુત્વા દ્રુપદો રાજા કુન્તીપુત્રસ્ય ભાષિતમ્। વિગર્હયામાસ તદા ધૃતરાષ્ટ્રં નરેશ્વરમ્
કુંતીપુત્રના શબ્દો સાંભળી દ્રુપદ રાજાએ ધૃતરાષ્ટ્ર રાજાને તે સમયે દોષ આપ્યો.
આશ્વાસયામાસ ચ તં કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્। પ્રતિજજ્ઞે ચ રાજ્યાય દ્રુપદો વદતાં વરઃ
તેમણે યુધિષ્ઠિરને ધીરજ આપી અને દ્રુપદે રાજય આપવાનો વચન આપ્યું.
તતઃ કુન્તી ચ કૃષ્ણા ચ ભીમસેનાર્જુનાવપિ। યમૌ ચ રાજ્ઞા સંદિષ્ટં વિવિશુર્ભવનં મહત્
પછી કુંતી, કૃષ્ણા, ભીમસેન, અર્જુન અને બંને યમદ્વયે રાજાએ કહ્યા પ્રમાણે મહાન મહેલમાં પ્રવેશ કર્યો.
તત્ર તે ન્યવસન્રાજન્યજ્ઞસેનેન પૂજિતાઃ। પ્રત્યાશ્વસ્તસ્તતો રાજા સહ પુત્રૈરુવાચ તમ્
ત્યાં તેઓ યજ્ઞસેન રાજાએ સન્માનપૂર્વક રાખ્યા. જ્યારે બધાને આશ્વાસન મળ્યું, ત્યારે રાજાએ પોતાના પુત્રો સાથે વાત કરી.
ગૃહ્ણાતુ વિધિવત્પાણિમદ્યાયં કુરુનન્દનઃ। પુણ્યેઽહનિ મહાબાહુરર્જુનઃ કુરુતાં ક્ષણમ્
કુરુકુળના પુત્ર અર્જુન, જે બળવાન છે, તે શુભ દિવસે મારી દીકરીનો હાથ વિધિ પ્રમાણે પકડી લે, એ માટે યોગ્ય સમય નક્કી કરો.
તમબ્રવીત્તતો રાજા ધર્માત્મા ચ યુધિષ્ઠિરઃ। `મમાપિ દારસંબન્ધઃ કાર્યસ્તાવદ્વિશાંપતે
પછી ધર્મપ્રિય યુધિષ્ઠિરે રાજાને કહ્યું: 'મારો પણ લગ્નનો સંબંધ પહેલા કરવો જોઈએ, હે રાજાઓના સ્વામી.'
ભવાન્વા વિધિવત્પાણિં ગૃહ્ણાતુ દુહિતુર્મમ। યસ્ય વા મન્યસે વીર તસ્ય કૃષ્ણામુપાદિશ
હે વીર, તમે પણ મારી દીકરીનો હાથ વિધિ પ્રમાણે પકડી શકો છો, અથવા જેને યોગ્ય માનો તેને કૃષ્ણાને આપો.
સર્વેષાં મહિષી રાજન્દ્રૌપદી નો ભવિષ્યતિ। એવં પ્રવ્યાહૃતં પૂર્વં મમ માત્રા વિશાંપતે
હે રાજા, દ્રૌપદી અમારાં બધાની રાણી બનશે; આમ મારી માતાએ પહેલાં જ કહ્યું છે, હે રાજાઓના સ્વામી.
અહં ચાપ્યનિવિષ્ટો વૈ ભીમસેનશ્ચ પાણ્ડવઃ। પાર્થેન વિજિતા ચૈષા રત્નભૂતા સુતા તવ
હું અને ભીમસેન પણ હજુ સુધી અવિવાહિત છીએ, અને પાર્થએ તમારી રત્ન જેવી દીકરી જીતેલી છે.
એષ નઃ સમયો રાજઁલ્લબ્ધસ્ય સહ ભોજનમ્। ન ચ તં હાતુમિચ્છામઃ સમયં રાજસત્તમ
હે રાજા, અમારો એ નિયમ છે કે જે કંઈ મળે તે સૌ સાથે વહેંચીએ, ભોજન પણ. અને, હે શ્રેષ્ઠ રાજા, અમે એ વચન તોડવા ઇચ્છતા નથી.
અક્રમેણ નિવેશે ચ ધર્મલોપો મહાન્ભવેત્।' સર્વેષાં ધર્મતઃ કૃષ્ણા મહિષી નો ભવિષ્યતિ। આનુપૂર્વ્યેણ સર્વેષાં ગૃહ્ણાતુ જ્વલને કરાન્
જો અમે ક્રમ વિના ચાલીએ તો ધર્મનો મોટો ભંગ થશે; તેથી કૃષ્ણા સર્વેના ધર્મ પ્રમાણે રાણી બનશે અને દરેકે આગમાં ક્રમવાર તેનો હાથ પકડી લેવું.
એકસ્ય બહ્વ્યો વિહિતા મહિષ્યઃ કુરુનન્દન। નૈકસ્યા બહવઃ પુંસઃ શ્રૂયન્તે પતયઃ ક્વચિત્
કુરુકુળના પુત્ર માટે ઘણી પત્નીઓ માન્ય છે, પણ એક સ્ત્રીના ઘણા પતિ હોય એવું ક્યાંય સાંભળ્યું નથી.
સોઽયં ન લોકે વેદે વા જાતુ ધર્મઃ પ્રશસ્તે।' લોકવેદવિરુદ્ધં ત્વં નાધર્મં ધર્મવિચ્છુચિઃ। કર્તુમર્હસિ કૌન્તેય કસ્માત્તે બુદ્ધિરીદૃશી
આવો ધર્મ દુનિયામાં કે વેદમાં ક્યાંય માન્ય નથી; હે કૌંતેય, તમે ધર્મમાં શુદ્ધ છો, તો લોક અને વેદના વિરુદ્ધ આકર્મ કરવું યોગ્ય નથી. આવી વિચારણા કેમ?
સૂક્ષ્મો ધર્મો મહારાજ નાસ્ય વિદ્મો વયં ગતિમ્। પૂર્વેષામાનુપૂર્વ્યેણ યાતં વર્ત્માઽનુયામહે
હે મહારાજ, ધર્મ બહુ સૂક્ષ્મ છે, તેની ગતિ અમને ખબર નથી; આપણે પૂર્વજોએ જે માર્ગે ચાલ્યા, એ જ ક્રમથી આપણે પણ ચાલવું જોઈએ.
ન મે વાગનૃતં પ્રાહ નાધર્મે ધીયતે મતિઃ। એવં ચૈવ વદત્યમ્બા મમ ચૈતન્મનોગતમ્
મારા મોઢેથી ક્યારેય અસત્ય બોલાતું નથી, અને મારું મન પણ અધર્મ તરફ ઝુકતું નથી. મારી માતા પણ એ જ રીતે બોલે છે, અને એ જ વાત મારા મનમાં છે.
આશ્રમે રુદ્રનિર્દિષ્ટાદ્વ્યાસાદેતન્મયા શ્રુતમ્।' એષ ધર્મો ધ્રુવો રાજંશ્ચરૈનમવિચારયન્। મા ચ શઙ્કા તત્ર તે સ્યાત્કથંચિદપિ પાર્થિવ
રુદ્રે નિર્ધારિત આશ્રમમાં, મેં વ્યાસજી પાસેથી આ બધું સાંભળ્યું છે. રાજા, આ પક્કો ધર્મ છે—તમે નિડર થઈને એનું પાલન કરો, અને તમારા મનમાં ક્યારેય શંકા ન લાવશો.
ત્વં ચ કુન્તી ચ કૌન્તય ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ મે સુતઃ। કથયન્ત્વિતિ કર્તવ્યં શ્વઃ કાલ્યે કરવામહે
કૌંતેય, તમે, કુંતી અને મારા પુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન—તમારે આ વિષય પર ચર્ચા કરવી જોઈએ. આવતીકાલે સવારે આપણે જે યોગ્ય હોય એ પ્રમાણે કાર્ય કરીશું.
તે સમેત્ય તતઃ સર્વે કથયન્તિ સ્મ ભારત। અથ દ્વૈપાયનો રાજન્નભ્યાગચ્છદ્યદૃચ્છયા
પછી તેઓ બધા ભેગા મળ્યા અને ચર્ચા કરવા લાગ્યા, હે ભારત. એ સમયે, રાજા, દ્વૈપાયન વ્યાસ અચાનક ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
તતસ્તે પાણ્ડવાઃ સર્વે પાઞ્ચાલ્યશ્ચ મહાયશાઃ। પ્રત્યુથાય મહાત્માનં કૃષ્ણં સર્વેઽભ્યવાદયન્
પછી બધા પાંડવો અને પ્રસિદ્ધ દ્રૌપદી ઊભા રહીને મહાત્મા કૃષ્ણનું સ્વાગત કરવા લાગ્યા અને સૌએ તેમને વંદન કર્યું.
પ્રતિનન્દ્ય સ તાં પૂજાં પૃષ્ટ્વા કુશલમન્તતઃ। આસને કાઞ્ચને શુદ્ધે નિષસાદ મહામનાઃ
કૃષ્ણે સૌની પૂજા સ્વીકારી, સૌનું સુખ-દુઃખ પુછ્યું અને પછી શુદ્ધ સોનાની બેઠકે પર બેસી ગયા.
અનુજ્ઞાતાસ્તુ તે સર્વે કૃષ્ણેનામિતતેજસા। આસનેષુ મહાર્હેષુ નિષેદુર્દ્વિપદાં વરાઃ
અતિશય તેજસ્વી કૃષ્ણે સૌને બેસવાની પરવાનગી આપી, અને એ શ્રેષ્ઠ પુરુષો કિંમતી બેઠકો પર બેસી ગયા.
તતો મુહૂર્તાન્મધુરાં વાણીમુચ્ચાર્ય પાર્ષતઃ। પપ્રચ્છ તં મહાત્માનં દ્રૌપદ્યર્થં વિશાંપતે
થોડા સમય પછી, પાર્ષતએ મીઠી વાણીથી એ મહાત્માને, દ્રૌપદીના હિત માટે, હે જનપતિ, પ્રશ્ન પૂછ્યો.
કથમેકા બહૂનાં સ્યાન્ન ચ સ્યાદ્ધર્મસંકરઃ। એતન્મે ભગવાન્સર્વં પ્રબ્રવીતુ યથાતથમ્
એક સ્ત્રી અનેક પુરુષોની કેવી રીતે બની શકે અને ધર્મમાં ગડબડ ન થાય? મહાનુભાવ, કૃપા કરીને મને સાચી રીતે બધું સમજાવો.
અસ્મિન્ધર્મે વિપ્રલબ્ધે લોકવેદવિરોધકે। યસ્ય યસ્ય મતં યદ્યચ્છ્રોતુમિચ્છામિ તસ્ય તત્
આ ધર્મમાં ભંગ થયો છે અને એ લોકપ્રથા તથા શાસ્ત્રના વિરુદ્ધ છે. અહીં દરેકનું જે મત હોય એ હું સાંભળવા ઈચ્છું છું.
અધર્મોઽયં મમ મતો વિરુદ્ધો લોકવેદયોઃ। ન હ્યેકા વિદ્યતે પત્ની બહૂનાં દ્વિજસત્તમ
મને લાગે છે કે આ અધર્મ છે અને લોકપ્રથા તથા શાસ્ત્રના વિરુદ્ધ છે. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, એક સ્ત્રી અનેક પતિઓની હોય એ ક્યાંય જોવા મળતું નથી.
ન ચાપ્યાચરિતઃ પૂર્વૈરયં ધર્મો મહાત્મભિઃ। ન ચાપ્યધર્મો વિદ્વદ્ભિશ્ચરિતવ્યઃ કથંચન
આવો ધર્મ પૂર્વજ મહાત્માઓએ પણ ક્યારેય કર્યો નથી. અને જ્ઞાની લોકો ક્યારેય અધર્મનું આચરણ કરે એ યોગ્ય નથી.
તતોઽહં ન કરોમ્યેનં વ્યવસાયં ક્રિયાં પ્રતિ। ધર્મઃ સદૈવ સંદિગ્ધઃ પ્રતિભાતિ હિ મે ત્વયમ્
એટલે હું આ કાર્ય કરવા તૈયાર નથી, કેમ કે આ વિષયમાં ધર્મ હંમેશાં મને સંશયજનક લાગે છે.
યવીયસઃ કથં ભાર્યાં જ્યેષ્ઠો ભ્રાતા દ્વિજર્ષભ। બ્રહ્મન્સમભિવર્તેત સદ્વૃત્તઃ સંસ્તપોધન
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, નાના ભાઈની પત્ની પાસે મોટા ભાઈ કેવી રીતે જઈ શકે? સારા વર્તન અને તપમાં સ્થિર રહેનાર એ કામ ક્યારેય ન કરે.