બ્રાહ્મણૈસ્તે ચ સહિતાઃ પાણ્ડવાઃ સમુપાવિશન્। ઋદ્ધિં પઞ્ચાલરાજસ્ય પશ્યન્તસ્તામનુત્તમામ્
બ્રાહ્મણો સાથે પાંડવો પણ ત્યાં બેઠા અને પંચાલરાજાની અનન્ય વૈભવશાળી સમૃદ્ધિને નિહાળી.
તતઃ સમાજો વવૃધે સ રાજન્દિવસાન્બહૂન્। રત્નપ્રદાનબહુલઃ શોભિતો નટનર્તકૈઃ
પછી એ સભા, રાજા, દિવસે દિવસે વધતી ગઈ, જ્યાં રત્નોની ભેટો ભરપૂર અપાતી અને નૃત્ય-ગાનથી શોભતી.
વર્તમાને સમાજે તુ રમણીયેઽહ્નિ ષોડશે। `મૈત્રે મુહૂર્તે તસ્યાશ્ચ રાજદારાઃ પુરાવિદઃ। પુત્રવત્યઃ સુવસનાઃ પ્રતિકર્મોપચક્રમુઃ
સોળમા દિવસે, શુભ મૈત્ર મુહૂર્તે, રાજાની પત્નીઓ, જુના રિવાજ જાણનારી, સુંદર વસ્ત્ર પહેરી અને પુત્રો સાથે, દ્રૌપદીના શૃંગાર માટે તૈયાર થઈ.
વૈડૂર્યમયપીઠે તુ નિવિષ્ટાં દ્રૌપદીં તદા। સતૂર્યં સ્નાપયાઞ્ચક્રુઃ સ્વર્ણકુમ્ભસ્થિતૈર્જલૈઃ
પછી વૈડૂર્યમણિના સિંહાસન પર બેઠેલી દ્રૌપદીનું, સંગીતના સુરમાં, સોનાના કળશમાં ભરેલા જળથી સ્નાન કરાવાયું.
તાં નિવૃત્તાભિષેકાં ચ દુકૂલદ્વયધારિણીમ્। નિન્યુર્મણિસ્તમ્ભવતીં વેદિં વૈ સુપરિષ્કૃતામ્
તેણીનું અભિષેક પૂરું થતાં, સુંદર બે વસ્ત્રો પહેરાવેલી અને મણિ જેવા ખંભા જેવી તેજવાળી, શોભાયમાન વેદિ પર લઈ ગયા.
નિવેશ્ય પ્રાઙ્મુખીં હૃષ્ટાં વિસ્મિતાક્ષ્યઃ પ્રસાધિકાઃ। કેનાલઙ્કરણેનેમામિત્યન્યોન્યં વ્યલોકયન્
તેણીને પૂર્વ દિશા તરફ બેઠાડી, આનંદિત અને આશ્ચર્યથી ભરેલી આંખોવાળી દાસીઓએ એકબીજાને પૂછ્યું: 'આને કયા આભૂષણથી શણગારી છે?'
ધૂપોષ્મણા ચ કેશાનામાર્દ્રભાવં વ્યપોહયન્। બબન્ધુરસ્યા ધમ્મિલ્લં માલ્યૈઃ સુરભિગન્ધિભિઃ
ધૂપની ગરમાશથી તેના વાળની ભીનાશ દૂર કરી, પછી સુગંધિત ફૂલોની વેણીથી વાળનો જૂડો બાંધી દીધો.
દૂર્વામધૂકરચિતં માલ્યં તસ્યા દદુઃ કરે। ચક્રુશ્ચ કૃષ્ણાગરુણા પત્રસઙ્ગં કુચદ્વયે
પવિત્ર દુર્વા અને મધથી બનેલી વેણી તેના હાથમાં આપી, અને તેના સ્તનો પર કાળી અગરુની પાંદડીઓ ગોઠવી.
રેજે સા ચક્રવાકાઙ્કા સ્વર્ણદીર્ઘા સરિદ્વરા। અલકૈઃ કુટિલૈસ્તસ્યા મુખં વિકસિતં બભૌ
સોનાની જેમ તેજવાળી અને ચક્રવાક પક્ષીઓથી શોભાયમાન એવી તે નદી જેવી દેખાતી; તેના વાંકિયા વાળથી ઘેરાયેલું મુખ ખીલેલું લાગતું.
આસક્તભૃઙ્ગં કુસુમં શશિમ્બિમ્બં જિગાય તત્। કાલાઞ્જનં નયનયોરાચારાર્થં સમાદધુઃ
ભમરા ભરેલા તે ફૂલ ચાંદનીને પણ હરાવી દેતું હતું; રીવાજ મુજબ, તેની આંખોમાં કાજલ લગાડ્યું.
ભૂષણં રત્નખચિતૈરલંચક્રુર્યથોચિતમ્। માતા ચ તસ્યાઃ પૃષતી હરિતાલમનશ્શિલામ્
મોતી અને રત્નોથી શોભતા આભૂષણો પહેરાવ્યા; તેની માતાએ પોતાના હાથથી લીલું રંગ અને પીળો રંગ લીધો.
અઙ્ગુલીભ્યામુપાદાય તિલકં વિદધે મુખે। અલઙ્કૃતાં વધૂં દૃષ્ટ્વા યોષિતો મુદમાયયુઃ
માતાએ પોતાની આંગળીઓથી દીકરીના મોઢા પર તિલક મૂક્યું; વધૂને શણગારી જોઈ સૌ સ્ત્રીઓ ખુશ થઈ ગઈ.
માતા ન મુમુદે તસ્યાઃ પતિઃ કીદૃગ્ભવિષ્યતિ। સૌવિદલ્લાઃ સમાગમ્ય દ્રુપદસ્યાજ્ઞયા તતઃ
પણ તેની માતાને આનંદ થયો નહીં, મનમાં વિચારી રહી: 'કેવો પતિ મળશે?' એ સમયે દ્રુપદના આદેશે દાસીઓ ભેગી થઈ.
એનામારોપયામાસુઃ કરિણીં કુચભૂષિતામ્। તતોઽવાદ્યન્ત વાદ્યાનિ મઙ્ગલાનિ દિવિ સ્પૃશન્
તેની શોભાયમાન છાતીવાળી વધૂને હાથી પર બેસાડવામાં આવી; પછી શુભ વાદ્યો વગાડાયા, જેમના ધ્વનિ આકાશ સુધી પહોંચી.
વિલાસિનીજનાશ્ચાપિ પ્રવરં કરિણીશતમ્। માઙ્ગલ્યગીતં ગાયન્ત્યઃ પાર્સ્વયોરુભયોર્યયુઃ
મહેલની સ્ત્રીઓ અને શ્રેષ્ઠ હાથીઓની ટોળી, શુભ ગીતો ગાઈને, બંને બાજુએ ચાલતી હતી.
જનાપસરણે વ્યગ્રાઃ પ્રતિહાર્યઃ પુરા યયુઃ। કોલાહલો મહાનાસીત્તસ્મિન્પુરવરે તદા
પ્રતિહારીઓ લોકોની ભીડ દૂર કરતાં શહેરમાં આગળ વધ્યા; એ સમયે એ સુંદર શહેરમાં મોટો ગજગજાટ થયો.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નો યયાવગ્રે હયમારુહ્ય ભારત। દ્રુપદો રઙ્ગદેશે તુ બલેન મહતા યુતઃ
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ઘોડા પર આરૂઢ થઈ આગળ ચાલ્યો; દ્રુપદ મહાન સેનાની સાથે રંગભૂમિમાં પહોંચ્યો.
તસ્થૌ વ્યૂહ્ય મહાનીકં પાલિતં દૃઢધન્વિભિઃ।' આપ્લુતાઙ્ગીં સુવસનાં સર્વાભરણભૂષિતામ્
મજબૂત ધનુષ્યવાળા ધનુર્ધરો દ્વારા રક્ષિત પોતાની વિશાળ સેના ગોઠવી દ્રુપદ ઊભો રહ્યો; અને તે સૌંદર્યથી શોભાયમાન, સુંદર વસ્ત્રો અને સર્વ આભૂષણોથી શણગારીને ઊભી રહી.
માલાં ચ સમુપાદાય કાઞ્ચનીં સમલઙ્કૃતામ્। `આગતાં દદૃશુઃ સર્વે રઙ્ગભૂમિમલઙ્કૃતામ્
સોનેરી અને સુંદર રીતે શણગારી વેણી લઈને, તે શોભાયમાન રંગભૂમિમાં પ્રવેશી, બધાએ તેને જોયી.
અવતીર્ણા તતો રઙ્ગં દ્રૌપદી ભરતર્ષભ। `તસ્થૌ પ્રમુદિતાન્સર્વાન્નૃપતીન્રઙ્ગમણ્ડલે। પ્રેક્ષન્તી વ્રીડિતાપાઙ્ગી દ્રષ્ટૃણાં સુમનોહરા
પછી દ્રૌપદી રંગભૂમિમાં ઉતરી, રાજાઓની વચ્ચે ઊભી રહી; લજ્જાથી નમેલી નજરે સૌને મોહી લેતી હતી.
પુરોહિતઃ સોમકાનાં મન્ત્રવિદ્બ્રાહ્મણઃ શુચિઃ। પરિસ્તીર્ય જુહાવાગ્નિમાજ્યેન વિધિવત્તદા
સોમક વંશના શુદ્ધ મનવાળા, મંત્રજ્ઞ બ્રાહ્મણે, નિયમ પ્રમાણે કૂશ પાથરી ઘીથી અગ્નિમાં હોળી અર્પણ કરી.
સંતર્પયિત્વા જ્વલનં બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિ વાચ્ય ચ। વારયામાસ સર્વાણિ વાદિત્રાણિ સમન્તતઃ
અગ્નિને તૃપ્ત કરી અને બ્રાહ્મણોને આશીર્વાદ આપ્યા પછી, તેણે ચારે તરફના બધાં વાદ્યો બંધ કરાવ્યા.
નિઃશબ્દે તુ કૃતે તસ્મિન્ધૃષ્ટદ્યુમ્નો વિશાંપતે। કૃષ્ણામાદાય વિધિવન્મેઘદુન્દુભિનિઃસ્વનઃ
ત્યાં શાંતિ છવાઈ ગઈ ત્યારે, રાજાઓના રાજા, ધૃષ્ટદ્યુમ્ને વિધિ પ્રમાણે કૃષ્ણાનું હાથ પકડીને, મેઘના ગર્જનાની જેમ ઘોંઘાટ કર્યો.
રઙ્ગમધ્યં ગતસ્તત્ર મેઘગમ્ભીરયા ગિરા। વાક્યમુચ્ચૈર્જગાદેદં શ્લક્ષ્ણમર્થવદુત્તમમ્
પછી એ રંગમંચના મધ્યમાં ગયો અને મેઘ જેવી ઊંડી અવાજે, સ્પષ્ટ અને અર્થસભર ઉત્તમ વચન ઉંચે બોલ્યો.
ઇદં ધનુર્લક્ષ્યમિમે ચ બાણાઃ શૃણ્વન્તુ મે ભૂપતયઃ સમેતાઃ। છિદ્રેણ યન્ત્રસ્ય મસર્પયધ્વં શરૈઃ શિતૈર્વ્યોમચરૈર્દશાર્ધૈઃ
આ છે ધનુષ્યનું લક્ષ્ય અને આ છે બાણો; અહીં ભેગા થયેલા રાજાઓ, મારી વાત સાંભળો. યંત્રના છિદ્રમાં તમારા તીક્ષ્ણ અને ઝડપી બાણો પસાર કરો.
એતન્મહત્કર્મ કરોતિ યો વૈ કુલેન રૂપેણ બલેન યુક્તઃ। તસ્યાદ્ય ભાર્યા ભગિની મમેયં કૃષ્ણા ભવિત્રી ન મૃષા બ્રવીમિ
જે કોઈ આ મહાન કાર્ય પૂર્ણ કરશે, જે કુળ, રૂપ અને બળથી યુક્ત હશે, આજે એના માટે મારી બહેન કૃષ્ણા પત્ની બનશે; હું ખોટું નથી બોલતો.
તાનેવમુક્ત્વા દ્રુપદસ્ય પુત્રઃ પશ્ચાદિદં તાં ભગિનીમુવાચ। નામ્ના ચ ગોત્રેણ ચ કર્મણા ચ સંકીર્તયન્ભૂમિપતીન્સમેતાન્
આ રીતે કહીને, દ્રુપદપુત્રે પછી પોતાની બહેનને રાજાઓના નામ, કુળ અને કાર્યો ઉલ્લેખીને ઓળખાણ આપી.
દુર્યોધનો દુર્વિષહો દુર્મુખો દુષ્પ્રધર્ષણઃ। વિવિંશતિર્વિકર્ણશ્ચ સહો દુઃશાસનસ્તથા
દુર્યોધન, દુર્વિષહ, દુર્મુખ, દુષ્પ્રધર્ષણ, વિવિંશતિ, વિકર્ણ, સહ અને દુઃશાસન પણ,
યુયુત્સુર્વાયુવેગશ્ચ ભીમવેગરવસ્તથા। ઉગ્રાયુધો બલાકી ચ કરકાયુર્વિરોચનઃ
યુયુત્સુ, વાયુવેગ, ભીમવેગરવ, ઉગ્રાયુધ, બાલાકી, કરકાયુ અને વિરોચન,
કુણ્ડકશ્ચિત્રસેનશ્ચ સુવર્ચાઃ કનકધ્વજઃ। નન્દકો બાહુશાલી ચ તુહુણ્ડો વિકટસ્તથા
કુંડક, ચિત્રસેન, સુવર્ચ, કનકધ્વજ, નંદક, બાહુશાલી, તુહુંડ અને વિકટ,