ન હિંસ્યા માનુષા ભૂયો યુષ્માભિરિતિ કર્હિચિત્। હિંસતાં હિ વધઃ શીઘ્રમેવમેવ ભવેદિતિ
"હવે પછી તમે ક્યારેય માનવોને નુકસાન નહીં પહોંચાડો; જે દુઃખ આપે છે, તેને તરત જ મૃત્યુ મળે છે—આવું જ થવું જોઈએ," એમ ભીમએ કહ્યું.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા તાનિ રક્ષાંસિ ભારત। એવમસ્ત્વિતિ તં પ્રાહુર્જગૃહુઃ સમયં ચ તમ્
ભીમના આ વચન સાંભળી, હે ભારત, રાક્ષસોએ કહ્યું, "જેમ કહ્યું તેમ જ રહેશે," અને એ વચન સ્વીકાર્યું.
સગણસ્તુ બકભ્રાતા પ્રાણમત્પાણ્ડવં તદા।' તતઃ પ્રભૃતિ રક્ષાંસિ તત્ર સૌમ્યાનિ ભારત। નગરે પ્રત્યદૃશ્યન્ત નરૈર્નગરવાસિભિઃ
પછી બકાનો ભાઈ પોતાના સાથીઓ સાથે પાંડવને વંદન કરીને નમ્યો; અને ત્યારથી, હે ભારત, એ શહેરમાં રાક્ષસો સૌમ્ય અને શાંત દેખાવા લાગ્યા.
તતો ભીમસ્તમાદાય ગતાસું પુરુષાદકમ્। `નિષ્કર્ણનેત્રં નિર્જિહ્વં નિઃસંજ્ઞં કણ્ઠપીડનાત્। કુર્વન્બહુવિધાં ચેષ્ટાં પુરદ્વારમકર્ષત
પછી ભીમએ, જીવ ગુમાવેલો માનવખોર, જેના કાન, આંખ અને જીભ નહોતી, ગળું દબાવીને બેભાન કર્યો હતો અને અનેક રીતે ખેંચતો શહેરના દરવાજા સુધી લઈ ગયો.
દ્વારદેશે વિનિક્ષિપ્ય પુરમાગાત્સ મારુતિઃ। સ એવ રાક્ષસો નૂનં પુનરાયાતિ નઃ પુરીમ્
દરવાજા પાસે મૂકી, પવનપુત્ર ભીમ શહેરમાં પ્રવેશ્યો; લોકો વિચારતા હતા, "ખરેખર એ રાક્ષસ ફરીથી આપણા શહેરમાં આવ્યો છે."
સબાલવૃદ્ધાઃ પુરુષા ઇતિ ભીતાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ। તતો ભીમો બકં હત્વા ગત્વા બ્રાહ્મણવેશ્મ તત્
માણસો, બાળકો અને વૃદ્ધો સાથે, ડરીને ભાગી ગયા; પછી ભીમ, બકાને મારીને, બ્રાહ્મણના ઘરમાં ગયો.
બલીવર્દૌ ચ શકટં બ્રાહ્મણાય ન્યવેદયત્। તૂષ્ણીમન્તર્ગૃહં ગચ્છેત્યભિધાય દ્વિજોત્તમમ્
ભીમએ બ્રાહ્મણને બળદ અને ગાડાની ખબર આપી અને તેને શાંતિથી ઘરમાં જવા કહ્યું.
માતૃભ્રાતૃસમક્ષં ચ ગત્વા શયનમેવ ચ। આચચક્ષેઽથ તત્સર્વં રાત્રૌ યુદ્ધમભૂદ્યથા
પછી પોતાની માતા અને ભાઈઓની હાજરીમાં, પથારી પર જઈને, રાત્રે જે યુદ્ધ થયું તે બધું વિગતે કહ્યું.
તતો નરા વિનિષ્ક્રાન્તા નગરાત્કલ્યમેવ તુ। દદૃશુર્નિહતં ભૂમૌ રાક્ષસં રુધિરોક્ષિતમ્
પછી, વહેલી સવારે, શહેરના લોકો બહાર આવ્યા અને જમીન પર લોહીથી લથપથ મરેલો રાક્ષસ જોયો.
તમદ્રિકૂટસદૃશં વિનિકીર્ણં ભયાનકમ્। દૃષ્ટ્વા સંહૃષ્ટરોમાણો બભૂવુસ્તત્ર નાગરાઃ
એને, પર્વતની ચોટી જેવો વિખેરાયેલો અને ભયાનક જોઈને, શહેરના લોકો આશ્ચર્યથી રોંવાં ઊભા કરી બેઠા.
એકચક્રાં તતો ગત્વા પ્રવૃત્તિં પ્રદદુઃ પુરે। તતઃ સહસ્રશો રાજન્નરા નગરવાસિનઃ
પછી, એકચક્રા જઈને, એ સમાચાર શહેરમાં ફેલાવ્યા; ત્યારબાદ હજારો લોકો એકઠા થયા.
તત્રાજગ્મુર્બકં દ્રષ્ટું સસ્ત્રીવૃદ્ધકુમારકાઃ। તતસ્તે વિસ્મિતાઃ સર્વે કર્મ દૃષ્ટ્વાઽતિમાનુષમ્। દૈવતાન્યર્ચયાઞ્ચક્રુઃ પ્રાર્થિતાનિ પુરા ભયાત્
ત્યાં, પુરુષો, સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો અને બાળકો બકાને જોવા આવ્યા; અને બધાએ એ અતિમાનવી કાર્ય જોઈને, જે દેવતાઓને પહેલાં ભયથી પ્રાર્થના કરી હતી, તેમની પૂજા કરી.
તતઃ પ્રગણયામાસુઃ કસ્ય વારોઽદ્ય ભોજને। જ્ઞાત્વા ચાગમ્ય તં વિપ્રં પપ્રચ્છુઃ સર્વ એવ તે
પછી, આજે કોણની વારી છે ભોજન માટે, એ ગણવા લાગ્યા; જાણ્યા પછી, બધા એ બ્રાહ્મણ પાસે ગયા અને પૂછપરછ કરી.
એવં પૃષ્ટઃ સ બહુશો રક્ષમાણશ્ચ પાણ્ડવાન્। ઉવાચ નાગરાન્સર્વાનિદં વિપ્રર્ષભસ્તદા
આ રીતે વારંવાર પૂછાતા અને પાંડવોને બચાવતાં, એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે બધા શહેરવાસીઓને આ રીતે જવાબ આપ્યો.
આજ્ઞાપિતં મામશને રુદન્તં સહ બન્ધુભિઃ। દદર્શ બ્રાહ્મણઃ કશ્ચિન્મન્ત્રસિદ્ધો મહામનાઃ
જ્યારે હું મારા સગાંઓ સાથે શમશાનમાં રડતો હતો, ત્યારે એક મહાન મનવાળો, મંત્રશક્તિવાળો બ્રાહ્મણ મને જોવા આવ્યો.
પરિપૃચ્છ્ય સ માં પૂર્વં પરિક્લેશં પુરસ્ય ચ। અબ્રવીદ્બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠો વિશ્વાસ્ય પ્રહસન્નિવ
એ બ્રાહ્મણે પહેલાં મને અને શહેરના દુઃખ વિશે પૂછ્યું, પછી મારો વિશ્વાસ મેળવી, હળવી સ્મિત સાથે વાત કરી.
પ્રાપયિષ્યામ્યહં તસ્મા અન્નમેતદ્દુરાત્મને। મન્નિમિત્તં ભયં ચાપિ ન કાર્યમિતિ ચાબ્રવીત્
એણે કહ્યું, 'હું આ ભોજન એ દુષ્ટને આપીને આવિશ, મારા કારણે તને ડરવાની જરૂર નથી.'
સ તદન્નમુપાદાય ગતો બકવનં પ્રતિ। તેન નૂનં ભવેદેતત્કર્મ લોકહિતં કૃતમ્
એ બ્રાહ્મણે તે ભોજન લઈને બકાના જંગલ તરફ પ્રયાણ કર્યું; એના આ કાર્યથી ચોક્કસપણે લોકકલ્યાણ થયું.
તતસ્તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે ક્ષત્રિયાશ્ચ સુવિસ્મિતાઃ। વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચ મુદિતાશ્ચક્રુર્બ્રહ્મમહં તદા
પછી બધા બ્રાહ્મણો, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો આશ્ચર્યચકિત અને આનંદિત થઈને મહાન બ્રાહ્મણ મહોત્સવ ઉજવ્યો.
તતો જાનપદાઃ સર્વે આજગ્મુર્નગરં પ્રતિ। તમદ્ભુતતમં દ્રષ્ટું પાર્થાસ્તત્રૈવ ચાવસન્
પછી આખા પ્રદેશના લોકો એ અદ્ભુત ઘટના જોવા શહેરમાં આવ્યા અને પૃથાના પુત્રો ત્યાં જ રહ્યા.
વેત્રકીયગૃહે સર્વે પરિવાર્ય વૃકોદરમ્। વિસ્મયાદભ્યગચ્છન્ત ભીમં ભીમપરાક્રમમ્
બધાએ વેટરકિયા ઘરમાં વૃત્કોદર ને ઘેરી લીધો અને ભયાનક પરાક્રમી ભીમ પાસે આશ્ચર્યથી આવ્યા.
ન વૈ ન સંભવેત્સર્વં બ્રાહ્મણેષુ મહાત્મસુ। ઇતિ સત્કૃત્ય તં પૌરાઃ પરિવવ્રુઃ સમન્તતઃ
મહાન આત્માવાળા બ્રાહ્મણો માટે કશું અશક્ય નથી—એવું માનીને, શહેરવાસીઓએ તેને સન્માનપૂર્વક ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો.
અયં ત્રાતા હિ ખેદાનાં પિતેવ પરમાર્થતઃ। અસ્ય શુશ્રૂષવઃ પાદૌ પરિચર્ય ઉપાસ્મહે
આ સાચે દુઃખ દૂર કરનાર છે, સાચા અર્થમાં પિતાજી જેવો; અમે તેની સેવા કરવા, તેના પગે હાજરી આપીએ છીએ.
પશુમદ્દધિમનચ્ચાસ્ય વારં ભક્તમુપાહરન્। તસ્મિન્હતે તે પુરુષા ભીતાઃ સમનુબોધનાઃ
લોકો વારંવાર તેને માંસ, દહીં અને ભાત લાવતાં; પણ એ હત્યા પછી એ લોકો ડરાયેલા અને ચિંતિત રહ્યા.
તતઃ સંપ્રાદ્રવન્પાર્થાઃ સહ માત્રા પરન્તપાઃ। આગચ્છન્નેકચક્રાં તે ગાણ્ડવાઃ સંશિતવ્રતાઃ
પછી પાંડવો અને તેમની માતા સાથે ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા; એ પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ ગાંઢારોએ એકચક્રા તરફ પ્રયાણ કર્યું.
વૈદિકાધ્યયને યુક્તા જટિલા બ્રહ્મચારિણઃ। અવસંસ્તે ચ તત્રાપિ બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને। માત્રર સહૈકચક્રાયાં દીર્ઘકાલં સહોષિતાઃ
વેદપાઠમાં લાગેલા, જટાવાળા અને બ્રહ્મચારી બનીને, તેઓ ત્યાં પણ બ્રાહ્મણના ઘરમાં, માતા સાથે એકચક્રામાં લાંબા સમય સુધી રહ્યા.
બ્રાહ્મણ ઉવાચ
બ્રાહ્મણે કહ્યું:
તે તથા પુરુષવ્યાઘ્રા નિહત્ય બકરાક્ષસમ્। અત ઊર્ધ્વં તતો બ્રહ્મન્કિમકુર્વત પાણ્ડવાઃ
પુરૂષશ્રેષ્ઠ પાંડવો બકાસુરને માર્યા પછી પછી શું કર્યું, હે બ્રાહ્મણ?
તત્રૈવ ન્યવસન્રાજન્નિહત્ય બકરાક્ષસમ્। અધીયાનાઃ પરં બ્રહ્મ બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને
બકાસુરને મારીને, પાંડવો બ્રાહ્મણના ઘરમાં રહી, પરમ વેદનો અભ્યાસ કરતા હતા.
તતઃ કતિપયાહસ્ય બ્રાહ્મણઃ સંશિતવ્રતઃ। પ્રતિશ્રયાર્થી તદ્વેશ્મ બ્રાહ્મણસ્યાજગામ હ
થોડા દિવસ પછી, એક પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ બ્રાહ્મણ આશ્રય માટે એ બ્રાહ્મણના ઘરમાં આવ્યો.