બાહુવિક્ષેપશબ્દૈશ્ચ ભીમરાક્ષસયોસ્તદા। વેત્રકીયપુરી સર્વા વિત્રસ્તા સમપદ્યત
ભીમ અને રાક્ષસના હાથના ઘા અને અથડામણના અવાજથી આખી વેત્રકીય નગરી ડરી ગઇ.
તયોર્વેગેન મહતા તત્ર ભૂમિરકમ્પત। પાદપાન્વીરુધશ્ચૈવ ચૂર્ણયામાસતૂ રયાત્
તેમની ભયંકર તાકાતથી જમીન ધ્રૂજવા લાગી અને વૃક્ષો તથા વેલો તેમનાં ક્રોધથી ચકચૂર થઇ ગયા.
સમાગતૌ ચ તૌ વીરાવન્યોન્યવધકાઙ્ક્ષિણૌ। ગિરિભિર્ગિરિશૃહ્ગૈશ્ચ પાષાણૈઃ પર્વતચ્યુતૈઃ
બન્ને વીરોએ, એકબીજાના વિનાશની ઇચ્છાથી, પહાડ, પર્વતશિખરો અને ઉપરથી પડેલા પથ્થરો વડે એકબીજાને ઘાયલ કર્યા.
અન્યોન્યં તાડયન્તૌ તૌ ચૂર્ણયામાસતુસ્તદા। આયામવિસ્તરાભ્યાં ચ પરિતો યોજનદ્વયમ્
એકબીજાને મારતાં-મારતાં, તેમણે લંબાઈ અને પહોળાઈમાં બે યોજન જેટલા વિસ્તારની બધી વસ્તુઓ ચકનાચૂર કરી નાખી.
નિર્મહીરુહપાષાણતૃણકુઞ્જલતાવલિમ્। ચક્રતુર્યુદ્ધદુર્મત્તૌ કૂર્મપૃષ્ઠોપમાં મહીમ્
યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત થયેલા એ બંનેએ જમીનને એવી બનાવી દીધી કે, એમાંથી વૃક્ષો, પથ્થરો, ઘાસ, ઝાડઝાંખર અને વેલો બધું જ ઉખડી ગયું અને જમીન કાચબાના પીઠ જેવી દેખાવા લાગી.
મુહૂર્તમેવં સંયુધ્ય સમં રક્ષઃકુરૂદ્વહૌ। તતો રક્ષોવિનાશાય મતિં કૃત્વા કુરૂત્તમઃ
થોડો સમય સુધી રાક્ષસ અને કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા ભીમ સમાન રીતે લડી રહ્યા. પછી ભીમએ રાક્ષસને નાશ કરવાનો નક્કી કર્યો.
દન્તાન્કટકટીકૃત્ય દષ્ટ્વા ચ દશનચ્છદમ્। નેત્રે સંવૃત્ય વિકટં તિર્યક્પ્રૈક્ષત રાક્ષસમ્
ભીમએ દાંત કચકચાવ્યા, હોઠ દંસી લીધા, આંખો ઢાંકી અને રાક્ષસને ભયાનક રીતે કાંઈક વાંકી નજરે જોયો.
અથ તં લોલયિત્વા તુ ભીમસેનો મહાબલઃ। અગૃહ્ણાત્પરિરભ્યૈનં બાહુભ્યાં પરિરભ્ય ચ
પછી મહાબલી ભીમસેને એને ધ્રુજાવીને, બાહુઓથી મજબૂત રીતે ચાંપીને પકડી લીધો.
જાનુભ્યાં પાર્શ્વયોઃ કુક્ષૌ પૃષ્ઠે વક્ષસિ જઘ્નિવાન્। ભગ્નોરુબાહુહૃચ્ચૈવ વિસ્રંસદ્દેહબન્ધનઃ
ભીમએ ઘૂંટણ, બાજુઓ, પેટ, પીઠ અને છાતીથી રાક્ષસને માર્યો. તેના જાંઘ, હાથ અને હૃદય તૂટી ગયા અને શરીર ઢીલું પડી ગયું.
પ્રસ્વેદદીર્ઘનિશ્વાસો નિર્યઞ્જીવાક્ષિતારકઃ। અજાણ્ડાસ્ફોટનં કુર્વન્નાક્રોશંશ્ચ શ્વસઞ્છનૈઃ
રાક્ષસ પરસેવાથી ભીંજાઈ ગયો, લાંબા શ્વાસો લેતો, આંખો ફેરવી રહ્યો હતો. એના શરીરમાંથી ડીંગ ફાટે એવા અવાજ આવતાં, ધીમે-ધીમે આહકાર અને ઉછાશ કાઢતો હતો.
ભૂમૌ નિપત્ય વિલુઠન્દણ્ડાહત ઇવોરગઃ। વિસ્ફુરન્તં મહાકાયં પરિતો વિચકર્ષ હ
જમીન પર પડીને, લાકડીના ઘા લાગેલા સાપની જેમ રાક્ષસ લથડતો હતો. એના વિશાળ શરીરને ચોતરફ ખેંચવામાં આવતો હતો.
વિકૃષ્યમાણો વેગેન પાણ્ડવેન બલીયસા। સમયુજ્યત તીવ્રેણ શ્રમેણ પુરુષાદકઃ
પાંડવના જોરથી ઝડપથી ખેંચાતા, માનવખાદક રાક્ષસ ભારે થાકથી તૂટી પડ્યો.
હીયમાનબલં રક્ષઃ સમીક્ષ્ય પુરુષર્ષભઃ। નિષ્પિષ્ય ભૂમૌ જાનુભ્યાં સમાજઘ્ને વૃકોદરઃ
રાક્ષસની તાકાત ઘટતી જોઈ, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ભીમએ ઘૂંટણથી એને જમીન પર દબાવીને કચડી નાખ્યો.
તતો।ઞસ્ય જાનુના પૃષ્ઠમવપીડ્ય બલાદિવ। બાહુના પરિજગ્રાહ દક્ષિણેન શિરોધરામ્
પછી, ઘૂંટણથી પીઠ દબાવીને, ભીમએ જોરથી રાક્ષસની ગરદન જમણા હાથથી પકડી લીધી.
સવ્યેન ચ કટીદેશે ગૃહ્ય વાસસિ પાણ્ડવઃ। જાનુન્યારોપ્ય તત્પૃષ્ઠં મહાશબ્દં બભઞ્જ હ
ડાબા હાથથી વસ્ત્ર પાસે રાક્ષસની કમર પકડી, ઘૂંટણ પીઠ પર રાખી, ભીમએ જોરદાર અવાજ સાથે એની પીઠ તોડી નાખી.
તતોઽસ્ય રુધિરં વક્ત્રાત્પ્રાદુરાસીદ્વિશાંપતે। ભજ્યમાનસ્ય ભીમેન તસ્ય ઘોરસ્ય રક્ષસઃ
પછી, રાજા, ભીમ જ્યારે એ ભયાનક રાક્ષસને તોડી રહ્યો હતો ત્યારે એના મોઢામાંથી લોહી વહવા લાગ્યું.
તતઃ સ ભગ્નપાર્શ્વાઙ્ગો નદિત્વા ભૈરવં રવમ્। શૈલરાજપ્રતીકાશો ગતાસુરભવદ્બકઃ
પછી, એ રાક્ષસ, જે પર્વતના રાજા જેવો દેખાતો હતો, તેની બાજુ અને અંગ તૂટી ગયા પછી, ભયાનક ગર્જના કરી અને મૃત્યુ પામ્યો.
તેન શબ્દેન વિત્રસ્તો જનસ્તસ્યાથ રક્ષસઃ। નિષ્પપાત ગૃહાદ્રાજન્સહૈવ પરિચારિભિઃ
એ અવાજથી ડરીને, રાજા, લોકો અને તેમના સેવકો રાક્ષસના ઘરમાંથી ભાગી નીકળ્યા.
બકાનુજસ્તદા રાજન્ભીમં શરણમેયિવાન્। તતસ્તુ નિહતં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસેન્દ્રં મહાબલમ્। રાક્ષસાઃ પરમત્રસ્તા ભીમં શર઼ણમાયયુઃ
એ સમયે, રાજા, બકાસનો ભાઈ ભીમ પાસે આશરો લેવા ગયો; અને જ્યારે બલવાન રાક્ષસનો સ્વામી મરેલો જોયો, ત્યારે બીજા રાક્ષસો પણ ખૂબ ડરીને ભીમ પાસે રક્ષા માંગવા આવ્યા.
તાન્ભીતાન્વિગતજ્ઞાનાન્ભીમઃ પ્રહરતાં વરઃ। સાંત્વયામાસ બલવાન્સમયે ચ ન્યવેશયત્
ભીમ, જે યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ છે, તેણે તેમને ડરેલા અને ભાન ગુમાવેલા જોઈને, શાંત પાડ્યા અને તેમને વચન આપ્યું.
ન હિંસ્યા માનુષા ભૂયો યુષ્માભિરિતિ કર્હિચિત્। હિંસતાં હિ વધઃ શીઘ્રમેવમેવ ભવેદિતિ
"હવે પછી તમે ક્યારેય માનવોને નુકસાન નહીં પહોંચાડો; જે દુઃખ આપે છે, તેને તરત જ મૃત્યુ મળે છે—આવું જ થવું જોઈએ," એમ ભીમએ કહ્યું.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા તાનિ રક્ષાંસિ ભારત। એવમસ્ત્વિતિ તં પ્રાહુર્જગૃહુઃ સમયં ચ તમ્
ભીમના આ વચન સાંભળી, હે ભારત, રાક્ષસોએ કહ્યું, "જેમ કહ્યું તેમ જ રહેશે," અને એ વચન સ્વીકાર્યું.
સગણસ્તુ બકભ્રાતા પ્રાણમત્પાણ્ડવં તદા।' તતઃ પ્રભૃતિ રક્ષાંસિ તત્ર સૌમ્યાનિ ભારત। નગરે પ્રત્યદૃશ્યન્ત નરૈર્નગરવાસિભિઃ
પછી બકાનો ભાઈ પોતાના સાથીઓ સાથે પાંડવને વંદન કરીને નમ્યો; અને ત્યારથી, હે ભારત, એ શહેરમાં રાક્ષસો સૌમ્ય અને શાંત દેખાવા લાગ્યા.
તતો ભીમસ્તમાદાય ગતાસું પુરુષાદકમ્। `નિષ્કર્ણનેત્રં નિર્જિહ્વં નિઃસંજ્ઞં કણ્ઠપીડનાત્। કુર્વન્બહુવિધાં ચેષ્ટાં પુરદ્વારમકર્ષત
પછી ભીમએ, જીવ ગુમાવેલો માનવખોર, જેના કાન, આંખ અને જીભ નહોતી, ગળું દબાવીને બેભાન કર્યો હતો અને અનેક રીતે ખેંચતો શહેરના દરવાજા સુધી લઈ ગયો.
દ્વારદેશે વિનિક્ષિપ્ય પુરમાગાત્સ મારુતિઃ। સ એવ રાક્ષસો નૂનં પુનરાયાતિ નઃ પુરીમ્
દરવાજા પાસે મૂકી, પવનપુત્ર ભીમ શહેરમાં પ્રવેશ્યો; લોકો વિચારતા હતા, "ખરેખર એ રાક્ષસ ફરીથી આપણા શહેરમાં આવ્યો છે."
સબાલવૃદ્ધાઃ પુરુષા ઇતિ ભીતાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ। તતો ભીમો બકં હત્વા ગત્વા બ્રાહ્મણવેશ્મ તત્
માણસો, બાળકો અને વૃદ્ધો સાથે, ડરીને ભાગી ગયા; પછી ભીમ, બકાને મારીને, બ્રાહ્મણના ઘરમાં ગયો.
બલીવર્દૌ ચ શકટં બ્રાહ્મણાય ન્યવેદયત્। તૂષ્ણીમન્તર્ગૃહં ગચ્છેત્યભિધાય દ્વિજોત્તમમ્
ભીમએ બ્રાહ્મણને બળદ અને ગાડાની ખબર આપી અને તેને શાંતિથી ઘરમાં જવા કહ્યું.
માતૃભ્રાતૃસમક્ષં ચ ગત્વા શયનમેવ ચ। આચચક્ષેઽથ તત્સર્વં રાત્રૌ યુદ્ધમભૂદ્યથા
પછી પોતાની માતા અને ભાઈઓની હાજરીમાં, પથારી પર જઈને, રાત્રે જે યુદ્ધ થયું તે બધું વિગતે કહ્યું.
તતો નરા વિનિષ્ક્રાન્તા નગરાત્કલ્યમેવ તુ। દદૃશુર્નિહતં ભૂમૌ રાક્ષસં રુધિરોક્ષિતમ્
પછી, વહેલી સવારે, શહેરના લોકો બહાર આવ્યા અને જમીન પર લોહીથી લથપથ મરેલો રાક્ષસ જોયો.
તમદ્રિકૂટસદૃશં વિનિકીર્ણં ભયાનકમ્। દૃષ્ટ્વા સંહૃષ્ટરોમાણો બભૂવુસ્તત્ર નાગરાઃ
એને, પર્વતની ચોટી જેવો વિખેરાયેલો અને ભયાનક જોઈને, શહેરના લોકો આશ્ચર્યથી રોંવાં ઊભા કરી બેઠા.