તદાશ્રમાન્નિર્ગમનં મયા જ્ઞાતં નરર્ષભાઃ। ઘટોત્કચસ્ય ચોત્પત્તિં જ્ઞાત્વા પ્રીતિરવર્ધત
હે શ્રેષ્ઠ પુરુષો, મને તેમના આશ્રમ છોડવાનો સમાચાર મળ્યો અને ઘટોત્કચના જન્મની વાત જાણીને મને ખૂબ આનંદ થયો.
ઇદં નગરમભ્યાશે રમણીયં નિરામયમ્। વસતેહ પ્રતિચ્છન્ના મમાગમનકાઙ્ક્ષિણઃ
આ શહેરની નજીક એક સુંદર અને આરોગ્યદાયક સ્થળ છે; અહીં તમે છુપાઈને મારા આવવાની રાહ જોઈને રહી શકો છો.
એવં સ તાન્સમાશ્વાસ્ય વ્યાસઃ પાર્તાનરિન્દમાન્। એકચક્રામભિગતાં કુન્તીમાશ્વાસયત્પ્રભુઃ
એ રીતે વ્યાસમુનિએ પાંડવોને આશ્વાસન આપ્યું અને એકચક્રા પહોંચેલી કુન્તીને પણ ધીરજ આપી.
કુર્યાન્ન કેવલં ધર્મં દુષ્કૃતં ચ તથાન નરઃ। સુકૃતં દુષ્કૃતં લોકે ન કર્તા નાસ્તિ કશ્ચન
માણસે માત્ર સારા કે માત્ર ખરાબ કર્મો જ ન કરવા જોઈએ; દુનિયામાં કોઈ પણ માત્ર સારા કે માત્ર ખરાબ કર્મો કરતો નથી.
અવશ્યં લભતે કર્તા ફલં વૈ પુણ્યપાપયોઃ। દુષ્કૃતસ્ય ફલેનૈવ પ્રાપ્તં વ્યસનમુત્તમમ્
કર્મ કરનારને સારા કે ખરાબ બંને કર્મોના ફળ જરૂર મળે છે; ખરાબ કર્મના ફળથી મોટું દુઃખ આવી પહોંચે છે.
એવમુક્ત્વા નિવેશ્યૈનાન્બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને
આ રીતે કહીને તેમણે પાંડવોને બ્રાહ્મણના ઘરમાં રહેવા માટે રાખ્યા.
જગામ ભગવાન્વ્યાસો યતાકામમૃષિઃ પ્રભુઃ
પછી ભગવાન વ્યાસ, મહર્ષિ અને પ્રભુ, પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે ત્યાંથી વિદાય થયા.
એકચક્રાં ગતાસ્તે તુ કુન્તીપુત્રા મહારથાઃ। અત ઊર્ધ્વં દ્વિજશ્રેષ્ઠ કિમકુર્વત પાણ્ડવાઃ
કુન્તિપુત્ર મહારથી પાંડવો એકચક્રા પહોંચ્યા; હવે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, પછી પાંડવો શું કર્યા?
એકચક્રાં ગતાસ્તે તુ કન્તીપુત્રા મહારથાઃ। ઊષુર્નાતિચિરં કાલં બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને
કુન્તિપુત્ર મહારથી પાંડવો એકચક્રા પહોંચ્યા અને બ્રાહ્મણના ઘરમાં થોડો સમય જ રહ્યા.
રમણીયાનિ પશ્યન્તો વનાનિ વિવિધાનિ ચ। પાર્થિવાનપિ ચોદ્દેશાન્સરિતશ્ચ સરાંસિ ચ
તેઓએ વિવિધ સુંદર જંગલો, રાજાઓના પ્રદેશો, નદીઓ અને સરોવરો નિહાળ્યા.
ચેરુર્ભૈશ્રં તદા તે તુ સર્વ એવ વિશાંપતે। `યુધિષ્ઠિરં ચ કુન્તીં ચ ચિન્તયન્ત ઉપાસતે
એ સમયે બધા નાગરિકો, રાજા, યુધિષ્ઠિર અને કુન્તીજીની ચિંતા કરતા ફરતા અને તેમની સેવા કરતા.
ભૈક્ષં ચરન્તસ્તુ તદા જટિલા બ્રહ્મચારિણઃ। બભૂવુર્નાગરાણાં ચ ગુણૈઃ સંપ્રિયદર્શનાઃ
તે સમયે જટાવાળા અને બ્રહ્મચર્ય પાળતા તે સાધુઓ ભિક્ષા માટે જતા અને પોતાના સારા ગુણોથી શહેરવાસીઓના પ્રિય બની ગયા.
દર્શનીયા દ્વિજાઃ શુભ્રા દેવગર્ભોપમાઃ શુભાઃ। ભૈક્ષાનર્હાશ્ચ રાજ્યાર્હાઃ સુકુમારાસ્તપસ્વિનઃ
તે દ્વિજો દેખાવમાં સુંદર, તેજસ્વી અને શુભ હતા, દેવપુત્રો જેવા લાગતા, ભિક્ષા અને રાજ્ય બંને માટે યોગ્ય, નાજુક અને તપસ્વી હતા.
નૈતે યથાર્થતો વિપ્રાઃ સુકુમારાસ્તપસ્વિનઃ। ચરન્તિ ભૂમૌ પ્રચ્છન્નાઃ કસ્માચ્ચિત્કારણાદિહ
આ નાજુક તપસ્વી બ્રાહ્મણો હોવા છતાં સાચા અર્થમાં બ્રાહ્મણોની જેમ વર્તતા નહોતા; કોઈ અજાણી કારણસર છુપાઈને ધરતી પર ફરતા.
સર્વલક્ષણસંપન્ના ભૈક્ષં નાર્હન્તિ નિત્યશઃ। કાર્યાર્થિનશ્ચરન્તીતિ તર્કયન્ત ઇતિ બ્રુવન્
બધા ગુણોથી યુક્ત હોવા છતાં, તેઓ સતત ભિક્ષા માટે યોગ્ય નથી, એમ લોકો વિચારે અને કહેતા કે, એ લોકો કોઈ ખાસ કામ માટે જ ફરતા હશે.
બન્ધૂનામાગમાન્નિત્યમુપચારૈસ્તુ નાગરાઃ। ભાજનાનિ ચ પૂર્ણાનિ ભક્ષ્યભોજ્યૈરકારયન્
સગાંઓ વારંવાર આવતા હોવાથી, નાગરિકો સન્માનપૂર્વક વાસણોમાં વિવિધ ખોરાક અને વ્યંજનોથી ભરતા.
મૌનવ્રતેન સંયુક્તા ભૈશ્રં ગૃહ્ણન્તિ પાણ્ડવાઃ। માતા ચિરગતાન્જ્ઞાત્વા શોચન્તી પાણ્ડવાન્પ્રતિ
પાંડવો મૌનવ્રત રાખીને ભિક્ષા લેતા; તેમની માતા, જાણતી કે તેઓ લાંબા સમયથી દૂર છે, પાંડવો માટે દુઃખી રહેતી.
દુઃખાશ્રુપૂર્ણનયના લિખન્ત્યાસ્તે મહીતલમ્। ભિક્ષિત્વા દ્વિજગેહેષુ ચિન્તયન્તશ્ચ માતરમ્
દુઃખથી આંખોમાં આંસુ ભરાઈ, કુન્તી જમીન પર બેઠી લખતી; પાંડવો બ્રાહ્મણોના ઘરોમાં ભિક્ષા કરીને માતાની ચિંતા કરતા.
ત્વરમાણા નિવર્તન્તે માતૃગૌરવયન્ત્રિતાઃ। માત્રે નિવેદયન્તિ સ્મ કુન્ત્યૈ ભૈક્ષં દિવાનિશમ્
માતાની ઇજ્જતથી બાંધાયેલા, પાંડવો ઝડપથી પાછા ફરતા અને દિવસ-રાતે મળેલી ભિક્ષા કુન્તીજીને બતાવતા.
સર્વં સંપૂર્ણભૈક્ષાન્નં માતૃદત્તં પૃથક્પૃથક્। વિભજ્યાભુઞ્જતેષ્ટં તે યથાભાગં પૃથક્પૃથક્
માતાએ જે ભિક્ષાનું અન્ન આપ્યું, તે પાંડવો અલગ-અલગ ભાગમાં વહેંચી પોતપોતાનો ઇચ્છિત ભાગ ખાતા.
અર્ધં સ્મ ભુઞ્જતે પઞ્ચ સહ માત્રા પરન્તપાઃ। અર્ધં સર્વસ્ય ભૈક્ષસ્ય ભીમો ભુઙ્ક્તે મહાબલઃ
પાંચેય પાંડવો અને તેમની માતા મળીને ભિક્ષાનું અડધું અન્ન ખાતા અને બાકીનું અડધું portion મહાબલી ભીમ એકલો જ ખાતો.
સ નાશિતશ્ચ ભવતિ કલ્યાણાન્નભુજિઃ પુરા। સ વૈવર્ણ્યં ચ કાર્શ્યં ચ જગામાતૃપ્તિકારિતમ્
જે પહેલાં સારા અન્નથી તૃપ્ત થતો, તે હવે અપૂરતું ખાવાથી દુર્બળ અને પીળો પડી ગયો.
આજ્યબિન્દુર્યથા વહ્નૌ મહતિ જ્વલિતે ભવેત્। તથાર્ધભાગં ભીમસ્ય ભિક્ષાન્નસ્ય નરોત્તમ
જેમ મોટા અગ્નિમાં ઘીનો એક ટીપો પડે, તેમ ભીમના ભાગનું અડધું ભિક્ષાનું અન્ન પણ એમ જ હતું, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
તથૈવ વસતાં તત્ર તેષાં રાજન્મહાત્મનામ્। અતિચક્રામ સુમહાન્કાલોઽથ ભરતર્ષભ
એ મહાન આત્માઓ ત્યાં રહેતા રહ્યા, રાજા, અને એ રીતે બહુ લાંબો સમય વીતી ગયો, હે ભરતવંશી.
ભીમોઽપિ ક્રીડયિત્વાથ મિથો બ્રાહ્મણબન્ધુષુ। કુમ્ભકારેણ સંબન્ધાલ્લેભે પાત્રં મહત્તરમ્
ભીમ બ્રાહ્મણો અને તેમના મિત્રો સાથે રમ્યા પછી, કુંભાર સાથેની ઓળખાણથી એક મોટું વાસણ મેળવ્યું.
કુમ્ભકારોઽદદાત્પાત્રં મહત્કૃત્વાતિમાત્રકમ્। પ્રહસન્ભીમસેનાય વિસ્મિતસ્તસ્ય કર્મણા
કુંભારે વિશાળ વાસણ બનાવી ભીમસેનને હસતાં-હસતાં આપ્યું, અને ભીમના કામથી તે આશ્ચર્યચકિત થયો.
તસ્યાદ્ભુતં કર્મ કુર્વન્મૃદ્ભારં મહદાદદે। મૃદ્ભારૈઃ શતસાહસ્રૈઃ કુમ્ભકારમતોષયત્
ભીમે અદ્ભુત કામ કર્યું; એણે મોટો માટીનો ભાર ઉઠાવ્યો અને લાખો માટીના ભારથી કુંભારને ખુશ કર્યો.
ચક્રે ચક્રે ચ મૃદ્ભાણ્ડાન્સતતં ભૈક્ષમાચરન્। તદાદાયાગતં દૃષ્ટ્વા હસન્તિ પ્રહસન્તિ ચ
ભીમ સતત માટીના વાસણો બનાવતો અને ભિક્ષા માટે જતા; એણે શું લાવ્યું એ જોઈ બધાં હસતા અને આનંદ કરતા.
ભક્ષ્યભોજ્યાનિ વિવિધાન્યાદાય પ્રક્ષિપન્તિ ચ। એવમેવ સદા ભુક્ત્વા માત્રે વદતિ વૈ રહઃ। ન ચાશિતોઽસ્મિ ભવતિ કલ્યાણાન્નભૃતઃ પુરા
વિવિધ પ્રકારના ખાવાના અને ભોજનના પદાર્થો લાવીને તેઓ પીરસે છે; અને રોજ એમ જ ભોજન કરીને, ભીમ પોતાની માતાને એકાંતમાં કહે છે: 'મારે પહેલાં ક્યારેય આવું સરસ ભોજન મળ્યું નથી.'
તતઃ કદાચિદ્ભૈક્ષાય ગતાસ્તે પુરષર્ષભાઃ। સંગત્ય ભીમસેનસ્તુ તત્રાસ્તે પૃથયા સહ
પછી ક્યારેક, એ મહાન પુરુષો ભિક્ષા માટે ગયા; ત્યારે ભીમસેન પૃથાસાથે ત્યાં જ રહ્યો.