આત્મનશ્ચ તથા કુન્ત્યા એકોદ્દેશે ચકાર સા। પાણ્ડવાસ્તુ તતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધાઃ સન્ધ્યામુપાસ્ય ચ
કુંતીએ પણ અલગથી સ્નાન કર્યું. ત્યારબાદ પાંડવો સ્નાન કરીને શુદ્ધ થયા અને સંધ્યાવંદન કર્યા.
તૃષિતાઃ ક્ષુત્પિપાસાર્તા જલમાત્રેણ વર્તયન્। શાલિહોત્રસ્તતો જ્ઞાત્વા ક્ષુધાર્તાન્પાણ્ડવાંસ્તદા
તરસ અને ભૂખથી પીડાતા પાંડવો માત્ર પાણી પીધું કરીને પોતાને જીવતા રાખતા હતા. ત્યારે શાલિહોત્રએ તેમને ભૂખ્યા જોઈ લીધા.
મનસા ચિન્તયામાસ પાનીયં ભોજનં મહત્। તતસ્તે પાણ્ડવાઃ સર્વે વિશ્રાન્તાઃ પૃથયા સહ
તેણે મનમાં પાણી અને ઘણું ખોરાક કેવી રીતે મળે તેની ચિંતા કરી. પછી પૃથાસહીત બધા પાંડવો આરામ કરવા બેઠા.
યથા જતુગૃહે વૃત્તં રાક્ષસેન કૃતં ચ યત્। કૃત્વા કથા બહુવિધાઃ કથાન્તે પાણ્ડુનન્દનમ્
પછી પાંડવો જતુગૃહમાં જે બન્યું અને રાક્ષસે જે કર્યું તે બધું વિગતે વાતો કરતા હતા. આવી ઘણી વાતો પછી પાંડુપુત્રે કહ્યું.
કુન્તી રાજસુતા વાક્યં ભીમસેનમથાબ્રવીત્। યથા પાણ્ડુસ્તથા માન્યસ્તવ જ્યેષ્ઠો યુધિષ્ઠિરઃ
કુંતીએ, રાજકુમારી, ભીમસેનને કહ્યું: 'જેમ તારો પિતા પાંડુ માન્ય છે, તેમ તારો મોટો ભાઈ યુધિષ્ઠિર પણ માન્ય છે.'
અહં ધર્મવિદાઽનેન માન્યા ગુરુતરા તવ। તસ્માત્પાણ્ડુહિતાર્થં મે યુવરાજ હિતં કુરુ
'આ ધર્મ જાણનારા દ્વારા હું તારા કરતાં વધુ માનનીય છું. તેથી પાંડુકુળના હિત માટે તું યુવરાજનું કલ્યાણ કર.'
નિકૃતા ધાર્તરાષ્ટ્રેણ પાપેનાકૃતબુદ્ધિના। દુષ્કૃતસ્ય પ્રતીકારં ન પશ્યામિ વૃકોદર
'અમે દુર્યોધન દ્વારા, જે પાપી અને દુષ્ટ મનનો છે, દુઃખ ભોગવ્યું છે. હે વૃકોદર, તેના દુષ્કર્મોનો ઉપાય મને દેખાતો નથી.'
તસ્માત્કતિપયાહેન યોગક્ષેમં ભવિષ્યતિ। ક્ષેમં દુર્ગમિમં વાસં વત્સ્યામ હિ યથા વયમ્
'અત્યારે થોડા દિવસ સુધી આપણું ભલાઈ અને સુરક્ષા આ પરિસ્થિતિ પર આધાર રાખશે. આપણે આ દુર્ગમ સ્થળે શક્ય તેટલું સુરક્ષિત રહીશું.'
ઇદમન્યન્મહદુઃખં ધર્મકૃચ્છ્રં વૃકોદર। દૃષ્ટ્વૈવ ત્વાં મહાપ્રાજ્ઞ અનઙ્ગાભિપ્રચોદિતા
'આ એક બીજું મોટું દુઃખ છે, ધર્મની કસોટી છે, હે વૃકોદર. તને જોઈને, હે બુદ્ધિશાળી, ઇચ્છાથી પ્રેરાયેલી એ સ્ત્રીએ તને પસંદ કર્યો છે.'
યુધિષ્ઠિરં ચ માં ચૈવ વરયામાસ ધર્મતઃ। ધર્માર્થં દેહિ પુત્રં ત્વં સ નઃ શ્રેયઃ કરિષ્યતિ
'તે સ્ત્રીએ ધર્મ પ્રમાણે યુધિષ્ઠિર અને મને પણ પસંદ કર્યો છે. ધર્મ માટે તું તેને પુત્ર આપ, એ આપણું કલ્યાણ કરશે.'
પ્રતિવાક્યં તુ નેચ્છામિ આવયોર્વચનં કુરુ
'પણ હું વાદવિવાદ કરવા ઇચ્છતી નથી; જે અમે કહ્યું છે તે કર.'
શાસનં તે કરિષ્યામિ વેદશાસનમિત્યપિ। સમક્ષં ભ્રાતૃમધ્યે તુ તાં ચોવાચ સ રાક્ષસીમ્
'હું તમારો આદેશ પાળીશ, જેમ વેદનો આદેશ પાળું છું.' પછી ભાઈઓની હાજરીમાં તેણે રાક્ષસીને કહ્યું.
શૃણુ રાક્ષસિ સત્યેન સમયં તે વદામ્યહમ્।' યાવત્કાલેન ભવતિ પુત્રસ્યોત્પાદનં શુભે
'હે રાક્ષસી, હું તને સત્યથી વચન આપું છું: પુત્ર થવાનો જેટલો સમય લાગે તેટલો સમય,'
તાવત્કાલં ચરિષ્યામિ ત્વયા સહ સુમધ્યમે। `વિશેષતો મત્સકાશે મા પ્રકાશય નીચતામ્
'એટલા દિવસ હું તારી સાથે રહીશ, હે સુમધ્યમા. ખાસ કરીને, મારા નજીક તું તારો નીચ જાતનો ભેદ કોઈને ન કહેજે.'
સા તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય હિડિમ્બા રાક્ષસી તથા
હિડીંબા રાક્ષસી એ રીતે વચન આપી સંમત થઈ.
ગતાઽહનિ નિવેશેષુ ભોજ્યં રાજાર્હમાનયત્। સા કદાચિદ્વિહારાર્થં હિડિમ્બા કામરૂપિણી
હિડીંબા દિવસે વસાહતોમાં જઈને રાજાને યોગ્ય એવું ભોજન લાવતી. ક્યારેક આનંદ માટે, ઇચ્છામૂર્તિ ધારણ કરીને,
ભીમસેનમુપાદાય ઊર્ધ્વમાચક્રમં તદા। શૈલશૃઙ્ગેષુ રમ્યેષુ દેવતાયતનેષુ ચ
ભીમસેનને લઈ સુંદર પર્વતશિખરો અને દેવસ્થાનો પર જતી.
મૃગપક્ષિવિઘૃષ્ટેષુ રમણીયેષુ સર્વેષુ। કૃત્વા સા પરમં રૂપં સર્વાભરણભૂષિતા
જ્યાં જંગલી પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ ફરતા હોય એવા સૌંદર્યથી ભરપૂર સ્થળોએ, હિડીંબા સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ અને અતિ સુંદર રૂપ ધારણ કરતી.
સંજલ્પન્તી સુમધુરં રમયામાસ પાણ્ડવમ્। તથૈવ વનદુર્ગેષુ પર્વતદ્રુમસાનુષુ
સુંદર અને મીઠા બોલી બોલી, તેણે પાંડવને આનંદિત કર્યો. એ જ રીતે, જંગલના પહાડોમાં, વૃક્ષો અને ટેકરીઓ વચ્ચે પણ એ આનંદ આપતી.
સરસ્તુ રમણીયેષુ પદ્મોત્પલવનેષુ ચ। નદીદ્વીપપ્રદેશેષુ વૈડૂર્યસિકતેષુ ચ
સુંદર સરોવરોમાં, કમળ અને ઉટપલના વનમંડળોમાં, નદીઓ અને ટાપુઓના પ્રદેશોમાં, અને વૈડૂર્ય જેવાં ચમકતા રેતી પર પણ તેઓ ફર્યા.
દેવારણ્યેષુ પુણ્યેષુ તથા પર્વતસાનુષુ। સુતીર્થવનતોયાસુ તથા ગિરિનદીષુ ચ
દેવતાઓના પવિત્ર જંગલોમાં, પવિત્ર પર્વતોની ઢાળીઓ પર, શુદ્ધ તીર્થો અને જંગલની નદીઓમાં, તેમજ પહાડી નદીઓમાં પણ તેઓ ગયા.
સાગરસ્ય પ્રદેશેષુ ભણિહેમયુતેષુ ચ। ગુહ્યકાનાં નિવાસેષુ કુલપર્વતસાનુષુ
સમુદ્રના કિનારાઓ પર, જ્યાં સોનાં અને રત્નોથી શોભાયમાન છે, ગુપ્ત આત્માઓના નિવાસસ્થાનોમાં અને મહાન પર્વતોની શિખરો પર પણ તેઓ ગયા.
સર્વર્તુફલવૃક્ષેષુ માનસેષુ વનેષુ ચ। બિભ્રતી પરમં રૂપં રમયામાસ પાણ્ડવમ્
બધા ઋતુઓમાં ફળ આપતાં વૃક્ષો અને મનોહર વનોમાં, પોતાની અપરંપાર સુંદરતા દર્શાવીને, તેણે પાંડવને આનંદ આપ્યો.
યથા સુમોદતે સ્વર્ગે સુકૃત્યપ્સરસા સહ। સુતરાં પરમપ્રીતસ્તથા રેમે મહાદ્યુતિઃ
જેમ સ્વર્ગમાં પુણ્યવતી અપ્સરાસાથે મનુષ્ય ખૂબ આનંદ પામે છે, તેમ મહાપ્રભાવી એ પણ પરમ આનંદથી રમ્યા.
શુભં હિ જઘનં તસ્યાઃ સવર્ણમણિમેખલમ્। ન તતર્પ તદા મૃદ્ગન્ભીમસેનો મુહુર્મુહુઃ
તેણીનું સુંદર કટિ, સમાન રંગનાં રત્નમય કમરપટ્ટાથી શોભાયમાન, ભીમસેનને વારંવાર જોતા છતાં કદી સંતોષ્યું નહીં.
રમયન્તી તતો ભીમં તત્રતત્ર મનોજવા। સા રેમે તેન સંહર્ષાત્તૃપ્યન્તી ચ મુહુર્મુહુઃ
પછી, મન જેટલી ઝડપથી, એ જગ્યા જગ્યાએ ભીમને આનંદ આપતી રહી, અને પોતે પણ તેના સાથે વારંવાર આનંદ પામતી.
અહસ્સુ રમયન્તી સા નિશાકાલેષુ પાણ્ડવમ્। આનીય વૈ સ્વકે ગેહે દર્શયામાસ માતરમ્
દિવસે તેણે પાંડવને આનંદ આપ્યો અને રાત્રે, તેને પોતાના ઘરે લઈ જઈ, પોતાની માતાને તેનો પરિચય કરાવ્યો.
ભ્રાતૃભિઃ સહિતો નિત્યં સ્વપતે પાણ્ડવસ્તથા। કુન્ત્યાઃ પરિચરન્તી સા તસ્યાઃ પાર્શ્વેવસન્નિશાં
પાંડવ હંમેશા પોતાના ભાઈઓ સાથે સુતા, અને તે, કુન્તીની સેવા કરતી, દિવસ-રાત તેની બાજુમાં રહેતી.
કામાંશ્ચ મુખવાસાદીનાનયિષ્યતિ ભોજનમ્। તસ્યાં રાત્ર્યાં વ્યતીતાયામાજગામ મહાવ્રતઃ
જેમ તેને ઇચ્છા હોય તેમ, મીઠાં-મીઠાં ખોરાક લાવતી; અને એ રાત પૂરી થતાં, મહાન વ્રતધારી ઋષિ આવ્યા.
પારાશર્યો મહાપ્રાજ્ઞો દિવ્યદર્શી મહાતપાઃ। તેઽભિવાદ્ય મહાત્માનં કૃષ્ણદ્વૈપાયનં શુભમ્। તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે સસ્નુષા ચૈવ માધવી
પારાશરપુત્ર, મહાપંડિત, દિવ્યદ્રષ્ટા અને મહાતપસ્વી વ્યાસજી આવ્યા. બધાએ, સાથે માધવી વહુએ પણ, તેમને નમસ્કાર કરીને હાથ જોડ્યા.