ચિરાયમાણાં માં જ્ઞાત્વા તતઃ સ પુરુષાદકઃ। સ્વયમેવાગતો હન્તુમિમાન્સર્વાંસ્તવાત્મજાન્
પછી, જ્યારે હું મોડું કરતી હતી, ત્યારે એ માનવખાદક પોતે જ તારા બધા પુત્રોને મારવા આવી ગયો.
સ તેન મમ કાન્તેન તવ પુત્રેણ ધીમતા। બલાદિતો વિનિષ્પિષ્ય વ્યપનીતો મહાત્મના
પણ તારા પ્રિય અને બુદ્ધિશાળી પુત્રે પોતાની શક્તિથી તેને દબાવીને દૂર ફેંકી દીધો.
વિકર્ષન્તૌ મહાવેગૌ ગર્જમાનૌ પરસ્પરમ્। પશ્યૈવં યુધિ વિક્રાન્તાવેતૌ ચ નરરાક્ષસૌ
જુઓ, આ બંને – મનુષ્ય અને રાક્ષસ – મહા ઝડપથી એકબીજાને ખેંચી રહ્યા છે અને ગર્જના કરી રહ્યા છે, અને યુદ્ધમાં પરાક્રમ બતાવી રહ્યા છે.
તસ્યાઃ શ્રુત્વૈવ વચનમુત્પપાત યુધિષ્ઠિરઃ। અર્જુનો નકુલશ્ચૈવ સહદેવશ્ચ વીર્યવાન્
તેના શબ્દો સાંભળતાં જ યુધિષ્ઠિર, અર્જુન, નકુલ અને પરાક્રમી સહદેવ તરત ઊભા થઈ ગયા.
તૌ તે દદૃશુરાસક્તૌ વિકર્ષન્તૌ પરસ્પરમ્। કાઙ્ક્ષમાણૌ જયં ચૈવ સિંહાવિવ બલોત્કટૌ
તેઓએ એ બંનેને એકબીજામાં ફસાયેલા, ખેંચતા અને વિજયની ઈચ્છા રાખતા, બળમાં સિંહ જેવાં જોયા.
અથાન્યોન્યં સમાશ્લિષ્ય વિકર્ષન્તૌ પુનઃપુનઃ। દાવાગ્નિધૂમસદૃશં ચક્રતુઃ પાર્થિવં રજઃ
પછી, જ્યારે તેઓ વારંવાર એકબીજાને જકડીને ખેંચતા, ત્યારે તેમણે જંગલના અગ્નિના ધૂમાડા જેવું ધૂળનું વાદળ ઊભું કર્યું.
વસુધારેણુસંવીતૌ વસુધાધરસન્નિભૌ। બભ્રાજતુર્યથા શૈલૌ નીહારેણાભિસંવૃતૌ
માટીથી ઢંકાઈને, પર્વતો જેવાં દેખાતા, તેઓ ધૂંધથી ઢંકાયેલા બે શિખરોની જેમ તેજ પમાડતા હતા.
રાક્ષસેન તદા ભીમં ક્લિશ્યમાનં નિરીક્ષ્ય ચ। ઉવાચેદં વચઃ પાર્થઃ પ્રહસઞ્છનકૈરિવ
રાક્ષસે ભીમને પીડાવતો જોઈને, પાર્થ થોડુંક સ્મિત કરી આ શબ્દો બોલ્યો.
ભીમ માભૈર્મહાબાહો ન ત્વાં બુધ્યામહે વયમ્। સમેતં ભીમરૂપેણ રક્ષસા શ્રમકર્શિતાઃ
ભીમ, ડરશો નહીં, બળવાન ભાઈ. અમે ખૂબ થાકેલા છીએ, એટલે તને ઓળખી શકતા નથી—તું ખરેખર ભીમ છે કે ભીમ જેવો કોઈ રાક્ષસ, એ સમજાતું નથી.
સાહાય્યેઽસ્મિ સ્થિતઃ પાર્થ પાતયિષ્યામિ રાક્ષસમ્। નકુલઃ સહદેવશ્ચ માતરં ગોપયિષ્યતઃ
પાર્થ, હું તારી મદદ માટે તૈયાર છું; આ રાક્ષસને હું પછાડી દઈશ. નકુલ અને સહદેવ અમારી માતાને સુરક્ષિત રાખશે.
ઉદાસીનો નિરીક્ષસ્વ ન કાર્યઃ સંભ્રમસ્ત્વયા। ન જાત્વયં પુનર્જીવેન્મદ્બાહ્વન્તરમાગતઃ
તારે શાંતિથી બેસી જોવું, ઘબડાવું નહીં. મારા હાથમાં આવી ગયે પછી આ રાક્ષસ કદી જીવતો છૂટી શકતો નથી.
ભુજયોરન્તરં પ્રાપ્તો ભીમસેનસ્ય રાક્ષસઃ। અમૃત્વા પાર્થવીર્યેણ મૃતો મા ભૂદિતિ ધ્વનિઃ
ભીમસેનના હાથ વચ્ચે જે રાક્ષસ આવ્યો છે, તે પાર્થની શક્તિથી તો મરેલો જ ગણાય; હવે કોઈ શંકા રાખવી નહિ.
અયમસ્માંસ્તુ નો હન્યાજ્જાતુ પાર્થ રાક્ષસઃ। જીવન્તં ન પ્રમોક્ષ્યામિ મા ભૈષીર્ભરતર્ષભ
પાર્થ, આ રાક્ષસ અમને કદી મારી શકશે નહીં. હું તેને જીવતો છોડવાનો નથી; એટલે, ભરતકુળના શ્રેષ્ઠ, તું ડરતો નહીં.
પૂર્વરાત્રે પ્રયુક્તોઽસિ ભીમ ક્રૂરેણ રક્ષસા। ક્ષપા વ્યુષ્ટા ન ચેદાનીં સમાપ્તોસીન્મહારણઃ
ભીમ, રાતના પહેલા ભાગે તને આ ક્રૂર રાક્ષસે ઘેર્યો હતો. જો રાત પૂરી ન થઈ હોત, તો આ મહાયુદ્ધ હજી ચાલતું જ હોત.
કિમેનન ચિરં ભીમ જીવતા પાપરક્ષસા। ગન્તવ્યે ન ચિરં સ્થાતુમિહ શક્યમરિન્દમ
ભીમ, આ દुष્ટ રાક્ષસ કેટલો સમય જીવતો રહેશે? દુશ્મનોને હરાવનાર, એ અહીં વધુ સમય ટકી શકતો નથી.
પુરા સંરજ્યતે પ્રાચી પુરા સન્ધ્યા પ્રવર્તતે। રૌદ્રે મુહૂર્તે રક્ષાંસિ પ્રબલાનિ ભવન્ત્યુત
પૂર્વ દિશા પ્રકાશિત થાય એ પહેલાં, અને ઉષા ફાટી નીકળે એ પહેલાં, આ ભયાનક ઘડીએ રાક્ષસો સૌથી વધુ શક્તિશાળી બને છે.
ત્વરસ્વ ભીમ મા ક્રીડ જહિ રક્ષો વિભીષણમ્। પુરા વિકુરુતે માયાં ભુજયોઃ સારમર્પય
ભીમ, તું વિલંબ ન કર, રમતો ન બેસ; આ ભયાનક રાક્ષસે માયા વાપરે એ પહેલાં, તું તારો આખો બળ હાથમાં એકત્ર કરી તેને મારી નાખ.
માહાત્મ્યમાત્મનો વેત્થ નરાણાં હિતકામ્યયા। રક્ષો જહિ યથા શક્રઃ પુરા વૃત્રં મહાબલમ્
તારે પોતાનું મહાત્મ્ય ખબર છે અને તું સર્વના કલ્યાણની ઈચ્છા રાખે છે. ઈન્દ્રે જેમ વૃત્રને માર્યો હતો, એમ તું પણ આ રાક્ષસને સંહાર.
અથવા મન્યસે ભારં ત્વમિમં રાક્ષસં યુધિ। આતિષ્ઠે તવ સાહાય્યં શીઘ્રમેવ તુ હન્યતામ્
અથવા, જો તને લાગે કે યુદ્ધમાં આ રાક્ષસ બહુ ભારે છે, તો હું તારી જગ્યાએ ઊભો રહીને તરત જ તેને સંહાર કરી દઈશ.
અથવા ત્વહમેવૈનં હનિષ્યામિ વૃકોદર। કૃતકર્મા પરિશ્રાન્તઃ સાધુ તાવદુપારમ
અથવા, વૃકોદર, હું જ તેને મારી નાખીશ. તું તારો ફરજ બજાવીને થાકી ગયો છે—હવે થોડું આરામ કર.
અર્જુનેનૈવમુક્તસ્તુ ભીમો રોષાજ્જ્વલન્નિવ। બલમાહારયામાસ યદ્વાયોર્જગતઃ ક્ષયે
અર્જુને આમ કહ્યું ત્યારે ભીમ ગુસ્સામાં ધધકતો થયો અને જાણે જગતનો અંત લાવવા જેટલું બળ એકઠું કર્યું.
તતસ્તસ્યામ્બુદાભસ્ય ભીમો રોષાત્તુ રક્ષસઃ। અત્ક્ષિપ્યાભ્રામયદ્દેહં તૂર્ણં શતગુણં તદા
પછી ભીમે ગુસ્સાથી મેઘ જેવું શરીર ધરાવતો રાક્ષસ પકડીને, સો ગણી તાકાતથી ઝડપથી ઘુમાવ્યો.
ઇતિ ચોવાચ સંક્રુદ્ધો ભ્રામયન્રાક્ષસીં તનુમ્। ભીમસેનો મહાબાહુરભિગર્જન્મુહુર્મુહુઃ
અને જ્યારે તે રાક્ષસનું શરીર ઘુમાવતો હતો, ત્યારે મહાબળવાન ભીમસેન ગુસ્સામાં વારંવાર ગર્જના કરતો રહ્યો.
નરમાંસૈર્વૃથા પુષ્ટો વૃથા વૃદ્ધો વૃથામતિઃ। વૃથામરણમર્હસ્ત્વં વૃથાદ્ય ન ભવિષ્યસિ
તારે મનુષ્યમાંસ ખાઈને વ્યર્થ બળ વધાર્યું, તારો વિકાસ પણ વ્યર્થ ગયો, તારો મન પણ વ્યર્થ છે. તારે વ્યર્થ મૃત્યુ જ યોગ્ય છે—આજે તું રહેવાનો નથી.
ક્ષેમમદ્ય કરિષ્યામિ યથા વનમકણ્ટકમ્। ન પુનર્માનુષાન્હત્વા ભક્ષયિષ્યસિ રાક્ષસ
આજે હું આ વનને કાંટા વિના સુરક્ષિત કરી દઈશ. હવે પછી તું કદી મનુષ્યોને મારીને ખાઈ શકીશ નહીં, રાક્ષસ.
ઇત્યુક્ત્વા ભીમસેનસ્તં નિષ્પિષ્ય ધરણીતલે। બાહુભ્યામવપીડ્યાશુ પશુમારમમારયત્
આવી વાત કરીને ભીમસેને તેને જમીન પર દબાવી દીધો, પોતાના હાથથી ઝડપથી પીસી નાખ્યો અને પશુને જેમ મારવામાં આવે એમ તેને મારી નાખ્યો.
સ માર્યમાણો ભીમેન નનાદ વિપુલં સ્વનમ્। પૂરયંસ્તદ્વનં સર્વં જલાર્દ્રે ઇવ દુન્દુભિઃ
ભીમેને જ્યારે તેને દબોચ્યો, ત્યારે તેણે જોરદાર ગર્જના કરી, એ અવાજે આખું જંગલ ગૂંજી ઉઠ્યું, જાણે પાણીથી ભીંજાયેલું ઢોલ વાગી રહ્યું હોય.
બાહુભ્યાં યોક્ત્રયિત્વા તં બલવાન્પાણ્ડુનન્દનઃ। `સમુદ્ધામ્ય શિરશ્ચાસ્ય સગ્રીવં તદપાહરત્
પાંડુપુત્ર ભીમેને પોતાની બાહુઓથી તેને બાંધીને, એક જ ઝાટકે તેની ગરદન સહિત માથું ઉખેડી નાખ્યું.
તતો ભિત્ત્વા શિરશ્ચાસ્ય સગ્રીવં તદુદાક્ષિપત્। તસ્ય નિષ્કર્ણનયનં નિર્જિહ્વં રુધિરોક્ષિતમ્
પછી ભીમેને તેની ગરદન સહિતનું માથું કાપીને ફેંકી દીધું, એ માથું કાન ફાટેલા, આંખો ઉખડેલી, જીભ કાપેલી અને લોહીથી લથબથ હતું.
પ્રાવિદ્ધં ભીમસેનેન શિરો વિદશનં બભૌ। પ્રસારિતભુજોદ્ધૃષ્ટો ભિન્નમાંસત્વગન્તરઃ
ભીમસેને ફેંકેલું એ માથું, દાંત બહાર દેખાતા, ચામડી અને માંસ ફાટેલા, હાથ ફેલાવેલા, ભયાનક લાગતું હતું.