એવમુક્ત્વા હિડિમ્બાં સ હિડિમ્બો લોહિતેક્ષણઃ। વધાયાભિપપાતૈનાન્દન્તૈર્દન્તાનુપસ્પૃશન્
આ રીતે હિડીમ્બાને કહીને, લાલ આંખો ધરાવતો હિડીમ્બા, તેને મારવા માટે દાંત કચકચાવીને તેની તરફ દોડી ગયો.
ગર્જન્તમેવં વિજને ભીમસેનોઽભિવીક્ષ્ય તમ્। રક્ષન્પ્રબોધં ભ્રાતૄણાં માતુશ્ચ પરવીરહા
જંગલમાં એ રાક્ષસને ગર્જના કરતા જોઈને, ભીમસેને પોતાના ભાઈઓ અને માતાને જાગૃત રાખવા માટે ધ્યાન આપ્યું.
તમાપતાન્તં સંપ્રેક્ષ્ય ભીમઃ પ્રહરતાં વરઃ। ભર્ત્સયામાસ તેજસ્વી તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્
તેને દોડી આવતો જોઈને, યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીમે, તેજપૂર્વક તેને ધમકી આપી, 'થેમ, થેમ!' એમ કહ્યું.
ભીમસેનસ્તુ તં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસં પ્રહસન્નિવ। ભગિનીં પ્રતિ સઙ્ક્રુદ્ધમિદં વચનમબ્રવીત્
ભીમસેને એ રાક્ષસને જોઈને, જાણે હસતો હોય એમ, પોતાની ગુસ્સે થયેલી બહેનને આ રીતે કહ્યું.
કિં તે હિડિમ્બ એતૈર્વા સુખસુપ્તૈઃ પ્રબોધિતૈઃ। મામાસાદય દુર્બુદ્ધે તરસા ત્વં નરાશન
હિડીંબા, આ સુખથી ઊંઘતા લોકોને જાગૃત કરીને તારે શું લાભ? અરે દુષ્ટ મનવાળા માનવખોર, તું આખી તાકાતથી મારી સામે આવ.
મય્યેવ પ્રહરૈહિ ત્વં ન સ્ત્રિયં હન્તુમર્હસિ। વિશેષતોઽનપકૃતે પરેણાપકૃતે સતિ
મારા ઉપર જ હુમલો કર, સ્ત્રીને મારવું યોગ્ય નથી, ખાસ કરીને જ્યારે એ નિર્દોષ હોય અને ગુનો બીજાએ કર્યો હોય.
ન હીયં સ્વવશા બાલા કામયત્યદ્ય મામિહ। ચોદિતૈષા હ્યનઙ્ગેન શરીરાન્તરચારિણા
આ યુવતી પોતાની ઈચ્છાથી નથી આવી, આજે એને મારી ઈચ્છા નથી; એ તો શરીરમાં રહેલા કામદેવના ઉશ્કેરવાથી આવી છે.
ભગિની તવ દુર્વૃત્ત રક્ષસાં વૈ યશોહર। ત્વન્નિયોગેન ચૈવેયં રૂપં મમ સમીક્ષ્ય ચ
અરે દુર્વૃત્ત, તારી બહેન રાક્ષસો માટે કલંકરૂપ છે; તારા આદેશથી અને મારું રૂપ જોઈને એ હવે મને ઈચ્છે છે.
કામયત્યદ્ય માં ભીરુસ્તવ નૈષાપરાધ્યતિ। અનઙ્ગેન કૃતે દોષે નેમાં ગર્હિતુમર્હસિ
આ ડરી ગયેલી હવે મને ઈચ્છે છે, એમાં એની કોઈ ભૂલ નથી; કામદેવના પ્રભાવથી એ આવી છે, તારે એને દોષ ન આપવો જોઈએ.
મયિ તિષ્ઠતિ દુષ્ટાત્મન્ન સ્ત્રિયં હન્તુમર્હસિ। સંગચ્છસ્વ મયા સાર્ધમેકેનૈકો નરાશન
હું અહીં હાજર છું ત્યારે તારે સ્ત્રીને નુકસાન કરવું યોગ્ય નથી. અરે માનવખોર, એકલો હું અને તું સામસામે આવ.
અહમેકો ગમિષ્યામિ ત્વામદ્ય યમસાદનમ્। અદ્ય મદ્બલનિષ્પિષ્ટં શિરો રાક્ષસ દીર્યતામ્। કુઞ્જરસ્યેવ પાદેન વિનિષ્પિષ્ટં બલીયસાઃ
આજે હું એકલો તને યમલોક લઈ જઇશ. રાક્ષસ, આજે મારી તાકાતથી તારો માથું એમ તૂટી જશે જેમ દાનવી હાથીનું પગથી કચડી નાખાય.
અદ્ય ગાત્રાણિ તે કઙ્કાઃ શ્યેના ગોમાયવસ્તથા। કર્ષન્તુ ભુવિ સંહૃષ્ટા નિહતસ્ય મયા મૃધે
આજે, જ્યારે હું તને યુદ્ધમાં મારું, ત્યારે કાગડા, ગિધ અને શિયાળ આનંદથી તારા અંગોને ધરતી પર ખેંચશે.
ક્ષણેનાદ્ય કરિષ્યેઽહમિદં વનમરાક્ષસમ્। પુરા યદ્દૂષિતં નિત્યં ત્વયા ભક્ષયતા નરાન્
આ વનમાં તું માનવોને ખાઈને જે દુષિત કર્યું છે, એ રાક્ષસોથી ભરેલું વન હું એક ક્ષણમાં શુદ્ધ કરી દઈશ.
અદ્ય ત્વાં ભગિની રક્ષઃ કૃષ્યમાણં મયાઽસકૃત્। દ્રક્ષ્યત્યદ્રિપ્રતીકાશં સિંહેનેવ મહાદ્વિપમ્
આજે તારી બહેન તને, પર્વત જેવો બળવાન રાક્ષસ, મારી દ્રઢ પકડમાં સિંહે હાથીને ખેંચે એમ જોઈ લેશે.
નિરાબાધાસ્ત્વયિ હતે મયા રાક્ષસપાંસન। વનમેતચ્ચરિષ્યન્તિ પુરુષા વનચારિણઃ
રાક્ષસકુળના કલંક, જ્યારે હું તને મારી નાખીશ, ત્યારે આ વનમાં રહેતા માનવો નિર્ભય થઈને ફરશે.
ગર્જિતેન વૃથા કિં તે કત્થિતેન ચ માનુષ। કૃત્વૈતત્કર્મણા સર્વં કત્થેયા મા ચિરં કૃથાઃ
માણસ, ખાલી ગર્જના અને ડینگ મારીને શું ફાયદો? જે કહે છે એ કામથી સાબિત કર, સમય ન ગુમાવ.
બલિનં મન્યસે યચ્ચાપ્યાત્માનં સપરાક્રમમ્। જ્ઞાસ્યસ્યદ્ય સમાગમ્ય મયાત્માનં બલાધિકમ્
તને લાગે છે કે તું બળવાન અને પરાક્રમી છે, પણ આજે મારી સામે આવીને તને સાચો બળવાન કોણ છે એ ખબર પડી જશે.
ન તાવદેતાન્હિંસિષ્યે સ્વપન્ત્વેતે યથાસુખમ્। એષ ત્વામેવ દુર્બુદ્ધે નિહન્મ્યદ્યાપ્રિયંવદમ્
આ બીજા લોકો સુખથી ઊંઘે છે, એમને હું દુઃખ નહીં આપું; પણ દુષ્ટ અને અપ્રિય બોલનાર, આજે હું તને મારી નાખીશ.
પીત્વા તવાસૃગ્ગાત્રેભ્યસ્તતઃ પશ્ચાદિમાનપિ। હનિષ્યામિ તતઃ પશ્ચાદિમાં વિપ્રિયકારિણીમ્
પહેલા તો હું તારા અંગોમાંથી લોહી પીશ, પછી જે સ્ત્રીએ મને દુઃખ આપ્યું છે, એને પણ મારી નાખીશ.
એવમુક્ત્વા તતો બાહું પ્રગૃહ્ય પુરુષાદકઃ। અભ્યદ્રવત સંક્રુદ્ધો ભીમસેનમરિન્દમમ્
આ રીતે બોલીને, માનવખોરે ભીમસેનના હાથ પકડીને ક્રોધથી તેની તરફ દોડ્યો.
તસ્યાભિદ્રવતસ્તૂર્ણં ભીમો ભીમપરાક્રમઃ। વેગેન પ્રહિતં બાહું નિજગ્રાહ હસન્નિવ
તે ઝડપથી દોડ્યો ત્યારે ભયાનક બળવાળા ભીમે હસતાં હસતાં તેનો હાથ મજબૂતીથી પકડી લીધો.
નિગૃહ્ય તં બલાદ્ભીમો વિસ્ફુરન્તં ચકર્ષ હ। તસ્માદ્દેશાદ્ધનૂંષ્યષ્ટૌ સિંહઃ ક્ષુદ્રમૃગં યથા
ભીમે બળથી એને દબોચી, એ તડપતો હતો, તો એને એ જગ્યાથી ખેંચી કાઢ્યો, જેમ સિંહ નાનાં પ્રાણીને ખેંચે.
તતઃ સ રાક્ષસઃ ક્રુદ્ધઃ પાણ્ડવેન બલાર્દિતઃ। ભીમસેનં સમાલિઙ્ગ્ય વ્યનદદ્ભૈરવં રવમ્
પછી એ રાક્ષસ પાંડવની તાકાતથી ગુસ્સે અને હાર્યો, ભીમસેનને બાહોમાં જકડીને ભયાનક ગર્જના કરી.
પુનર્ભીમો બલાદેનં વિચકર્ષ મહાબલઃ। મા શબ્દઃ સુખસુપ્તાનાં ભ્રાતૄણાં મે ભવેદિતિ
પછી મહાબળવાન ભીમે ફરીથી એને જોરથી ખેંચ્યો અને મનમાં વિચારીને કહ્યું—'મારા ભાઈઓ સુખથી ઊંઘે છે, એમને અવાજથી જાગાડવો નહીં.'
હસ્તે ગૃહીત્વા તદ્રક્ષો દૂરમન્યત્ર નીતવાન્। પૃચ્છે ગૃહીત્વા તુણ્ડેન ગરુડઃ પન્નગં યથા
ભીમે એ રાક્ષસને હાથમાં પકડીને દૂર લઈ ગયો, જેમ ગરુડ પોતાના ચાંચમાં સાપ પકડીને ઉડી જાય છે.
અન્યોન્યં તૌ સમાસાદ્ય વિચકર્ષતુરોજસા। હિડિમ્બો ભીમસેનશ્ચ વિક્રમં ચક્રતુઃ પરમ્
એ બંને સામસામે આવીને જોરથી પકડપકડી કરવા લાગ્યા; હિડીંબ અને ભીમસેને પોતાની શૂરવીરતા બતાવી.
બભઞ્જતુસ્તદા વૃક્ષાઁલ્લતાશ્ચાકર્ષતુસ્તદા। મત્તાવિવ ચં સંરબ્ધૌ વારણૌ ષષ્ટિહાયનૌ
એ સમયે બંનેએ વૃક્ષો તોડી નાખ્યા અને વેલીઓ ખેંચી નાખી; બંને ગુસ્સામાં પાગલ થયેલા અને જોરદાર હાથીઓ જેવાં લાગતા હતા.
પાદપાનુદ્ધરન્તૌ તાવૂરુવેગેન વેગિતૌ। સ્ફોટયન્તૌ લતાજાલાન્યૂરુભ્યાં ગૃહ્ય સર્વશઃ
બન્ને જોરદાર અને ઝડપી, પોતાના જાંઘના બળથી વૃક્ષો ઉખાડી નાખતા અને પગથી આખી વેલીઓ ફાડી નાખતા.
વિત્રાસયન્તૌ તૌ શબ્દૈઃ સર્વતો મૃગપક્ષિણઃ। બલેન બલિનૌ મત્તાવન્યોન્યવધકાઙ્ક્ષિણૌ
બન્નેના ગર્જનાથી ચારેય બાજુના પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ ડરી ગયા; બંને બળવાન અને ગુસ્સામાં, એકબીજાને મારવા તત્પર હતાં.
ભીમરાક્ષસયોર્યુદ્ધં તદાઽવર્તત દારુણમ્। પુરા દેવાસુરે યુદ્ધે વૃત્રવાસવયોરિવ
ભીમ અને રાક્ષસ વચ્ચે એ સમયે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, જેમ દેવ-અસુરના યુદ્ધમાં વૃત્ર અને ઇન્દ્ર વચ્ચે થયું હતું.