સ્મિતપૂર્વમિદં વાક્યં ભીમસેનમથાબ્રવીત્। કુતસ્ત્વમસિ સંપ્રાપ્તઃ કશ્ચાસિ પુરુષર્ષભ
મીઠી સ્મિત સાથે એ ભીમસેનને પુછ્યું: 'તમે ક્યાંથી આવ્યા છો અને કોણ છો, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ?'
ક ઇમે શેરતે ચેહ પુરુષા દેવરૂપિણઃ। કેયં વૈ બૃહતી શ્યામા સુકુમારી તવાનઘ
આ દેવ જેવા દેખાતા પુરુષો અહીં કોણ છે? અને આ ઊંચી, શ્યામવર્ણ અને કોમળ સ્ત્રી કોણ છે, નિર્દોષ ભીમ?
શેતે વનમિદં પ્રાપ્ય વિશ્વસ્તા સ્વગૃહે યથા। નેદં જાનીથ ગહનં વનં રાક્ષસસેવિતમ્
આ સ્ત્રી અહીં જંગલમાં આવીને પોતાના ઘરમાં હોય એમ નિર્ભય સૂઈ છે; પણ તમને ખબર નથી કે આ ઘન જંગલમાં રાક્ષસો રહે છે.
વસતિ હ્યત્ર પાપાત્મા હિડિમ્બો નામ રાક્ષસઃ
અહીં હિડીંબા નામનો પાપી મનવાળો રાક્ષસ રહે છે.
તેનાહં પ્રેષિતા ભ્રાત્રા દુષ્ટભાવેન રક્ષસા। બિભક્ષયિષતા માંસં યુષ્માકમમરોપમાઃ
મારા ભાઈ રાક્ષસે દુષ્ટ ઈરાદાથી મને મોકલી છે—એ તમારું માંસ ખાવા માંગે છે.
સાઽહં ત્વમભિસંપ્રેક્ષ્ય દેવગર્ભસમપ્રભમ્। નાન્યં ભર્તારમિચ્છામિ સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે
પણ જ્યારે મેં તમને દેવ જેવા તેજસ્વી જોયા, ત્યારથી હું બીજું કોઈ પતિ ઇચ્છતી નથી; હું તમને સાચું કહું છું.
એતદ્વિજ્ઞાય ધર્મજ્ઞ યુક્તં મયિ સમાચર। કામોપહતચિત્તાં હિ ભજમાનાં ભજસ્વ મામ્
આ જાણીને, ધર્મજ્ઞ, મારી સાથે યોગ્ય વર્તન કરો; હું કામથી ઘેરાઈ ગઈ છું—મારે તમારો સ્વીકાર છે.
ત્રાસ્યામિ ત્વાં મહાબાહો રાક્ષસાત્પુરુષાદકાત્। વત્સ્યાવો ગિરિદુર્ગેષુ ભર્તા ભવ મમાનઘ
મહાબાહુ, હું તમને માનવ માંસ ખાવા વાળા રાક્ષસથી બચાવીશ; ચાલો, આપણે પર્વતોમાં રહીશું—મારા પતિ બનો, નિર્દોષ ભીમ.
ઇચ્છામિ વીર ભદ્રં તે મા મે પ્રાણાન્વિહાસિષઃ। ત્વયા હ્યહં પરિત્યક્તા ન જીવેયમરિન્દમ
હે વીર, હું તારી ભલાઈ જ ઇચ્છું છું—મારા પ્રાણ ન છોડતા! કારણ કે, જો તું મને છોડી દેશ, તો દુશ્મનોને હરાવનાર, હું જીવતી રહી શકીશ નહીં.
અન્તરિક્ષચરી હ્યસ્મિ કામતો વિચરામિ ચ। અતુલામાપ્નુહિ પ્રીતિં તત્ર તત્ર મયા સહ
હું આકાશમાં ફરું છું અને મારી મરજી પ્રમાણે જ્યાં ઇચ્છું ત્યાં જાઉં છું; તું મારા સાથે અહીં-ત્યાં અનન્ય આનંદ મેળવે.
એષ જ્યેષ્ઠો મમ ભ્રાતા માન્યઃ પરમકો ગુરુઃ। અનિવિષ્ટો હિ તન્નાહં પરિવિદ્યાં કથંચન
આ મારા મોટા ભાઈ છે, બહુ માનનીય અને સર્વોપરી પૂજ્ય છે; તેઓ હાજર હોય ત્યારે હું કદી પણ યોગ્યતાથી વિરુદ્ધ કંઈ કરી શકતી નથી.
માતરં ભ્રાતરં જ્યેષ્ઠં કનિષ્ઠાનપરાનપિ। પરિત્યજેત કોન્વદ્ય પ્રભવન્નિહ રાક્ષસિ
હે શક્તિશાળી રાક્ષસી, આજે કોણ પોતાની માતા, મોટા ભાઈ, નાના ભાઈઓ કે બીજાને છોડી દેશે?
કો હિ સુપ્તાનિમાન્ભ્રાતૄન્દત્ત્વા રાક્ષસભોજનમ્। માતરં ચ નરો ગચ્છેત્કામાર્ત ઇવ મદ્વિધઃ
મારી જેમ કામના વશ થયેલો માણસ, સૂતા ભાઈઓને રાક્ષસોનું ખોરાક બનાવી દે અને પોતાની માતાને પણ છોડી દે—એવું કોણ કરશે?
એકં ત્વાં મોક્ષયિષ્યામિ સહ માત્રા પરન્તપ। સોદરાનુત્સૃજૈનાંસ્ત્વમારોહ જઘનં મમ
હું માત્ર તને અને મારી માતાને બચાવીશ, હે શત્રુઓને દહાડનાર; તું ભાઈઓને છોડતી નહીં—મારા કટિ પર ચડી જા.
નાહં જીવિતુમાશંસે ભ્રાતૄનુત્સૃજ્ય રાક્ષસિ। યથાશ્રદ્ધં વ્રજૈકા હિ વિપ્રિયં મે પ્રભાષસે
હે રાક્ષસી, ભાઈઓને છોડી દે પછી જીવવાની મને આશા નથી; તને જે યોગ્ય લાગે તે કર, કેમ કે તું મને અપ્રિય વાતો કરે છે.
યત્તે પ્રિયં તત્કરિષ્યે સર્વાનેતાન્પ્રબોધય। મોક્ષયિષ્યામ્યહં કામં રાક્ષસાત્પુરુષાદકાત્
તને જે ગમતું હોય એ હું કરીશ; બધા ભાઈઓને જાગૃત કર, પછી હું તેમને જરૂર રાક્ષસ, માનવખોરથી બચાવીશ.
સુખસુપ્તાન્વને ભ્રાતૄન્માતરં ચૈવ રાક્ષસિ। ન ભયાદ્બોધયિષ્યામિ ભ્રાતુસ્તવ દુરાત્મનઃ
હે રાક્ષસી, જંગલમાં સુખથી સૂતા મારા ભાઈઓ અને માતાને હું તારા દુષ્ટભાઈના ડરથી જાગૃત કરીશ નહીં.
ન હિ મે રાક્ષસા ભીરુ સોઢું શક્તાઃ પરાક્રમમ્। ન મનુષ્યા ન ગન્ધર્વા ન યક્ષાશ્ચારુલોચને
હે ડરપોક સુંદર આંખોવાળી, રાક્ષસો, મનુષ્યો, ગંધર્વો કે યક્ષો—કોઈ પણ મારા બળને સહન કરી શકે તેમ નથી.
ગચ્છ વા તિષ્ઠ વા ભદ્રે યદ્વા પીચ્છસિ તત્કુરુ। તં વા પ્રેષય તન્વઙ્ગિ ભ્રાતરં પુરુષાદકમ્
હે ભલી, તારે જવું હોય તો જા, રહેવું હોય તો રહો, કે પછી જે મનમાં હોય તે કર; અથવા તારો માનવખોર ભાઈ છે, એને મોકલ દે, હે પાતળી કમરવાળી.
તાં વિદિત્વા ચિરગતાં હિડિમ્બો રાક્ષસેશ્વરઃ। અવતીર્ય દ્રુમાત્તસ્માદાજગામાશુ પાણ્ડવાન્
જ્યારે હિડીંબા, રાક્ષસોના રાજા, જાણ્યું કે એ બહુ સમયથી ગઈ છે, ત્યારે એ ઝાડ પરથી નીચે ઉતર્યો અને ઝડપથી પાંડવો પાસે આવ્યો.
લોહિતાક્ષો મહાબાહુરૂર્ધ્વકેશો મહાનનઃ। મેઘસઙ્ઘાતવર્ષ્મા ચ તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રો ભયાનકઃ
એના આંખો લાલ, હાથો બળવાન, વાળ ઊભેલા, મોટું મોઢું, વાદળના ઢગલાં જેટલું શરીર, તીખા દાંત અને ભયાનક રૂપ હતું.
તલં તલેન સંહત્ય બાહૂ વિક્ષિપ્ય ચાસકૃત્। ઉદ્વૃત્તનેત્રઃ સંક્રુદ્ધો દન્તાન્દન્તેષુ નિષ્કુષન્
એ હાથ પર હાથ મારતો, વારંવાર હાથ હલાવતો, ગુસ્સામાં આંખો ફાટેલી, અને દાંત પર દાંત ઘસતો હતો.
કોઽદ્ય મે ભોક્તુકામસ્ય વિઘ્નં ચરતિ દુર્મતિઃ। ન બિભેતિ હિડિમ્બી ચ પ્રેષિતા કિમનાગતા
આજે એ કયાં દુર્ભાગી છે, જે મને ખાવાની ઇચ્છા હોય ત્યારે આડું આવે છે? હિડીંબી ડરે છે નહીં, છતાં મોકલવામાં આવી છે—તો એ હજી શા માટે પાછી આવી નથી?
તમાપતન્તં દૃષ્ટ્વૈ તથા વિકૃતદર્શનમ્। હિડિમ્બોવાચ વિત્રસ્તા ભીમસેનમિદં વચઃ
એને આવતો જોઈને અને એનું ભયાનક રૂપ જોઈને, હિડીંબી ડરી ગઈ અને ભીમસેનને કહ્યું:
આપતત્યેષ દુષ્ટાત્મા સંક્રુદ્ધઃ પુરુષાદકઃ। સાઽહં ત્વાં ભ્રાતૃભિઃ સાર્ધં યદ્બ્રવીમિ તથા કુરુ
આ દુષ્ટ હૃદયવાળો, ગુસ્સે ભરેલો માનવખોર આવી રહ્યો છે; એટલે, હું જે કહું તે તું અને તારા ભાઈઓ સાથે કર.
અહં કામગમા વીર રક્ષોબલસમન્વિતા। આરુહેમાં મમ શ્રોણિં નેષ્યામિ ત્વાં વિહાયસા
હું ઇચ્છા પ્રમાણે ફરવા સક્ષમ છું, હે વીર, અને રાક્ષસી શક્તિ ધરાવું છું; તું મારી કટિ પર ચડી જા, હું તને આકાશમાં લઈ જઈશ.
પ્રબોધયૈતાન્સંસુપ્તાન્માતરં ચ પરન્તપ। સર્વાનેવ ગમિષ્યાભિ ગૃહીત્વા વો વિહાયસા
પાર્વતી, તું અને તારી માતાને જગાડ, અને જે બધા ઊંઘી રહ્યા છે તેમને પણ. હું તમને બધાને લઈ જઈશ અને આકાશ મારફતે અહીંથી દૂર લઈ જઇશ.
મા ભૈસ્ત્વં પૃથુસુશ્રોણિ નૈષ કશ્ચિન્મયિ સ્થિતે। અહમેનં હનિષ્યામિ પશ્યન્ત્યાસ્તે સુમધ્યમે
પથળી કટિ ધરાવતી, તું ડરતી નહિ, હું અહીં છું ત્યાં સુધી તને કશું નહીં થાય. સુમધ્યમ, હું આ રાક્ષસને તારી આંખો સામે જ મારી નાખીશ.
નાયં પ્રતિબલો ભીરુ રાક્ષસાપસદો મમ। સોઢું યુધિ પરિસ્પન્દમથવા સર્વરાક્ષસાઃ
ભયભીત, આ રાક્ષસ મારા સામે લડવા માટે શક્તિશાળી નથી, અને બધા રાક્ષસો મળીને પણ મારી સામે ટકી શકે નહીં.
પશ્ય બાહૂ સુવૃત્તૌ મે હસ્તિહસ્તનિભાવિમૌ। ઊરૂ પરિઘસઙ્કાશૌ સંહતં ચાપ્યુરો મહત્
મારા હાથને જો, જે હાથીના સુંડ જેવા મજબૂત છે, મારા જાંઘો લોખંડના ગજાની જેમ છે અને મારી છાતી વિશાળ અને મજબૂત છે.