હત્વૈતાન્માનુષાન્સર્વાનાનયસ્વ મમાન્તિકમ્। અસ્મદ્વિષયસુપ્તેભ્યો નૈતેભ્યો ભયમસ્તિ તે
આ બધા માનવોને મારીને મારા પાસે લાવી દે; આપણા વિસ્તારમાં સૂતા હોય એવા લોકોમાંથી તને કોઈ ભય રાખવાની જરૂર નથી.
એષામુત્કૃત્ય માંસાનિ માનુષાણાં યથેષ્ટતઃ। ભક્ષયિષ્યાવ સહિતૌ કુરુ પૂર્ણં વચો મમ
આ માનવોનું માંસ મનગમતું ફાડી, આપણે બન્ને સાથે મળીને ખાઈશું; મારું કહેલું પૂરેપૂરું પાળ.
ભક્ષયિત્વા ચ માંસાનિ માનુષાણાં પ્રકામતઃ। નૃત્યાવ સહિતાવાવાં દત્તતાલાવનેકશઃ
માનવોનું માંસ મનભર ખાઈને, આપણે બન્ને સાથે મળીને વારંવાર તાળી વગાડતાં નૃત્ય કરીશું.
એવમુક્તા હિડિમ્બા તુ હિડિમ્બેન મહાવને। ભ્રાતુર્વચનમાજ્ઞાય ત્વરમાણેવ રાક્ષસી
મહાવનમાં હિડીંબાએ આમ કહ્યું ત્યારે, હિડીંબી એના ભાઈનું કહેવું સાંભળી તરત જ આજ્ઞાપાલન કરવા દોડી.
આપ્લુત્યાપ્લુત્ય ચ તરૂનગચ્છત્પાણ્ડવાન્પ્રતિ।' જગામ તત્ર યત્ર સ્મ શેરતે પાણ્ડવા વને
એ વૃક્ષેથી વૃક્ષ પર ફાંદતી પાંડવો તરફ દોડી, જ્યાં પાંડવો જંગલમાં સૂઈ રહ્યા હતા ત્યાં પહોંચી.
દદર્શ તત્ર સા ગત્વા પાણ્ડવાન્પૃથયા સહ। શયાનાન્ભીમસેનં ચ જાગ્રતં ત્વપરાજિતમ્
ત્યાં એણે પૃથાસહીત પાંડવોને સૂઈલા જોયા અને ભીમસેનને, જે અપરાજિત અને જાગતો હતો, પણ જોયો.
ઉપાસ્યમાનાન્ભીમેન રૂપયૌવનશાલિનઃ। સુકુમારાંશ્ચ પાર્થાન્સા વ્યાયામેન ચ કર્શિતાન્
એણે જોયું કે પાંડવો, સુંદર અને યુવાન, ભીમના સંરક્ષણ હેઠળ સૂઈ રહ્યા છે; એ સૌ નાજુક અને પરિશ્રમથી થાકેલા હતા.
દુઃખેન સંપ્રયુક્તાંશ્ચ સહજ્યેષ્ઠાન્પ્રમાથિનઃ। રૌદ્રી સતી રાજપુત્રં દર્શનીયપ્રદર્શનમ્
એણે જોયું કે એ સૌ દુઃખથી પીડાતા, પોતાનાં સહજ અને વડીલ ભાઈઓ, જેઓ પરાક્રમી અને રાજવી છે, અને રાજકુમાર, જે દેખાવમાં અદભુત છે.
દૃષ્ટ્વૈવ ભીમસેનં સા સાલસ્કન્ધમિવોદ્યતમ્। રાક્ષસી કામયામાસ રૂપેણાપ્રતિમં ભુવિ
ભીમસેનને, જે વૃક્ષના થડ જેવો ઊંચો હતો, જોઈને રાક્ષસીનું મન એના રૂપ પર મોહી ગયું; ધરતી પર એવો સૌંદર્ય કોઈનું નહોતું.
અન્તર્ગતેન મનસા ચિન્તયામાસ રાક્ષસી'। અયં શ્યામો મહાબાહુઃ સિંહસ્કન્ધો મહાદ્યુતિઃ
રાક્ષસીએ મનમાં છુપાઈને વિચાર્યું: 'આ કાળો, વિશાળ બાહુવાળો, સિંહ જેવા ખભાવાળો અને તેજસ્વી પુરુષ...'
કમ્બુગ્રીવઃ પુષ્કરાક્ષો ભર્તા યુક્તો ભવેન્મમ। નાહં ભ્રાતૃવચો જાતુ કુર્યાં ક્રૂરમસાંપ્રતમ્
મારો પતિ શંખ જેવી ગળાવાળો, કમળ જેવી આંખોવાળો અને યોગ્ય હોય—એજ મારે જોઈએ. હું ક્યારેય મારા ભાઈની ક્રૂર આજ્ઞા નહીં માનું.
પતિસ્નેહોઽતિબલવાન્ન તથા ભ્રાતૃસૌહૃદમ્। મુહૂર્તમિવ તૃપ્તિશ્ચ ભવેદ્ધાતુર્મમૈવ ચ
પતિ માટેનું સ્ત્રીનું પ્રેમ બહુ જ મજબૂત હોય છે, ભાઈ માટે એવું બંધન નથી. પોતે જે સંભાળ આપે એ પણ થોડા સમય માટે જ સંતોષ આપે છે.
હતૈરેતૈરહત્વા તુ મોદિષ્યે શાશ્વતીઃ સમાઃ। `નિશ્ચિત્યેત્થં હિડિમ્બા સા ભીમં દૃષ્ટ્વા મહાભુજં
આ પુરુષોને મારીને કે મારે પોતે મરીને નહિ, તો હું વર્ષો સુધી આનંદ માણીશ. આવું નક્કી કરીને હિડીંબાએ ભીમને જોયો.
ઉત્સૃજ્ય રાક્ષસં રૂપં માનુષં રૂપમાસ્થિતા।' સા કામરૂપિણી રૂપં કૃત્વા મદનમોહિતા
એ કમરરૂપાવાળી સ્ત્રીએ પોતાનું રાક્ષસી સ્વરૂપ છોડીને માનવ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું; ઇચ્છાથી ભરેલી એ રૂપ બદલવામાં નિપુણ હતી.
ઉપતસ્થે મહાત્માનં ભીમસેનમનિન્દિતા। `ઇઙ્ગિતાકારકુશલા સોપાસર્પચ્છનૈઃ શનૈઃ
એ નિર્દોષ અને મહાન ભીમસેન પાસે ધીમે ધીમે, ચપળતાથી અને સંકેત-હાવભાવમાં કુશળતાથી પહોંચી.
વિનમ્યમાનેવ લતા દિવ્યાભરણભૂષિતા। શનૈઃ શનૈશ્ચ તાં ભીમઃ સમીપમુપસર્પતીમ્
દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ એ લતાની જેમ વળતી આગળ વધી; ભીમ પણ ધીમે ધીમે તેની નજીક આવ્યો.
હર્ષમાણાં તદા પશ્યત્તન્વીં પીનપયોધરામ્। ચન્દ્રાનનાં પદ્મનેત્રાં નીલકુઞ્ચિતમૂર્ધજામ્
ભીમે આનંદથી એને જોયી—પાતળી, ભરાવદાર સ્તનવાળી, ચાંદની જેવો ચહેરો, કમળ જેવી આંખો અને ઘેરા વાળવાળી.
કૃષ્ણાં સુપાણ્ડુરૈર્દન્તૈર્બિમ્બોષ્ઠીં ચારુદર્શનામ્। દૃષ્ટ્વા તાં રૂપસંપન્નાં ભીમો વિસ્મયમાગતઃ
કાળી ચામડી, ચમકતા સફેદ દાંત, બિંબફળ જેવી લાલ ઓઠ અને સુંદર દેખાવવાળી; આવી સૌંદર્યથી ભરેલી એને જોઈને ભીમ આશ્ચર્યચકિત થયો.
ઉપચારગુણૈર્યુક્તાં લલિતૈર્હાસસંમિતૈઃ। સમીપમુપસંપ્રાપ્ય ભીમં સાથ વરાનતા
મીઠા સ્વભાવ અને લયબદ્ધ સ્મિત સાથે એ ભીમ પાસે આવી, અને વર માંગતી જેવી નમ્રતાથી નમતી ગઈ.
વચો વચનવેલાયાં ભીમં પ્રોવાચ ભામિની।' લજ્જયા નમ્યમાનેવ સર્વાભરણભૂષિતા
બધા આભૂષણોથી સજ્જ, લાજથી માથું ઝુકાવતી એ તેજસ્વિ સ્ત્રીએ યોગ્ય સમયે ભીમને સંબોધન કર્યું.
સ્મિતપૂર્વમિદં વાક્યં ભીમસેનમથાબ્રવીત્। કુતસ્ત્વમસિ સંપ્રાપ્તઃ કશ્ચાસિ પુરુષર્ષભ
મીઠી સ્મિત સાથે એ ભીમસેનને પુછ્યું: 'તમે ક્યાંથી આવ્યા છો અને કોણ છો, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ?'
ક ઇમે શેરતે ચેહ પુરુષા દેવરૂપિણઃ। કેયં વૈ બૃહતી શ્યામા સુકુમારી તવાનઘ
આ દેવ જેવા દેખાતા પુરુષો અહીં કોણ છે? અને આ ઊંચી, શ્યામવર્ણ અને કોમળ સ્ત્રી કોણ છે, નિર્દોષ ભીમ?
શેતે વનમિદં પ્રાપ્ય વિશ્વસ્તા સ્વગૃહે યથા। નેદં જાનીથ ગહનં વનં રાક્ષસસેવિતમ્
આ સ્ત્રી અહીં જંગલમાં આવીને પોતાના ઘરમાં હોય એમ નિર્ભય સૂઈ છે; પણ તમને ખબર નથી કે આ ઘન જંગલમાં રાક્ષસો રહે છે.
વસતિ હ્યત્ર પાપાત્મા હિડિમ્બો નામ રાક્ષસઃ
અહીં હિડીંબા નામનો પાપી મનવાળો રાક્ષસ રહે છે.
તેનાહં પ્રેષિતા ભ્રાત્રા દુષ્ટભાવેન રક્ષસા। બિભક્ષયિષતા માંસં યુષ્માકમમરોપમાઃ
મારા ભાઈ રાક્ષસે દુષ્ટ ઈરાદાથી મને મોકલી છે—એ તમારું માંસ ખાવા માંગે છે.
સાઽહં ત્વમભિસંપ્રેક્ષ્ય દેવગર્ભસમપ્રભમ્। નાન્યં ભર્તારમિચ્છામિ સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે
પણ જ્યારે મેં તમને દેવ જેવા તેજસ્વી જોયા, ત્યારથી હું બીજું કોઈ પતિ ઇચ્છતી નથી; હું તમને સાચું કહું છું.
એતદ્વિજ્ઞાય ધર્મજ્ઞ યુક્તં મયિ સમાચર। કામોપહતચિત્તાં હિ ભજમાનાં ભજસ્વ મામ્
આ જાણીને, ધર્મજ્ઞ, મારી સાથે યોગ્ય વર્તન કરો; હું કામથી ઘેરાઈ ગઈ છું—મારે તમારો સ્વીકાર છે.
ત્રાસ્યામિ ત્વાં મહાબાહો રાક્ષસાત્પુરુષાદકાત્। વત્સ્યાવો ગિરિદુર્ગેષુ ભર્તા ભવ મમાનઘ
મહાબાહુ, હું તમને માનવ માંસ ખાવા વાળા રાક્ષસથી બચાવીશ; ચાલો, આપણે પર્વતોમાં રહીશું—મારા પતિ બનો, નિર્દોષ ભીમ.
ઇચ્છામિ વીર ભદ્રં તે મા મે પ્રાણાન્વિહાસિષઃ। ત્વયા હ્યહં પરિત્યક્તા ન જીવેયમરિન્દમ
હે વીર, હું તારી ભલાઈ જ ઇચ્છું છું—મારા પ્રાણ ન છોડતા! કારણ કે, જો તું મને છોડી દેશ, તો દુશ્મનોને હરાવનાર, હું જીવતી રહી શકીશ નહીં.
અન્તરિક્ષચરી હ્યસ્મિ કામતો વિચરામિ ચ। અતુલામાપ્નુહિ પ્રીતિં તત્ર તત્ર મયા સહ
હું આકાશમાં ફરું છું અને મારી મરજી પ્રમાણે જ્યાં ઇચ્છું ત્યાં જાઉં છું; તું મારા સાથે અહીં-ત્યાં અનન્ય આનંદ મેળવે.