અયં બલવતાં શ્રેષ્ઠઃ કુન્તીપુત્રો વૃકોદરઃ। મધ્યમઃ કુન્તિપુત્રાણાં નિકૃત્યા સન્નિગૃહ્યતાં
આ વૃત્કોદર, કુંતીપુત્રોનો મધ્યમ, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ છે; તેને કપટથી વશમાં કરવો જોઈએ.
પ્રાણવાન્વિક્રમી ચૈવ શૌર્યેણ મહતાઽન્વિતઃ। સ્પર્ધતે ચાપિ સહિતાનસ્માનેકો વૃકોદરઃ
એ બળવાન, પરાક્રમી અને મહાન શૂરવીર છે; આ વૃત્કોદર એકલો જ અમારે બધાં સાથે સ્પર્ધા કરે છે.
તં તુ સુપ્તં પુરોદ્યાને ગઙ્ગાયાં પ્રક્ષિપામહે। અથ તસ્માદવરજં શ્રેષ્ઠં ચૈવ યુધિષ્ઠિરમ્
ચાલો, જ્યારે એ મહેલના બગીચામાં ઊંઘતો હોય ત્યારે તેને ગંગામાં ફેંકી દઈએ; પછી તેના નાના ભાઈ શ્રેષ્ઠ યુધિષ્ઠિરને પકડી લઈએ.
પ્રસહ્ય બન્ધને બદ્ધ્વા પ્રશાસિષ્યે વસુન્ધરામ્। એવં સ નિશ્ચયં પાપઃ કૃત્વા દુર્યોધનસ્તદા। નિત્યમેવાન્તરપ્રેક્ષી ભીમસ્યાસીન્મહાત્મનઃ
બળજબરીથી બાંધીને હું ધરતી પર રાજ કરીશ; આ રીતે દુશ્મનાવટથી ભરેલા દુર્યોધને નક્કી કર્યું અને મહાત્મા ભીમ પર સતત નજર રાખતો.
તતો જલવિહારાર્થં કારયામાસ ભારત। ચૈલકમ્બલવેશ્માનિ વિચિત્રાણિ મહાન્તિ ચ
પછી, ભારત, જળક્રીડાની મજા માટે તેણે કપડાં અને કમ્બળના રંગબેરંગી અને વિશાળ મંડપો બનાવડાવ્યા.
સર્વકામૈઃ સુપૂર્ણાનિ પતાકોચ્છ્રાયવન્તિ ચ। તત્ર સંજનયામાસ નાનાગારાણ્યનેકશઃ
તે મંડપોમાં સર્વ પ્રકારની સુખસુવિધાઓ ભરપૂર હતી અને ઊંચા ધ્વજોથી શોભતા હતા; ત્યાં તેણે અનેક પ્રકારના ઘરડાં ગોઠવ્યા.
ઉદકક્રીડનં નામ કારયામાસ ભારત। પ્રમાણકોટ્યાં તં દેશં સ્થલં કિંચિદુપેત્યહ
જળક્રીડાનું મહોત્સવ પણ તેણે એ પ્રદેશના કિનારે, એક પસંદ કરેલા સ્થળે યોજ્યું.
ક્રીડાવસાને તે સર્વે શુચિવસ્ત્રાઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ। સર્વકામસમૃદ્ધં તદન્નં બુભુજિરે શનૈઃ
ક્રીડા પૂરી થયા પછી, બધા સ્વચ્છ વસ્ત્રો અને સુંદર આભૂષણોથી સજ્જ થઈ, ધીરે ધીરે સર્વ સુખોથી ભરપૂર ભોજન માણવા બેઠા.
દિવસાન્તે પરિશ્રાન્તા વિહૃત્ય ચ કુરૂદ્વહાઃ। વિહારાવસથેષ્વેવ વીરા વાસમરોચયન્
દિવસના અંતે, આનંદથી થાકેલા કુરુઓના શ્રેષ્ઠો એ આનંદમંદિરોમાં જ આરામ કરવા પસંદ કર્યું.
ખિન્નસ્તુ બલવાન્ભીમો વ્યાયામાભ્યધિકસ્તદા। વાહયિત્વા કુમારાંસ્તાઞ્જલક્રીડાગતાન્વિભુઃ
પણ ભીમ, બળવાન અને વ્યાયામમાં આગળ, જળક્રીડામાં આવેલા રાજકુમારોને પોતાના પર બેસાડી ફરાવ્યો.
પ્રમાણકોટ્યાં વાસાર્થં સુષ્વાપારુહ્ય તત્સ્થલમ્। શીતં વાસં સમાસાદ્ય શાન્તો મદવિમોહિતઃ
પછી આરામ માટે એ જ કિનારે ભીમ સૂઈ ગયો, ઠંડકવાળી જગ્યા શોધી, થાક અને ઉંઘથી શાંત થઈ.
નિશ્ચેષ્ટઃ પાણ્ડવો રાજન્સુષ્વાપ મૃતવત્ક્ષિતૌ। તતો બદ્ધ્વા લતાપાશૈર્ભીમં દુર્યોધનઃ શનૈઃ
પાંડવ ભૂમિ પર નિષ્ક્રિય, મૃત જેવો સૂતો હતો; ત્યારે દુર્યોધને ધીમે ધીમે લતાના દોરાથી ભીમને બાંધી દીધો.
પ્રમાણકોટ્યાં સંસુપ્તં ગઙ્ગાયાં પ્રાક્ષિપજ્જલે। તતઃ પ્રબુદ્ધઃ કૌન્તેયઃ સર્વાન્સંછિદ્ય બન્ધનાન્
જ્યારે ભીમ કિનારે ઊંઘતો હતો, દુર્યોધને તેને ગંગાના પાણીમાં ફેંકી દીધો; પણ કુંતીપુત્ર જાગ્યો ત્યારે એણે બધા બંધન તોડી નાખ્યા.
ઉદતિષ્ઠદ્બલાદ્ભૂયો ભીમઃ પ્રહરતાં વરઃ। સ વિમુક્તો મહાતેજા નાજ્ઞાસીત્તેન તત્કૃતમ્
યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ ભીમ બળથી ઊભો થયો, બંધનમાંથી છૂટ્યો, પણ એણે જાણ્યું નહીં કે એ બધું કોણે કર્યું.
પુનર્નિદ્રાવશં પ્રાપ્તસ્તત્રૈવ પ્રાસ્વપદ્બલી। અર્ધરાત્ર્યાં વ્યતીતાયામુત્તસ્થુઃ કુરુપાણ્જવાઃ। દુર્યોધનસ્તુ કૌન્તેયં દૃષ્ટ્વા નિર્વેદમભ્યગાત્
પછી ફરી ઊંઘ આવી અને ભીમ એ જ જગ્યાએ સૂઈ ગયો; અડધી રાત ગયા પછી કુરુ અને પાંડવ જાગ્યા, પણ દુર્યોધન કુંતીપુત્રને જોઈ નિરાશ થયો.
સુપ્તં ચાપિ પુનઃ સર્પૈસ્તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રૈર્મહાવિષૈઃ। કુપિતૈર્દંશયામાસ સર્વેષ્વેવાઙ્ગસન્ધિષુ
પછી, જ્યારે ભીમ ઊંઘતો હતો, દુર્યોધને કટુ ઝેરવાળા તીક્ષ્ણ દાંતવાળા ક્રોધિત સાપોને એના બધા સાંધા પર દંશાવવા દીધા.
દંષ્ટ્રાશ્ચ દંષ્ટ્રિણાં મર્મસ્વપિ તેન નિપાતિતાઃ। ત્વચં ન ચાસ્ય બિભિદુઃ સારત્વાત્પૃથુપક્ષસઃ
એ ઝેરી સાપોના દાંત ભીમના મર્મસ્થાનો પર પડ્યા, પણ એની મજબૂત અને પહોળી કાયાને કારણે ચામડી ભેદી શક્યા નહીં.
પ્રબુદ્ધો ભીસેનસ્તાન્સર્વાન્સર્પાનપોથયત્। સારથિં ચાસ્ય દયિતમપહસ્તેન જઘ્નિવાન્
ભીમસેન જાગીને એ બધા સાપોને માર્યા અને એના પ્રિય નેતાને પણ હાથથી મારી નાખ્યો.
તથાન્યદિવસે રાજન્હન્તુકામોઽત્યમર્ષણઃ। વલનેન સહામન્ત્ર્ય સૌબલસ્ય મતે સ્થિતઃ
પછી બીજે દિવસે, રાજા, અત્યંત ક્રોધથી ભરેલા અને મારવાની ઈચ્છા ધરાવતા દુર્યોધન, કર્ણ સાથે વાત કરી, શકુનીની સલાહ પ્રમાણે ચાલ્યો.
ભોજને ભીમસેનસ્ય તતઃ પ્રાક્ષેપયદ્વિષમ્। કાલકૂટં વિષં તીક્ષ્ણં સંભૃતં રોમહર્ષણમ્
પછી ભીમસેનના ભોજનમાં, દુર્યોધને કાળકૂટ નામનું ભયાનક અને તીક્ષ્ણ ઝેર ભેળવી દીધું.
તચ્ચાપિ ભુક્ત્વાઽજરદॉયદવિકારો વૃકોદરઃ। વિકારં નાભ્યજનયત્સુતીક્ષ્ણમપિ તદ્વિષમ્
પણ વૃકોદરે એ ઝેર ભોજનમાં લીધું છતાં, એના શરીરે કોઈ અસર થઈ નહીં; એટલું તીવ્ર ઝેર પણ એને કશી હાનિ કરી શક્યું નહીં.
ભીમસંહનનો ભીમસ્ત્સમાદજરયદ્વિષમ્। તતોઽન્યદિવસે રાજન્હન્તુકામો વૃકોદરમ્
ભીમ જેવો મજબૂત ભીમ એ ઝેર પચાવી ગયો; પછી બીજે દિવસે, રાજા, દુર્યોધને ફરી વૃકોદરને મારવાનો પ્રયાસ કર્યો.
સૌબલેન સહાયેન ધાર્તરાષ્ટ્રોઽભ્યચિન્તયત્। ચિન્તયન્નાલભન્નિદ્રાં દિવારાત્રમતન્દ્રિતઃ
સૌબલના સહયોગથી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સતત વિચારતો રહ્યો; દિવસ-રાત એક પણ ક્ષણ નિદ્રા ન આવી.
એવં દુર્યોધનઃ કર્ણઃ શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ। અનેકૈરપ્યુપાયૈસ્તાઞ્જિઘાંસન્તિ સ્મ પાણ્ડવાન્
એ રીતે દુર્યોધન, કર્ણ અને સૌબલપુત્ર શકુનિ અનેક ઉપાયોથી પાંડવોને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરતા.
વૈશ્યા પુત્રસ્તદાચષ્ટ પાર્થાનાં હિતકામ્યયા। પાણ્ડવા હ્યપિ તત્સર્વં પ્રત્યજાનન્નરિન્દમાઃ। ઉદ્ભાવનમકુર્વન્તો વિદુરસ્ય મતે સ્થિતાઃ
એ સમયે એક વૈશ્યપુત્રે પાંડવોના કલ્યાણની ઈચ્છાથી તેમને આ વાત જણાવી; પણ પાંડવો બધું જાણતાં હોવા છતાં, વિદુરના સલાહ પ્રમાણે, એ વાત બહાર ન લાવી.
તતસ્તે મન્ત્રયામાસુર્દુર્યોધનપુરોગમાઃ। પ્રાણવાન્વિક્રમી ચાપિ શૌર્યે ચ મહતિ સ્થિતઃ
પછી દુર્યોધનને આગે રાખી એ વીરોએ એકત્ર મળી ચર્ચા કરી; તેઓમાં જોર, હિંમત અને મહાન શૌર્ય હતું.
સ્પર્ધતે ચાપિ સતતમસ્માનેવ વૃકોદરઃ। તં તુ સુપ્તં પુરોદ્યાને જલે શૂલે ક્ષિપામહે
ભીમસેન હંમેશાં અમારી સાથે સ્પર્ધા કરે છે; ચાલો, જ્યારે એ બગીચામાં સુતો હોય ત્યારે તેને પાણીમાં ભાલા પર ફેંકી દઈએ.
તતો જલવિહારાર્થં કારયામાસ ભારત। પ્રમાણકોટ્યામુદ્દેશે સ્થલં કિંચિદુપેત્ય હ
પછી, હે ભારત, પાણીમાં રમવા માટે તેઓએ બગીચાની કિનારે એક જગ્યાએ મેળાવડો ગોઠવ્યો.
ભક્ષ્યં ભોજ્યં ચ પેયં ચ ચોષ્યં લેહ્યમથાપિ ચ। ઉપપાદિતં નરૈસ્તત્ર કુશલૈઃ સૂદકર્મણિ
ત્યાં કુશળ રસોઈયાઓએ ખાવાનું, પીવાનું, ચૂસવાનું અને ચાટવાનું બધું સ્વાદિષ્ટ ભોજન તૈયાર કર્યું.
ન્યવેદયંસ્તત્પુરુષા ધાર્તરાષ્ટ્રાય વૈ તદા। તતો દુર્યોધનસ્તત્ર પાણ્ડવાનાહ દુર્મતિઃ
એ સેવકો એ બધું ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને જણાવી દીધું; પછી દુર્યોધન, દુર્વિચારવાળો, ત્યાં પાંડવોને બોલાવ્યો.