કુરૂણામનયાચ્ચાપિ પૃથિવી ન ભવિષ્યતિ। ગચ્છ ત્વં યોગમાસ્થાય યુક્તા વસ તપોવને
કુરુઓના દુર્ભાગ્યથી ધરતી ટકી શકશે નહીં. તું યોગનો આશ્રય લઈ, તપોવનમાં રહીને તપ કર.
માદ્રાક્ષીસ્ત્વં કુલસ્યાસ્ય ઘોરં સંક્ષયમાત્મનઃ। તથેતિ સમનુજ્ઞાય સા પ્રવિશ્યાબ્રવીત્સ્નુષામ્
તું આ કુળ અને પોતાનું ભયાનક વિનાશ જોતી ન રહે. એમ કહીને, તેણે સંમત થઈ, અંદર જઈ પોતાની વહુને કહ્યું.
અમ્બિક તવ પૌત્રસ્ય દુર્નયાત્કિલ ભારતાઃ। સાનુબન્ધા વિનઙ્ક્ષ્યન્તિ પૌરાશ્ચૈવેતિ નઃ શ્રુતમ્
અંબિકા, એવું કહેવાય છે કે, તારા પૌત્રના દુર્વ્યવહારથી ભરતો અને તેમના સાથીઓ તથા નગરવાસીઓ પણ નાશ પામશે—એવું આપણે સાંભળ્યું છે.
તત્કૌસલ્યામિમામાર્તાં પુત્રશોકાભિપીડિતામ્। વનમાદાય ભદ્રં તે ગચ્છાવો યદિ મન્યસે
એથી, જો તારો મન હોય તો, આ કૌશલ્યાને, જે પુત્રશોકથી પીડાઈ રહી છે, લઈ આપણે વનમાં જઈએ. ભગવાન તારો કલ્યાણ કરે.
તથેત્યુક્તા ત્વમ્બિકયા ભીષ્મમામન્ત્ર્ય સુવ્રતા। વનં યયૌ સત્યવતી સ્નુષાભ્યાં સહ ભારત
અંબિકાએ આમ કહ્યું ત્યારે, સત્યવતીએ ભીષ્મને વિદાય આપી, પોતાની વહુઓ સાથે વનમાં ગઈ.
તાઃ સુઘોરં તપસ્તપ્ત્વા દેવ્યો ભરતસત્તમ।। દેહં ત્યક્ત્વા મહારાજ ગતિમિષ્ટાં યયુસ્તદા
એ મહારાણીઓએ કઠિન તપ કર્યું અને અંતે શરીર ત્યાગી, ઈચ્છિત ગતિ પ્રાપ્ત કરી.
અથાપ્તવન્તો વેદોક્તાન્સંસ્કારાન્પાણ્ડવાસ્તદા। સંવ્યવર્ધન્ત ભોગાંસ્તે ભુઞ્જાનાઃ પિતૃવેશ્મનિ
પછી, પાંડવોોએ વેદોમાં જણાવેલા સંસ્કારો પૂર્ણ કર્યા પછી, પોતાના પિતાના ઘરમાં સુખભોગ માણતાં મોટા થયા.
ધાર્તરાષ્ટ્રૈશ્ચ સહિતાઃ ક્રીડન્તો મુદિતાઃ સુખમ્। બાલક્રીડાસુ સર્વાસુ વિશિષ્ટાસ્તેજસાઽભવન્
તેઓ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સાથે આનંદપૂર્વક રમતા અને બાલ્યાવસ્થાની બધી રમતોમાં તેજથી શ્રેષ્ઠ બનતા.
જવે લક્ષ્યાભિહરણે ભોજ્યે પાંસુવિકર્ષણે। ધાર્તરાષ્ટ્રાન્ભીમસેનઃ સર્વાન્સ પરિમર્દતિ
દોડવામાં, નિશાન પર મારવામાં, ખાવામાં અને રેતીમાં ખેંચવામાં, ભીમસેને ધૃતરાષ્ટ્રના બધા પુત્રોને હરાવી દેતો.
હર્ષાત્પ્રક્રીડમાનાંસ્તાન્ ગૃહ્ય રાજન્નિલીયતે। શિરઃસુ વિનિગૃહ્યૈતાન્યોજયામાસ પાણ્ડવૈઃ
રાજા, આનંદમાં રમતા છોકરાઓને ભીમ પકડી લેતો અને તેમના માથાં પકડીને પાંડવો સાથે જોડતો.
શતમેકોત્તરં તેષાં કુમારાણાં મહૌજસામ્। એક એવ નિગૃહ્ણાતિ નાતિકૃચ્છ્રાદ્વૃકોદરઃ
એ મહાબલી રાજકુમારોમાં એકલા વૃત્કોદરે સરળતાથી સો એકને વશમાં કરી લેતો.
કચેષુ ચ નિગૃહ્યૈનાન્વિનિહત્ય બલાદ્બલી। ચકર્ષ ક્રોશતો ભૂમૌ ઘૃષ્ટજાનુશિરોંસકાન્
ભીમ તેમને વાળ પકડીને જોરથી મારતો અને જમીન પર ઘસી ઘસી રડતાં, તેમના ઘૂંટણ અને માથાં ઘસી જતાં.
દશ બાલાઞ્જલે ક્રીડન્ભુજાભ્યાં પરિગૃહ્ય સઃ। આસ્તે સ્મ સલિલે મગ્નો મૃતકલ્પાન્વિમુઞ્ચતિ
ભીમ એક સાથે દસ છોકરાઓને ભુજાઓમાં પકડીને પાણીમાં ડૂબી રહેતો અને પછી તેમને મરેલા જેવા છોડી દેતો.
ફલાનિ વૃક્ષમારુહ્ય વિચિન્વન્તિ ચ યે તદા। તદા પાદપ્રહારેણ ભીમઃ કમ્પયતે દ્રુમાન્
કેટલાક ફળ માટે ઝાડ પર ચઢતા ત્યારે ભીમ ઝાડને એક લાફા વડે હલાવી દેતો.
પ્રહારવેગાભિહતા દ્રુમા વ્યાઘૂર્ણિતાસ્તતઃ। સફલાઃ પ્રપતન્તિ સ્મ દ્રુમાત્સ્રસ્તાઃ કુમારકાઃ
ભીમના જોરદાર પ્રહારથી ઝાડો ધ્રુજી ઉઠતા, ફળો પડી જતાં અને રાજકુમારો ડાળીઓ પરથી નીચે પડી જતાં.
કેચિદ્ભગ્નશિરોરસ્કાઃ કેચિદ્ભગ્નકટીમુખાઃ। નિપેતુર્ભ્રાતરઃ સર્વે ભીમસેનભુજાર્દિતાઃ
કેટલાક ભાઈઓના માથાં અને ખભા તૂટી પડતા, કેટલાકના કટિ અને ચહેરા તૂટી પડતા, બધા ભીમસેનની તાકાતથી પરાજિત થતાં.
ન તે નિયુદ્ધે ન જવે ન યોગ્યાસુ કદાચન। કુમારા ઉત્તરં ચક્રુઃ સ્પર્ધમાના વૃકોદરમ્
કોઈ પણ મલ્લયુદ્ધ, દોડ કે સ્પર્ધામાં રાજકુમારો વૃત્કોદરને કદી હરાવી શક્યા નહીં, ભલે તેઓ સ્પર્ધા કરતા.
એવં સ ધાર્તરાષ્ટ્રાંશ્ચ સ્પર્ધમાનો વૃકોદરઃ। અપ્રિયેઽતિષ્ઠદત્યન્તં બાલ્યાન્ન દ્રોહચેતસા
આ રીતે વૃત્કોદર ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સાથે સ્પર્ધા કરતાં ખૂબ જ અપ્રિય વર્તન કરતો, પણ એ દુશ્મનાવટથી નહીં, બાળપણના કારણે.
તતો બલમતિખ્યાતં ધાર્તરાષ્ટ્રઃ પ્રતાપવાન્। ભીમસેનસ્ય તજ્જ્ઞાત્વા દુષ્ટભાવમદર્શયત્
પછી, ભીમસેનની પ્રસિદ્ધ તાકાત જાણીને ધૃતરાષ્ટ્રનો શક્તિશાળી પુત્ર દુષ્કૃત્યની ભાવના ધરાવા લાગ્યો.
તસ્ય ધર્માદપેતસ્ય પાપાનિ પરિપશ્યતઃ। મોહાદૈશ્વર્યલોભાચ્ચ પાપા મતિરજાયત
તેના અધર્મ અને અનેક પાપી કાર્યો જોઈ, સત્તાની લાલચમાં અંધ બનીને, તેના મનમાં દુષ્ટ વિચારો ઉદ્ભવ્યા.
અયં બલવતાં શ્રેષ્ઠઃ કુન્તીપુત્રો વૃકોદરઃ। મધ્યમઃ કુન્તિપુત્રાણાં નિકૃત્યા સન્નિગૃહ્યતાં
આ વૃત્કોદર, કુંતીપુત્રોનો મધ્યમ, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ છે; તેને કપટથી વશમાં કરવો જોઈએ.
પ્રાણવાન્વિક્રમી ચૈવ શૌર્યેણ મહતાઽન્વિતઃ। સ્પર્ધતે ચાપિ સહિતાનસ્માનેકો વૃકોદરઃ
એ બળવાન, પરાક્રમી અને મહાન શૂરવીર છે; આ વૃત્કોદર એકલો જ અમારે બધાં સાથે સ્પર્ધા કરે છે.
તં તુ સુપ્તં પુરોદ્યાને ગઙ્ગાયાં પ્રક્ષિપામહે। અથ તસ્માદવરજં શ્રેષ્ઠં ચૈવ યુધિષ્ઠિરમ્
ચાલો, જ્યારે એ મહેલના બગીચામાં ઊંઘતો હોય ત્યારે તેને ગંગામાં ફેંકી દઈએ; પછી તેના નાના ભાઈ શ્રેષ્ઠ યુધિષ્ઠિરને પકડી લઈએ.
પ્રસહ્ય બન્ધને બદ્ધ્વા પ્રશાસિષ્યે વસુન્ધરામ્। એવં સ નિશ્ચયં પાપઃ કૃત્વા દુર્યોધનસ્તદા। નિત્યમેવાન્તરપ્રેક્ષી ભીમસ્યાસીન્મહાત્મનઃ
બળજબરીથી બાંધીને હું ધરતી પર રાજ કરીશ; આ રીતે દુશ્મનાવટથી ભરેલા દુર્યોધને નક્કી કર્યું અને મહાત્મા ભીમ પર સતત નજર રાખતો.
તતો જલવિહારાર્થં કારયામાસ ભારત। ચૈલકમ્બલવેશ્માનિ વિચિત્રાણિ મહાન્તિ ચ
પછી, ભારત, જળક્રીડાની મજા માટે તેણે કપડાં અને કમ્બળના રંગબેરંગી અને વિશાળ મંડપો બનાવડાવ્યા.
સર્વકામૈઃ સુપૂર્ણાનિ પતાકોચ્છ્રાયવન્તિ ચ। તત્ર સંજનયામાસ નાનાગારાણ્યનેકશઃ
તે મંડપોમાં સર્વ પ્રકારની સુખસુવિધાઓ ભરપૂર હતી અને ઊંચા ધ્વજોથી શોભતા હતા; ત્યાં તેણે અનેક પ્રકારના ઘરડાં ગોઠવ્યા.
ઉદકક્રીડનં નામ કારયામાસ ભારત। પ્રમાણકોટ્યાં તં દેશં સ્થલં કિંચિદુપેત્યહ
જળક્રીડાનું મહોત્સવ પણ તેણે એ પ્રદેશના કિનારે, એક પસંદ કરેલા સ્થળે યોજ્યું.
ક્રીડાવસાને તે સર્વે શુચિવસ્ત્રાઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ। સર્વકામસમૃદ્ધં તદન્નં બુભુજિરે શનૈઃ
ક્રીડા પૂરી થયા પછી, બધા સ્વચ્છ વસ્ત્રો અને સુંદર આભૂષણોથી સજ્જ થઈ, ધીરે ધીરે સર્વ સુખોથી ભરપૂર ભોજન માણવા બેઠા.
દિવસાન્તે પરિશ્રાન્તા વિહૃત્ય ચ કુરૂદ્વહાઃ। વિહારાવસથેષ્વેવ વીરા વાસમરોચયન્
દિવસના અંતે, આનંદથી થાકેલા કુરુઓના શ્રેષ્ઠો એ આનંદમંદિરોમાં જ આરામ કરવા પસંદ કર્યું.
ખિન્નસ્તુ બલવાન્ભીમો વ્યાયામાભ્યધિકસ્તદા। વાહયિત્વા કુમારાંસ્તાઞ્જલક્રીડાગતાન્વિભુઃ
પણ ભીમ, બળવાન અને વ્યાયામમાં આગળ, જળક્રીડામાં આવેલા રાજકુમારોને પોતાના પર બેસાડી ફરાવ્યો.