યથા ચ કુન્તી સત્કારં કુર્યાન્માદ્ર્યાસ્તથા કુરુ। યથા ન વાયુર્નાદિત્યઃ પશ્યેતાં તાં સુસંવૃતામ્
જેમ કુંતીને સન્માન મળે તેમ માદ્રીને પણ આપો; અને એવાં સુરક્ષિત રાખો કે પવન કે સૂર્ય પણ તેને જોઈ ન શકે.
ન શોચ્યઃ પાણ્ડુરનઘઃ પ્રશસ્યઃ સ નરાધિપઃ। યસ્ય પઞ્ચ સુતા વીરા જાતાઃ સુરસુતોપમાઃ
પાંડુ નિર્દોષ અને પ્રશંસનીય રાજા છે, તે માટે શોક કરવાની જરૂર નથી; કારણ કે તેને દેવપુત્રો સમાન પાંચ વીર પુત્રો મળ્યા છે.
વિદુરસ્તં તથેત્યુક્ત્વા ભીષ્મેણ સહ ભારત। પાણ્ડું સંસ્કારયામાસ દેશે પરમપૂજિતે
વિદુરે 'જેમ કહ્યું તેમ' કહી, ભીષ્મ સાથે મળીને, પાંડુની અંત્યેષ્ટિ વિધિ શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર કરી.
તતસ્તુ નગરાત્તૂર્ણમાજ્યગન્ધપુરસ્કૃતાઃ। નિર્હૃતાઃ પાવકા દીપ્તાઃ પાણ્ડો રાજન્પુરોહિતૈઃ
પછી, શહેરમાંથી યજ્ઞિય ઘીથી સુગંધિત પ્રજ્વલિત અગ્નિઓ પંડિતોએ પાંડુ માટે ઝડપથી બહાર લાવ્યા.
અથૈનામાર્તવૈઃ પુષ્પૈર્ગન્ધૈશ્ચ વિવિધૈર્વરૈઃ। શિબિકાં તામલઙ્કૃત્ય વાસસાઽઽચ્છાદ્ય સર્વશઃ
પછી, વસંતના ફૂલો અને વિવિધ સુગંધોથી શોભિત કરીને, આખી શય્યાને વસ્ત્રોથી ઢાંકી, તે તૈયાર કરી.
તાં તથા શોભિતાં માલ્યૈર્વાસોભિશ્ચ મહાધનૈઃ। અમાત્યા જ્ઞાતયશ્ચૈનં સુહૃદશ્ચોપતસ્થિરે
માળાઓ, સુંદર વસ્ત્રો અને મોટું ધનથી શોભાયમાન એ શય્યા આસપાસ મંત્રીઓ, સગાં અને મિત્રોએ ઘેરી.
નૃસિંહં નરયુક્તેન પરમાલઙ્કૃતેન તમ્। અવહન્ યાનમુખ્યેન સહ માદ્ર્યા સુસંવૃતમ્
માણસો દ્વારા ખેંચાતી સુંદર શોભાયમાન ગાડીએ, પુરુષસિંહ પાંડુ અને સારી રીતે ઢાંકી માદ્રીને સાથે લઈ ગયા.
પાણ્ડુરેણાતપત્રેણ ચામરવ્યજનેન ચ। સર્વવાદિત્રનાદૈશ્ચ સમલઞ્ચક્રિરે તતઃ
સફેદ છત્ર અને ચામર સાથે, તેમજ વિવિધ વાદ્યના અવાજે, ત્યાં પાંડુને સન્માન આપ્યો.
રત્નાનિ ચાપ્યુપાદાય બહૂનિ શતશો નરાઃ। પ્રદદુઃ કાઙ્ક્ષમાણેભ્યઃ પાણ્ડોસ્તસ્યૌર્ધ્વદેહિકે
પછી, અનેક રત્નો લાવી, જે ઇચ્છે તેમને, પાંડુની અંત્યેષ્ટિ વિધિ માટે વહેંચી દીધા.
અથ ચ્છત્રાણિ શુભ્રાણિ ચામરાણિ બૃહન્તિ ચ। આજહ્રુઃ કૌરવસ્યાર્થે વાસાંસિ રુચિરાણિ ચ
પછી, કૌરવ માટે શુદ્ધ સફેદ છત્રો, મોટા ચામર અને સુંદર વસ્ત્રો લાવવામાં આવ્યા.
યાજકૈઃ શુક્લવાસોભિર્હૂયમાના હુતાશનાઃ। અગચ્છન્નગ્રતસ્તસ્ય દીપ્યમાનાઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ
યજમાન બ્રાહ્મણો સફેદ વસ્ત્ર પહેરીને યજ્ઞ અગ્નિને બોલાવી રહ્યા હતા. તે તેજસ્વી અગ્નિઓ સૌના આગળ આગળ જતી હતી અને સુંદર રીતે શોભી રહી હતી.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવ સહસ્રશઃ। રુદન્તઃ શોકસંતપ્તા અનુજગ્મુર્નરાધિપમ્
હજારો બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો દુઃખ અને શોકથી વ્યાકુળ થઈને, રડતા રડતા રાજાને અનુસરી રહ્યા હતા.
અયમસ્માનપાહાય દુઃખે ચાધાય શાશ્વતે। કૃત્વા ચાસ્માનનાથાંશ્ચ ક્વ યાસ્યતિ નરાધિપઃ
આ રાજા અમને છોડી ને, અમને હંમેશા માટે દુઃખમાં મૂકી, અનાથ બનાવીને, હવે ક્યાં જશે?
ક્રોશન્તઃ પાણ્ડવાઃ સર્વે ભીષ્મો વિદુર એવ ચ। `બાહ્લીકઃ સોમદત્તશ્ચ તથા ભૂરિશ્રવા નૃપઃ
પાંડવો બધા, ભીષ્મ અને વિદુર, બાહ્લીક, સોમદત્ત અને ભૂરિશ્રવ રાજા—all રડવા લાગ્યા.
અન્યોન્યં વૈ સમાશ્લિષ્ય અનુજગ્મુઃ સહસ્રશઃ।' રમણીયે વનોદ્દેશે ગઙ્ગાતીરે સમે શુભે
બધાએ એકબીજાને ભેળવીને, હજારો લોકો સાથે મળીને, સુંદર અને સમાન ગંગાના કિનારે આવેલા મનોહર વન વિસ્તારમાં ગયા.
ન્યાસયામાસુરથં તાં શિબિકાં સત્યવાદિનઃ। સભાર્યસ્ય નૃસિંહસ્ય પાણ્ડોરક્લિષ્ટકર્મણઃ
પછી સત્યવંત લોકો એ, પાંડુ રાજા અને તેની પત્ની ની શિબિકા ત્યાં મૂકી, જેમના કર્મો નિર્દોષ હતા અને જે સિંહ સમાન હતા.
તતસ્તસ્ય શરીરં તુ સર્વગન્ધાધિવાસિતમ્। શુચિકાલીયકાદિગ્ધં દિવ્યચન્દનરૂષિતમ્
પછી રાજાનું શરીર સર્વ પ્રકારના સુગંધોથી સુગંધિત કર્યું, શુદ્ધ કાળીકા તેલ લગાડ્યું અને દિવ્ય ચંદનથી ઘસ્યું.
પર્યષિઞ્ચઞ્જલેનાશુ શાતકુમ્ભમયૈર્ઘટૈઃ। ચન્દનેન ચ શુક્લેન સર્વતઃ સમલેપયન્
તેમણે સોનાના ઘડામાંથી પાણી છાંટ્યું અને સફેદ ચંદનથી સર્વત્ર રાજાને લપેટી દીધા.
કાલાગુરુવિમિશ્રેણ તથા તુઙ્ગરસેન ચ। અથૈનં દેશજૈઃ શુક્લૈર્વાસોભિઃ સમયોજયન્
કાળાગરુ અને તુંગના સુગંધિત રસ સાથે, પછી સ્થાનિક સફેદ વસ્ત્રો પહેરાવ્યા.
સંછન્નઃ સ તુ વાસોભિર્જીવન્નિવ નરાધિપઃ। શુશુભે સ નવ્યાઘ્રો મહાર્હશયનોચિતઃ
આ વસ્ત્રોથી ઢંકાયેલા રાજા જીવતા માણસ જેવો શોભતો હતો, જાણે નવાં વાઘ જેવો, મહાર્થ શય્યામાં સુતેલો હોય એમ.
હયમેધાગ્નિના સર્વે યાજકાઃ સપુરોહિતાઃ। વેદોક્તેન વિધાનેન ક્રિયાંચક્રુઃ સમન્ત્રકમ્
બધા યજમાન અને પુરોહિતોએ, ઘોડા યજ્ઞના અગ્નિ સાથે, વેદોક્ત વિધિ અને મંત્રો સાથે વિધિ કરી.
યાજકૈરભ્યનુજ્ઞાતે પ્રેતકર્મણ્યનિષ્ઠિતે। ઘૃતાવસિક્તં રાજાનં સહ માદ્ર્યા સ્વલઙ્કૃતમ્
યજમાનોએ અનુમતિ આપી અને અંત્યેષ્ટિ વિધિ પૂર્ણ થયા પછી, ઘીથી અભિષેક કરેલો, શોભાયમાન રાજા અને માદ્રીને સાથે રાખીને તૈયાર કર્યા.
તુઙ્ગપદ્મકમિશ્રેણ ચન્દનેન સુગન્ધિના। `સરલં દેવદારું ચ ગુગ્ગુલં લાક્ષયા સહ
તેઓએ સુગંધિત ચંદન, ઊંચા કમળ, સરળ, દેવદારુ, ગુગ્ગળ અને લાખ સાથે તૈયાર કર્યું.
હરિચન્દનકાષ્ઠૈશ્ચ હરિબેરૈરુશીરકૈઃ।' અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્ગન્ધૈર્વિધિના સમદાહયન્
હરિચંદન, હરિબેરા, ઉશીર અને અન્ય અનેક સુગંધિત વસ્તુઓથી, વિધિ પ્રમાણે દહન કર્યું.
તતસ્તયોઃ શરીરે દ્વે દૃષ્ટ્વા મોહવશં ગતા। હાહા પુત્રેતિ કૌસલ્યા પપાત સહસા ભુવિ
પછી, બંને શરીર જોઈને, કૌશલ્યા મોહમાં પડી, 'હાય, મારા પુત્ર!' એમ બોલી અને અચાનક જમીન પર પડી ગઈ.
તાં પ્રેક્ષ્ય પતિતામાર્તાં પૌરજાનપદો જનઃ। રુરોદ દુઃખસંતપ્તો રાજભક્ત્યા કૃપાઽન્વિતઃ
તેણે પડીને દુઃખી થયેલી કૌશલ્યાને જોઈ, શહેર અને ગામના લોકો રાજાભક્તિ અને દયા થી વ્યથિત થઈ રડવા લાગ્યા.
કુન્ત્યાશ્ચૈવાર્તનાદેન સર્વાણિ ચ વિચુક્રુશુઃ। માનુષૈઃ સહ ભૂતાનિ તિર્યગ્યોનિગતાન્યપિ
કુંતિના દુઃખભર્યા રડકા અવાજથી, બધા માનવો અને પશુ-પક્ષી સહિત સર્વ પ્રાણીઓ રડવા લાગ્યા.
તથા ભીષ્મઃ શાન્તનવો વિદુરશ્ચ મહામતિઃ। સર્વશઃ કૌરવાશ્ચૈવ પ્રાણદન્ભૃશદુઃખિતાઃ
એ જ રીતે, શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ, વિદુર અને બધા કૌરવો ખૂબ જ દુઃખી થઈ, જાણે શ્વાસ છોડતા હોય એમ શોકમાં ડૂબી ગયા.
તતો ભીષ્મોઽથ વિદુરો રાજા ચ સહ પાણ્ડવૈઃ। ઉદકં ચક્રિરે તસ્ય સર્વાશ્ચ કુરુયોષિતઃ
પછી ભીષ્મ, વિદુર અને રાજા, પાંડવો સાથે તથા બધા કુરુ વંશની સ્ત્રીઓએ પણ, તેમના માટે પાણીનું તર્પણ કર્યું.
ચુક્રુશુઃ પાણ્ડવાઃ સર્વે ભીષ્મઃ શાન્તનવસ્તથા। વિદુરો જ્ઞાતયશ્ચૈવ ચક્રુશ્ચાપ્યુદકક્રિયાઃ
બધા પાંડવો, શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ અને વિદુર તથા અન્ય સગાંઓ રડી પડ્યા અને તેમણે પણ પાણીનું તર્પણ કર્યું.