વર્તમાનઃ સતાં વૃત્તે પુત્રલાભમવાપ ચ। પિતૃલોકં ગતઃ પાણ્ડુરિતઃ સપ્તદશેઽહનિ
સજ્જનો જેવું વર્તન રાખી પાંડુએ પુત્રપ્રાપ્તિ મેળવી; અને સત્તરમા દિવસે પાંડુ પિતૃલોકે ગયા.
તં ચિતાગતમાજ્ઞાય વૈશ્વાનરમુખે હુતમ્। પ્રવિષ્ટા પાવકં માદ્રી હિત્વા જીવિતમાત્મનઃ
જ્યારે પાંડુ અગ્નિસંસ્કાર માટે અગ્નિમાં અર્પણ થયા, ત્યારે માદ્રી એ જાણીને પોતાના પ્રાણ ત્યાગી અગ્નિમાં પ્રવેશી ગઈ.
સા ગતા સહ તેનૈવ પતિલોકમનુવ્રતા। તસ્યાસ્તસ્ય ચ યત્કાર્યં ક્રિયતાં તદનન્તરમ્
પતિની સેવા કરનારી તે સ્ત્રી પોતાના પતિ સાથે પતિલોકે ગઈ. હવે, તેના અને તેના પતિના જે જે વિધિ કરવાનાં હોય, એ બધાં પછીથી કરો.
પૃથાં ચ શરણં પ્રાપ્તાં પાણ્ડવાંશ્ચ યશસ્વિનઃ। યથાવદનુમન્યન્તાં ધર્મો હ્યેષ સનાતનઃ
કુંતી, જે શરણમાં આવી છે, અને પાંડુના વિખ્યાત પુત્રોને યોગ્ય સન્માન આપો; કેમ કે એ જ સનાતન ધર્મ છે.
ઇમે તયોઃ શરીરે દ્વે પુત્રાશ્ચેમે તયોર્વરાઃ। ક્રિયાભિરનુગૃહ્યન્તાં સહ માત્રા પરંતપાઃ
આ રહી એ બંનેની દેહ અને તેમના શ્રેષ્ઠ પુત્રો; દુશ્મનોને હરાવનારા, તેમની માતા સાથે, યોગ્ય વિધિથી સન્માનિત થાઓ.
પ્રેતકાર્યે નિવૃત્તે તુ પિતૃમેધં મહાયશાઃ। લભતાં સર્વધર્મજ્ઞઃ પાણ્ડુઃ કુરુકુલોદ્વહઃ
જ્યારે અંત્યેષ્ટિ વિધિ પૂરી થાય, ત્યારે સર્વધર્મ જાણનારા, કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ પાંડુને પિતૃ તર્પણ મળે.
એવમુક્ત્વા કુરૂન્સર્વાન્કુરૂણામેવ પશ્યતામ્। ક્ષણેનાન્તર્હિતાઃ સર્વે તાપસા ગુહ્યકૈઃ સહ
આ રીતે બધાં કુરુઓને સંબોધીને, અને કુરુઓ જોઈ રહ્યાં હતાં ત્યારે, બધા ઋષિઓ અને ગુહ્યકાઓ ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.
ગન્ધર્વનગરાકારં તથૈવાન્તર્હિતં પુનઃ। ઋષિસિદ્ધગણં દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં તે પરં યયુઃ
ગંધર્વનગર જેવું દેખાતું અને પછી અદૃશ્ય થયેલું ઋષિ-સિદ્ધોનું સમૂહ જોઈને, તેઓ ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા.
પાણ્ડોર્વિદુર સર્વાણિ પ્રેતકાર્યાણિ કારય। રાજવદ્રાજસિંહસ્ય માદ્ર્યાશ્ચૈવ વિશેષતઃ
વિદુર, પાંડુ રાજાને અને ખાસ કરીને માદ્રીને, રાજાની જેમ તમામ અંત્યેષ્ટિ વિધિઓ કરાવ.
પશૂન્વાસાંસિ રત્નાનિ ધનાનિ વિવિધાનિ ચ। પાણ્ડોઃ પ્રયચ્છ માદ્ર્યાશ્ચ યેભ્યો યાવચ્ચ વાઞ્છિતમ્
પાંડુ અને માદ્રીના જે પશુ, વસ્ત્રો, રત્નો અને વિવિધ ધન હોય, જે જે ઈચ્છે છે તેમને મનગમતું આપો.
યથા ચ કુન્તી સત્કારં કુર્યાન્માદ્ર્યાસ્તથા કુરુ। યથા ન વાયુર્નાદિત્યઃ પશ્યેતાં તાં સુસંવૃતામ્
જેમ કુંતીને સન્માન મળે તેમ માદ્રીને પણ આપો; અને એવાં સુરક્ષિત રાખો કે પવન કે સૂર્ય પણ તેને જોઈ ન શકે.
ન શોચ્યઃ પાણ્ડુરનઘઃ પ્રશસ્યઃ સ નરાધિપઃ। યસ્ય પઞ્ચ સુતા વીરા જાતાઃ સુરસુતોપમાઃ
પાંડુ નિર્દોષ અને પ્રશંસનીય રાજા છે, તે માટે શોક કરવાની જરૂર નથી; કારણ કે તેને દેવપુત્રો સમાન પાંચ વીર પુત્રો મળ્યા છે.
વિદુરસ્તં તથેત્યુક્ત્વા ભીષ્મેણ સહ ભારત। પાણ્ડું સંસ્કારયામાસ દેશે પરમપૂજિતે
વિદુરે 'જેમ કહ્યું તેમ' કહી, ભીષ્મ સાથે મળીને, પાંડુની અંત્યેષ્ટિ વિધિ શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર કરી.
તતસ્તુ નગરાત્તૂર્ણમાજ્યગન્ધપુરસ્કૃતાઃ। નિર્હૃતાઃ પાવકા દીપ્તાઃ પાણ્ડો રાજન્પુરોહિતૈઃ
પછી, શહેરમાંથી યજ્ઞિય ઘીથી સુગંધિત પ્રજ્વલિત અગ્નિઓ પંડિતોએ પાંડુ માટે ઝડપથી બહાર લાવ્યા.
અથૈનામાર્તવૈઃ પુષ્પૈર્ગન્ધૈશ્ચ વિવિધૈર્વરૈઃ। શિબિકાં તામલઙ્કૃત્ય વાસસાઽઽચ્છાદ્ય સર્વશઃ
પછી, વસંતના ફૂલો અને વિવિધ સુગંધોથી શોભિત કરીને, આખી શય્યાને વસ્ત્રોથી ઢાંકી, તે તૈયાર કરી.
તાં તથા શોભિતાં માલ્યૈર્વાસોભિશ્ચ મહાધનૈઃ। અમાત્યા જ્ઞાતયશ્ચૈનં સુહૃદશ્ચોપતસ્થિરે
માળાઓ, સુંદર વસ્ત્રો અને મોટું ધનથી શોભાયમાન એ શય્યા આસપાસ મંત્રીઓ, સગાં અને મિત્રોએ ઘેરી.
નૃસિંહં નરયુક્તેન પરમાલઙ્કૃતેન તમ્। અવહન્ યાનમુખ્યેન સહ માદ્ર્યા સુસંવૃતમ્
માણસો દ્વારા ખેંચાતી સુંદર શોભાયમાન ગાડીએ, પુરુષસિંહ પાંડુ અને સારી રીતે ઢાંકી માદ્રીને સાથે લઈ ગયા.
પાણ્ડુરેણાતપત્રેણ ચામરવ્યજનેન ચ। સર્વવાદિત્રનાદૈશ્ચ સમલઞ્ચક્રિરે તતઃ
સફેદ છત્ર અને ચામર સાથે, તેમજ વિવિધ વાદ્યના અવાજે, ત્યાં પાંડુને સન્માન આપ્યો.
રત્નાનિ ચાપ્યુપાદાય બહૂનિ શતશો નરાઃ। પ્રદદુઃ કાઙ્ક્ષમાણેભ્યઃ પાણ્ડોસ્તસ્યૌર્ધ્વદેહિકે
પછી, અનેક રત્નો લાવી, જે ઇચ્છે તેમને, પાંડુની અંત્યેષ્ટિ વિધિ માટે વહેંચી દીધા.
અથ ચ્છત્રાણિ શુભ્રાણિ ચામરાણિ બૃહન્તિ ચ। આજહ્રુઃ કૌરવસ્યાર્થે વાસાંસિ રુચિરાણિ ચ
પછી, કૌરવ માટે શુદ્ધ સફેદ છત્રો, મોટા ચામર અને સુંદર વસ્ત્રો લાવવામાં આવ્યા.
યાજકૈઃ શુક્લવાસોભિર્હૂયમાના હુતાશનાઃ। અગચ્છન્નગ્રતસ્તસ્ય દીપ્યમાનાઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ
યજમાન બ્રાહ્મણો સફેદ વસ્ત્ર પહેરીને યજ્ઞ અગ્નિને બોલાવી રહ્યા હતા. તે તેજસ્વી અગ્નિઓ સૌના આગળ આગળ જતી હતી અને સુંદર રીતે શોભી રહી હતી.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવ સહસ્રશઃ। રુદન્તઃ શોકસંતપ્તા અનુજગ્મુર્નરાધિપમ્
હજારો બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો દુઃખ અને શોકથી વ્યાકુળ થઈને, રડતા રડતા રાજાને અનુસરી રહ્યા હતા.
અયમસ્માનપાહાય દુઃખે ચાધાય શાશ્વતે। કૃત્વા ચાસ્માનનાથાંશ્ચ ક્વ યાસ્યતિ નરાધિપઃ
આ રાજા અમને છોડી ને, અમને હંમેશા માટે દુઃખમાં મૂકી, અનાથ બનાવીને, હવે ક્યાં જશે?
ક્રોશન્તઃ પાણ્ડવાઃ સર્વે ભીષ્મો વિદુર એવ ચ। `બાહ્લીકઃ સોમદત્તશ્ચ તથા ભૂરિશ્રવા નૃપઃ
પાંડવો બધા, ભીષ્મ અને વિદુર, બાહ્લીક, સોમદત્ત અને ભૂરિશ્રવ રાજા—all રડવા લાગ્યા.
અન્યોન્યં વૈ સમાશ્લિષ્ય અનુજગ્મુઃ સહસ્રશઃ।' રમણીયે વનોદ્દેશે ગઙ્ગાતીરે સમે શુભે
બધાએ એકબીજાને ભેળવીને, હજારો લોકો સાથે મળીને, સુંદર અને સમાન ગંગાના કિનારે આવેલા મનોહર વન વિસ્તારમાં ગયા.
ન્યાસયામાસુરથં તાં શિબિકાં સત્યવાદિનઃ। સભાર્યસ્ય નૃસિંહસ્ય પાણ્ડોરક્લિષ્ટકર્મણઃ
પછી સત્યવંત લોકો એ, પાંડુ રાજા અને તેની પત્ની ની શિબિકા ત્યાં મૂકી, જેમના કર્મો નિર્દોષ હતા અને જે સિંહ સમાન હતા.
તતસ્તસ્ય શરીરં તુ સર્વગન્ધાધિવાસિતમ્। શુચિકાલીયકાદિગ્ધં દિવ્યચન્દનરૂષિતમ્
પછી રાજાનું શરીર સર્વ પ્રકારના સુગંધોથી સુગંધિત કર્યું, શુદ્ધ કાળીકા તેલ લગાડ્યું અને દિવ્ય ચંદનથી ઘસ્યું.
પર્યષિઞ્ચઞ્જલેનાશુ શાતકુમ્ભમયૈર્ઘટૈઃ। ચન્દનેન ચ શુક્લેન સર્વતઃ સમલેપયન્
તેમણે સોનાના ઘડામાંથી પાણી છાંટ્યું અને સફેદ ચંદનથી સર્વત્ર રાજાને લપેટી દીધા.
કાલાગુરુવિમિશ્રેણ તથા તુઙ્ગરસેન ચ। અથૈનં દેશજૈઃ શુક્લૈર્વાસોભિઃ સમયોજયન્
કાળાગરુ અને તુંગના સુગંધિત રસ સાથે, પછી સ્થાનિક સફેદ વસ્ત્રો પહેરાવ્યા.
સંછન્નઃ સ તુ વાસોભિર્જીવન્નિવ નરાધિપઃ। શુશુભે સ નવ્યાઘ્રો મહાર્હશયનોચિતઃ
આ વસ્ત્રોથી ઢંકાયેલા રાજા જીવતા માણસ જેવો શોભતો હતો, જાણે નવાં વાઘ જેવો, મહાર્થ શય્યામાં સુતેલો હોય એમ.