સાક્ષાદ્ધર્માદયં પુત્રસ્તત્ર જાતો યુધિષ્ઠિરઃ। તથૈનં બલિનાં શ્રેષ્ઠં તસ્ય રાજ્ઞો મહાત્મનઃ
ધર્મદેવતાએ પાંડુને પુત્ર રૂપે યુધિષ્ઠિર આપ્યો; એ મહાન રાજાને, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ એવા—
માતરિશ્વા દદૌ પુત્રં ભીમં નામ મહાબલમ્। પુરન્દરાદયં જજ્ઞે કુન્ત્યાં સત્યપરાક્રમઃ
માતરિશ્વાને પાંડુને ભીમ નામનો મહાબળવાન પુત્ર આપ્યો; પુરૂન્દ્રને કુંતીમાંથી જન્મ્યો, જે સત્ય પરાક્રમમાં અડગ હતો.
અસ્મિઞ્જાતે મહેષ્વાસે પૃથામિન્દ્રસ્તદાઽબ્રવીત્। મત્પ્રસાદાદયં જાતઃ કુન્તિ સત્યપરાક્રમઃ
જ્યારે આ મહાન ધનુર્ધર જન્મ્યો, ત્યારે ઇન્દ્રે પ્રથા (કુંતી)ને કહ્યું: 'મારા આશીર્વાદથી આ પુત્ર જન્મ્યો છે, કુંતી, જે સત્ય પરાક્રમમાં અડગ છે.'
અજેયાનપિ જેતાઽરીન્દેવતાદીન્ન સંશયઃ।' યસ્ય કીર્તિર્મહેષ્વાસાન્સર્વાનભિભવિષ્યતિ
આ પુત્ર અજય શત્રુઓ અને દેવતાઓને પણ જીતશે, તેમાં કોઈ શંકા નથી; તેની ધનુર્વિદ્યા અને કીર્તિ બધાને પાછળ પાડી દેશે.
યુધિષ્ઠિરો રાજસૂયં ભ્રાતૃવીર્યાદવાપ્સ્યતિ। એષ જેતા મનુષ્યાંશ્ચ સર્વાન્ગન્ધર્વરાક્ષસાન્
યુધિષ્ઠિર પોતાના ભાઈઓના બળથી રાજસૂય યજ્ઞ પ્રાપ્ત કરશે; એ બધા મનુષ્યો, ગંધર્વો અને રાક્ષસોને પણ જીતશે.
એષ દુર્યોધનાદીનાં કૌરવાણાં ચ જેષ્યતિ। વીરસ્યૈતસ્ય વિક્રાન્તૈર્ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ
આ યોદ્ધા દુર્યોધન અને અન્ય કૌરવોને પણ હરાવશે; આ વીરના પરાક્રમથી ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર વિજયી થશે.
યક્ષ્યતે રાજસૂયાદ્યૈર્ધર્મ એવ પરઃ સદા।' યૌ તુ માદ્રી મહેષ્વાસાવસૂત પુરુષોત્તમૌ
યુધિષ્ઠિર રાજસૂય અને બીજા યજ્ઞો કરશે અને હંમેશા ધર્મમાં સ્થિર રહેશે; અને માદ્રીના ગર્ભથી જન્મેલા બે મહાન ધનુર્ધર—
અશ્વિભ્યાં પુરુષવ્યાઘ્રાવિમૌ તાવપિ તિષ્ઠતઃ। `નકુલઃ સહદેવશ્ચ તાવપ્યમિતતેજસૌ
આ બંને પુરુષશ્રેષ્ઠ અશ્વિનીકુમારોના આશીર્વાદથી પેદા થયા; નકુલ અને સહદેવ, બંને અપરિમિત તેજ ધરાવતા હતા.
ચરતા ધર્મનિત્યેન વનવાસં યશસ્વિના। એષ પૈતામહો વંશઃ પાણ્ડુના પુનરુદ્ધૃતઃ
ધર્મમાં સ્થિર અને પ્રસિદ્ધ પાંડુ જ્યારે વનમાં નિવાસ કરતા હતા, ત્યારે તેમના દ્વારા પિતૃવંશ ફરીથી ઉજાગર થયો.
પુત્રાણાં જન્મ વૃદ્ધિં ચ વૈદિકાધ્યયનાનિ ચ। પશ્યન્તઃ સતતં પાણ્ડોઃ પરાં પ્રીતિમવાપ્સ્યથ
પાંડુપુત્રોના જન્મ, વૃદ્ધિ અને વૈદિક અભ્યાસને સતત જોઈને, તમે સર્વોત્તમ આનંદ અનુભશો.
વર્તમાનઃ સતાં વૃત્તે પુત્રલાભમવાપ ચ। પિતૃલોકં ગતઃ પાણ્ડુરિતઃ સપ્તદશેઽહનિ
સજ્જનો જેવું વર્તન રાખી પાંડુએ પુત્રપ્રાપ્તિ મેળવી; અને સત્તરમા દિવસે પાંડુ પિતૃલોકે ગયા.
તં ચિતાગતમાજ્ઞાય વૈશ્વાનરમુખે હુતમ્। પ્રવિષ્ટા પાવકં માદ્રી હિત્વા જીવિતમાત્મનઃ
જ્યારે પાંડુ અગ્નિસંસ્કાર માટે અગ્નિમાં અર્પણ થયા, ત્યારે માદ્રી એ જાણીને પોતાના પ્રાણ ત્યાગી અગ્નિમાં પ્રવેશી ગઈ.
સા ગતા સહ તેનૈવ પતિલોકમનુવ્રતા। તસ્યાસ્તસ્ય ચ યત્કાર્યં ક્રિયતાં તદનન્તરમ્
પતિની સેવા કરનારી તે સ્ત્રી પોતાના પતિ સાથે પતિલોકે ગઈ. હવે, તેના અને તેના પતિના જે જે વિધિ કરવાનાં હોય, એ બધાં પછીથી કરો.
પૃથાં ચ શરણં પ્રાપ્તાં પાણ્ડવાંશ્ચ યશસ્વિનઃ। યથાવદનુમન્યન્તાં ધર્મો હ્યેષ સનાતનઃ
કુંતી, જે શરણમાં આવી છે, અને પાંડુના વિખ્યાત પુત્રોને યોગ્ય સન્માન આપો; કેમ કે એ જ સનાતન ધર્મ છે.
ઇમે તયોઃ શરીરે દ્વે પુત્રાશ્ચેમે તયોર્વરાઃ। ક્રિયાભિરનુગૃહ્યન્તાં સહ માત્રા પરંતપાઃ
આ રહી એ બંનેની દેહ અને તેમના શ્રેષ્ઠ પુત્રો; દુશ્મનોને હરાવનારા, તેમની માતા સાથે, યોગ્ય વિધિથી સન્માનિત થાઓ.
પ્રેતકાર્યે નિવૃત્તે તુ પિતૃમેધં મહાયશાઃ। લભતાં સર્વધર્મજ્ઞઃ પાણ્ડુઃ કુરુકુલોદ્વહઃ
જ્યારે અંત્યેષ્ટિ વિધિ પૂરી થાય, ત્યારે સર્વધર્મ જાણનારા, કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ પાંડુને પિતૃ તર્પણ મળે.
એવમુક્ત્વા કુરૂન્સર્વાન્કુરૂણામેવ પશ્યતામ્। ક્ષણેનાન્તર્હિતાઃ સર્વે તાપસા ગુહ્યકૈઃ સહ
આ રીતે બધાં કુરુઓને સંબોધીને, અને કુરુઓ જોઈ રહ્યાં હતાં ત્યારે, બધા ઋષિઓ અને ગુહ્યકાઓ ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.
ગન્ધર્વનગરાકારં તથૈવાન્તર્હિતં પુનઃ। ઋષિસિદ્ધગણં દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં તે પરં યયુઃ
ગંધર્વનગર જેવું દેખાતું અને પછી અદૃશ્ય થયેલું ઋષિ-સિદ્ધોનું સમૂહ જોઈને, તેઓ ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા.
પાણ્ડોર્વિદુર સર્વાણિ પ્રેતકાર્યાણિ કારય। રાજવદ્રાજસિંહસ્ય માદ્ર્યાશ્ચૈવ વિશેષતઃ
વિદુર, પાંડુ રાજાને અને ખાસ કરીને માદ્રીને, રાજાની જેમ તમામ અંત્યેષ્ટિ વિધિઓ કરાવ.
પશૂન્વાસાંસિ રત્નાનિ ધનાનિ વિવિધાનિ ચ। પાણ્ડોઃ પ્રયચ્છ માદ્ર્યાશ્ચ યેભ્યો યાવચ્ચ વાઞ્છિતમ્
પાંડુ અને માદ્રીના જે પશુ, વસ્ત્રો, રત્નો અને વિવિધ ધન હોય, જે જે ઈચ્છે છે તેમને મનગમતું આપો.
યથા ચ કુન્તી સત્કારં કુર્યાન્માદ્ર્યાસ્તથા કુરુ। યથા ન વાયુર્નાદિત્યઃ પશ્યેતાં તાં સુસંવૃતામ્
જેમ કુંતીને સન્માન મળે તેમ માદ્રીને પણ આપો; અને એવાં સુરક્ષિત રાખો કે પવન કે સૂર્ય પણ તેને જોઈ ન શકે.
ન શોચ્યઃ પાણ્ડુરનઘઃ પ્રશસ્યઃ સ નરાધિપઃ। યસ્ય પઞ્ચ સુતા વીરા જાતાઃ સુરસુતોપમાઃ
પાંડુ નિર્દોષ અને પ્રશંસનીય રાજા છે, તે માટે શોક કરવાની જરૂર નથી; કારણ કે તેને દેવપુત્રો સમાન પાંચ વીર પુત્રો મળ્યા છે.
વિદુરસ્તં તથેત્યુક્ત્વા ભીષ્મેણ સહ ભારત। પાણ્ડું સંસ્કારયામાસ દેશે પરમપૂજિતે
વિદુરે 'જેમ કહ્યું તેમ' કહી, ભીષ્મ સાથે મળીને, પાંડુની અંત્યેષ્ટિ વિધિ શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર કરી.
તતસ્તુ નગરાત્તૂર્ણમાજ્યગન્ધપુરસ્કૃતાઃ। નિર્હૃતાઃ પાવકા દીપ્તાઃ પાણ્ડો રાજન્પુરોહિતૈઃ
પછી, શહેરમાંથી યજ્ઞિય ઘીથી સુગંધિત પ્રજ્વલિત અગ્નિઓ પંડિતોએ પાંડુ માટે ઝડપથી બહાર લાવ્યા.
અથૈનામાર્તવૈઃ પુષ્પૈર્ગન્ધૈશ્ચ વિવિધૈર્વરૈઃ। શિબિકાં તામલઙ્કૃત્ય વાસસાઽઽચ્છાદ્ય સર્વશઃ
પછી, વસંતના ફૂલો અને વિવિધ સુગંધોથી શોભિત કરીને, આખી શય્યાને વસ્ત્રોથી ઢાંકી, તે તૈયાર કરી.
તાં તથા શોભિતાં માલ્યૈર્વાસોભિશ્ચ મહાધનૈઃ। અમાત્યા જ્ઞાતયશ્ચૈનં સુહૃદશ્ચોપતસ્થિરે
માળાઓ, સુંદર વસ્ત્રો અને મોટું ધનથી શોભાયમાન એ શય્યા આસપાસ મંત્રીઓ, સગાં અને મિત્રોએ ઘેરી.
નૃસિંહં નરયુક્તેન પરમાલઙ્કૃતેન તમ્। અવહન્ યાનમુખ્યેન સહ માદ્ર્યા સુસંવૃતમ્
માણસો દ્વારા ખેંચાતી સુંદર શોભાયમાન ગાડીએ, પુરુષસિંહ પાંડુ અને સારી રીતે ઢાંકી માદ્રીને સાથે લઈ ગયા.
પાણ્ડુરેણાતપત્રેણ ચામરવ્યજનેન ચ। સર્વવાદિત્રનાદૈશ્ચ સમલઞ્ચક્રિરે તતઃ
સફેદ છત્ર અને ચામર સાથે, તેમજ વિવિધ વાદ્યના અવાજે, ત્યાં પાંડુને સન્માન આપ્યો.
રત્નાનિ ચાપ્યુપાદાય બહૂનિ શતશો નરાઃ। પ્રદદુઃ કાઙ્ક્ષમાણેભ્યઃ પાણ્ડોસ્તસ્યૌર્ધ્વદેહિકે
પછી, અનેક રત્નો લાવી, જે ઇચ્છે તેમને, પાંડુની અંત્યેષ્ટિ વિધિ માટે વહેંચી દીધા.
અથ ચ્છત્રાણિ શુભ્રાણિ ચામરાણિ બૃહન્તિ ચ। આજહ્રુઃ કૌરવસ્યાર્થે વાસાંસિ રુચિરાણિ ચ
પછી, કૌરવ માટે શુદ્ધ સફેદ છત્રો, મોટા ચામર અને સુંદર વસ્ત્રો લાવવામાં આવ્યા.