સંભૂતાઃ કીર્તિમન્તશ્ચ કુરુવંશવિવર્ધનાઃ। શુભલક્ષણસંપન્નાઃ સોમવત્પ્રિયદર્શનાઃ
એ બધા પ્રસિદ્ધ, કુરુવંશને વધારનારા, શુભ લક્ષણોથી ભરપૂર અને ચાંદની જેવાં સૌંદર્યવાળા જન્મ્યા.
સિંહદર્પા મહેષ્વાસાઃ સિંહવિક્રાન્તગામિનઃ। સિંહગ્રીવા મનુષ્યેન્દ્રા વવૃધુર્દેવવિક્રમાઃ
સિંહ જેવી શાન, મહાન ધનુર્ધર, સિંહ જેવા ચાલવાળા, સિંહ જેવી ગળાવાળા, હે મનુષ્યરાજ, તેઓ દેવતાજીવી શક્તિથી વધતા ગયા.
વિવર્ધમાનાસ્તે તત્ર પુણ્યે હૈમવતે ગિરૌ। વિસ્મયં જનયામાસુર્મહર્ષીણાં સમેયુષામ્
પવિત્ર હિમાલય પર્વત પર તેઓ જેમ જેમ વધતા ગયા, ત્યાં ભેગા થયેલા મહાન ઋષિઓને તેમને જોઈને આશ્ચર્ય થયું.
જાતમાત્રાનુપાદાય શતશૃઙ્ગનિવાસિનઃ। પાણ્ડોઃ પુત્રાનમન્યન્ત તાપસાઃ સ્વાનિવાત્મજાન્
જન્મના ક્ષણે જ શતશૃંગ પર્વત પર રહેતા તપસ્વીઓએ પાંડુના પુત્રોને પોતાની જ સંતાનોની જેમ માન્યા.
તતસ્તુ વૃષ્ણયઃ સર્વે વસુદેવપુરોગમાઃ
પછી બધા વૃષ્ણિઓ, વસુદેવને આગળ રાખીને,
પાણ્ડુઃ શાપભયાદ્ભીતઃ શતશૃઙ્ગમુપેયિવાન્। તત્રૈવ મુનિભિઃ સાર્ધં તાપસોઽભૂત્તપસ્વિભિઃ
પાંડુ શાપના ભયથી ડરીને શતશૃંગ પર્વત પર ગયો હતો; ત્યાં તેણે મુનિઓ સાથે રહીને તપસ્વી જીવન અપનાવ્યું.
શાકમૂલફલાહારસ્તપસ્વી નિયતેન્દ્રિયઃ। યોગધ્યાનપરો રાજા બભૂવેતિ ચ વાદકાઃ
મૂળ, શાકભાજી અને ફળ ખાઈને, તપ અને ઇન્દ્રિય સંયમમાં સ્થિર રહી, રાજા યોગ અને ધ્યાનમાં લીન થયો હતો, એમ કહેવાય છે.
પ્રબુવન્તિ સ્મ બહવસ્તચ્છ્રુત્વા શોકકર્શિતાઃ। પાણ્ડોઃ પ્રીતિસમાયુક્તાઃ કદા શ્રોષ્યામ સંકથાઃ
આ સાંભળીને ઘણા લોકો દુઃખી થયા, પણ પાંડુ પ્રત્યે પ્રેમથી ભરાયેલા રહી, તેઓ કહેતા, 'ક્યારે અમે તેમની ખબર સાંભળશું?'
ઇત્યેવં કથયન્તસ્તે વૃષ્ણયઃ સહ બાન્ધવૈઃ। પાણ્ડોઃ પુત્રાગમં શ્રુત્વા સર્વે હર્ષસમન્વિતાઃ
આ રીતે વૃષ્ણિઓ પોતાના સગાઓ સાથે વાત કરતાં હતાં, અને જ્યારે પાંડુના પુત્રો આવ્યા એ સાંભળ્યું, ત્યારે બધા આનંદથી ભરાઈ ગયા.
સભાજયન્તસ્તેઽન્યોન્યં વસુદેવં વચોઽબ્રુવન્। ન ભવેરન્ક્રિયાહીનાઃ પાણ્ડુપુત્રા મહાબલાઃ
તેઓ એકબીજાને સન્માન આપતાં અને વસુદેવને કહ્યું, 'પાંડુના પરાક્રમી પુત્રો ક્યારેય ધાર્મિક ક્રિયાઓથી વંચિત ન રહે.'
પાણ્ડોઃ પ્રિયહિતાન્વેષી પ્રેષય ત્વં પુરોહિતમ્। વસુદેવસ્તથેત્યુક્ત્વા વિસસર્જ પુરોહિતમ્
પાંડુનું કલ્યાણ થાય એ ઈચ્છી, તેમણે કહ્યું, 'તમે કુટુંબના પુરોહિતને મોકલો.' વસુદેવે સંમતિ આપી અને પુરોહિતને મોકલ્યા.
યુક્તાનિ ચ કુમારાણાં પારબર્હાણ્યનેકશઃ। કુન્તીં માદ્રીં ચ સંદિશ્ય દાસીદાસપરિચ્છદમ્
તેણે રાજકુમારો માટે મોરપાંખથી શોભિત અનેક વસ્ત્રો, અને કુંતી તથા માદ્રી માટે દાસી-દાસ સહિતના સેવકો મોકલ્યા.
ગાવો હિરણ્યં રૌપ્યં ચ પ્રેષયામાસ ભારત। તાનિ સર્વાણિ સંગૃહ્ય પ્રયયૌ સ પુરોહિતઃ
ગાયો, સોનું અને ચાંદી પણ મોકલ્યા, હે ભારત; આ બધું એકઠું કરી પુરોહિત રવાના થયા.
તમાગતં દ્વિજશ્રેષ્ઠં કાશ્યપં વૈ પુરોહિતમ્। પૂજયામાસ વિધિવત્પાણ્ડુઃ પરપુરઞ્જયઃ
જ્યારે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ કાશ્યપ પુરોહિત આવ્યા, ત્યારે પાંડુએ, જે પરશત્રુઓને જીતનારો હતો, તેમને વિધિપૂર્વક સન્માન આપ્યો.
પૃથા માદ્રી ચ સંહૃષ્ટે વસુદેવં પ્રશંસતામ્। તતઃ પાણ્ડુઃ ક્રિયાઃ સર્વાઃ પાણ્ડવાનામકારયત્
કુંતી અને માદ્રી આનંદિત થઈ વસુદેવની પ્રશંસા કરવા લાગ્યાં; પછી પાંડુએ પાંડવો માટે તમામ ધાર્મિક વિધિઓ કરાવ્યાં.
ગર્ભાધાનાદિકૃત્યાનિ ચૌલોપનયનાનિ ચ। કાશ્યપઃ કૃતવાન્સર્વમુપાકર્મ ચ ભારત
કશ્યપે ગર્ભાધાનથી લઈને ચૂડાકર્મ, ઉપનયન અને ઉપાકર્મ સુધીની બધી વિધિઓ પૂર્ણ કરી, હે ભારત.
ચૌલોપનયનાદૂર્ધ્વમૃષભાક્ષા યશસ્વિનઃ। વૈદિકાધ્યયને સર્વે સમપદ્યન્ત પારગાઃ
ચૂડાકર્મ અને ઉપનયન પછી, વેદાધ્યયનમાં નિપુણ એવા પાંડુના પુત્રો સૌ વેદશાસ્ત્રમાં પારંગત બન્યા.
શર્યાતેઃ પ્રથમઃ પુત્રઃ શુક્રો નામ પરન્તપઃ। યેન સાગરપર્યન્તા ધુષા નિર્જિતા મહી
શર્યાતિના પ્રથમ પુત્રનું નામ શુક્ર હતું, હે શત્રુવિજયી, જેમણે દરિયાથી ઘેરાયેલી ધરતી જીતેલી હતી.
અશ્વમેધશતૈરિષ્ટ્વા સ મહાત્મા મહામખૈઃ। આરાધ્ય દેવતાઃ સર્વાઃ પિતૄનપિ મહામતિઃ
એ મહાન આત્માએ શતાશ્વમેઘ યજ્ઞો કરીને, ભવ્ય યજ્ઞો દ્વારા બધા દેવતાઓ અને પિતૃઓની પૂજા કરી.
શતશૃહ્ગે તપસ્તેપે શાકમૂલફલાશનઃ। તેનોપકરણશ્રેષ્ઠૈઃ શિક્ષયા ચોપબૃંહિતાઃ
શતશૃંગ પર્વત પર તેણે મૂળ, શાક અને ફળ ખાઈને તપ કર્યા; તેની ઉત્તમ સાધનો અને શિક્ષણથી તેઓ વધુ મજબૂત બન્યા.
તત્પ્રસાદાદ્ધનુર્વેદે સમપદ્યન્ત પારગાઃ। ગદાયાં પારગો ભીમસ્તોમરેષુ યુધિષ્ઠિરઃ
તે મહાનુભાવની કૃપાથી પાંડવો ધનુર્વેદમાં પારંગત બન્યા; ભીમે ગદા ચલાવવામાં નિપુણતા મેળવી અને યુધિષ્ઠિરે શૂળમાં કુશળતા મેળવી.
અસિચર્મણિ નિષ્ણાતૌ યમૌ સત્ત્વવતાં વરૌ। ધનુર્વેદે ગતઃ પારં સવ્યસાચી પરન્તપઃ
માદ્રીના બંને પુત્રો, શૂરવીરોમાં શ્રેષ્ઠ, તલવાર અને ઢાલ ચલાવવામાં પારંગત બન્યા; અને અર્જુન, દુશ્મનોને હરાવનાર, ધનુર્વેદમાં સર્વોપરી થયો.
શુક્રેણ સમનુજ્ઞાતો મત્સમોઽયમિતિ પ્રભો। અનુજ્ઞાય તતો રાજા શક્તિં ખઙ્ગં તતઃ શરાન્
શુક્રદેવે કહ્યું, 'આ મારું સમાન છે,' એમ અનુમતિ આપી; પછી રાજાએ તેને શૂળ, તલવાર અને બાણ આપ્યા.
ધનુશ્ચ દમતાં શ્રેષ્ઠસ્તાલમાત્રં મહાપ્રભમ્। વિપાઠક્ષુરનારાચાન્ગૃધ્રપક્ષૈરલઙ્કૃતાન્
દમવંતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા મહાનુભાવે તેને તાડના વૃક્ષ જેટલું ઊંચું અને તેજસ્વી ધનુષ આપ્યું, અને સાથે ગૃધ્રના પાંખોથી શોભિત એવા બાણ, કટારીઓ અને લોખંડના શસ્ત્રો પણ આપ્યા.
દદૌ પાર્થાય સંહૃષ્ટો મહોરગસમપ્રભાન્। અવાપ્ય સર્વશસ્ત્રાણિ મુદિતો વાસવાત્મજઃ
પાર્થને આનંદપૂર્વક મહાન સાપ જેવું તેજ ધરાવતાં શસ્ત્રો આપ્યા; અને સર્વ શસ્ત્રો પ્રાપ્ત કરીને વાસવપુત્ર ખૂબ પ્રસન્ન થયો.
મેને સર્વાન્મહીપાલાનપર્યાપ્તાન્સ્વતેજસઃ
એણે પોતાના તેજ સામે ધરતીના બધા રાજાઓને અપૂરતા ગણ્યા.
એકવર્ષાન્તરાસ્ત્વેવં પરસ્પરમરિન્દમાઃ। અન્વવર્તન્ત પાર્થાશ્ચ માદ્રીપુત્રૌ તથૈવ ચ
આ રીતે, એક વર્ષના અંતરે પાંડવો અને માદ્રીપુત્રો, દુશ્મનોના વિનાશક, એક પછી એક આગળ વધતા ગયા.
તે ચ પઞ્ચ શતં ચૈવ કુરુવંશવિવર્ધનાઃ। સર્વે વવૃધિરેઽલ્પેન કાલેનાપ્સ્વિવ પઙ્કજાઃ
આ પાંચેય અને કુરુવંશને વધારનારા સો ભાઈઓ, બધા જ થોડા સમયમાં જળમાં ખીલેલા કમળો જેવું વિકસ્યા.
કસ્મિન્વયસિ સંપ્રાપ્તાઃ પાણ્ડવા ગજસાહ્વયમ્। સમપદ્યન્ત દેવેભ્યસ્તેષામાયુશ્ચ કિં પરમ્
પાંડવો કયા વયે હસ્તિનાપુર પહોંચ્યા અને દેવો દ્વારા તેમને કેટલું આયુષ્ય મળ્યું હતું?
પાણ્ડવાનામિહાયુષ્યં શૃણુ કૌરવનન્દન। જગામ હાસ્તિનપુરં ષોડશાબ્દો યુધિષ્ઠિરઃ
હે કૌરવકુલના આનંદ, હવે પાંડવોનું આયુષ્ય સાંભળો: યુધિષ્ઠિર શોળ વર્ષના થયા ત્યારે હસ્તિનાપુર ગયા.