ત્યક્ત્વા ગ્રામ્યસુખાહારં તપ્યમાનો મહત્તપઃ। વલ્કલી ફલમૂલાશી ચરિષ્યામિ મહાવને
ગામના સુખ અને ખોરાક છોડીને, કઠિન તપ કરતો, વલકલ પહેરી, ફળ અને મૂળ ખાઈને, હું મોટા જંગલમાં રહીશ.
અગ્નૌ જુહ્વન્નુભૌ કાલાવુભૌ કાલાવુપસ્પૃશન્। કૃશઃ પરિમિતાહારશ્ચીરચર્મજટાધરઃ
સમયે અગ્નિમાં હવન કરતો, સમય પ્રમાણે સ્નાન કરતો, ઓછું ખાઈને, વલકલ અને ચામડાની જૂની વસ્ત્રો પહેરી, જટાવાળું, દુર્બળ બનીને રહીશ.
શીતવાતાતપસહઃ ક્ષુત્પિપાસાનવેક્ષકઃ। તપસા દુશ્ચરેણેદં શરીરમુપશોષયન્
ઠંડી, પવન અને તાપ સહન કરતો, ભૂખ અને તરસની ચિંતા કર્યા વિના, હું કઠિન તપથી આ શરીરને સુકાવી દઈશ.
એકાન્તશીલી વિમૃશન્પક્વાપક્વેન વર્તયન્। પિતૃન્દેવાંશ્ચ વન્યેન વાગ્ભિરદ્ભિશ્ચ તર્પયન્
એકાંતમાં રહી, વિચાર કરતો, જંગલના પક્વ અને કાચા ખોરાક પર જીવી, પિતૃઓ અને દેવતાઓને જંગલના પાણી અને શબ્દોથી તૃપ્ત કરીશ.
વાનપ્રસ્થજનસ્યાપિ દર્શનં કુલવાસિનઃ। નાપ્રિયાણ્યાચરિષ્યામિ કિં પુનર્ગ્રામવાસિનામ્
જંગલવાસીઓ માટે પણ હું ક્યારેય અપ્રિય કામ નહીં કરું—તો પછી ગામવાસીઓ માટે તો એ વાત વધુ જ સાચી છે.
એવમારણ્યશાસ્ત્રાણામુગ્રમુગ્રતરં વિધિમ્। કાઙ્ક્ષમાણોઽહમાસ્થાસ્યે દેહસ્યાસ્યાઽઽસમાપનાત્
આ રીતે, જંગલના કઠિન શાસ્ત્રોનો સૌથી કઠોર નિયમ અપનાવવા ઈચ્છી, હું આ શરીર પૂરું થાય ત્યાં સુધી એ પદ્ધતિ પાળીશ.
ઇત્યેવમુક્ત્વા ભાર્યે તે રાજા કૌરવનન્દનઃ। તતશ્ચૂડામણિં નિષ્કમઙ્ગદે કુણ્ડલાનિ ચ
આ રીતે પત્નીઓને કહીને, કુરુવંશના રાજાએ પછી પોતાનો ચૂડામણિ, સોનાનો હાર, કંગણ અને કાનના કુંડળ ઉતારી લીધા.
વાસાંસિ ચ મહાર્હાણિ સ્ત્રીણામાભરણાનિ ચ। `વાહનાનિ ચ મુખ્યાનિ શસ્ત્રાણિ કવચાનિ ચ
મહામૂલ્ય વસ્ત્રો, સ્ત્રીઓના આભૂષણો, મુખ્ય વાહનો, શસ્ત્રો અને કવચ—all બધું આપી દીધું.
હેમભાણ્ડાનિ દિવ્યાનિ પર્યઙ્કાસ્તરણાનિ ચ। મણિમુક્તાપ્રવાલાનિ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
સોનાના વાસણો, દિવ્ય પાંખા અને પથારી, મણિ, મુક્તા, પ્રવાળ અને વિવિધ રત્નો—all બધું આપી દીધું.
પ્રદાય સર્વં વિપ્રેભ્યઃ પાણ્ડુર્ભૃત્યાનભાષત। ગત્વા નાગપુરં વાચ્યં પાણ્ડુઃ પ્રવ્રાજિતો વને। અર્થં કામં સુખં ચૈવ રતિં ચ પરમાત્મિકામ્
બધું બ્રાહ્મણોને આપી, પાંડુએ પોતાના સેવકોને કહ્યું: 'નાગપુર જાઓ અને જાહેર કરો કે પાંડુએ ધન, સુખ, આરામ અને સર્વોચ્ચ આનંદ ત્યાગી જંગલમાં પ્રવેશ કર્યો છે.'
પ્રતસ્થે સર્વમુત્સૃજ્ય સભાર્યઃ કુરુનન્દનઃ। તતસ્તસ્યાનુયાતારસ્તે ચૈવ પરિચારકાઃ
પછી, બધું છોડીને, કુરુવંશનો પુત્ર પોતાની પત્નીઓ સાથે નીકળી પડ્યો, અને તેના સેવકો પણ પાછળથી ગયા.
શ્રુત્વા ભરતસિંહસ્ય વિધિધાઃ કરુણા ગિરઃ। ભમમાર્તસ્વરં કૃત્વા હાહેતિ પરિચુક્રુશુઃ
રાજાના દુ:ખદ શબ્દો સાંભળીને, સેવકો દુ:ખથી 'હા હા' કહીને જોરથી રડવા લાગ્યા.
ઉષ્ણમશ્રુ વિમુઞ્ચન્તસ્તં વિહાય મહીપતિમ્। યયુર્નાગપુરં તૂર્ણં સર્વમાદાય તદ્ધનમ્
ગમગીન થઈ, ગરમ આંસુ વહાવી, મહારાજને છોડીને, તેઓ ઝડપથી નાગપુર ગયા અને બધું ધન લઈ ગયા.
તે ગત્વા નગરં રાજ્ઞો યથાવૃત્તં મહાત્મનઃ। કથયાંચક્રિરે રાજ્ઞસ્તદ્ધનં વિવિધં દદુઃ
શહેરમાં પહોંચીને, તેમણે રાજાને પાંડુ સાથે જે થયું એ બધું કહ્યું અને વિવિધ ખજાના આપી દીધા.
શ્રુત્વા તેભ્યસ્તતઃ સર્વં યથાવૃત્તં મહાવને। ધૃતરાષ્ટ્રો નરશ્રેષ્ઠઃ પાણ્ડુમેવાન્વશોચત
જંગલમાં જે થયું એ બધું સાંભળીને, ધૃતરાષ્ટ્ર, શ્રેષ્ઠ પુરુષ, પાંડુ માટે જ દુ:ખી થયો.
ન શય્યાસનભોગેષુ રતિં વિન્દતિ કર્હિચિત્। ભ્રાતૃશોકસમાવિષ્ટસ્તમેવાર્થં વિચિન્તયન્
ભાઈના શોકથી ઘેરાઈને, એ વિષયમાં જ મન લગાવતો, એણે ક્યારેય શય્યા, આસન અને ભોગમાં આનંદ અનુભવ્યો નહીં.
રાજપુત્રસ્તુ કૌરવ્ય પાણ્ડુર્મૂલફલાશનઃ। જગામ સહ પત્નીભ્યાં તતો નાગશતં ગિરિમ્
કૌરવ, પાંડુ રાજકુમાર જડ અને ફળ ખાઈને, પોતાની પત્નીઓ સાથે, સો શિખરવાળા પર્વત તરફ ગયો.
સ ચૈત્રરથમાસાદ્ય કાલકૂટમતીત્ય ચ। હિમવન્તમતિક્રમ્ય પ્રયયૌ ગન્ધમાદનમ્
તે ચૈત્રરથ પહોંચ્યો, કાલકૂટ પાર કર્યો, હિમવતને વટાવી, ગંધમાદન તરફ આગળ વધ્યો.
રક્ષ્યમાણો મહાભૂતૈઃ સિદ્ધૈશ્ચ પરમર્ષિભિઃ। ઉવાસ સ મહારાજ સમેષુ વિષમેષુ ચ
મહાન ભૂતો, સિદ્ધો અને મહાન ઋષિઓ દ્વારા રક્ષિત, એ મહારાજા સમતલ અને અસમતલ સ્થળોએ રહેતો હતો.
ઇન્દ્રદ્યુમ્નસરઃ પ્રાપ્ય હંસકૂટમતીત્ય ચ। શતશૃઙ્ગે મહારાજ તાપસઃ સમતપ્યત
ઇન્દ્રદ્યુમ્ન સરોવર પહોંચીને, હંસકૂટ પાર કરીને, શતશૃંગ પર્વત પર એ તપસ્વીએ તપ કર્યું.
તત્રાપિ તપસિ શ્રેષ્ઠે વર્તમાનઃ સ વીર્યવાન્। સિદ્ધચારણસઙ્ઘાનાં બભૂવ પ્રિયદર્શનઃ
ત્યાં શ્રેષ્ઠ તપમાં વ્યસ્ત રહેલા એ પરાક્રમી પાંડુ, સિદ્ધો અને ચારણોના સમૂહમાં સૌને ગમતો થયો.
સુશ્રૂષુરનહંવાદી સંયતાત્મા જિતેન્દ્રિયઃ। સ્વર્ગં ગન્તું પરાક્રાન્તઃ સ્વેન વીર્યેણ ભારત
સદાય સેવા કરતો, વિનમ્ર, આત્મસંયમી અને ઇન્દ્રિયજિત, એ પોતાના પરાક્રમથી સ્વર્ગ મેળવવા પ્રયત્નશીલ રહ્યો, ભારત.
કેષાંચિદભવદ્ભ્રાતા કેષાંચિદભવત્સખા। ઋષયસ્ત્વપરે ચૈનં પુત્રવત્પર્યપાલયન્
કેટલાંક માટે એ ભાઈ થયો, કેટલાંક માટે મિત્ર; અને કેટલાક ઋષિઓ એનું પુત્રની જેમ રક્ષણ કરતા.
સ તુ કાલેન મહતા પ્રાપ્ય નિષ્કલ્મષં તપઃ। બ્રહ્મર્ષિસદૃશઃ પાણ્ડુર્બભૂવ ભરતર્ષભ
કાળ પસાર થતાં, નિર્મળ તપ પ્રાપ્ત કરીને, પાંડુ બ્રહ્મઋષિ જેવો બની ગયો, ભારતશ્રેષ્ઠ.
અમાવાસ્યાં તુ સહિતા ઋષયઃ સંશિતવ્રતાઃ। બ્રહ્માણં દ્રષ્ટુકામાસ્તે સંપ્રતસ્થુર્મહર્ષયઃ
અમાવાસ્યાના દિવસે, સંકલ્પમાં સ્થિર ઋષિઓ સાથે મળીને, બ્રહ્માને જોવા માટે એકત્ર થયા.
સંપ્રયાતાનૃષીન્દૃષ્ટ્વા પાણ્ડુર્વચનમબ્રવીત્। ભવન્તઃ ક્વ ગમિષ્યન્તિ બ્રૂત મે વદતાં વરાઃ
ઋષિઓને જતાં જોઈને, પાંડુએ કહ્યું: 'તમારે ક્યાં જવું છે, બોલો, બોલનાર શ્રેષ્ઠો?'
સમાવાયો મહાનદ્ય બ્રહ્મલોકે મહાત્મનામ્। દેવાનાં ચ ઋષીણાં ચ પિતૄણાં ચ મહાત્મનામ્। વયં તત્ર ગમિષ્યામો દ્રષ્ટુકામાઃ સ્વયંભુવમ્
બ્રહ્મલોકમાં મહાન આત્માઓ, દેવો, ઋષિઓ અને પિતૃઓની મહાસભા થવાની છે; અમે ત્યાં જઈએ છીએ, સ્વયંભૂને જોવા ઇચ્છીએ છીએ.
પાણ્ડુરુત્થાય સહસા ગન્તુકામો મહર્ષિભિઃ। સ્વર્ગપારં તિતીર્ષુઃ સ શતશૃઙ્ગાદુદઙ્મુખઃ
પાંડુ અચાનક ઊભો થયો, મહર્ષિઓ સાથે જવા ઇચ્છ્યો, શતશૃંગ પર્વતથી ઉત્તર તરફ સ્વર્ગ પાર કરવા આતુર હતો.
પ્રતસ્થે સહ પત્નીભ્યામબ્રુવંસ્તં ચ તાપસાઃ। ઉપર્યુપરિ ગચ્છન્તઃ શૈલરાજમુદઙ્મુખાઃ
એ પત્નીઓ સાથે નીકળી પડ્યો, અને તપસ્વીઓએ કહ્યું: 'અમે પર્વતરાજ ઉપર ઉપર જઈ, ઉત્તર તરફ જઈએ છીએ.'
દૃષ્ટવન્તો ગિરૌ રમ્યે દુર્ગાન્દેશાન્બહૂન્વયમ્। વિમાનશતસંબાધાં ગીતસ્વરનિનાદિતામ્
અમે સુંદર પર્વત પર અનેક દુર્ગમ પ્રદેશો જોયા છે, જ્યાં વિમાનોથી ભરેલા, ગીત અને સંગીતથી ગૂંજતા છે.