તતઃ કોશં સમાદાય વાહનાનિ ચ ભૂરિશઃ। પાણ્ડુના મિથિલાં ગત્વા વિદેહાઃ સમરે જિતાઃ
પછી પાંડુએ ખજાનો અને અનેક વાહનો લઈને મિથિલા ગયો અને યુદ્ધમાં વિદેહો પર વિજય મેળવ્યો.
તથા કાશિષુ સુહ્મેષુ પુણ્ડ્રેષુ ચ નરર્ષભ। સ્વબાહુબલવીર્યેણ કુરૂણામકરોદ્યશઃ
એ જ રીતે, કાશી, સુહ્મ અને પુંડ્રમાં પણ, પોતાના બાહુબળથી પાંડુએ કુરુઓનું યશ વધાર્યું.
તં શરૌઘમહાજ્વાલં શસ્ત્રાર્ચિષમરિન્દમમ્। પાણ્ડુપાવકમાસાદ્ય વ્યવહ્યન્ત નરાધિપાઃ
પાંડુ સામે, જે બાણો અને શસ્ત્રોની જ્યોતિથી પ્રજ્વલિત હતો અને દુશ્મનોનો વિનાશક હતો, રાજાઓ પાછળ હટી ગયા.
તે સસેનાઃ સસેનેન વિધ્વંસિતબલા નૃપાઃ। પાણ્ડુના વશગાઃ કૃત્વા કુરુકર્મસુ યોજિતાઃ
પાંડુએ જેમની સેના તોડી નાખી, એવા રાજાઓને પોતાના વશમાં કરીને કુરુઓના કામમાં જોડ્યા.
તેન તે નિર્જિતાઃ સર્વે પૃથિવ્યાં સર્વપાર્થિવાઃ। તમેકં મેનિરે શૂરં દેવેષ્વિવ પુરન્દરમ્
પાંડુએ ધરતીના બધા રાજાઓને જીત્યા; તેઓએ એને એકમાત્ર શૂરવીર ગણ્યો, જેમ દેવોમાં ઇન્દ્ર હોય છે.
તં કૃતાઞ્જલયઃ સર્વે પ્રણતા વસુધાધિપાઃ। ઉપાજગ્મુર્ધનં ગૃહ્ય રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
બધા ધરતીના રાજાઓએ હાથ જોડીને, માથું નમાવી, વિવિધ રત્નો લઈને પાંડુ પાસે આવ્યા.
મણિમુક્તાપ્રવાલં ચ સુવર્ણં રજતં બહુ। ગોરત્નાન્યશ્વરત્નાનિ રથરત્નાનિ કુઞ્જરાન્
તેઓએ મણિ, મુક્તા, પ્રવાળ, ઘણું સોનુ-ચાંદી, ગાય-ઘોડા, રથ અને હાથી જેવા રત્નો લાવ્યા.
ખરોષ્ટ્રમહિષાંશ્ચૈવ યચ્ચ કિંચિદજાવિકમ્। કમ્લાજિનરત્નાનિ રાઙ્કવાસ્તરણાનિ ચ। તત્સર્વં પ્રતિજગ્રાહ રાજા નાગપુરાધિપઃ
ઉંટ, મહિષ અને બીજાં પશુઓ, કમળની ચામડીનાં રત્નો, રાંકા ગામનાં ઓઢણાં વગેરે બધું પાંડુએ સ્વીકાર્યું.
તદાદાય યયૌ પાણ્ડુઃ પુનર્મદિતવાહનઃ। હર્ષયિષ્યન્સ્વરાષ્ટ્રાણિ પુરં ચ ગજસાહ્વયમ્
આ બધું લઈને પાંડુ ફરીથી પોતાના ભવ્ય વાહનો સાથે, પોતાનાં રાજ્ય અને ગજસાહ્વય નામના શહેરને આનંદિત કરવા નીકળી પડ્યો.
શાન્તનો રાજસિંહસ્ય ભરતસ્ય ચ ધીમતઃ। પ્રનષ્ટઃ કીર્તિજઃ શબ્દઃ પાણ્ડુના પુનરાહૃતઃ
શાંતનુ અને બુદ્ધિશાળી ભરતાનું ગુમ થયેલું યશ પાંડુએ ફરી પ્રાપ્ત કર્યું.
યે પુરા કુરુરાષ્ટ્રાણિ જહ્રુઃ કુરુધનાનિ ચ। તે નાગપુરસિંહેન પાણ્ડુના કરદીકૃતાઃ
જે લોકોએ પહેલાં કુરુરાજ્ય અને ધન સંપત્તિ કબજે કરી હતી, તેમને પાંડુએ, નાગપુરના સિંહે, કરદારો બનાવી દીધા.
ઇત્યભાષન્ત રાજાનો રાજામાત્યાશ્ચ સઙ્ગતાઃ। પ્રતીતમનસો હૃષ્ટાઃ પૌરજાનપદૈઃ સહ
રાજાઓ અને મંત્રીઓએ, શહેર અને ગામના લોકોએ આનંદ અને વિશ્વાસથી એમ કહ્યું.
પ્રત્યુદ્યયુશ્ચ તં પ્રાપ્તં સર્વે ભીષ્મપુરોગમાઃ। તે નદૂરમિવાધ્વાનં ગત્વા નાગપુરાલયાઃ
ભીષ્મને આગળ રાખીને બધા પાંડુના આવકાર માટે ગયા, અને નાગપુરના રહેવાસીઓએ લાંબો રસ્તો પસાર કરીને તેને મળ્યા.
આવૃતં દદૃશુર્હૃષ્ટા લોકં બહુવિધૈર્ધનૈઃ। નાનાયાનસમાનીતૈ રત્નૈરુચ્ચાવચૈસ્તદા
તેઓએ જુદા-જુદા વાહનોમાં લાવેલા અનેક પ્રકારના ધન અને ઊંચા-નીચા રત્નોથી ભરેલી ધરતીને આનંદથી જોઈ.
હસ્ત્યશ્વરથરત્નૈશ્ચ ગોભિરુષ્ટ્રૈસ્તથાઽઽવિભિઃ। નાન્તં દદૃશુરાસાદ્ય ભીષ્મેણ સહ કૌરવાઃ
હાથી, ઘોડા, રથ, ગાય, ઊંટ અને ધોળિયા જેવા રત્નોથી ભરેલી સંપત્તિ જોઈ, ભીષ્મ સાથે કૌરવોને તેનો અંત જ ન દેખાયો.
સોઽભિવાદ્ય પિતુઃ પાદૌ કૌસલ્યાનન્દવર્ધનઃ। યથાઽર્હં માનયામાસ પૌરજાનપદાનપિ
કૌશલ્યાના આનંદમાં વધારો લાવનાર પાંડુએ પિતાના પગે વંદન કર્યું અને શહેર તથા ગામના લોકોને યથાયોગ્ય સન્માન આપ્યો.
પ્રમૃદ્ય પરરાષ્ટ્રાણિ કૃતાર્થં પુનરાગતમ્। પુત્રમાશ્લિષ્ય ભીષ્મસ્તુ હર્ષાદશ્રૂણ્યવર્તયત્
પરરાજ્યોને જીત્યા પછી અને પોતાનું કાર્ય પૂરૂં કરીને, ભીષ્મ આનંદથી પોતાના પુત્રને ભેટ્યો અને ખુશીથી આંખોમાંથી આંસુ વહાવી દીધા.
સ તૂર્યશતશઙ્ખાનાં ભેરીણાં ચ મહાસ્વનૈઃ। હર્ષયન્સર્વશઃ પૌરાન્વિવેશ ગજસાહ્વયમ્
પછી, સૈંકડો તુરી, શંખ અને ભેરીના ગર્જનાથી આખા શહેરમાં આનંદ ફેલાયો અને ભીષ્મ ગજાસાહ્વયમાં પ્રવેશ્યા.
ધૃતરાષ્ટ્રાભ્યનુજ્ઞાતઃ સ્વબાહુવિજિતં ધનમ્। ભીષ્માય સત્યવત્યૈ ચ માત્રે ચોપજહાર સઃ
ધૃતરાષ્ટ્રની પરવાનગીથી, પાંડુએ પોતાના બળથી મેળવેલું ધન ભીષ્મ, સત્યવતી અને પોતાની માતાને અર્પણ કર્યું.
વિદુરાય ચ વૈ પાણ્ડુઃ પ્રેષયામાસ તદ્ધનમ્। સુહૃદશ્ચાપિ ધર્માત્મા ધનેન સમતર્પયત્
પાંડુએ એ ધન વિદુરને પણ મોકલ્યું અને ધર્મનિષ્ઠ પાંડુએ પોતાના મિત્રોનું પણ ધનથી સંતોષ કર્યું.
તતઃ સત્યવતીં ભીષ્મં કૌસલ્યાં ચ યશસ્વિનીમ્। શુભૈઃ પાણ્ડુર્જિતૈરર્થૈસ્તોષયામાસ ભારત
પછી, પાંડુએ જીતેલા સુંદર ખજાનાથી સત્યવતી, ભીષ્મ અને યશસ્વિ કૌશલ્યાને પ્રસન્ન કર્યા.
નનન્દ માતા કૌસલ્યા તમપ્રતિમતેજસમ્। જયન્તમિવ પૌલોમી પરિષ્વજ્ય નર્ષભમ્
કૌશલ્યા પોતાની અપાર તેજસ્વી પુત્રને ભેટી, તેને હર્ષથી વળગી પડી અને એ રીતે આનંદિત થઈ ગઈ જેમ પૌલોમીએ વિજયી ઇન્દ્રને ભેટી હોય.
તસ્ય વીરસ્ય વિક્રાન્તૈઃ સહસ્રશતદક્ષિણૈઃ। અશ્વમેધશતૈરીજે ધૃતરાષ્ટ્રો મહામખૈઃ
પાંડુના પરાક્રમ અને વિશાળ દાનથી, ધૃતરાષ્ટ્રે હજારો ઘોડા યજ્ઞો જેવા મહાન યજ્ઞો કર્યા.
સંપ્રયુક્તસ્તુ કુન્ત્યા ચ માદ્ર્યા ચ ભરતર્ષભ। જિતતન્દ્રીસ્તદા પાણ્ડુર્બભૂવ વનગોચરઃ
કુંતી અને માદ્રી સાથે, પાંડુ સતત જાગૃત રહીને વનમાં વસવાટ કરવા લાગ્યા.
હિત્વા પ્રાસાદનિલયં શુભાનિ શયનાનિ ચ। અરણ્યનિત્યઃ સતતં બભૂવ મૃગયાપરઃ
પાંડુએ મહેલ અને આરામદાયક શયન છોડીને, હંમેશા જંગલમાં રહીને શિકારમાં મન લગાવ્યું.
સ ચરન્દક્ષિણં પાર્શ્વં રમ્યં હિમવતો ગિરઃ। ઉવાસ ગિરિપૃષ્ઠેષુ મહાશાલવનેષુ ચ
પાંડુ સુંદર હિમાલયના દક્ષિણ ભાગમાં ફરતા, પર્વતોની ધાર અને વિશાળ સાલવનમાં રહેતા હતા.
રરાજ કુન્ત્યા માદ્ર્યા ચ પાણ્ડુઃ સહ વને ચરન્। કરેણ્વોરિવ મધ્યસ્થઃ શ્રીમાન્પૌરન્દરો ગજઃ
કુંતી અને માદ્રી સાથે પાંડુ જંગલમાં ફરતા, એમના તેજથી એમને જોઈને એમ લાગતું કે બે હાથીણ વચ્ચે શ્રીમંત ઇન્દ્ર ઉભા છે.
ભારતં સહ ભાર્યાભ્યાં ખઙ્ગબાણધનુર્ધરમ્। વિચિત્રકવચં વીરં પરમાસ્ત્રવિદં નૃપમ્। દેવોઽયમિત્યમન્યન્ત ચરન્તં વનવાસિનઃ
ભારે તલવાર, ધનુષ્ય અને બાણ ધારણ કરેલો, સુંદર કવચ પહેરેલો અને શ્રેષ્ઠ અસ્ત્રોમાં નિપુણ એ રાજા પોતાની પત્નીઓ સાથે જંગલમાં રહેતો જોઈ વનવાસીઓએ વિચાર્યું કે આ તો દેવ છે.
તસ્ય કામાંશ્ચ ભોગાંશ્ચ નરા નિત્યમતન્દ્રિતાઃ। ઉપજહ્રુર્વનાન્તેષુ ધૃતરાષ્ટ્રેણ ચોદિતાઃ
ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશથી, લોકો હંમેશા જાગૃત રહીને પાંડુને વનમાં પણ તેમની ઈચ્છા અને સુખ-સગવડ પહોંચાડતા.
તદાસાદ્ય મહારણ્યં મૃગવ્યાલનિષેવિતમ્। તત્ર મૈથુનકાલસ્થં દદર્શ મૃગયૂથપમ્
પછી, એક વિશાળ જંગલમાં પહોંચીને, જ્યાં અનેક પ્રાણીઓ રહેતા, પાંડુએ એક હરણના સમૂહના નેતાને મિલન સમયે જોયો.