શસ્ત્રાસ્ત્રાણામભેદ્યશ્ચ ભવિષ્યતિ શુચિસ્મિતે। નાસ્ય કિંચિદદેયં ચ બ્રાહ્મણેભ્યો ભવિષ્યતિ
પવિત્ર સ્મિતવાળી, એ શસ્ત્ર અને અસ્ત્રથી અવિનાશી રહેશે અને બ્રાહ્મણોને કદી પણ કંઈક આપવાનું ઇનકાર નહીં કરે.
ચોદ્યમાનો મયા ચાપિ ન ક્ષમં ચિન્તયિષ્યતિ। દાસ્યત્યેવ હિ વિપ્રેભ્યો માની ચૈવ ભવિષ્યતિ
હું પણ એને રોકું તો પણ, એ કદી ઇનકાર નહીં કરે; એ હંમેશા બ્રાહ્મણોને આપશે અને સાથે ગૌરવશાળી પણ રહેશે.
એવમુક્તા તતઃ કુન્તી ગોપતિં પ્રત્યુવાચ હ। કન્યા પિતૃસા ચાહં પુરુષાર્થો ન ચૈવ મે
આ રીતે સાંભળ્યા પછી, કુન્તીએ પ્રકાશના દેવતાને કહ્યું: 'હું પિતાએ અપાયેલી કન્યા છું અને મારો કોઈ પતિ નથી.'
કશ્ચિન્મે બ્રાહ્મણઃ પ્રાદાદ્વરં વિદ્યાં ચ શત્રુહન્। તદ્વિજિજ્ઞાસયાઽઽહ્વાનં કૃતવત્યસ્મિ તે વિભો
'મને એક બ્રાહ્મણે વરદાન અને વિદ્યા આપી હતી, હે શત્રુઓના વિનાશક; એનું જ્ઞાન મેળવવા માટે જ મેં તને બોલાવ્યો છે, હે પ્રભુ.'
એતસ્મિન્નપરાધે ત્વાં શિરસાઽહં પ્રસાદયે। યોષિતો હિ સદા રક્ષ્યાસ્ત્વપરાધેઽપિ નિત્યશઃ
'આ અજાણ્યા દોષ માટે, હું નમ્રતાથી માફી માગું છું; સ્ત્રીઓ હંમેશા રક્ષાયોગ્ય છે, ભલે તેઓ ભૂલ કરે.'
વેદાહં સર્વમેવૈતદ્યદ્દુર્વાસા વરં દદૌ। સંત્યજ્ય ભયમેવેહ ક્રિયતાં સઙ્ગમો મમ
'મને દુર્વાસાએ જે વરદાન આપ્યું તે બધું હું જાણું છું; હવે ભય છોડીને અહીં આપણો મિલન થવો જોઈએ.'
અમોઘં દર્શનં મહ્યમાહૂતશ્ચાસ્મિ તે શુભે। વૃથાઽઽહ્વાનેઽપિ તે ભીરુ દોષઃ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ
મારું દર્શન ક્યારેય વ્યર્થ નથી જતું, અને તું મને બોલાવી છે, શુભે. જો તારો બોલાવવું વ્યર્થ પણ હોય, ડરપોક, તો પણ તારો dosh ચોક્કસ થાય — આમાં કોઈ શંકા નથી.
યદ્યેવં મન્યસે ભીરુ કિમાહ્વયસિ ભાસ્કરમ્। યદિ મામવજાનાસિ ઋષિઃ સ ન ભવિષ્યતિ
જો તને આવું લાગે છે, ડરપોક, તો પછી તું સૂર્યને કેમ બોલાવ્યો? જો તું મને અવગણે છે, તો ઋષિનું આશીર્વાદ ફળીશ નહીં.
મન્ત્રદાનેન યસ્માત્ત્વમવલેપેન દર્પિતા। કુલં ચ તેઽદ્ય ધક્ષ્યામિ ક્રોધદીપ્તેન ચક્ષુષા
મંત્ર મળવાથી તને ગર્વ આવ્યો છે અને તું દંભથી ભરાઈ ગઈ છે, તેથી આજે હું ગુસ્સાથી તારા કુળને મારી નજરથી ભસ્મ કરી દઈશ.
એવમુક્તા બહુવિધં સાન્ત્વપૂર્વં વિવસ્વતા। સા તુ નૈચ્છદ્વરારોહા કન્યાહમિતિ ભારત
સૂર્યદેવે અનેક રીતે શાંતિથી સમજાવ્યું, પણ એ સુંદર ભ્રૂવાળી કન્યાએ કહ્યું, 'હું તો કન્યા છું', અને સ્વીકાર્યું નહીં, હે ભારત.
બન્ધુપક્ષભયાદ્ભીતા લજ્જયા ચ યશસ્વિની। તામર્કઃ પુનરેવેદબ્રવીદ્ભરતર્ષભ।।?
સગાંઓની ચિંતા અને લાજથી એ યશસ્વિ કન્યા ડરી ગઈ; ત્યારે સૂર્યદેવે ફરી કહ્યું, હે ભારતવંશી.
મત્પ્રસાદાન્ન તે રાજ્ઞિ ભવિતા દોષ ઇત્યુત
મારા આશીર્વાદથી, રાણી, તને કોઈ દોષ લાગશે નહીં.
પ્રસીદ ભગવન્મહ્યમવલેપો હિ નાસ્તિ મે। ત્વયૈવ પરિહાર્યં સ્યાત્કન્યાભાવસ્ય દૂષણમ્
દયાળુ થાઓ, ભગવાન, મને તો કોઈ દંભ નથી. કન્યાપણું ગુમાવવાનો દોષ તમે જ દૂર કરો.
વ્યપયાતુ ભયં તેઽદ્ય કુમારં પ્રસમીક્ષસે। મયા ત્વં ચાપ્યનુજ્ઞાતા પુનઃ કન્યા ભવિષ્યસિ
આજે તારો ડર દૂર થવા દઈ, તું બાળકને જોશે. મારી અનુમતિથી તું ફરી કન્યા બની જશે.
એવમુક્તા તતઃ કુન્તી સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહા। સઙ્ગતાઽભૂત્તદા સુભ્રૂરાદિત્યેન મહાત્મના
આ રીતે કહેતાં, કુંતી આનંદથી રોમાંચિત થઈ, અને એ સુંદર ભ્રૂવાળી એ સમયે મહાન આત્માવાળા સૂર્યદેવ સાથે એક થઈ.
પ્રકાશકર્મા તપનઃ કન્યાગર્ભં દદૌ પુનઃ।' તત્ર વીરઃ સમભવત્સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરઃ
પ્રકાશરૂપ સૂર્યદેવે ફરી કન્યાના ગર્ભમાં બાળક મૂક્યું; ત્યાં એક વિરુ, બધા શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જન્મ્યો.
આમુક્તકવચઃ શ્રીમાન્દેવગર્ભઃ શ્રિયાન્વિતઃ। સહજં કવચં બિભ્રત્કુણ્ડલોદ્દ્યોતિતાનનઃ
જન્મથી જ કવચ ધરાવતો, તેજસ્વી, દૈવી ગર્ભથી જન્મેલો અને વૈભવથી ભરપૂર, કુદરતી કવચ પહેરતો અને કુંડળોથી તેનું મુખ તેજમય હતું.
અજાયત સુતઃ કર્ણઃ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતઃ। પ્રાદાચ્ચ તસ્યૈ કન્યાત્વં પુનઃ સ પરમદ્યુતિઃ
કર્ણ નામે એક પુત્ર જન્મ્યો, જે સર્વ લોકમાં પ્રસિદ્ધ થયો; અને એ તેજસ્વીએ કુંતીને ફરી કન્યાપણું આપી દીધું.
દત્ત્વા ચ તપતાં શ્રેષ્ઠો દિવમાચક્રમે તતઃ। દૃષ્ટ્વા કુમારં જાતં સા વાર્ષ્ણેયી દીનમાનસા
પછી તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા સૂર્યદેવે બાળક આપી સ્વર્ગે ગયા; બાળકને જન્મેલું જોઈ, વાર્ષ્ણેયી કુંતી દુઃખી મનથી રહી.
એકાગ્રં ચિન્તયામાસ કિં કૃત્વા સુકૃતં ભવેત્। ગૂહમાનાપચારં સા બન્ધુપક્ષભયાત્તદા
એ એકાગ્ર ચિત્તે વિચારવા લાગી, 'શું કરું જેથી સારા ફળ મળે?' પોતાનો દોષ છુપાવી, સગાંઓના ભયથી ડરી ગઈ.
મઞ્જૂષાં રત્નસંપૂર્ણાં કૃત્વા બાલસમાશ્રિતામ્। ઉત્સસર્જ કુમારં તં જલે કુન્તી મહાબલમ્
માણિક અને રત્નોથી ભરેલી પેટી બનાવી, એમાં બાળકને રાખી, કુંતીએ એ મહાબલી પુત્રને પાણીમાં છોડ્યો.
તમુત્સૃષ્ટં જલે ગર્ભં રાધાભર્તા મહાયશાઃ। પુત્રત્વે કલ્પયામાસ સભાર્યઃ સૂતનન્દનઃ
પાણીમાં છોડાયેલો એ બાળક રાધાના પતિએ, જે મહાન યશસ્વી હતો, શોધી લીધો; પત્ની સાથે એ રથચાલકે તેને પુત્ર તરીકે સ્વીકાર્યો.
નામધેયં ચ ચક્રાતે તસ્ય બાલસ્ય તાવુભૌ। વસુના સહ જાતોઽયં વસુષેણો ભવત્વિતિ
બન્નેએ એ બાળકનું નામ રાખ્યું, 'આ ધન સાથે જન્મ્યો છે, તેથી તેનું નામ વસુસેન રાખો.'
સ વર્ધમાનો બલવાન્સર્વાસ્ત્રેષૂદ્યતોઽભવત્। આપૃષ્ઠતાપાદાદિત્યમુપાતિષ્ઠત વીર્યવાન્
એ બાળક વધતો ગયો, બળવાન અને બધા શસ્ત્રોમાં પારંગત બન્યો; પછી એણે પુછ્યું ત્યારે, તે બલવાન સૂર્યદેવની ઉપાસના કરવા ગયો.
તસ્મિન્કાલે તુ જપતસ્તસ્ય વીરસ્ય ધીમતઃ। નાદેયં બ્રાહ્મણેષ્વાસીત્કિંચિદ્વસુ મહીતલે
એ સમયે, જ્યારે તે વીર અને બુદ્ધિશાળી પુરુષ જપ કરી રહ્યો હતો, પૃથ્વી પર ક્યાંયે પણ બ્રાહ્મણોને આપવાની એક પણ ભેટ મળી ન હતી.
તતઃ કાલે તુ કસ્મિંશ્ચિત્સ્વપ્નાન્તે કર્ણમબ્રવીત્। આદિત્યો બ્રાહ્મણો ભૂત્વા શૃણુ વીર વચો મમ
પછી, એક રાત્રિના અંતે સપનામાં, સૂર્યદેવ બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરીને કર્ણને બોલ્યા: 'હે વીર, મારા વચન સાંભળ.'
પ્રભાતાયાં રજન્યાં ત્વામાગમિષ્યતિ વાસવઃ। ન તસ્ય ભિક્ષા દાતવ્યા વિપ્રરૂપી ભવિષ્યતિ
સવાર થાય ત્યારે ઇન્દ્ર તારી પાસે આવશે; તે બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરશે, તેને તું દાન ન આપ.
નિશ્ચયોઽસ્યાપહર્તું તે કવચં કુણ્ડલે તથા। અતસ્ત્વાં બોધયામ્યેષ સ્મર્તાસિ વચનં મમ
તેનો ઉદ્દેશ તારા કવચ અને કુંડળ લેવાનો છે; તેથી હું તને ચેતવી રહ્યો છું, મારા વચન યાદ રાખજે.
શક્રો માં વિપ્રરૂપેણ યદિ વૈ યાચતે દ્વિજ। કથં તસ્મૈ ન દાસ્યામિ યથા ચાસ્મ્યવબોધિતઃ
જો શક્ર બ્રાહ્મણ બનીને મારી પાસે કંઈ માગે, તો હું તેને કેવી રીતે ના પાડી શકું, જેમ મને શીખવાયું છે.
વિપ્રાઃ પૂજ્યાસ્તુ દેવાનાં સતતં પ્રિયમિચ્છતામ્। તં દેવદેવં જાનન્વૈ ન શક્તોઽસ્મ્યવમન્ત્રણે
દેવતાઓની કૃપા ઇચ્છનારા લોકો માટે બ્રાહ્મણો હંમેશાં પૂજ્ય છે; અને જ્યારે હું જાણું છું કે એ દેવતાઓના દેવ છે, ત્યારે હું તેને અવગણવા અસમર્થ છું.