નિયુક્તા સા પિતુર્ગેહે બ્રાહ્મણાતિથિપૂજને। ઉગ્રં પર્યચરત્તત્ર બ્રાહ્મણં સંશિતબ્રતમ્
પિતા ના ઘરમાં, બ્રાહ્મણ મહેમાનોની સેવા માટે તેને નિમણૂક કરવામાં આવી; ત્યાં તેણે એક કઠોર અને પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ બ્રાહ્મણની સેવા કરી.
નિગૂઢનિશ્ચયં ધર્મે યં તં દુર્વાસસં વિદુઃ। તમુગ્રં સંશિતાત્માનં સર્વયત્નૈરતોષયત્
જેનું ધર્મમાં રહેલું મનસૂચક કોઈ જાણતું નહોતું, એવા ઉગ્ર ઋષિ દુર્વાસાને તેણે સર્વ પ્રયત્નોથી પ્રસન્ન કર્યો.
દધ્યાજ્યકાદિભિર્નિત્યં વ્યઞ્જનૈઃ પ્રત્યહં શુભા। સહસ્રસઙ્ખ્યૈર્યોગીન્દ્રમુપચારદનુત્તમા
સદાય દહીં, ઘી અને અન્ય અનેક પ્રકારની વાનગીઓથી, હજારો પ્રકારની ભોજનસામગ્રીથી, તેણે યોગીનું શ્રેષ્ઠ આદરથી આત્મીયતાપૂર્વક સન્માન કર્યું.
દુર્વાસા વત્સરસ્યાન્તે દદૌ મન્ત્રમનુત્તમમ્'। યશસ્વિન્યૈ પૃથાયૈ તદાપદ્ધર્માન્વવેક્ષયા। અભિચારાભિસંયુક્તમબ્રવીચ્ચૈવ તાં મુનિઃ
વર્ષના અંતે, દુર્વાસાએ પૃથાને, જે પ્રસિદ્ધ અને ધર્મનિષ્ઠ હતી, શ્રેષ્ઠ મંત્ર આપ્યો અને તેને વિશેષ કાર્ય માટે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે પણ સમજાવ્યો.
યં યં દેવં ત્વમેતેન મન્ત્રેણાવાહયિષ્યસિ। તસ્ય તસ્ય પ્રભાવેણ તવ પુત્રો ભવિષ્યતિ
તુ કોઈ પણ દેવતાને આ મંત્રથી બોલાવશે, તો તે દેવતાની શક્તિથી તને પુત્ર પ્રાપ્ત થશે.
તથોક્તા સા તુ વિપ્રેણ કુન્તી કૌતૂહલાન્વિતા। કન્યા સતી દેવમર્કમાજુહાવ યશસ્વિની
ઋષિએ આમ શીખવ્યા પછી, કુતુહલથી ભરેલી, કન્યાવસ્થામાં અને પવિત્રતા જાળવીને, કુન્તીએ સૂર્યદેવને બોલાવ્યા.
તતો ઘનાન્તરં કૃત્વા સ્વમાર્ગં તપનસ્તદા। ઉપતસ્થે સ તાં કન્યાં પૃથાં પૃથુલલોચનામ્
પછી સૂર્યદેવે વાદળો વચ્ચેથી પોતાનો માર્ગ બનાવ્યો અને વિશાળ નેત્રવાળી પૃથા પાસે આવ્યા.
સા દદર્શ તમાયાન્તં ભાસ્કરં લોકભાવનમ્। વિસ્મિતા ચાનવદ્યાઙ્ગી દૃષ્ટ્વા તન્મહદદ્ભુતમ્
તેણે approaching, જગતના પોષક એવા તેજસ્વી સૂર્યદેવને જોયા; નિર્દોષ શરીરવાળી પૃથા એ મહાન આશ્ચર્ય જોઈને ચકિત થઈ ગઈ.
આહૂતોપસ્થિતં ભદ્રે ઋષિમન્ત્રેણ ચોદિતમ્। વિદ્ધિ માં પુત્રલાભાય દેવમર્કં શુચિસ્મિતે
ઋષિના મંત્રથી બોલાવ્યા પછી હાજર થયેલા સૂર્યદેવે કહ્યું: 'પવિત્ર સ્મિતવાળી, પુત્રપ્રાપ્તિ માટે હું સૂર્યદેવ અહીં આવ્યો છું, મને ઓળખ.'
પુત્રસ્તે નિર્મિતઃ સુભ્રુ શૃણુ મહાદૃક્છુભાનને। આદિત્યે કુણ્ડલે બિભ્રત્કવચં ચૈવ મામકમ્
સુંદર ભ્રૂવાળી અને વિશાળ દૃષ્ટિવાળી, તારો પુત્ર હવે સર્જાયો છે; એ સૂર્યની કુંડલ અને કવચ ધારણ કરશે.
શસ્ત્રાસ્ત્રાણામભેદ્યશ્ચ ભવિષ્યતિ શુચિસ્મિતે। નાસ્ય કિંચિદદેયં ચ બ્રાહ્મણેભ્યો ભવિષ્યતિ
પવિત્ર સ્મિતવાળી, એ શસ્ત્ર અને અસ્ત્રથી અવિનાશી રહેશે અને બ્રાહ્મણોને કદી પણ કંઈક આપવાનું ઇનકાર નહીં કરે.
ચોદ્યમાનો મયા ચાપિ ન ક્ષમં ચિન્તયિષ્યતિ। દાસ્યત્યેવ હિ વિપ્રેભ્યો માની ચૈવ ભવિષ્યતિ
હું પણ એને રોકું તો પણ, એ કદી ઇનકાર નહીં કરે; એ હંમેશા બ્રાહ્મણોને આપશે અને સાથે ગૌરવશાળી પણ રહેશે.
એવમુક્તા તતઃ કુન્તી ગોપતિં પ્રત્યુવાચ હ। કન્યા પિતૃસા ચાહં પુરુષાર્થો ન ચૈવ મે
આ રીતે સાંભળ્યા પછી, કુન્તીએ પ્રકાશના દેવતાને કહ્યું: 'હું પિતાએ અપાયેલી કન્યા છું અને મારો કોઈ પતિ નથી.'
કશ્ચિન્મે બ્રાહ્મણઃ પ્રાદાદ્વરં વિદ્યાં ચ શત્રુહન્। તદ્વિજિજ્ઞાસયાઽઽહ્વાનં કૃતવત્યસ્મિ તે વિભો
'મને એક બ્રાહ્મણે વરદાન અને વિદ્યા આપી હતી, હે શત્રુઓના વિનાશક; એનું જ્ઞાન મેળવવા માટે જ મેં તને બોલાવ્યો છે, હે પ્રભુ.'
એતસ્મિન્નપરાધે ત્વાં શિરસાઽહં પ્રસાદયે। યોષિતો હિ સદા રક્ષ્યાસ્ત્વપરાધેઽપિ નિત્યશઃ
'આ અજાણ્યા દોષ માટે, હું નમ્રતાથી માફી માગું છું; સ્ત્રીઓ હંમેશા રક્ષાયોગ્ય છે, ભલે તેઓ ભૂલ કરે.'
વેદાહં સર્વમેવૈતદ્યદ્દુર્વાસા વરં દદૌ। સંત્યજ્ય ભયમેવેહ ક્રિયતાં સઙ્ગમો મમ
'મને દુર્વાસાએ જે વરદાન આપ્યું તે બધું હું જાણું છું; હવે ભય છોડીને અહીં આપણો મિલન થવો જોઈએ.'
અમોઘં દર્શનં મહ્યમાહૂતશ્ચાસ્મિ તે શુભે। વૃથાઽઽહ્વાનેઽપિ તે ભીરુ દોષઃ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ
મારું દર્શન ક્યારેય વ્યર્થ નથી જતું, અને તું મને બોલાવી છે, શુભે. જો તારો બોલાવવું વ્યર્થ પણ હોય, ડરપોક, તો પણ તારો dosh ચોક્કસ થાય — આમાં કોઈ શંકા નથી.
યદ્યેવં મન્યસે ભીરુ કિમાહ્વયસિ ભાસ્કરમ્। યદિ મામવજાનાસિ ઋષિઃ સ ન ભવિષ્યતિ
જો તને આવું લાગે છે, ડરપોક, તો પછી તું સૂર્યને કેમ બોલાવ્યો? જો તું મને અવગણે છે, તો ઋષિનું આશીર્વાદ ફળીશ નહીં.
મન્ત્રદાનેન યસ્માત્ત્વમવલેપેન દર્પિતા। કુલં ચ તેઽદ્ય ધક્ષ્યામિ ક્રોધદીપ્તેન ચક્ષુષા
મંત્ર મળવાથી તને ગર્વ આવ્યો છે અને તું દંભથી ભરાઈ ગઈ છે, તેથી આજે હું ગુસ્સાથી તારા કુળને મારી નજરથી ભસ્મ કરી દઈશ.
એવમુક્તા બહુવિધં સાન્ત્વપૂર્વં વિવસ્વતા। સા તુ નૈચ્છદ્વરારોહા કન્યાહમિતિ ભારત
સૂર્યદેવે અનેક રીતે શાંતિથી સમજાવ્યું, પણ એ સુંદર ભ્રૂવાળી કન્યાએ કહ્યું, 'હું તો કન્યા છું', અને સ્વીકાર્યું નહીં, હે ભારત.
બન્ધુપક્ષભયાદ્ભીતા લજ્જયા ચ યશસ્વિની। તામર્કઃ પુનરેવેદબ્રવીદ્ભરતર્ષભ।।?
સગાંઓની ચિંતા અને લાજથી એ યશસ્વિ કન્યા ડરી ગઈ; ત્યારે સૂર્યદેવે ફરી કહ્યું, હે ભારતવંશી.
મત્પ્રસાદાન્ન તે રાજ્ઞિ ભવિતા દોષ ઇત્યુત
મારા આશીર્વાદથી, રાણી, તને કોઈ દોષ લાગશે નહીં.
પ્રસીદ ભગવન્મહ્યમવલેપો હિ નાસ્તિ મે। ત્વયૈવ પરિહાર્યં સ્યાત્કન્યાભાવસ્ય દૂષણમ્
દયાળુ થાઓ, ભગવાન, મને તો કોઈ દંભ નથી. કન્યાપણું ગુમાવવાનો દોષ તમે જ દૂર કરો.
વ્યપયાતુ ભયં તેઽદ્ય કુમારં પ્રસમીક્ષસે। મયા ત્વં ચાપ્યનુજ્ઞાતા પુનઃ કન્યા ભવિષ્યસિ
આજે તારો ડર દૂર થવા દઈ, તું બાળકને જોશે. મારી અનુમતિથી તું ફરી કન્યા બની જશે.
એવમુક્તા તતઃ કુન્તી સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહા। સઙ્ગતાઽભૂત્તદા સુભ્રૂરાદિત્યેન મહાત્મના
આ રીતે કહેતાં, કુંતી આનંદથી રોમાંચિત થઈ, અને એ સુંદર ભ્રૂવાળી એ સમયે મહાન આત્માવાળા સૂર્યદેવ સાથે એક થઈ.
પ્રકાશકર્મા તપનઃ કન્યાગર્ભં દદૌ પુનઃ।' તત્ર વીરઃ સમભવત્સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરઃ
પ્રકાશરૂપ સૂર્યદેવે ફરી કન્યાના ગર્ભમાં બાળક મૂક્યું; ત્યાં એક વિરુ, બધા શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જન્મ્યો.
આમુક્તકવચઃ શ્રીમાન્દેવગર્ભઃ શ્રિયાન્વિતઃ। સહજં કવચં બિભ્રત્કુણ્ડલોદ્દ્યોતિતાનનઃ
જન્મથી જ કવચ ધરાવતો, તેજસ્વી, દૈવી ગર્ભથી જન્મેલો અને વૈભવથી ભરપૂર, કુદરતી કવચ પહેરતો અને કુંડળોથી તેનું મુખ તેજમય હતું.
અજાયત સુતઃ કર્ણઃ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતઃ। પ્રાદાચ્ચ તસ્યૈ કન્યાત્વં પુનઃ સ પરમદ્યુતિઃ
કર્ણ નામે એક પુત્ર જન્મ્યો, જે સર્વ લોકમાં પ્રસિદ્ધ થયો; અને એ તેજસ્વીએ કુંતીને ફરી કન્યાપણું આપી દીધું.
દત્ત્વા ચ તપતાં શ્રેષ્ઠો દિવમાચક્રમે તતઃ। દૃષ્ટ્વા કુમારં જાતં સા વાર્ષ્ણેયી દીનમાનસા
પછી તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા સૂર્યદેવે બાળક આપી સ્વર્ગે ગયા; બાળકને જન્મેલું જોઈ, વાર્ષ્ણેયી કુંતી દુઃખી મનથી રહી.
એકાગ્રં ચિન્તયામાસ કિં કૃત્વા સુકૃતં ભવેત્। ગૂહમાનાપચારં સા બન્ધુપક્ષભયાત્તદા
એ એકાગ્ર ચિત્તે વિચારવા લાગી, 'શું કરું જેથી સારા ફળ મળે?' પોતાનો દોષ છુપાવી, સગાંઓના ભયથી ડરી ગઈ.