ગાન્ધારી સા પતિં દૃષ્ટ્વા પ્રજ્ઞાચક્ષુષમીશ્વરમ્। અતિચારાદ્ભૃશં ભીતા ભર્તુઃ સા સમચિન્તયત્
ગાંધારીએ પોતાના પતિને જ્ઞાનવાન અને ઈશ્વરરૂપ જોઈ, તો તેના કોઈ દોષને લઈને ખૂબ જ ડરી ગઈ અને મનમાં વિચાર્યું.
સા દૃષ્ટિવિનિવૃત્ત્યા હિ ભર્તુશ્ચ સમતાં યયૌ। નહિ સૂક્ષ્મેપ્યતીચારે ભર્તુઃ સા વવૃતે તદા
પતિની સમાનતા માટે ગાંધારીએ દ્રષ્ટિનો ત્યાગ કર્યો; પતિના કોઈ પણ નાના દોષમાં પણ તે કદી આગળ વધી નહીં.
વૃત્તેનારાધ્ય તાન્સર્વાન્ગુરૂન્પતિપરાયણા। વાચાપિ પુરુષાનન્યાન્સુવ્રતા નાન્વકીર્તયત્
પતિપ્રેમમાં સ્થિર રહી, ગાંધારી પોતાના સારા વર્તનથી બધા વડીલોને પ્રસન્ન કરતી અને કદી બીજા પુરુષના નામ પણ ન લેતી.
તસ્યાઃ સહોદરીઃ કન્યાઃ પુનરેવ દદૌ દશ। ગાન્ધારરાજઃ સુબલો ભીષ્મેણ ચ વૃતસ્તદા
પછી ગાંધારના રાજા સુબલે ભીષ્મની મંજૂરીથી ગાંધારીની દસ બહેનો પણ આપી.
સત્યવ્રતાં સત્યસેનાં સુદેષ્ણાં ચાપિ સંહિતામ્। તેજશ્શ્ર્વાં સુશ્રવાં ચ તથૈવ નિકૃતિં શુભામ્
તેમાં સત્યવ્રતા, સત્યસેના, સુદેષણા, સંહિતા, તેજશ્વા, સુશ્રવા અને શુભ નિકૃતિ પણ હતી.
શંભ્વઠાં ચ દશાર્ણાં ચ ગાન્ધારીર્દશ વિશ્રુતાઃ। એકાહ્ના પ્રતિજગ્રાહ ધૃતરાષ્ટ્રો જનેશ્વરઃ
શંભવઠા, દશારણા અને ગાંધારની દસ જાણીતી કન્યાઓ પણ હતી; ધૃતરાષ્ટ્રે એ બધાને એક જ દિવસે સ્વીકારી.
તતઃ શાન્તનવો ભીષ્મો ધાનુષ્કસ્તાસ્તતસ્તતઃ। અદદાદ્ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય રાજપુત્રીઃ પરશ્શતમ્
પછી શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે ધનુર્ધર બનીને ધૃતરાષ્ટ્રને અનેક રાજકન્યાઓ આપી.
શૂરો નામ યદુશ્રેષ્ઠો વસુદેવપિતાઽભવત્। તસ્ય કન્યા પૃથા નામ રૂપેણાપ્રતિમા ભુવિ
યદુઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા શૂર નામના વાસુદેવના પિતા હતા; તેમની પુત્રી પૃથા નામે હતી, જે પૃથ્વી પર સૌંદર્યમાં અનન્ય હતી.
પિતૃષ્વસ્રીયાય સ તામનપત્યાય ભારત। અગ્ર્યમગ્રે પ્રતિજ્ઞાય સ્વસ્યાપત્યં સ સત્યવાક્
પિતાના બહેનપુત્રને, જે સંતાનવિહોણો હતો, ભારે પ્રતિજ્ઞા કરીને પોતાના સંતાન આપવાનું વચન આપ્યું અને તે વચન સાચવ્યું.
અગ્રજામથ તાં કન્યાં શૂરોઽનુગ્રહકાઙ્ક્ષિણે। પ્રદદૌ કુન્તિભોજાય સખા સખ્યે મહાત્મને
પછી તે વરિષ્ઠ અને પરાક્રમી વ્યક્તિએ પોતાની બહેનકન્યાને, જે કૃપા ઇચ્છતો હતો, મિત્રતાના નિમિત્તે મહાન આત્માવાળા કુન્તિભોજને આપી દીધી.
નિયુક્તા સા પિતુર્ગેહે બ્રાહ્મણાતિથિપૂજને। ઉગ્રં પર્યચરત્તત્ર બ્રાહ્મણં સંશિતબ્રતમ્
પિતા ના ઘરમાં, બ્રાહ્મણ મહેમાનોની સેવા માટે તેને નિમણૂક કરવામાં આવી; ત્યાં તેણે એક કઠોર અને પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ બ્રાહ્મણની સેવા કરી.
નિગૂઢનિશ્ચયં ધર્મે યં તં દુર્વાસસં વિદુઃ। તમુગ્રં સંશિતાત્માનં સર્વયત્નૈરતોષયત્
જેનું ધર્મમાં રહેલું મનસૂચક કોઈ જાણતું નહોતું, એવા ઉગ્ર ઋષિ દુર્વાસાને તેણે સર્વ પ્રયત્નોથી પ્રસન્ન કર્યો.
દધ્યાજ્યકાદિભિર્નિત્યં વ્યઞ્જનૈઃ પ્રત્યહં શુભા। સહસ્રસઙ્ખ્યૈર્યોગીન્દ્રમુપચારદનુત્તમા
સદાય દહીં, ઘી અને અન્ય અનેક પ્રકારની વાનગીઓથી, હજારો પ્રકારની ભોજનસામગ્રીથી, તેણે યોગીનું શ્રેષ્ઠ આદરથી આત્મીયતાપૂર્વક સન્માન કર્યું.
દુર્વાસા વત્સરસ્યાન્તે દદૌ મન્ત્રમનુત્તમમ્'। યશસ્વિન્યૈ પૃથાયૈ તદાપદ્ધર્માન્વવેક્ષયા। અભિચારાભિસંયુક્તમબ્રવીચ્ચૈવ તાં મુનિઃ
વર્ષના અંતે, દુર્વાસાએ પૃથાને, જે પ્રસિદ્ધ અને ધર્મનિષ્ઠ હતી, શ્રેષ્ઠ મંત્ર આપ્યો અને તેને વિશેષ કાર્ય માટે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે પણ સમજાવ્યો.
યં યં દેવં ત્વમેતેન મન્ત્રેણાવાહયિષ્યસિ। તસ્ય તસ્ય પ્રભાવેણ તવ પુત્રો ભવિષ્યતિ
તુ કોઈ પણ દેવતાને આ મંત્રથી બોલાવશે, તો તે દેવતાની શક્તિથી તને પુત્ર પ્રાપ્ત થશે.
તથોક્તા સા તુ વિપ્રેણ કુન્તી કૌતૂહલાન્વિતા। કન્યા સતી દેવમર્કમાજુહાવ યશસ્વિની
ઋષિએ આમ શીખવ્યા પછી, કુતુહલથી ભરેલી, કન્યાવસ્થામાં અને પવિત્રતા જાળવીને, કુન્તીએ સૂર્યદેવને બોલાવ્યા.
તતો ઘનાન્તરં કૃત્વા સ્વમાર્ગં તપનસ્તદા। ઉપતસ્થે સ તાં કન્યાં પૃથાં પૃથુલલોચનામ્
પછી સૂર્યદેવે વાદળો વચ્ચેથી પોતાનો માર્ગ બનાવ્યો અને વિશાળ નેત્રવાળી પૃથા પાસે આવ્યા.
સા દદર્શ તમાયાન્તં ભાસ્કરં લોકભાવનમ્। વિસ્મિતા ચાનવદ્યાઙ્ગી દૃષ્ટ્વા તન્મહદદ્ભુતમ્
તેણે approaching, જગતના પોષક એવા તેજસ્વી સૂર્યદેવને જોયા; નિર્દોષ શરીરવાળી પૃથા એ મહાન આશ્ચર્ય જોઈને ચકિત થઈ ગઈ.
આહૂતોપસ્થિતં ભદ્રે ઋષિમન્ત્રેણ ચોદિતમ્। વિદ્ધિ માં પુત્રલાભાય દેવમર્કં શુચિસ્મિતે
ઋષિના મંત્રથી બોલાવ્યા પછી હાજર થયેલા સૂર્યદેવે કહ્યું: 'પવિત્ર સ્મિતવાળી, પુત્રપ્રાપ્તિ માટે હું સૂર્યદેવ અહીં આવ્યો છું, મને ઓળખ.'
પુત્રસ્તે નિર્મિતઃ સુભ્રુ શૃણુ મહાદૃક્છુભાનને। આદિત્યે કુણ્ડલે બિભ્રત્કવચં ચૈવ મામકમ્
સુંદર ભ્રૂવાળી અને વિશાળ દૃષ્ટિવાળી, તારો પુત્ર હવે સર્જાયો છે; એ સૂર્યની કુંડલ અને કવચ ધારણ કરશે.
શસ્ત્રાસ્ત્રાણામભેદ્યશ્ચ ભવિષ્યતિ શુચિસ્મિતે। નાસ્ય કિંચિદદેયં ચ બ્રાહ્મણેભ્યો ભવિષ્યતિ
પવિત્ર સ્મિતવાળી, એ શસ્ત્ર અને અસ્ત્રથી અવિનાશી રહેશે અને બ્રાહ્મણોને કદી પણ કંઈક આપવાનું ઇનકાર નહીં કરે.
ચોદ્યમાનો મયા ચાપિ ન ક્ષમં ચિન્તયિષ્યતિ। દાસ્યત્યેવ હિ વિપ્રેભ્યો માની ચૈવ ભવિષ્યતિ
હું પણ એને રોકું તો પણ, એ કદી ઇનકાર નહીં કરે; એ હંમેશા બ્રાહ્મણોને આપશે અને સાથે ગૌરવશાળી પણ રહેશે.
એવમુક્તા તતઃ કુન્તી ગોપતિં પ્રત્યુવાચ હ। કન્યા પિતૃસા ચાહં પુરુષાર્થો ન ચૈવ મે
આ રીતે સાંભળ્યા પછી, કુન્તીએ પ્રકાશના દેવતાને કહ્યું: 'હું પિતાએ અપાયેલી કન્યા છું અને મારો કોઈ પતિ નથી.'
કશ્ચિન્મે બ્રાહ્મણઃ પ્રાદાદ્વરં વિદ્યાં ચ શત્રુહન્। તદ્વિજિજ્ઞાસયાઽઽહ્વાનં કૃતવત્યસ્મિ તે વિભો
'મને એક બ્રાહ્મણે વરદાન અને વિદ્યા આપી હતી, હે શત્રુઓના વિનાશક; એનું જ્ઞાન મેળવવા માટે જ મેં તને બોલાવ્યો છે, હે પ્રભુ.'
એતસ્મિન્નપરાધે ત્વાં શિરસાઽહં પ્રસાદયે। યોષિતો હિ સદા રક્ષ્યાસ્ત્વપરાધેઽપિ નિત્યશઃ
'આ અજાણ્યા દોષ માટે, હું નમ્રતાથી માફી માગું છું; સ્ત્રીઓ હંમેશા રક્ષાયોગ્ય છે, ભલે તેઓ ભૂલ કરે.'
વેદાહં સર્વમેવૈતદ્યદ્દુર્વાસા વરં દદૌ। સંત્યજ્ય ભયમેવેહ ક્રિયતાં સઙ્ગમો મમ
'મને દુર્વાસાએ જે વરદાન આપ્યું તે બધું હું જાણું છું; હવે ભય છોડીને અહીં આપણો મિલન થવો જોઈએ.'
અમોઘં દર્શનં મહ્યમાહૂતશ્ચાસ્મિ તે શુભે। વૃથાઽઽહ્વાનેઽપિ તે ભીરુ દોષઃ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ
મારું દર્શન ક્યારેય વ્યર્થ નથી જતું, અને તું મને બોલાવી છે, શુભે. જો તારો બોલાવવું વ્યર્થ પણ હોય, ડરપોક, તો પણ તારો dosh ચોક્કસ થાય — આમાં કોઈ શંકા નથી.
યદ્યેવં મન્યસે ભીરુ કિમાહ્વયસિ ભાસ્કરમ્। યદિ મામવજાનાસિ ઋષિઃ સ ન ભવિષ્યતિ
જો તને આવું લાગે છે, ડરપોક, તો પછી તું સૂર્યને કેમ બોલાવ્યો? જો તું મને અવગણે છે, તો ઋષિનું આશીર્વાદ ફળીશ નહીં.
મન્ત્રદાનેન યસ્માત્ત્વમવલેપેન દર્પિતા। કુલં ચ તેઽદ્ય ધક્ષ્યામિ ક્રોધદીપ્તેન ચક્ષુષા
મંત્ર મળવાથી તને ગર્વ આવ્યો છે અને તું દંભથી ભરાઈ ગઈ છે, તેથી આજે હું ગુસ્સાથી તારા કુળને મારી નજરથી ભસ્મ કરી દઈશ.
એવમુક્તા બહુવિધં સાન્ત્વપૂર્વં વિવસ્વતા। સા તુ નૈચ્છદ્વરારોહા કન્યાહમિતિ ભારત
સૂર્યદેવે અનેક રીતે શાંતિથી સમજાવ્યું, પણ એ સુંદર ભ્રૂવાળી કન્યાએ કહ્યું, 'હું તો કન્યા છું', અને સ્વીકાર્યું નહીં, હે ભારત.