તં શ્રુત્વા નિનદં ઘોરં તવ સૈન્યસ્ય પાણ્ડવઃ। નામૃષ્યત યથા નાગસ્તલશબ્દં સમીરિતમ્
પાંડવ, જ્યારે તમારા સૈન્યનો એ ભયાનક ગર્જન સાંભળ્યો, ત્યારે એ સહન કરી શક્યો નહીં, જેમ સાપ વીજળીના ગર્જનને સહન કરી શકતો નથી.
તતઃ ક્રોધાભિતામ્રાક્ષો નિર્દહન્નિવ પાવકઃ। સન્દધે ત્વાષ્ટ્રમસ્ત્રં સ સ્વયં ત્વષ્ટેવ મારુતિઃ
પછી ગુસ્સાથી આંખો લાલ થઈ ગયેલી, અગ્નિ જેવી જ્વાળા ફૂંકતો એ રાક્ષસે ત્વષ્ટ્રનું અસ્ત્ર સંકલ્પ્યું, જાણે ત્વષ્ટ્ર કે પવનદેવ પોતે જ હોય.
તતઃ શરસહસ્રાણિ પ્રાદુરાસન્સમન્તતઃ। તૈઃ શરૈસ્તવ સૈન્યસ્ય વિદ્રવઃ સુમહાનભૂત્
પછી ચારેય બાજુએ હજારો બાણ દેખાવા લાગ્યા અને એ બાણોથી તમારા સૈન્યમાં ભારે ભાગદોડ મચી ગઈ.
તદસ્ત્રં પ્રેરિતં તેન ભીમસેનેન સંયુગે। રાક્ષસસ્ય મહામાયાં હત્વા રાક્ષસમાર્દયત્
યુદ્ધમાં ભીમસેને છોડેલું એ અસ્ત્રે રાક્ષસની મહામાયા નાશ કરી અને રાક્ષસને ઘાયલ કર્યો.
સ વધ્યમાનો બહુધા ભીમસેનેન રાક્ષસઃ। સન્ત્યજ્ય સમરે ભીમં દ્રોણાનીકમુપાદ્રવત્
ભીમસેને ઘણી રીતે મારતા એ રાક્ષસે યુદ્ધમાં ભીમને છોડી દીધો અને દ્રોણની સેના તરફ દોડી ગયો.
તસ્મિંસ્તુ નિર્જિતે રાજન્રાક્ષસેન્દ્રે મહાત્મના। અનાદયન્સિંહનાદૈઃ પાણ્ડવાઃ સર્વતો દિશમ્
રાજા, જ્યારે એ મહાન આત્માવાળા રાક્ષસરાજ પરાજિત થયો, ત્યારે પાંડવો ચારેય દિશામાં સિંહની જેમ ગર્જના કરવા લાગ્યા.
અપૂજયન્મારુતિં ચ સંહૃષ્ટાસ્તે મહાબલમ્। પ્રહાદમિવ દૈતેયા યથા શક્રં મરુદ્ગણાઃ
ખુશ થઈને તેઓ મહાબળવાન મારુતિની પૂજા કરવા લાગ્યા, જેમ મરુદગણોએ આનંદથી ઇન્દ્રની પૂજા કરી હતી.
તતઃ પ્રતિહતે ચક્રે સ વીરો રોષસંકુલઃ। પ્રાહિણોત્તરસા શૂલં શક્તીર્દશશતં તદા
પછી જ્યારે તેનું ચક્ર અટકાવાયું, ત્યારે એ વીર ગુસ્સાથી ભરાઈને એક હજાર શૂળો જ્વલંત ક્રોધથી ફેંકી દીધા.
જ્વલન્તીશ્ચ કિરન્તીશ્ચ જ્વાલામાલાઃ સમન્તતઃ। યુગાન્તોલ્કાનિભાસ્તીક્ષ્ણા હેમદણ્ડા મહાસ્વનાઃ
એ શૂળો ચારે બાજુ અગ્નિની માળાઓ છાંયતા, યુગાંતના તારા જેવી તીખી, સોનાની કાંડીવાળા અને ભયાનક અવાજવાળા હતા.
તાશ્ચાપતન્તીઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય રાક્ષસસ્ય ઘટોત્કચઃ। અર્ધચન્દ્રૈઃ પ્રચિચ્છેદ નારાચૈઃ કઙ્કપત્રિભિઃ
એ શૂળો દોડી આવતા જોઈને ઘટોત્કચે તેમને અર્ધચંદ્ર અને કાંકપત્રવાળા બાણોથી કાપી નાખ્યા.
તતો રોષપરીતાઙ્ગઃ પ્રમુમોચ સ રાક્ષસઃ। શરવર્ષં મહાઘોરં ઘટોત્કચરથં પ્રતિ
પછી ગુસ્સાથી તપતો એ રાક્ષસે ઘટોત્કચના રથ પર ભયાનક બાણવર્ષા કરી.
તયોઃ પ્રતિભયં યુદ્ધમાસીદ્રાક્ષસસિંહયોઃ। કુર્વતોર્વિવિધા માયાઃ શક્રશમ્બરયોરિવ
એ બંને રાક્ષસસિંહો વચ્ચે ભયજનક યુદ્ધ થયું, બંને વિવિધ માયાઓ કરતા હતા, જાણે ઇન્દ્ર અને શમ્બરાનું યુદ્ધ થાય.
અલમ્બુસો ભૃશં ક્રુદ્ધો ઘટોત્કચમતાડયત્
અલંબુસાએ ભારે ગુસ્સામાં ઘટોત્કચને ઘાયલ કર્યો.
તયોર્યુદ્ધં સમભવદ્રક્ષોગ્રામણિમુખ્યયોઃ। યાદૃગેવ પુરા વૃત્તં રામરાવણયોઃ પ્રભો
એ રાક્ષસસેનાના મુખ્ય બે વીરોએ જે યુદ્ધ કર્યું, એ તો પહેલાં રામ અને રાવણ વચ્ચે થયું હતું એવું જ ભયાનક હતું, પ્રભુ.
ઘટોત્કચસ્તુ વિંશત્યા નારાચાનાં સ્તનાન્તરે। અલમ્બુસમથો વિદ્ધા સિંહવદ્વ્યનદન્મુહુઃ
ઘટોત્કચએ અલંબુસાને છાતીમાં વીસ તીરો ઘૂસી દીધા અને સિંહની જેમ વારંવાર ગર્જના કરી.
તથૈવાલમ્બુસો રાજન્હૈડિમ્બિં યુદ્ધદુર્મદમ્। વિદ્વ્વા વિદ્વૃઽનદદ્વૃષ્ટઃ પૂરયન્ખં સમન્તતઃ
એ જ રીતે, રાજા, યુદ્ધમાં ભયંકર અલંબુસાએ હિડીંબપુત્રને ઘાયલ કર્યો અને ઉગ્ર ગર્જના કરી, જેનાથી આખું મેદાન ગૂંજી ઉઠ્યું.
તથા તૌ ભૃશસઙ્ક્રુદ્ધૌ રાક્ષસેન્દ્રૌ મહાબલૌ। નિર્વિશેષમયુધ્યેતાં માયાભિરિતરેતરમ્
એ બંને મહાબલી રાક્ષસરાજાઓ ભારે ક્રોધથી એકબીજાની સામે માયાથી યુદ્ધ કરવા લાગ્યા અને બંનેમાં કોઈ ફરક રહ્યો નહીં.
માયાશતસૃજૌ નિત્યં મોહયન્તૌ પરસ્પરમ્। માયાયુદ્ધેષુ કુશલૌ માયાયુદ્ધમયુધ્યતામ્
એ બંને સતત સો સો માયા રચી, એકબીજાને ભુલાવતાં, માયાયુદ્ધમાં પારંગત હતા અને માયાથી જ યુદ્ધ કરતા રહ્યા.
યાંયાં ઘટોત્કચો યુદ્ધે માયાં દર્શયતે નૃપ। તાં તામલમ્બુસો રાજન્માયયૈવ નિજઘ્નિવાન્
યુદ્ધમાં ઘટોત્કચ જે પણ માયા બતાવતો, રાજા, અલંબુસાએ પોતાની માયાથી એ માયા તોડી નાખી.
તં તથા યુધ્યમાનં તુ માયાયુદ્ધવિશારદમ્। અલમ્બુસં રાક્ષસેન્દ્રં દૃષ્ટ્વાઽક્રુધ્યન્ત પાણ્ડવાઃ
અલંબુસા રાક્ષસરાજને આવી રીતે માયાયુદ્ધમાં કુશળતાથી લડતો જોઈ પાંડવો ગુસ્સેથી ભરાઈ ગયા.
ત એનં ભૃશસંવિગ્નાઃ સર્વતઃ પ્રવરા રથૈઃ। અભ્યદ્રવન્ત સઙ્કુદ્ધા ભીમસેનાદયો નૃપ
પછી ભીમસેન અને બીજા શ્રેષ્ઠ યુદ્ધવીરો, ચારે બાજુથી રથ લઈને ગુસ્સામાં એને ચઢી દોડ્યા.
ત એનં કોષ્ઠકીકૃત્ય રથવંશેન મારિષ। સર્વતો વ્યકિરન્બાણૈરુલ્કાભિરિવ કુઞ્જરમ્
તેમણે એને રથોની પાંખીથી ઘેરી લીધો અને ચારે બાજુથી તીરોની વરસાદ વરસાવી, જાણે અગ્નિ જેવી ઉલ્કાઓથી હાથીને ઘેરી લીધો હોય.
સ તેષામસ્ત્રવેગં તં પ્રતિહત્યાસ્ત્રમાયયા। તસ્માદ્રથવ્રજાન્મુક્તો વનદાહાદિવ દ્વિપઃ
એના શસ્ત્રોનો પ્રહાર પોતાની માયાશક્તિથી રોકી, એ રાક્ષસ ચઢાવેલા રથોની પાંખીમાંથી એ રીતે છૂટી ગયો, જેમ જંગલમાં આગ લાગતાં હાથી ભાગી જાય.
સ વિષ્ફાર્ય અનુર્ધોરમિન્દ્રાશનિસમસ્વનમ્। મારુતિં પઞ્ચવિંશત્યા ભૈમસેનિં ચ પઞ્ચભિઃ
એણે પોતાનું ધનુષ્ય ખેંચ્યું, જે ઇન્દ્રના વીજળી જેવો ધ્વનિ કરતું હતું, અને પঁચવીસ તીરો મારુતિ પર, પાંચ તીરો ભૈમસેની પર છોડ્યા.
યુધિષ્ઠિરં ત્રિભિર્વિદ્ધા સહદેવં ચ સપ્તભિઃ। નકુલં ચ ત્રિસપ્તત્યા દ્રોપદેયાંશ્ચ મારિષ। પઞ્ચભિઃપઞ્ચભિર્વિદ્ધ્વા ઘોરં નાદં નનાદ હ
એણે યુધિષ્ઠિરને ત્રણ તીરો, સહદેવને સાત, નકુલને ત્રેપન, અને દ્રૌપદીપુત્રોને દરેકને પાંચ પાંચ તીરો ઘૂસી દીધા, પછી ભયંકર ગર્જના કરી.
તં ભીમસેનો નવભિઃ સહદેવસ્તુ પઞ્ચભિઃ। યુધિષ્ઠિરઃ શતેનૈવ રાક્ષસં પ્રત્યવિધ્યત। નકુલસ્તુ ચતુઃષષ્ટ્યા દ્રૌપદેયાસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ
ભીમસેને એને નવ તીરો, સહદેવએ પાંચ, યુધિષ્ઠિરે સો, નકુલએ ચોસઠ અને દ્રૌપદીપુત્રોએ દરેકે ત્રણ તીરો મારીને જવાબ આપ્યો.
હૈડિમ્બો રાક્ષસં વિદ્ધ્વા યુદ્ધે પઞ્ચાશતા શરૈઃ। પુનર્વિવ્યાધ સપ્તત્યા નનાદ ચ મહાબલઃ
હિડીંબપુત્રએ એ રાક્ષસને યુદ્ધમાં પચાસ તીરો ઘૂસાડ્યા, પછી ફરી સિત્તેર તીરો મારી અને એ મહાબલી ગર્જના કરી.
તસ્ય નાદેન મહતા કમ્પિતેયં વસુન્ધરા। સપર્વતવના રાજન્સપાદપજલાશયા
એની મહાન ગર્જનાથી, રાજા, આખી ધરતી, પર્વતો, જંગલો, વૃક્ષો અને જળાશયો ધ્રૂજી ઉઠ્યા.
સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસૈઃ સર્વતસ્તૈર્મહારથૈઃ। પ્રતિવિવ્યાધ તાન્સર્વાન્પઞ્ચભિઃ પઞ્ચભિઃ શરૈઃ
મહાન ધનુર્ધરો દ્વારા ચારે બાજુથી ઘાયલ થયેલા એ રાક્ષસરાજાએ દરેકને પાંચ પાંચ તીરો મારીને જવાબ આપ્યો.
તં ક્રુદ્ધં રાક્ષસં યુદ્ધે પ્રતિક્રુદ્ધસ્તુ રાક્ષસઃ। હૈડિમ્બો ભરતશ્રેષ્ઠ શરૈર્વિવ્યાધ સપ્તભિઃ
યુદ્ધમાં ગુસ્સે ભરાયેલા રાક્ષસને, હિડીંબપુત્રએ પણ ગુસ્સામાં આવીને સાત તીરો ઘૂસાડ્યા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.