યે ચ તે સિન્ધુરાજસ્ય ગોપ્તારઃ પાવકોપમાઃ। તે પ્રાહૃષ્યન્ત સમરે દૃષ્ટ્વા પુત્રં તવ પ્રભો
સિંધી રાજાના રક્ષકો, જેઓ અગ્નિ જેવું તેજ ધરાવતા હતા, તેઓએ યુદ્ધમાં તમારા પુત્રને જોઈને આનંદ વ્યક્ત કર્યો.
દૃષ્ટ્વા દુર્યોધનં કૃષ્ણો વ્યતિક્રાન્તં સહાનુગમ્। અબ્રવીદર્જુનં રાજન્પ્રાપ્તકાલમિદં વચઃ
દુર્યોધન પોતાના સાથીઓ સાથે આગળ વધતો જોઈ, કૃષ્ણે રાજા, અર્જુનને યોગ્ય સમયે આ શબ્દો કહ્યા.
દિષ્ટ્યા જાનાતિ સઙ્ગ્રામે યોદ્ધવ્યં હિ ત્વયા સહ। દિષ્ટ્યા ચ સફલાઃ પાર્થ સર્વે કામા હ્યકામિતાઃ
સૌભાગ્યથી, તેને ખબર પડી છે કે તેને તારી સામે યુદ્ધ કરવું પડશે; અને પાર્થ, સૌભાગ્યથી, તારા બધા અધૂરા ઈચ્છાઓ હવે પૂર્ણ થવા લાગી છે.
તસ્માજ્જહિ રણે પાર્થ ધાર્તરાષ્ટ્રં કુલાધમમ્। યથેન્દ્રેણ હતઃ પૂર્વં જમ્ભો દેવાસુરે મૃધે
એટલે પાર્થ, યુદ્ધમાં ધૃતરાષ્ટ્રના દુરાચાર પુત્રને મારી નાખ, જેમ ઇન્દ્રે દેવાસુર સંઘર્ષમાં જંભને માર્યો હતો.
અસ્મિન્હતે ત્વયા સૈન્યમનાથં ભિદ્યતામિદમ્। વૈરસ્ય દિષ્ટ્યા સહજં મૂલં છિન્ધિ દુરાત્મનામ્
જ્યારે તું તેને મારી નાખીશ, ત્યારે આ નેતાવિહોણું સૈન્ય વિખેરાઈ જાય; અને દુષ્ટોની જન્મજાત શત્રુતા પણ મૂળથી કાપી નાખ.
તં તથેત્યબ્રવીત્પાર્થઃ કૃત્યરૂપમિદં મમ। સર્વમન્યદનાદૃત્ય ગચ્છ યત્ર સુયોધનઃ
પાર્થે કહ્યું: 'જેમ કહ્યું તેમ, આ જ મારું કર્તવ્ય છે. બધું ભૂલીને હું સીધો સુયોધન જ્યાં છે ત્યાં જઇશ.'
યેનૈતદ્દીર્ઘકાલં નો ભુક્તં રાજ્યમકણ્ટકમ્। અપ્યસ્ય યુધિ વિક્રમ્ય ચ્છિન્દ્યાં મૂર્ધાનમાહવે
'જેએ લાંબા સમયથી અમારી રાજ્ય પર અવરોધ વિના ભોગવ્યું છે, યુદ્ધમાં પરાક્રમથી હું તેની માથું કપાઈ નાખું.'
અપિ તસ્ય હ્યનર્હાયાઃ પરિક્લેશસ્ય માધવ। કૃષ્ણાયાઃ શક્નુયાં ગન્તું પદં કેશપ્રધર્ષણે
'માધવ, જે કૃષ્ણાએ અનાધિકાર દુઃખ સહન કર્યું, જ્યારે તેના વાળ ખેંચાયા, ત્યારે હું તેના માટે એક પગલું પણ લઈ શકું.'
અપ્યહં તાનિ દુઃખાનિ પૂર્વવૃત્તાનિ માધવ। દુર્યોધનં રણે હત્વા પ્રતિમોક્ષ્યે કથઞ્ચન
'માધવ, દુઃખદ ભૂતકાળમાંથી હું દુર્યોધનને યુદ્ધમાં મારીને કોઈ રીતે મુક્ત થઈ શકું.'
ઇત્યેવંવાદિનૌ કૃષ્ણૌ હૃષ્ટૌ શ્વેતાન્હયોત્તમાન્। પ્રેષયામાસતુઃ સઙ્ખ્યે પ્રેપ્સન્તૌ તં નરાધિપમ્
આવી રીતે બોલીને, બંને કૃષ્ણા આનંદથી, શ્રેષ્ઠ સફેદ ઘોડાઓને યુદ્ધમાં આગળ ધપાવ્યા અને એ રાજાને શોધવા નીકળી પડ્યા.
તયોઃ સમીપં સમ્પ્રાપ્ય પુત્રસ્તે ભરતર્ષભ। ન ચકાર ભયં પ્રાપ્તે ભયે મહતિ મારિષ
ભારતવંશના મહાન, જ્યારે તમારો પુત્ર એ બંનેના નજીક પહોંચ્યો, ત્યારે મોટી મુશ્કેલી સામે પણ તેને કોઈ ડર લાગ્યો નહીં.
તદસ્ય ક્ષત્રિયાઃ કર્મ સર્વ એવાભ્યપૂજયન્। યદર્જુનહૃષીકેશૌ પ્રત્યુદ્યાતૌ ન્યવારયત્
બધા ક્ષત્રિયોએ તેના આ કાર્યનું સન્માન કર્યું, કારણ કે તેણે અર્જુન અને હૃષીકેશ સામે જઈને તેમને અટકાવ્યા.
તતઃ સર્વસ્ય સૈન્યસ્ય તાવકસ્ય વિશામ્પતે। મહાનાદો હ્યભૂત્તત્ર દૃષ્ટ્વા રાજાનમાહવે
પછી, રાજાઓના સ્વામી, તમારાં આખા સૈન્યમાં મહાન ગર્જના ઉઠી, કારણ કે રાજાને યુદ્ધમાં જોયો.
તસ્મિઞ્જનસમુન્નાદે પ્રવૃત્તે ભૈરવે સતિ। કદર્થીકૃત્ય તે પુત્રઃ પ્રત્યમિત્રમવારયત્
એ ભયાનક ગૂંજન વચ્ચે, તમારો પુત્ર બધાને અવગણીને, શત્રુ સામે અડગ ઊભો રહ્યો.
આવારિતસ્તુ કૌન્તેયસ્તવ પુત્રેણ ધન્વિના। સંરમ્ભમગમદ્ભૂયઃ સ ચ તસ્મિન્પરન્તપઃ
પણ કૌંતેયને, તમારા પુત્રે ધનુષ્યથી રોક્યો, તો બંને વધુ ક્રોધિત થયા અને શત્રુઓને હરાવનાર પણ ભડકી ઉઠ્યો.
તૌ દૃષ્ટ્વા પ્રતિસંરબ્ધૌ દુર્યોધનધનઞ્જયૌ। અભ્યવૈક્ષન્ત રાજાનો ભીમરૂપાઃ સમન્તતઃ
દુર્યોધન અને ધનંજય બંનેને ભયંકર ક્રોધિત જોઈ, આસપાસના બધા રાજાઓ ભયજનક રૂપે તેમને નિહાળતા રહ્યા.
દૃષ્ટ્વા તુ પાર્થં સંરબ્ધં વાસુદેવં ચ મારિષ। પ્રહસન્નેવ પુત્રસ્તે યોદ્ધુકામઃ સમાહ્વયત્
પાર્થ અને વાસુદેવને રોષે ભરેલા જોઈ, મરીષ, તારો પુત્ર હસતો હસતો યુદ્ધ કરવા ઉત્સુક થઈને તેમને લલકારવા લાગ્યો.
તતઃ પ્રહૃષ્ટો દાશાર્હઃ પાણ્ડવશ્ચ ધનઞ્જયઃ। વ્યક્રોશેતાં મહાનાદં દધ્મતુશ્ચામ્બુજોત્તમૌ
પછી દાશાર્હ કુળના વંશજ શ્રીકૃષ્ણ અને પાંડવ ધનંજય આનંદથી ભરાઈને જોરદાર ગર્જના કરી અને પોતાના ઉત્તમ શંખ વગાડ્યા.
તૌ હૃષ્ટરૂપૌ સમ્પ્રેક્ષ્ય કૌરવેયાસ્તુ સર્વશઃ। નિરાશાઃ સમપદ્યન્ત પુત્રસ્ય તવ જીવિતે
શ્રીકૃષ્ણ અને પાંડવને આનંદથી ઝગમગતા જોઈ, બધા કૌરવોને તારા પુત્રના જીવની આશા છોડી દીધી.
શોકમાપુઃ પરં ચૈવ કુરવઃ સર્વ એવ તે। અમન્યન્ત ચ પુત્રં તે વૈશ્વાનરમુખે હુતમ્
બધા કુરુઓ ઘેરા શોકમાં ડૂબી ગયા અને એમ માનવા લાગ્યા કે તારો પુત્ર જાણે અગ્નિમાં આહુતિ આપ્યો હોય એમ નષ્ટ થઈ ગયો છે.
તથા તુ દૃષ્ટ્વા યોધાસ્તે પ્રહૃષ્ટૌ કૃષ્ણપાણ્ડવૌ। હતો રાજા હતો રાજેત્યૂચિરે ચ ભયાર્દિતાઃ
કૃષ્ણ અને પાંડવને આવાં ખુશ જોઈ, ડરથી ભરાયેલા યોદ્ધાઓ બોલી ઉઠ્યા: 'રાજા મરી ગયો! રાજા મરી ગયો!'
જનસ્ય સન્નિનાદં તુ શ્રુત્વા દુર્યોધનોઽબ્રવીત્। વ્યેતુ વો ભીરહં કૃષ્ણૌ પ્રેષયિષ્યામિ મૃત્યવે
લોકોની ગૂંજન સાંભળી, દુર્યોધને કહ્યું: 'તમારો ડર દૂર થવા દો; હું કૃષ્ણ અને અર્જુનને મરણ તરફ મોકલીશ.'
ઇત્યુક્ત્વા સૈનિકાન્સર્વાઞ્જયાપેક્ષી નરાધિપઃ। પાર્થમાભાષ્ય સંરમ્ભાદિદં વચનમબ્રવીત્
આ રીતે બધા સૈનિકોને કહી, વિજયની આશામાં રાજાએ રોષથી પાર્થને સંબોધી આ શબ્દો કહ્યા:
પાર્થ યચ્છિક્ષિતં તેઽસ્ત્રં દિવ્યં પાર્થિવમેવ ચ। તદ્દર્શય મયિ ક્ષિપ્રં યદિ જાતોઽસિ પાણ્ડુના
પાર્થ, તું જે દેવદત્ત અને રાજાશ્રય શસ્ત્રો શીખ્યો છે, જો ખરેખર પાંડુનો પુત્ર છે તો એ બધું મને તરત બતાવ.
યદ્બલં તવ વીર્યં ચ કેશવસ્ય તથૈવ ચ। તત્કુરુષ્વ મયિ ક્ષિપ્રં પશ્યામસ્તવ પૌરુષમ્
તારી પાસે જે શક્તિ અને પરાક્રમ છે અને એ જ રીતે કેશવની પણ, એ બધું તરત મને બતાવ, જેથી અમે તારો પરાક્રમ જોઈ શકીએ.
અસ્મત્પરોક્ષં કર્માણિ કૃતાનિ પ્રવદન્તિ તે। સ્વામિસત્કારયુક્તાનિ યાનિ તાનીહ દર્શય
તારા ગુપ્ત કાર્યો, જે સ્વામીની મર્યાદા માટે કર્યા છે એમ કહેવાય છે, એ બધું અહીં બતાવ.
તતઃ ક્રુદ્ધો રણે પાર્થઃ સૃક્વિણી પરિસંલિહન્। નાપશ્યચ્ચ તતોઽસ્યાઙ્ગં યન્ન સ્યાદ્વર્મરક્ષિતમ્
પછી યુદ્ધમાં ક્રોધિત થયેલા પાર્થે હોઠ ચાટ્યા અને સામેના શત્રુના જે અંગો વરમાથી બચેલા નહોતા, એ બધાને નહિ છોડ્યા.
તતોઽસ્ય નિશિતૈર્બાણૈઃ સુમુક્તૈરન્તકોપમૈઃ। હયાંશ્ચકાર નિર્દેહાનુભૌ ચ પાર્ષ્ણિસારથી
પછી તીખા અને યોગ્ય નિશાનવાળા બાણોથી, જે મૃત્યુ જેવી ભયાનક હતી, તેણે ઘોડા અને બંને સારથી તથા પાછળના રક્ષકને માર્યા.
ધનુરસ્યાચ્છિનત્તૂર્ણં હસ્તાવાપં ચ વીર્યવાન્। રથં ચ શકલીકર્તું સવ્યસાચી પ્રચક્રમે
મજબૂત ભુજાવાળા સવ્યસાચીએ ઝડપથી સામેના ધનુષ્ય અને એ પકડી રાખેલો હાથ કાપી નાખ્યો અને રથને પણ ટુકડાઓમાં વહેંચવા લાગ્યો.
દુર્યોધનં ચ બાણાભ્યાં તીક્ષ્ણાભ્યાં વિરથીકૃતમ્। આવિદ્ધ્યદ્ધસ્તતલયોરુભયોરર્જુનસ્તદા
પછી અર્જુને તીખા બે બાણોથી દુર્યોધનને, જે હવે રથ વિના હતો, બંને હાથમાં ઘા કર્યા.