કૌન્તેયેનાગ્રતઃ સૃષ્ટા ન્યપતન્પૃષ્ઠતઃ શરાઃ। તૂર્ણાત્તૂર્ણતરં હ્યશ્વાઃ પ્રાવહન્વાતરંહસઃ
કૌંતેયે આગળથી તીરો છોડ્યા, જે પાછળ પડ્યા; અને ઘોડાઓ પવન કરતાં પણ વધુ ઝડપથી તેમને આગળ લઈ ગયા.
તતો નૃપતયઃ ક્રુદ્ધાઃ પરિવવ્રુર્ધનઞ્જયમ્। ક્ષત્રિયા બહવશ્ચાન્યે જયદ્રથવધૈષિણમ્
પછી ક્રોધિત રાજાઓ અને અનેક ક્ષત્રિયોએ જયદ્રથના વધ ઇચ્છનારા ધનંજયને ઘેરી લીધો.
સૈન્યેષુ વિપ્રયાતેષુ ધિષ્ઠિતં પુરુષર્ષભમ્। દુર્યોધનોઽત્વયાત્પાર્થં ત્વરમાણો મહાહવે
જ્યારે સેનાઓ વિખેરાઈ ગઈ, ત્યારે દુર્યોધન મહાયુદ્ધમાં અડગ ઊભેલા પુરુષશ્રેષ્ઠ પાર્થ પાસે ઝડપથી દોડી આવ્યો.
વાતોદ્ધૂતપતાકં તં રથં જલદનિઃસ્વનમ્। ઘોરં કપિધ્વજં દૃષ્ટ્વા વિષણ્ણા રથિનોઽભવન્
પવનથી ફફડતી ધ્વજાવાળો અને મેઘના ગર્જનાવાળો, ભયાનક વાનરધ્વજવાળો એ રથ જોઈને રથીઓ નિરાશ થઈ ગયા.
દિવાકરેઽથ રજસા સર્વતઃ સંવૃતે ભૃશમ્। શરાર્તાશ્ચરણે યોધાઃ શેકુઃ કૃષ્ણૌ ન વીક્ષિતુમ્
જ્યારે સૂર્ય ધૂળથી આખો ઢંકાઈ ગયો, ત્યારે તીરોની પીડાથી યોદ્ધાઓ આગળ વધતા કૃષ્ણ અને અર્જુનને જોઈ શક્યા નહીં.
યદ્યસ્ય સમરે ગોપ્તા શક્રો દેવગણૈઃ સહ। તથાપ્યેનં નિહંસ્યાવ ઇતિ કૃષ્ણાવભાષતામ્
યુદ્ધમાં જો ઈન્દ્ર પણ દેવતાઓ સાથે તેની રક્ષા કરે, તો પણ અમે તેને અવશ્ય સંહારીએ — એમ કૃષ્ણ અને અર્જુને કહ્યું.
ઇતિ કૃષ્ણૌ મહાબાહૂ મિથઃ કથયતાં તદા। સિન્ધુરાજમવેક્ષન્તૌ ત્વત્પુત્રા બહુ ચુક્રુશુઃ
એ રીતે મહાબાહુ કૃષ્ણદ્વયે પરસ્પર વાત કરતાં, સિંધુરાજા તરફ જોઈ રહ્યાં હતાં, ત્યારે તમારા પુત્રોએ મોટો હાહાકાર મચાવ્યો.
અતીત્ય મરુધન્વાનં પ્રયાન્તૌ તૃષિતૌ ગજૌ। પીત્વા વારિ સમાશ્વસ્તૌ તથૈવાસ્તામરિન્દમૌ
મરુધન્વા પાર કરીને, તરસ્યા હાથીઓએ જેમ પાણી પીધું અને તાજગી અનુભવી, તેમ એ બંને દુશ્મનવિજયી પણ આરામ પામ્યા.
વ્યાઘ્રસિંહગજાકીર્ણાનતિક્રમ્ય ચ પર્વતાન્। વણિજાવિવ દૃશ્યેતાં હીનમૃત્યૂ જરાતિગૌ
વાઘ, સિંહ અને હાથીઓથી ભરેલા પર્વતો પાર કરીને, તેઓ એવા વેપારીઓ જે મૃત્યુ ટાળી અને વૃદ્ધાવસ્થાને પાર કરે, તેમ દેખાતા હતા.
તથાહિ મુખવર્ણોઽયમનયોરિતિ મેનિરે। તાવકા વીક્ષ્ય મુક્તૌ તૌ વિક્રોશન્તિ સ્મ સર્વશઃ
એમ બંનેના મુખનો વર્ણ જોઈ, તમારા લોકો માની બેઠા કે હવે એ બંને છૂટ્યા છે, અને બધાએ જોરથી બૂમો પાડ્યો.
દ્રોણાદાશીવિષાકારાજ્જ્વલિતાદિવ પાવકાત્। અન્યેભ્યઃ પાર્થિવેભ્યશ્ચ ભાસ્વન્તાવિવ ભાસ્કરૌ
દ્રોણ જેવો ઝેરી અને અગ્નિ જેવો પ્રખર હતો, એ બંને રાજાઓમાં એવું તેજ હતું કે, બીજા રાજાઓ વચ્ચે તેઓ સૂર્ય જેવો ઝળહળતા લાગ્યા.
વિમુક્તૌ સાગરપ્રખ્યાદ્રોણાનીકાદર્રિદમૌ। અદૃશ્યેતાં મુદા યુક્તૌ સમુત્તીર્યાર્ણવં યથા
સમુદ્ર જેટલી વિશાળ દ્રોણની સેનામાંથી મુક્ત થઈને, એ બંને વીરો આનંદથી એવા દેખાયા જાણે કોઈ મહાસાગર પાર કરી લીધું હોય.
અસ્ત્રૌઘાન્મહતો મુક્તૌ દ્રોણહાર્દિક્યરક્ષિતાત્। રોચમાનાવદૃશ્યેતામિન્દ્રાગ્ન્યોઃ સદૃશૌ રણે
દ્રોણ અને કૃતવર્મા દ્વારા રક્ષિત ભયાનક શસ્ત્રવર્ષાથી બચી, એ બંને યુદ્ધમાં ઈન્દ્ર અને અગ્નિ જેવી કાંતિથી ઝળહળતા હતા.
ઉદ્ભિન્નરુધિરૌ કૃષ્ણૌ ભારદ્વાજસ્ય સાયકૈઃ। શિતૈશ્ચિતૌ વ્યરોચેતાં કર્ણિકારૈરિવાચલૌ
ભારદ્વાજના તીક્ષ્ણ બાણોથી શરીર છિદ્રાઈને લોહીથી રંજાયેલા બંને કૃષ્ણ, જાણે કર્ણિકારના ફૂલો વડે શોભતા પર્વતો જેવા તેજસ્વી લાગ્યા.
દ્રોણગ્રાહહૂદાન્મુક્તૌ શક્ત્યાશીવિષસઙ્કટાત્। અયઃશરોગ્રમકરાત્ક્ષત્રિયપ્રવરામ્ભસઃ
દ્રોણના પકડમાંથી, ઝેરી શક્તિના ભયમાંથી અને શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયોના લોખંડના બાણોના મગરોથી મુક્ત થઈ, તેઓ એ ભયાનક પ્રવાહમાંથી બહાર આવ્યા.
જ્યાઘોષતલનિર્હાદાદ્ગદાનિસ્ત્રિંશવિદ્યુતઃ। દ્રોણાસ્ત્રમેઘાન્નિર્મુક્તૌ સૂર્યેન્દૂ તિમિરાદિવ
ધનુષ્યની ટાણાંનો ગર્જન, ગદા અને તલવારની ચમક વચ્ચે, દ્રોણના શસ્ત્રવર્ષથી મુક્ત થઈ, તેઓ જાણે સૂર્ય-ચંદ્ર અંધકારમાંથી બહાર આવે તેમ દેખાયા.
બાહુભ્યામિવ સન્તીર્ણૌ સિન્ધુષષ્ઠાઃ સમુદ્રગાઃ। તપાન્તે સરિતઃ પૂર્ણા મહાગ્રાહસમાકુલાઃ
જેમ ઉનાળાના અંતે નદીઓ પોતાનાં જ પ્રવાહથી મહાસાગરમાં મળે છે, તેમ મોટા મગરોથી ભરેલી નદીઓ જેવી, એ બંને પોતાના બળે મુશ્કેલી પાર કરી ગયા.
મહાશૈલોચ્ચયાં ઘોરાં લઙ્ઘયિત્વા મહાનદીમ્। નિસ્તીર્ણાવધ્વગૌ યદ્વત્તદ્વત્તૌ તારિતૌ રણે
જેમ બે મુસાફરો ભયાનક અને ઊંચા કિનારા ધરાવતી મહાનદી પાર કરે, તેમ યુદ્ધના ભયાનક પ્રવાહને એ બંનેએ પાર કરી લીધો.
ઇતિ કૃષ્ણૌ મહેષ્વાસૌ પ્રશસ્તૌ લોકવિશ્રુતૌ। સર્વભૂતાન્યમન્યન્ત દ્રોણાસ્ત્રબલવારણાત્
આ રીતે, બંને કૃષ્ણ, મહાન ધનુર્ધર અને વિશ્વવિખ્યાત, દ્રોણની શક્તિશાળી સેના તોડી કાઢવા બદલ બધા જીવોથી પ્રશંસા પામ્યા.
જયદ્રથં સમીપસ્થમવેક્ષન્તૌ જિઘાંસયા। રુરું વનાન્તે લિપ્સન્તૌ વ્યાઘ્રવત્તાવતિષ્ઠતામ્
જયદ્રથને નજીક જોઈને અને તેને મારવાનો ઇરાદો રાખીને, એ બંને જંગલમાં શિકાર શોધતા વાઘ જેવા ઊભા રહ્યા.
યથા હિ મુખવર્ણોઽયમનયોરિતિ મેનિરે। તવ યોધા મહારાજ હતમેવ જયદ્રથમ્
બંનેના ચહેરા પરની ભાવના જોઈ, રાજા, તમારા યોદ્ધાઓએ તો જયદ્રથને પહેલેથી જ મરેલો માન્યો.
લોહિતાક્ષૌ મહાબાહૂ સંયુક્તૌ કૃષ્ણપાણ્ડવૌ। સિન્ધુરાજમભિપ્રેક્ષ્ય હૃષ્ટૌ વ્યનદતાં મુહુઃ
લાલ આંખો અને મજબૂત ભુજાવાળા કૃષ્ણ અને અર્જુન, સિંધુરાજને જોઈને આનંદિત થઈ વારંવાર ગર્જના કરતા.
શૌરેરભીષુહસ્તસ્ય પાર્થસ્ય ચ ધનુષ્મતઃ। તયોરાસીત્પ્રભા રાજન્સૂર્યપાવકયોરિવ
શૌરીના હાથમાં બાણ અને અર્જુનના ધનુષ્યમાંથી, રાજા, એવી કાંતિ પ્રસરી રહી હતી જેવું સૂર્ય અને અગ્નિનું તેજ હોય.
હર્ષ એવ તયોરાસીદ્દ્રોણાનીકપ્રમુક્તયોઃ। સમીપે સૈન્ધવં દૃષ્ટ્વા શ્યેનયોરામિષં યથા
દ્રોણની સેના તોડીને આગળ વધેલા એ બંનેમાં એવો આનંદ થયો, જેમ શ્યેન પક્ષીઓ નજીક માંસ જોઈ ખુશ થાય.
તૌ તુ સૈન્ધવમાલોક્ય વર્તમાનમિવાન્તિકે। સહસા પેતતુઃક્રુદ્ધૌ ક્ષિપ્રં શ્યેનાવિવામિપમ્
સિંધુરાજને નજીક જોઈ, એ બંને ક્રોધથી ભરાઈ, શ્યેન પક્ષીઓ જેમ શિકાર પર તૂટી પડે તેમ, અચાનક તૂટી પડ્યા.
તૌ દૃષ્ટ્વા તુ વ્યતિક્રાન્તૌ હૃષીકેશધનઞ્જયૌ। સિન્ધુરાજસ્ય રક્ષાર્થં પરાક્રાન્તઃ સુતસ્તવ
હૃષીકેશ અને ધનંજયે અવરોધ તોડી નાખતા, તમારા પુત્રે સિંધુરાજની રક્ષા માટે પરાક્રમપૂર્વક આગળ વધ્યો.
દ્રોણેનાબદ્ધકવચો રાજા દુર્યોધનસ્તતઃ। યયાવેકરથેનાજૌ હયસંસ્કરાવિત્પ્રભો
પછી દ્રોણે કવચ પહેરાવેલા રાજા દુર્યોધન, સરસ રીતે તાલીમેલાં ઘોડાઓ સાથે, એકલા જ રથમાં યુદ્ધ માટે નીકળી પડ્યા.
કૃષ્ણપાર્થૌ મહેષ્વાસૌ વ્યતિક્રમ્યાથ તે સુતઃ। અગ્રતઃ પુણ્ડરીકાક્ષં પ્રતીયાય નરાધિપ
મહાન ધનુર્ધર કૃષ્ણ અને અર્જુન અવરોધ તોડી ગયા પછી, રાજાઓના રાજા, તમારા પુત્રે કમળનેત્ર કૃષ્ણ સામે આગળ વધ્યો.
તતઃ સર્વેષુ સૈન્યેષુ વાદિત્રાણિ પ્રહૃષ્ટવત્। પ્રાવાદ્યન્ત વ્યતિક્રાન્તે તવ પુત્રે ધનઞ્જયમ્
પછી આખા સૈન્યમાં આનંદભેર વાદ્યો વગાડવામાં આવ્યા, કારણ કે તમારા પુત્રએ ધનંજયનો સામનો કર્યો હતો.
સિંહનાદરવાશ્ચાસઞ્શઙ્ખશબ્દવિમિશ્રિતાઃ। દૃષ્ટ્વા દુર્યોધનં તત્ર કૃષ્ણયોઃ પ્રમુખે સ્થિતમ્
જ્યારે દુર્યોધન કૃષ્ણ અને અર્જુન સામે ઊભો રહ્યો, ત્યારે સિંહના ગર્જના અને શંખનાદ સાથે મળીને ગૂંજ ઉઠી.