સ્વાગતં વાં નરશ્ચેષ્ઠાવુત્તિષ્ઠેતાં ગતક્લમૌ। કિઞ્ચ વામીપ્સિતં વીરૌ મનસઃ ક્ષિપ્રમુચ્યતામ્
તમારું સ્વાગત છે, નર અને શ્રેષ્ઠ પુરુષો! હવે ઊઠો, તમે તો થાક્યા નથી. વીરોએ, તમારે મનમાં જે ઈચ્છા છે, તે જલ્દી કહો.
યેન કાર્યેણ સમ્પ્રાપ્તૌ યુવાં તત્સાધયામિ કિમ્। વ્રિયતામાત્મનઃ શ્રેયસ્તત્સર્વં પ્રદદાનિ વામ્
તમે જે કાર્ય માટે આવ્યા છો, તે હું પૂર્ણ કરીશ. તમારે જે શ્રેષ્ઠ લાગે છે, તે બધું હું તમને આપીશ.
તતસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રત્યુત્થાય કૃતાઞ્જલી। વાસુદેવાર્જુનૌ શર્વં તુષ્ટુવાતે મહામતી। ભક્ત્યાસ્તવેન દિવ્યેન મહાત્માનાવનિન્દિતૌ
પછી એ વચન સાંભળી, વાસુદેવ અને અર્જુને હાથ જોડીને ઊભા રહી, ભક્તિ અને દિવ્ય સ્તુતિથી નિર્દોષ અને મહાન શર્વાની સ્તુતિ કરી.
નમો ભવાય શર્વાય રુદ્રાય વરદાય ચ। પશૂનાં પતયે નિત્યમુગ્રાય ચ કપર્દિને
ભવ, શર્વ, રુદ્ર, વરદાન આપનાર, સર્વ પ્રાણીઓના શાશ્વત સ્વામી, ઉગ્ર અને જટાધારી ભગવાનને વંદન.
મહાદેવાય ભીમાય ત્ર્યમ્બકાય ચ શાન્તયે। ઈશાનાય મખઘ્નાય નમોઽસ્ત્વન્ધકઘાતિને
મહાદેવ, ભયાનક, ત્ર્યંબક, શાંતિદાતા, ઈશાન, યજ્ઞનાશક અને અંધકના સંહારકને વંદન.
કુમારગુરવે તુભ્યં નીલગ્રીવાય વેધસે। પિનાકિને હવિષ્યાય સત્યાય વિભવે સદા
કુમારના ગુરુ, નીલકંઠ, સર્જનહાર, પિનાકધારી, હવન સ્વીકારનાર, સત્ય અને સદા સમૃદ્ધ ભગવાનને વંદન.
વિલોહિતાય ધ્રૂમ્રાય વ્યાધાયાનપરાજિતે। નિત્યં નીલશિખણ્ડાય શૂલિને દિવ્યચક્ષુષે
લાલવર્ણી, ધૂમ્રવર્ણી, શિકારી, અપરાજિત, સદા નીલકંઠ, શૂળધારી અને દિવ્ય દ્રષ્ટિવાળા ભગવાનને વંદન.
હોત્રે પોત્રે ત્રિનેત્રાય વ્યાધાય વસુરેતસે। અચિન્ત્યાયામ્બિકાભર્ત્રે સર્વદેવસ્તુતાય ચ
યજ્ઞકર્તા, રક્ષક, ત્રિનેત્ર, શિકારી, ધન્યતાનો બીજ, અકલ્પનીય, અંબિકાના પતિ અને સર્વ દેવો દ્વારા વંદિત ભગવાનને વંદન.
વૃષધ્વજાય મુણ્ડાય જટિને બ્રહ્મચારિણે। તપ્યમાનાય સલિલે બ્રહ્મણ્યાયાજિતાય ચ
વૃષભધ્વજ ધરનાર, મુંડિત શિરવાળા, જટાવાળા, બ્રહ્મચારી, જેઓ જળમાં તપ કરે છે, બ્રહ્મમાં તત્પર અને અજેય એવા ભગવાનને નમન છે.
વિશ્વાત્મને વિશ્વસૃજે વિશ્વમાવૃત્ય તિષ્ઠતે। નમોનમસ્તે સેવ્યાય ભૂતાનાં પ્રભવે સદા
સમસ્ત જગતના આત્મા, જગતના સર્જનહાર અને સર્વત્ર વ્યાપી એવા ભગવાનને વારંવાર વંદન છે; સર્વેના સેવા-યોગ્ય અને સદા ભૂતોના સ્વામી એવા પરમેશ્વરને નમન છે.
બ્રહ્મવક્ત્રાય સર્વાય શંકરાય શિવાય ચ। નમોસ્તુ વાચસ્પતયે પ્રજાનાં પતયે નમઃ
જેઓના મુખમાંથી વેદ પ્રગટે છે, સર્વમાં રહેલા, કલ્યાણ અને શુભતા આપનારા, વાણીના સ્વામી અને સર્વ જીવોના સ્વામી એવા ભગવાનને નમન છે.
અભિગમ્યાય કામ્યાય સ્તુત્યાયાર્યાય સર્વદા। નમોઽસ્તુ દેવદેવાય મહાભૂતધરાય ચ। નમો વિશ્વસ્ય પતયે પત્તીનાં પતયે નમઃ
હંમેશા સર્વેને સહેલાઈથી પ્રાપ્ત થનાર, ઇચ્છનીય, સ્તુતિયોગ્ય અને ઉદાત્ત એવા દેવોના દેવ, મહાભૂતને ધારણ કરનાર, જગતના સ્વામી અને સર્વના સ્વામી એવા પરમેશ્વરને નમન છે.
નમો વિશ્વસ્ય પતયે મહતાં પતયે નમઃ। નમઃ સહસ્રશિરસે સહસ્રભુજમૃત્યવે।। સહસ્રનેત્રપાદાય નમોઽસઙ્ખ્યેયકર્મણે
જગતના સ્વામી અને મહાન લોકોના સ્વામી એવા ભગવાનને નમન છે; હજારો શિરો, હજારો ભુજાઓ અને મૃત્યુરૂપ, હજારો આંખ અને પગ ધરાવનાર, અનંત કર્મ કરનાર પરમેશ્વરને નમન છે.
નમો હિરણ્યવર્ણાય હિરણ્યકવચાય ચ। ભક્તાનુકમ્પિને નિત્યં સિધ્યતાં નો વરઃ પ્રભો
સુવર્ણ જેવો તેજ ધરાવનાર અને સુવર્ણ કવચવાળા, ભક્તો પર સદા દયા ધરાવનાર પરમેશ્વરને નમન છે; હે પ્રભુ, અમારો વર સદા પૂર્ણ કરો.
એવં સ્તુત્વા મહાદેવં વાસુદેવઃ સહાર્જુનઃ। પ્રસાદયામાસ ભવં તદા હ્યસ્ત્રોપલબ્ધયે
આ રીતે મહાદેવની સ્તુતિ કરીને, વાસુદેવ અને અર્જુને ભવને પ્રસન્ન કરવા માટે પ્રાર્થના કરી, જેથી તેમને શસ્ત્ર પ્રાપ્ત થાય.
સોઽહં તત્ર ગમિષ્યામિ યત્ર સૈન્ધવકો નૃપઃ। યિયાસુર્યમલોકાય મમ વીર્યં પ્રતીક્ષતે
હું હવે ત્યાં જઇશ જ્યાં સિંધુ દેશનો રાજા છે, જે યમલોકમાં જવા ઈચ્છે છે અને મારી શક્તિની રાહ જોઈ રહ્યો છે.
યથા પરમકં કૃત્યં સૈન્ધવસ્ય વધો મમ। તથૈવ સુમહત્કૃત્યં ધર્મરાજસ્ય રક્ષણમ્
જેમ સિંધુરાજનો વધ કરવો મારું સર્વોચ્ચ કર્તવ્ય છે, તેમ ધર્મરાજનું રક્ષણ કરવું પણ એક મહાન ફરજ છે.
સ ત્વમદ્ય મહાબાહો રાજાનં પરિપાલય। યથૈવ હિ મયા ગુપ્તસ્ત્વયા ગુપ્તો ભવેત્તથા
હે મહાબાહુ, આજે રાજાનું રક્ષણ તું કરજે; જેમ તું મને રક્ષતો રહ્યો છે, તેમ હું પણ તને રક્ષીશ.
ન પશ્યામિ ચ તં લોકે યસ્ત્વાં યુદ્ધે પરાજયેત્। વાસુદેવસમં યુદ્ધે સ્વયમપ્યમરેશ્વરઃ
હું દુનિયામાં કોઈને નથી જોતો કે જે તને યુદ્ધમાં હરાવી શકે; વાસુદેવ જેવો મહાયોદ્ધા તો શું, અમર દેવતાઓનો સ્વામી પણ નહીં.
ત્વયિ ચાહં પરાશ્વસ્તઃ પ્રદ્યુમ્ને વા મહારથે। શક્નુયાં સૈન્ધવં હન્તુમનપેક્ષો નરર્ષભ
તારી સાથે કે મહારથી પ્રદ્યુમ્ન સાથે હું નિર્ભય બનીને સિંધુરાજને નિષ્ંકપણે મારવા સક્ષમ છું, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
મય્યપેક્ષા ન કર્તવ્યા ગોપ્તાઽયં મમ કેશવઃ। રાજ્ઞ એવ પરા ગુપ્તિઃ કાર્યા સર્વાત્મના ત્વયા
મારા માટે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી; કેશવ તો મારો રક્ષક છે. તારી સર્વોચ્ચ ફરજ છે કે તું રાજાનું સર્વ રીતે રક્ષણ કરે.
ન હિ યત્ર મહાબાહુર્વાસુદેવો વ્યવસ્થિતઃ। કિઞ્ચિદ્વ્યાપદ્યતે તત્ર યત્રાહમપિ ચ ધ્રુવમ્
જ્યાં મહાબાહુ વાસુદેવ ઊભા છે, ત્યાં ક્યારેય કંઈ દુઃખ થતું નથી; અને જ્યાં હું છું, ત્યાં પણ નિશ્ચિતપણે કંઈ બગડે નહીં.
એવમુક્તસ્તુ પાર્થેન સાત્યકિઃ પરવીરહા। તથેત્યુક્ત્વાઽગમત્તત્ર યત્ર રાજા યુધિષ્ઠિરઃ
પાર્થના આ શબ્દો સાંભળી, શત્રુવીર શાત્યકી બોલ્યો, 'જેમ કહ્યું તેમ,' અને ત્યાં ગયો જ્યાં રાજા યુધિષ્ઠિર હતા.
જ્યાઘોષો બ્રહ્મઘોષશ્ચ તોમરાસિરથધ્વનિઃ। દ્રોણસ્યાસીદવિરતો ગૃહે તં ન શૃણોમ્યહમ્
ધનુષની ટાંકનો અવાજ, વેદમંત્રોની ધ્વનિ, ભાલા, તલવાર અને રથોની ગર્જના—આ બધું દ્રોણના ઘરમાં સતત સંભળાતું, પણ હવે હું એ સાંભળતો નથી.
નાનાદેશસમુત્થાનાં ગીતાનાં યોઽભવત્સ્વનઃ। વાદિત્રનાદિતાનાં ચ સોઽદ્ય ન શ્રૂયતે મહાન્
વિવિધ પ્રદેશોની ગીતો અને વાદ્યોના સંગીતથી જે મહાન અવાજ ઊઠતો હતો, તે આજે સંભળાતો નથી.
યદાપ્રભૃત્યુપપ્લુવ્યાચ્છાન્તિમિચ્છઞ્જનાર્દનઃ। આગતઃ સર્વભૂતાનામનુકમ્પાર્થમચ્યુતઃ
જ્યારેથી કલહ શરૂ થયો અને શાંતિની ઈચ્છા રાખીને જનાર્દન સર્વ જીવો પર દયા રાખી અહીં આવ્યા, ત્યારથી એ અવાજો બંધ થયા છે.
તતોઽહમબ્રુવં સૂત મન્દં દુર્યોધનં તદા। વાસુદેવેન તીર્થેન પુત્ર સંશામ્ય પાણ્ડવૈઃ
પછી મેં ધીમે ધીમે દુર્યોધનને કહ્યું, 'બેટા, કૃષ્ણ જે તીર્થ જેટલા પવિત્ર છે, તેમના દ્વારા પાંડવો સાથે સંધિ કરી લે.'
કાલપ્રાપ્તમહં મન્યે મા ત્વં દુર્યોધનાતિગાઃ। `સંશામ્ય ભ્રાતૃભિસ્તૈસ્તુ ક્ષત્રિયાનભિપાલય
હું માનું છું કે હવે યોગ્ય સમય આવી ગયો છે; દુર્યોધનની મર્યાદા ન લંગઘે. ભાઈઓ સાથે સંધિ કરી અને ક્ષત્રિયોનું રક્ષણ કર.
શમં ચેદ્યાચમાનં ત્વં પ્રત્યાખ્યાસ્યસિ કેશવમ્। હિતાર્થમભિજલ્પન્તં ન તવાસ્તિ રણે જયઃ
જો તું કૃષ્ણને, જે તારા હિત માટે સંધિ માંગવા આવશે, નકારી દેશે, તો તને યુદ્ધમાં ક્યારેય વિજય નહીં મળે.
પ્રત્યાચષ્ટ સ દાશાર્હમૃષભં સર્વધન્વિનામ્। અનુનેયાનિ જલ્પન્તમનયાન્નાન્વપદ્યત
ત્યારે તેણે દાશાર્હોમાં શ્રેષ્ઠ અને બધા ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃષ્ણના મીઠા અને સમજાવનારા શબ્દોને અવગણ્યા અને તેમનું કહેવું સ્વીકાર્યું નહીં.