ન શક્યમનૃતાં કર્તું પ્રતિજ્ઞાં વિજયેન હિ। `મહદ્ધિ સાહસં પાર્થઃ કૃતવાચ્છોકમોહિતઃ
પ્રતિજ્ઞા એકવાર કરી પછી એ તોડી શકાતી નથી—even વિજય માટે પણ નહીં; પાંડવ, શોક અને મૂર્છાથી ભરેલા અર્જુને બહુ મોટું અને જોખમી કાર્ય હાથ ધર્યું છે.
ધર્મપુત્રઃ કથં રાજા ભવિષ્યતિ મૃતેઽર્જુને। તસ્મિન્હિ વિજયઃ કૃત્સ્નઃ પાણ્ડવેન સમાહિતઃ
અર્જુન મરી જાય તો ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર રાજા કેવી રીતે બનશે? કારણ કે આખી વિજય તો અર્જુન પર આધાર રાખે છે.
યદિ નોઽસ્તિ કૃતં કિઞ્ચિદ્યદિ દત્તં હુતં યદિ। ફલેન તસ્ય સર્વસ્ય સવ્યસાચી જયત્વરીન્
જો આપણે કદી કોઈ પુણ્યનું કામ કર્યું હોય, દાન કે યજ્ઞ આપ્યો હોય, તો એ બધાના ફળથી સવ્યસાચી અર્જુન પોતાના દુશ્મનોને જીતે.
એવં કથયતાં તેષાં જયમાશંસતાં પ્રભો। કૃચ્છ્રેણ મહતા રાજન્રજની વ્યત્યવર્તત
જ્યારે એ લોકો આ રીતે વાતો કરતા અને વિજયની આશા રાખતા હતા, ત્યારે રાત ખૂબ મુશ્કેલીથી વીતી.
તસ્યા રજન્યા મધ્યે તુ પ્રતિબુદ્ધો જનાર્દનઃ। સ્મૃત્વા પ્રતિજ્ઞાં પાર્થસ્ય દારુકં પ્રત્યભાષત
એ રાતના મધ્યમાં જનાર્દન જાગ્યા અને પાર્થેની પ્રતિજ્ઞા યાદ કરીને દારુકને બોલાવ્યા.
અર્જુનેન પ્રતિજ્ઞાતમાર્તેન હતબન્ધુના। જયદ્રથં વધિષ્યામિ શ્વોભૂત ઇતિ દારુક
દારુક, અર્જુને પોતાના સગાં ગુમાવ્યા છે અને દુઃખી છે, તેણે પ્રતિજ્ઞા લીધી છે કે 'હું કાલે જયદ્રથને મારી નાખીશ.'
તત્તુ દુર્યોધનઃ શ્રુત્વા મન્ત્રિભિર્મન્ત્રયિષ્યતિ। યથા જયદ્રથં પાર્થો ન હન્યાદિતિ સંયુગે
જ્યારે દુર્યોધન આ વાત સાંભળશે, ત્યારે તે પોતાના મંત્રીઓ સાથે સલાહ કરશે કે અર્જુન યુદ્ધમાં જયદ્રથને મારી ન શકે.
અક્ષૌહિણ્યો હિ તાઃ સર્વા રક્ષિષ્યન્તિ જયદ્રથમ્। દ્રોણશ્ચ સહપુત્રેણ સર્વાસ્ત્રવિધિપારગઃ
બધી અક્ષૌહિણી સેના જયદ્રથની રક્ષા કરશે; અને દ્રોણ, પોતાના પુત્ર સાથે, શસ્ત્રવિદ્યામાં પારંગત છે.
એકો વીરઃ સહસ્રાક્ષો દૈત્યદાનવદર્પહા। સોઽપિ તં નોત્સહેતાજૌ હન્તું દ્રોણેન રક્ષિતમ્
એકલો પણ મહાન વીર, જે દૈત્ય-દાનવોનો અહંકાર તોડે છે અને હજાર આંખો ધરાવે છે, તે પણ દ્રોણ દ્વારા રક્ષિત જયદ્રથને યુદ્ધમાં મારી શકે તેમ નથી.
સોઽહં શ્વસ્તત્કરિષ્યામિ યથા કુન્તીસુતોઽર્જુનઃ। અપ્રાપ્તેઽસ્તં દિનકરે હનિષ્યતિ જયદ્રથમ્
એટલે હું આવતીકાલે એવું કરીશ કે કુંતીપુત્ર અર્જુન, સૂર્યાસ્ત થાય એ પહેલાં જ જયદ્રથને મારી નાખશે.
ન હિ દારા ન મિત્રાણિ જ્ઞાતયો ન ચ બાન્ધવાઃ। કશ્ચિદન્યઃ પ્રિયતરઃ કુન્તીપુત્રાન્મમાર્જુનાત્
મારા માટે અર્જુન કરતાં પત્ની, મિત્ર, સગા કે કોઈ પણ બીજો પ્રિય નથી.
અનર્જુનમિમં લોકં મુહૂર્તમપિ દારુક। ઉદીક્ષિતું ન શક્તોઽહં ભવિતા ન ચ તત્તથા
અર્જુન વગર, દારુક, હું એક ક્ષણ પણ આ દુનિયાને જોઈ શકતો નથી; અને આવું કદી બનશે પણ નહીં.
અહં વિજિત્ય તાન્સર્વાન્સહસા સહયદ્વિપાન્। અર્જુનાર્થે હનિષ્યામિ સકર્ણાન્સસુયોધનાન્
હું બધાને અને તેમના હાથીઓ સહિત ઝડપથી જીતીને, અર્જુનના હિત માટે કર્ણ, દુર્યોધન અને તેમના સાથીઓને મારી નાખીશ.
શ્વો નિરીક્ષન્તુ મે વીર્યં ત્રયો લોકા મહાહવે। ધનઞ્જયાર્થે સમરે પરાક્રાન્તસ્ય દારુક
આવતીકાલે, દારુક, ત્રણેય લોકોએ મારા પરાક્રમને મહાસંગ્રામમાં જોઈ લેશે, જ્યારે હું ધનંજય માટે યુદ્ધમાં ઉતરીશ.
શ્વો નરેન્દ્રસહસ્રાણિ રાજપુત્રશતાનિ ચ। સાશ્વદ્વિપરથાન્યાજૌ વિદ્રવિષ્યામિ દારુક
આવતીકાલે, હજારો રાજાઓ અને સૈંકડો રાજકુમારો, પોતાના ઘોડા, હાથી અને રથો સાથે યુદ્ધમાં ભાગી જશે, દારુક.
શ્વસ્તાં ચક્રપ્રમથિતાં દ્રક્ષ્યસે નૃપવાહિનીમ્। મયા ક્રુદ્ધેન સમરે પાણ્ડવાર્થે નિપાતિતામ્
આવતીકાલે તું જોશે કે રાજાઓની સેના મારા ચક્રથી ચકનાચૂર થઈ જશે અને હું પાંડવોના હિત માટે ક્રોધથી યુદ્ધમાં તેમને ધરાશાયી કરીશ.
શ્વઃ સદેવાઃ સગન્ધર્વાઃ પિશાચોરગરાક્ષસાઃ। જ્ઞાસ્યન્તિ લોકાઃ સર્વે માં સુહૃદં સવ્યસાચિનઃ
આવતીકાલે, દેવ, ગંધર્વ, પિશાચ, નાગ અને રાક્ષસો સહિત બધા જ લોકોએ જાણશે કે હું સવ્યસાચીનો મિત્ર છું.
યસ્તં દ્વેષ્ટિ સ માં દ્વેષ્ટિ યસ્તં ચાનુ સ મામનુ। ઇતિ સઙ્કલ્પ્યતાં બુદ્ધ્યા શરીરાર્ધં મમાર્જુનઃ
જે તેને દ્વેષે છે, તે મને દ્વેષે છે; અને જે તેને અનુસરે છે, તે મને અનુસરે છે. તારે મનમાં નક્કી કરી લેવું જોઈએ કે અર્જુન મારા શરીરનું અડધું છે.
યથા ત્વં મે પ્રભાતાયામસ્યાં નિશિ રથોત્તમમ્। કલ્પયિત્વા યથાશાસ્ત્રમાદાય વ્રજ સંયતઃ
જ્યારે ભોર થશે, ત્યારે તું શાસ્ત્રોક્ત રીતે શ્રેષ્ઠ રથ તૈયાર કરી, તેને લઈ સંયમથી નીકળી પડજે.
ગદાં કૌમોદકીં દિવ્યાં શક્તિં ચક્રં ધનુઃ શરાન્। આરોપ્ય વૈ રથે સૂત સર્વોપકરણાનિ ચ
હે સારથી, રથ પર કૌમોદકી ગદા, દિવ્ય શક્તિ, ચક્ર, ધનુષ્ય, બાણ અને બધી જ જરૂરી વસ્તુઓ રાખજે.
સ્થાનં ચ કલ્પયિત્વાઽથ રથોપસ્થે ધ્વજસ્ય મે। વૈનતેયસ્ય વીરસ્ય સમરે રથશોભિનઃ
પછી રથમાં ધ્વજ માટે યોગ્ય સ્થાન ગોઠવી, યુદ્ધમાં રથને શોભતા વીનતેયના વિર ધ્વજને સ્થાપિત કરજે.
છત્રં જામ્બૂનદૈર્જાલૈરર્કજ્વલનસપ્રભૈઃ।। વિશ્વકર્મકૃતૈર્દિવ્યૈરશ્વાનપિ વિભૂષય
સૂર્ય અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, વિશ્વકર્મા દ્વારા બનાવેલી સુવર્ણ જાળીનું છત્ર રથ પર રાખજે અને ઘોડાઓને પણ શોભાવજે.
બલાહકં મેઘપુષ્પં શૈબ્યં સુગ્રીવમેવ ચ। યુક્ત્વા વાજિવરાંસ્તત્ર કવચી તિષ્ઠ દારુક
બલાહક, મેઘપુષ્પ, શૈબ્ય અને સુગ્રીવ — આ શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓને જોડીને, તું કવચ ધારણ કરીને ત્યાં ઉભો રહીજે, દારુક.
પાઞ્ચજન્યસ્ય નિર્ઘોષં પર્જન્યનિનદોપમમ્। શ્રુત્વા ચ ભૈરવં નાદમુપેયાસ્ત્વં જવેન મામ્
જ્યારે તું પાંજજન્ય શંખનો મેઘગર્જના જેવો ભયાનક નાદ સાંભળે, ત્યારે તું ઝડપથી મારી પાસે આવી જજે.
એકાહ્નાઽહમમર્ષં ચ સર્વદુઃખાનિ ચૈવ હ। ભ્રાતુઃ પૈતૃષ્વસેયસ્ય વ્યપનેષ્યામિ દારુક
દારુક, આજે જ હું મારા પિતાની બહેનના પુત્ર માટે થયેલો રોષ અને બધાં દુઃખો દૂર કરી દઈશ.
સર્વોપાયૈર્યતિષ્યામિ યથા બીભત્સુરાહવે। પશ્યતાં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં હનિષ્યતિ જયદ્રથમ્
હું સર્વ રીતે પ્રયત્ન કરીશ કે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની સામે, ભીમ યુદ્ધમાં જયદ્રથને મારી નાખે.
યસ્યયસ્ય ચ બીભત્સુર્વધે યત્નં કરિષ્યતિ। આશંસેઽહં રણે તન્તં તત્રતત્ર હનિષ્યતિ
યુદ્ધમાં ભીમ જેને પણ મારવા પ્રયત્ન કરશે, મને વિશ્વાસ છે કે એને ત્યાજ ત્યાજ મારી નાખશે.
જય એવ ધ્રુવસ્તસ્ય કુત એવ પરાજયઃ। યસ્ય ત્વં પુરુષવ્યાઘ્ર સારથ્યમુપજગ્મિવાન્
જેના રથની વાળ તમે પકડી છે, એના માટે તો વિજય નિશ્ચિત છે, હાર તો શક્ય જ નથી, પુરુષશારદુલ.
એવં ચૈતત્કરિષ્યામિ યથા મામનુભાષસે। સુપ્રભાતામિમાં રાત્રિં જયાય વિજયસ્ય હિ
તમે જે રીતે કહ્યું છે, એ પ્રમાણે જ હું કરું છું; આ રાત સુખદાયી રીતે પસાર થાય અને અમને વિજય મળે.
મયા પ્રતિજ્ઞા મહતી જયદ્રથવધે કૃતા। શ્વોઽસ્મિ હન્તા દુરાત્માનં પુત્રઘ્નમિતિ કેશવ
કેશવ, મેં જયદ્રથને મારવાનો મોટો સંકલ્પ કર્યો છે; આવતીકાલે હું એ દુષ્ટ, મારા પુત્રના ઘાતકને મારી નાખીશ.