સોઽહમિચ્છામ્યનુજ્ઞાતું રક્ષિતું વા મહાત્મના। દ્રોણેન સહપુત્રેણ વીરેણ યદિ મન્યસે
એથી, જો તને યોગ્ય લાગે, તો હું મહાન આત્માવાળા દ્રોણ અને તેના વીર પુત્ર પાસે અનુમતિ કે રક્ષા માંગવા ઈચ્છું છું.
સ રાજ્ઞા સ્વયમાચાર્યો ભૃશમત્રાર્થિતોઽર્જુન। સંવિધાનં ચ વિહિતં રથાશ્ચ કિલ સજ્જિતાઃ
રાજાએ ખૂબ વિનંતી કરતાં, આચાર્યે પોતે બધું ગોઠવી દીધું અને કહે છે કે રથો પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યા.
કર્ણો ભૂરિશ્રવા દ્રૌણિર્વૃષસેનશ્ચ દુર્જયઃ। કૃપશ્ચ મદ્રરાજશ્ચ ષડેતેઽસ્ય પુરોગમાઃ
કર્ણ, ભૂરિશ્રવ, દ્રોણપુત્ર, દુર્જય વૃષસેન, કૃપાચાર્ય અને મધ્રરાજ—આ છ જણ એના મુખ્ય યુદ્ધવીર છે.
શકટઃ પદ્મકશ્ચાર્ધો વ્યૂહો દ્રોણેન નિર્મિતઃ। પદ્મકર્ણિકમધ્યસ્થઃ સૂચી પાર્શ્વે જયદ્રથઃ
દ્રોણે અર્ધ રથ અને અર્ધ કમળ જેવી વ્યૂહરચના ગોઠવી છે; કમળના મધ્યમાં, સૂઈની ટોચે જયદ્રથ ઊભો છે.
સ્થાસ્યતે રક્ષિતે વીરૈઃ સિન્ધુરાટ્ સ સુદુર્મદઃ। ધનુષ્યસ્ત્રે ચ વીર્યે ચ પ્રાણે ચૈવ તથૌરસે
સિંહ જેવી દૃઢતા ધરાવતો સિંધુરાજ, વીરોએ ઘેરાયેલો, ધનુષ્ય, શસ્ત્ર, પ્રાણ અને છાતીમાં અપરાજેય ઊભો રહેશે.
અવિષહ્યતમા હ્યેતે નિશ્ચિતાઃ પાર્થ ષડ્રથાઃ। એતાનજિત્વા સગણાન્નૈવ પ્રાપ્યો જયદ્રથઃ
પાર્થ, આ છ રથીઓ અત્યંત અપરાજેય માનવામાં આવે છે; એમને અને એમના સૈનિકોને વિના હરાવ્યા જયદ્રથ સુધી પહોંચી શકાતું નથી.
તેષામેકૈકશો વીર્યં ષણ્ણાં ત્વમનુચિન્તય। સહિતા હિ નરવ્યાઘ્ર ન શક્યા જેતુમઞ્જસા
તારે આ છેયના વીર્યને એક એક કરીને વિચારવું જોઈએ; કારણ કે, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, એ બધા મળીને સહેલાઈથી જીતાઈ શકતા નથી.
ભૂયસ્તુ મન્ત્રયિષ્યામિ નીતિમાત્મહિતાય વૈ। મન્ત્રજ્ઞૈઃ સચિવૈઃ સાર્ધં સુહૃદ્ભિઃ કાર્યસિદ્ધયે
હું તને વધુ સલાહ આપીશ, જે તારા હિત માટે છે; યુક્તિ જાણતા મંત્રીઓ અને મિત્રોની સાથે, કાર્ય સિદ્ધ થાય એ માટે.
તવ પ્રસાદાદ્ભગવન્કિંનાવાપ્તં રણે મમ। અવિષહ્યં હૃષીકેશ કિં જાનન્માં વિગર્હસે
પ્રભુ, તમારી કૃપાથી યુદ્ધમાં મેં શું અધૂરું રાખ્યું છે? હૃષીકેશ, તમે મને અપરાજેય જાણો છો તો પણ કેમ મારી નિંદા કરો છો?
યથા લક્ષ્મ સ્થિરં ચન્દ્રે સમુદ્રે ચ યથા જલમ્। એવમેતાં પ્રતિજ્ઞાં મે સત્યાં વિદ્ધિ જનાર્દન
જેમ ચાંદ્રમાં કલંક અડગ છે, જેમ દરિયામાં પાણી સ્થિર છે, તેમ, જનાર્દન, મારી પ્રતિજ્ઞા પણ સાચી છે—એ જાણો.
માવમંસ્થા મમાસ્ત્રાણિ માવમંસ્થાશ્ચ ગાણ્ડિવમ્। માવમંસ્થા બલં બાહ્વોર્માવમંસ્થા ધનઞ્જયમ્
મારા શસ્ત્રોનું અવમૂલ્યન ન કરો, ગાંડીવનું અવમૂલ્યન ન કરો, મારા બાંયનું બળ ન અવગણો, અને ધનંજયને પણ ન અવગણો.
ગાણ્ડીવં ચ ધનુર્દિવ્યં યોદ્ધા ચાહં નરર્ષભ। ત્વં ચ યન્તા હૃષીકેશ કિન્નુ સ્યાદજિતં મયા
ગાંડીવ એ દિવ્ય ધનુષ્ય છે, હું યુદ્ધવીર છું, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ; અને તમે હૃષીકેશ રથચાલક છો—પછી મને વિજય કેમ ન મળે?
યથાભિયાય સઙ્ગ્રમં ન જિતો વૈ જયામિ ચ। તેન સત્યેન સઙ્ગ્રામે હતં વિદ્ધિ જયદ્રથમ્
જેમ હું ક્યારેય યુદ્ધમાં હાર્યો નથી, એ સત્યના બળે, યુદ્ધમાં જયદ્રથ અવશ્ય મારાશે—એ જાણો.
ત્વં ચ માધવ સર્વં તત્તથા પ્રતિવિધાસ્યસિ। યથા રિપૂણાં મિષતાં પ્રમથિષ્યામિ સૈન્ધવમ્
માધવ, તમે પણ બધું એવું જ કરશો કે દુશ્મનોની નજર સામે જ હું સિંધુરાજને નાશ કરીશ.
ધ્રુવં વૈ બ્રાહ્મણે સત્યં ધ્રુવા સાધુષુ સન્નતિઃ। શ્રીર્ધ્રુવાઽપિ ચ દક્ષેષુ ધ્રુવો નારાયણે જયઃ
બ્રાહ્મણમાં સત્ય અડગ છે, સજ્જનોમાં વિનમ્રતા અડગ છે, મહેનતીઓમાં લક્ષ્મી અડગ છે અને નારાયણમાં વિજય અડગ છે.
એવમુક્ત્વા હૃષીકેશં સ્વયમાત્માનમાત્મના। સન્દિદેશાર્જુનો નર્દન્વાસવિઃ કેશવં પ્રભુમ્
આ રીતે હૃષીકેશને કહી, વાસવીપુત્ર અર્જુને પોતાને અને ભગવાન કેશવને સંકલ્પ આપ્યો.
યથા પ્રભાતાં રજનીં કલ્પિતઃ સ્યાદ્રથોત્તમઃ। તથા કાર્યં ત્વયા કૃષ્ણ પ્રતિજ્ઞા સ્યાદ્યથા ધ્રુવા
જેમ પ્રભાત માટે શ્રેષ્ઠ રથ તૈયાર થાય છે, તેમ, કૃષ્ણ, તારે પણ એવું જ કરવું કે મારી પ્રતિજ્ઞા નિશ્ચિત રીતે પૂર્ણ થાય.
શ્વઃ શિરઃ પાદમૂલં તે સૈન્ધવસ્યાહૃતં ધ્રુવમ્। પદ્ધ્યાં પ્રમથિતાસિ ત્વં વિશોકા ભવ મા રુદઃ
કાલે સિંધુરાજનું માથું નિશ્ચિતપણે તારા પગ પાસે લાવવામાં આવશે; તું તેને યુદ્ધમાં પડતો જોઈશ—શાંતિ રાખ, રડશો નહીં.
ક્ષત્રધર્મં પુરસ્કૃત્ય ગતઃ શૂરઃ સતાં ગતિમ્। વયં ચ પ્રાપ્નુયામેહ યે ચાન્યે શસ્ત્રજીવિનઃ
કશત્રિય ધર્મ પાળીને તારો વીર પુત્ર સજ્જનોની ગતિને પામ્યો છે; અમે અને અન્ય શસ્ત્રધારી પણ એ જ સ્થાન પામીએ.
વ્યૂઢોરસ્કો મહાબાહુરનિવર્તી રિપુવ્રજાત્। ગતસ્તવ વરારોહે પુત્રઃ સ્વર્ગં જ્વરં જહિ
તારો પુત્ર, પહોળા છાતી, બલવાન બાંયવાળો અને દુશ્મન સામે અડગ, સ્વર્ગ પામ્યો છે, સુન્દરી—તું દુઃખ છોડ.
અનુયાતશ્ચ પિતરં માતૃપક્ષં ચ વીર્યવાન્। સહસ્રશો રિપૂન્હત્વા હતઃ શૂરો મહારથઃ
પુત્રે પોતાના પિતા અને માતાના કુટુંબનો અનુસરણ કરીને, હજારો દુશ્મનોને માર્યા પછી, તે પરાક્રમી યોદ્ધા પોતે પણ યુદ્ધમાં શહીદ થયો—સાચો વીર અને મહાન રથીએ.
આશ્વાસય સ્નુષાં રાજ્ઞિ મા શુચઃ ક્ષત્રિયે ભૃશમ્। શ્વઃ પ્રિયં સુમહચ્છ્રુત્વા વિશોકા ભવ નન્દિનિ
મહારાણી, તમારી વહુને ધીરજ આપો; ક્ષત્રિય માટે એટલું દુઃખ ન કરો. આવતીકાલે આનંદના સમાચાર સાંભળીને, હે પ્રિય પુત્રી, દુઃખ છોડો.
યત્પાર્થેન પ્રતિજ્ઞાતં તત્તથા ન તદન્યથા। ચિકીર્ષિતં હિ તે ભર્તુર્ન ભવેજ્જાતુ નિષ્ફલમ્
અર્જુને જે પ્રતિજ્ઞા લીધી છે, તે ચોક્કસપણે પૂર્ણ થશે; તમારા પતિ જે ઇચ્છે છે, તે ક્યારેય વ્યર્થ નહીં જાય.
યદિ ચ મનુજપન્નગાઃ પિશાચા રજનિચચારાઃ પતગાઃ સુરાસુરાશ્ચ। રણગતમભિયાન્તિ સિન્ધુરાજં ન સ ભવિતા સહ તૈરપિ પ્રભાતે
જો મનુષ્યો, સાપો, ભૂતપ્રેતો, રાત્રિમાં ફરનારા, પક્ષીઓ, દેવો અને દાનવો—all મળીને—even યુદ્ધમાં સિંધુરાજા પર હુમલો કરે, તો પણ સવારે તે તેમને સાથે નહીં રહે.
અહો હ્યકાલે પ્રસ્થાનં કૃતવાનસિ પુત્રક। વિહાય ફલકાલે માં સુગૃદ્ધાં તવ દર્શને
હાય પુત્ર, તું અસમયે જતો રહ્યો, જ્યારે હું તારી મુલાકાતની ખૂબ ઇચ્છા રાખતી હતી અને ફળ મળવાનો સમય આવ્યો હતો.
નૂનં ગતિઃ કૃતાન્તસ્ય પ્રાજ્ઞૈરપિ સુદુર્વિદા। યત્ર ત્વં કેશવે નાથે સઙ્ગ્રામેઽનાથવદ્ધતઃ
નિશ્ચિતપણે, વિધિના માર્ગને સમજવું જ્ઞાનીને પણ અઘરું છે, કારણ કે તું કૃષ્ણ જેવા રક્ષક હોવા છતાં યુદ્ધમાં અનાથની જેમ માર્યો ગયો.
યજ્વનાં દાનશીલાનાં બ્રાહ્મણાનાં કૃતાત્મનામ્। ચરિતબ્રહ્મચર્યાણાં પુણ્યતીર્થાવગાહિનામ્
તને એ સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય, જે યજ્ઞ કરનારા, દાનશીલ, આત્મસંયમી બ્રાહ્મણો, બ્રહ્મચર્ય પાળનારા અને પવિત્ર તીર્થોમાં સ્નાન કરનારા પામે છે.
કૃતજ્ઞાનાં વદાન્યાનાં ગુરુશુશ્રૂષિણામપિ। સહસ્રદક્ષિણાનાં ચ યા ગતિસ્તામવાપ્નુહિ
તને એ સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય, જે કૃતજ્ઞ, ઉદાર, વડીલોની સેવા કરનારા અને હજારો દાન આપનારા પામે છે.
યા ગતિર્યુધ્યમાનાનાં શૂરાણામનિવર્તિનામ્। હત્વારીન્નિહતાનાં ચ સઙ્ગ્રામે તાં ગતિ વ્રજ
તને એ સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય, જે યુદ્ધમાં પીઠ ન ફેરવનારા વીરોએ, દુશ્મનોને મારીને પોતે પણ યુદ્ધમાં શહીદ થયેલા પામે છે.
ગોસહસ્રપ્રદાતૄણાં ક્રતુદાનાં ચ યા ગતિઃ। નૈવેશિકં ચાભિમતં દદતાં યા ગતિઃ શુભા
તને એ શુભ સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય, જે હજાર ગાય દાન કરનારા, યજ્ઞ કરનારા અને બ્રાહ્મણોને ઇચ્છિત દાન આપનારા પામે છે.