અથાબ્રવીન્મહાપ્રાજ્ઞો ભારદ્વાજઃ પ્રતાપવાન્। હર્ષેણોત્ફુલ્લનયનઃ કૃપમાભાષ્ય સત્વરમ્
પછી વિદ્વાન અને પરાક્રમી ભારદ્વાજ, આનંદથી આંખો ફૂલેલી, ઝડપથી કૃપાને બોલ્યા.
ઘટયન્નિવ મર્માણિ પુત્રસ્ય તવ ભારત। અભિમન્યું રણે દૃષ્ટ્વા તદા રણવિશારદમ્
હે ભારત, અભિમન્યુને યુદ્ધમાં જોઈને, જાણે તારા પુત્રના હૃદયને ભેદી નાખ્યું હોય તેમ લાગ્યું.
એષ ગચ્છતિ સૌભદ્રઃ પાર્થાનાં પ્રથિતો યુવા। નન્દયન્સુહૃદઃ સર્વાન્રાજાનં ચ યુધિષ્ઠિરમ્
આ સૌભદ્ર, પાંડુપુત્રોમાં પ્રસિદ્ધ યુવાન, યુદ્ધમાં પોતાના બધા મિત્રોને અને રાજા યુધિષ્ઠિરને આનંદ આપી આગળ વધે છે.
નકુલં સહદેવં ચ ભીમસેનં ચ પાણ્ડવમ્। બન્ધૂન્સમ્બન્ધિનશ્ચાન્યાન્મધ્યસ્થાન્સુહૃદસ્તથા
તે નકુલ, સહદેવ, ભીમસેન, પોતાના બંધુઓ, અન્ય સગા, મધ્યસ્થો અને મિત્રોને પણ આનંદ આપે છે.
નાસ્ય યુદ્ધે સમં મન્યે કઞ્ચિદન્યં ધનુર્ધરમ્। ઇચ્છન્હન્યાદિમાં સેનાં કિમર્થમપિ નેચ્છતિ
મારે તો યુદ્ધમાં તેના સમાન બીજો કોઈ ધનુર્ધર દેખાતો નથી; ઈચ્છે તો આખી સેના નાશ કરી શકે, પણ કોઈ કારણસર તે એવું કરતો નથી.
દ્રોણસ્ય પ્રીતિસંયુક્તં શ્રુત્વા વાક્યં તવાત્મજઃ। આર્જુનિં પ્રતિ સઙ્ક્રુદ્ધો દ્રોણં દૃષ્ટ્વા સ્મયન્નિવ
દ્રોણના પ્રેમભર્યા શબ્દો સાંભળી, તારો પુત્ર અર્જુનપુત્ર પર ગુસ્સે થઈ, દ્રોણ તરફ સ્મિત સાથે જોયું.
અથ દુર્યોધનઃ કર્ણમબ્રવીદ્બાહ્લિકં નૃપઃ। દુઃશાસનં મદ્રરાજં તાંસ્તથાઽન્યાન્મહારથાન્
પછી રાજા દુર્યોધને કર્ણ, બાહ્લિક, દુશાસન, મદ્રરાજ અને અન્ય મહારથીઓને બોલાવ્યા.
સર્વભૂર્ધાભિષિક્તાનામાચાર્યો બ્રહ્મવિત્તમઃ। અર્જુનસ્ય સુતં મૂઢં નાયં હન્તુમિહેચ્છતિ
બધા રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ અને વેદજ્ઞ આચાર્ય દ્રોણ, અર્જુનના મૂર્ખ પુત્રને મારવાનો ઈચ્છતો નથી.
ન હ્યસ્ય સમરે યુદ્ધ્યેદન્તકોઽપ્યાતતાયિનઃ। કિમઙ્ગ પુનરેવાન્યો મર્ત્યઃ સત્યં બ્રવીમિ વઃ
યુદ્ધમાં તો મૃત્યુદેવ પણ તેના સામે લડવા તૈયાર ન થાય, તો બીજો કોઈ માનવ શું કરશે? હું સાચું કહું છું.
અર્જુનસ્ય સુતં ત્વેષ શિષ્યત્વાદભિરક્ષતિ। શિષ્યાઃ પુત્રાશ્ચ દયિતાસ્તદપત્યં ચ ધર્મિણામ્
અર્જુનનો પુત્ર હોવાથી, દ્રોણ ગુરુ-શિષ્યના સંબંધને કારણે તેને બચાવે છે; શિષ્યો, પુત્રો અને ધર્મીજનના સંતાન સૌને પ્રિય હોય છે.
સંરક્ષ્યમાણો દ્રોણેન મન્યતે વીર્યમાત્મનઃ। આત્મસમ્ભાવિતો મૂઢસ્તં પ્રમથ્નીત માચિરમ્
દ્રોણ દ્વારા રક્ષાતો અભિમન્યુ પોતાને ખૂબ શક્તિશાળી માને છે; મોઢા અને ગર્વીલા તેને જલ્દીથી દંડ આપો.
એવમુક્તાસ્તુ તે રાજ્ઞા સાત્વતીપુત્રમભ્યયુઃ। સંરબ્ધાસ્તે જિઘાંસન્તો ભારદ્વાજસ્ય પશ્યતઃ
રાજાએ આવું કહ્યું ત્યારે, બધા મહારથીઓ સાત્વતીપુત્ર પર હુમલો કરવા દોડી ગયા, ભારદ્વાજ જોઈ રહ્યો હતો.
દુઃશાસનસ્તુ તચ્છ્રુત્વા દુર્યોધનવચસ્તદા। અબ્રવીત્કુરુશાર્દૂલ દુર્યોધનમિદં વચઃ
દુર્યોધનના વચન સાંભળીને દુઃશાસને, હે કુરુવીર, દુર્યોધનને આ રીતે કહ્યું.
અહમેનં હનિષ્યામિ મહારાજ બ્રવીમિ તે। મિષતાં પાણ્ડુ પુત્રાણાં પાઞ્ચાલાનાં ચ પશ્યતામ્
હે મહારાજ, હું એને મારી નાખીશ—આ વાત હું તમને કહું છું—પાંડુપુત્રો અને પંચાળાઓની સામે, સૌ જોતા હોય ત્યારે.
ગ્રસિષ્યામ્યદ્ય સૌભદ્રં યથા રાહુર્દિવાકરમ્। ઉત્ક્રુશ્ય ચાબ્રવીદ્વાક્યં કુરુરાજમિદં પુનઃ
આજે હું સૌભદ્રને એ રીતે ગળી જઇશ જેમ રાહુ સૂર્યને ગળી જાય છે; અને અવાજ ઉંચો કરીને તેણે ફરી કુરુરાજને કહ્યું.
શ્રુત્વા કૃષ્ણૌ મયા ગ્રસ્તં સૌભદ્રમતિમાનિનૌ। ગમિષ્યતઃ પ્રેતલોકં જીવલોકાન્ન સંશયઃ
જ્યારે કૃષ્ણ અને અર્જુન સાંભળશે કે મેં ગર્વીલા સૌભદ્રને પકડી લીધો છે, ત્યારે તેઓ નિશ્ચયે જીવતો જગત છોડીને યમલોકમાં પહોંચી જશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
તૌ ચ શ્રુત્વા મૃતૌ વ્યક્તં પાણ્ડોઃ ક્ષેત્રોદ્ભવાઃ સુતાઃ। એકાહ્વા સસુહૃદ્વર્ગાઃ ક્લૈબ્યાદ્ધાસ્યન્તિ જીવિતમ્
અને જ્યારે પાંડુના ક્ષેત્રજ પુત્રો તેમના મૃત્યુની વાત સાંભળશે, ત્યારે તેઓ અને તેમના મિત્રવર્ગ એક જ દિવસે નિરાશ થઈને જીવવું છોડી દેશે.
તસ્માદસ્મિન્હતે શત્રૌ હતાઃ સર્વેઽહિતાસ્તવ। શિવેન માં ધ્યાહિ રાજન્નેષ હન્મિ રિપૂંસ્તવ
આથી, જ્યારે આ દુશ્મન મરી જશે, ત્યારે તમારા બધા શત્રુઓ પણ નાશ પામશે; હે રાજા, શુભ વિચારો સાથે મને યાદ કરો, કેમ કે હું તમારા દુશ્મનોને મારી નાખીશ.
એવમુક્ત્વાઽનદદ્રાજન્પુત્રો દુઃશાસનસ્તવ। સૌભદ્રમભ્યયાત્ક્રુદ્ધઃ શરવર્ષૈરવાકિરન્
આવી રીતે કહીને, હે રાજા, તમારો પુત્ર દુઃશાસન ગુસ્સે ભરાઈ સૌભદ્ર સામે આગળ વધ્યો અને તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના પર વરસાદ કર્યો.
તમતિક્રુદ્ધમાયાન્તં તવ પુત્રમરિંદમઃ। અભિમન્યુઃ શરૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ ષડ્વિંશત્યા સમાર્પયત્
ત્યારે અભિમન્યુએ, દુશ્મનોને હરાવનાર, ગુસ્સામાં આગળ વધી રહેલા તમારા પુત્રને છવીસ તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
દુઃશાસનસ્તુ સઙ્ક્રુદ્ધઃ પ્રભિન્ન ઇવ કુઞ્જરઃ। અયોધયત સૌભદ્રમભિમન્યુશ્ચ તં રણે
દુઃશાસન તો ભયંકર ગુસ્સામાં પાગલ થયેલા હાથી જેવો બની ગયો અને સૌભદ્ર સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો; અભિમન્યુએ પણ તેને યુદ્ધમાં ટક્કર આપી.
તૌ મણ્ડલાનિ ચિત્રાણિ રથાભ્યાં સવ્યદક્ષિણમ્। ચરમાણાવયુધ્યેતાં રથશિક્ષાવિશારદૌ
બન્ને રથયુદ્ધમાં પારંગત હતા, તેઓએ પોતાના રથો ડાબી-જમણી તરફ ફેરવીને સુંદર ગોળાકાર ચલાવ્યા અને એકબીજા સાથે યુદ્ધ કરતા રહ્યા.
અથ પણવમૃદઙ્ગદુન્દુભીનાં ક્રકચમહાનકભેરિઝર્ઝરાણમ્। નિનદમતિભૃશં નરાઃ પ્રચક્રુ-- ર્લવણજલોદ્ભવસિંહનાદમિશ્રમ્
પછી વીરોએ ઢોલ, મૃદંગ, દુન્દુભી, ક્રકચ, મહાનક, ભેરી અને ઝરઝર વગાડીને, ઉગ્ર અવાજ સાથે, મીઠા પાણીમાંથી જન્મેલા સિંહના ગર્જન સાથે મળીને ભયંકર ધ્વનિ કર્યો.
તતઃ શિલાશિતૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ભલ્લૈરાનતપર્વભિઃ। છિત્ત્વા ધનૂંષિ શૂરાણામાર્જુનિઃ કર્ણમાર્દયત્
પછી અર્જુનિના પુત્રે તીક્ષ્ણ અને પથ્થરનાં અગ્રવાળા વાંકડા બાણોથી વીરોનાં ધનુષ્ય કાપી નાખ્યા અને કર્ણને ઘાયલ કર્યો.
ધનુર્મણ્ડલનિર્મુક્તૈઃ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ। સચ્છત્રધ્વજયન્તારં સાશ્વમાશુ સ્મયન્નિવ
પછી તેણે પોતાના ધનુષ્યમાંથી ગોળાકાર છોડી, સાપ જેવાં ઝેરી બાણોથી, કર્ણના રથચાલક, ધ્વજ અને ઘોડાઓને ઝડપથી ઘાયલ કર્યા, જાણે હસતો હોય એમ.
કર્ણોઽપિ ચાસ્ય ચિક્ષેપ બાણાન્સન્નતપર્વણઃ। અસમ્બ્રાન્તશ્ચ તાન્સર્વાનગૃહ્ણાત્ફલ્ગુનાત્મજઃ
કર્ણે પણ ચમકતા બાણો તેની તરફ છોડ્યા, પણ ફાલ્ગુનપુત્રએ શાંતિથી એ બધા બાણો પકડી લીધા.
તતો મુહૂર્તાત્કર્ણસ્ય બાણેનૈકેન વીર્યવાન્। સધ્વજં કાર્મુકં વીરશ્છિત્ત્વા ભૂમાવપાતયત્
પછી થોડી જ વારમાં, વીર અર્જુનિના પુત્રે એક જ બાણથી કર્ણનું ધનુષ્ય અને ધ્વજ કાપી જમીન પર પાડી દીધા.
તતઃ કૃચ્છ્રગતં કર્ણં દૃષ્ટ્વા કર્ણાદનન્તરઃ। સૌભદ્રમભ્યયાત્તૂર્ણં દૃઢમુદ્યમ્ય કાર્મુકમ્
પછી, કર્ણને મુશ્કેલીમાં જોયા પછી, કર્ણ પછીનો વીર મજબૂત ધનુષ્ય ખેંચી ઝડપથી સૌભદ્ર સામે આગળ વધ્યો.
તત ઉચ્ચુક્રુશુઃ પાર્થાસ્તેષાં ચાનુચરા જનાઃ। વાદિત્રાણિ ચ સઞ્જઘ્નઃ સૌભદ્રં ચાપિ તુષ્ટુવુઃ
પછી પાંડુપુત્રો અને તેમના અનુયાયીઓએ આનંદથી જયઘોષ કર્યો, વાદ્ય વગાડ્યા અને સૌભદ્રની પ્રશંસા કરી.
સ કક્ષેઽગ્નિરિવોત્સૃષ્ટો નિર્દહંસ્તરસા રિપૂન્। મધ્યે ભારતસૈન્યાનામાર્જુનિઃ પર્યવર્તત
અર્જુનિના પુત્રે, જંગલમાં આગ ફાટી નીકળે તેમ, ઝડપથી દુશ્મનોને દહન કરી, ભારતસેનાની વચ્ચે ફરી વળ્યો.