સાત્યકિશ્ચેકિતાનશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ। કુન્તિભોજશ્ચ વિક્રાન્તો દ્રુપદશ્ચ મહારથઃ
સાત્યકી, ચેકિતાન, પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, પરાક્રમી કુંતિભોજ અને મહારથી દ્રુપદ પણ હતા.
આર્જુનિઃ ક્ષત્રધર્મા ચ બૃહત્ક્ષત્રશ્ચ વીર્યવાન્। ચેદિપો ધૃષ્ટકેતુશ્ચ માદ્રીપુત્રૌ ઘટોત્કચઃ
અર્જુન, ક્ષત્રધર્મમાં સ્થિર, બૃહત્ક્ષત્ર પરાક્રમી, ચેદિના રાજા ધૃષ્ટકેતુ, માદ્રીપુત્રો અને ઘટોત્કચ પણ જોડાયા.
યુધામન્યુશ્ચ વિક્રાન્તઃ શિખણ્ડી ચાપરાજિતઃ। ઉતક્તમૌજાશ્ચ દુર્ધર્ષો વિરાટશ્ચ મહારથઃ
પરાક્રમી યુધામન્યુ, અપરાજિત શિખંડી, દુર્દમ્ય ઉત્તમૌજ અને મહારથી વિરાટ પણ તેમાં હતા.
દ્રૌપદેયાશ્ચ સંરબ્ધાઃ શૈશુપાલિશ્ચ વીર્યવાન્। કેકયાશ્ચ મહાવીર્યાઃ સૃઞ્જયાશ્ચ સહસ્રશઃ
દ્રૌપદીપુત્રો યુદ્ધ માટે ઉત્સુક, શિશુપાલનો પરાક્રમી પુત્ર, મહાવીર્ય કેકય અને હજારો શ્રુંજય પણ જોડાયા.
એતે ચાન્યે ચ સગણાઃ કૃતાસ્ત્રા યુદ્ધદુર્મદાઃ। સમભ્યધાવન્સહસા ભારદ્વાજં યુયુત્સવઃ
આ બધા અને તેમના સાથીઓ, શસ્ત્રકૌશલ્યમાં નિપુણ અને યુદ્ધમાં ભયંકર, ભારદ્વાજ સામે યુદ્ધની ઇચ્છાથી એકસાથે દોડી આવ્યા.
સમીપે વર્તમાનાંસ્તાન્ભારદ્વાજોઽતિવીર્યવાન્। અસમ્ભ્રાન્તઃ શરૌઘેણ મહતા સમવારયત્
જ્યારે એ બધા નજીક આવ્યા, ત્યારે મહાપ્રભાવી ભારદ્વાજે શાંતિથી મહાન બાણવર્ષાથી તેમને અટકાવ્યા.
મહૌઘઃ સલિલસ્યેવ ગિરિમાસાદ્ય દુર્ભિદમ્। દ્રોણં તે નાભ્યવર્તન્ત વેલામિવ જલાશયાઃ
જેમ મોટો પ્રવાહ અડગ પર્વતને અથડાય છે પણ તોડી શકતો નથી, તેમ તેઓ દ્રોણ પાસે પહોંચી શક્યા નહીં, જેમ પાણી કિનારે અટકી જાય છે.
પીડ્યમાનાઃ શરૈ રાજન્દ્રોણચાપવિનિઃસૃતૈઃ। ન શેકુઃ પ્રમુખે સ્થાતું ભારદ્વાજસ્ય પાણ્ડવાઃ
રાજા અને દ્રોણના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા બાણોથી પીડાઈને પાંડવો ભારદ્વાજ સામે ઊભા રહી શક્યા નહીં.
તદદ્ભુતમપશ્યામ દ્રોણસ્ય ભુજયોર્બલમ્। યદેનં નાભ્યવર્તન્ત પાઞ્ચાલાઃ સૃઞ્જયૈઃ સહ
અમે દ્રોણના હાથોની અદભુત તાકાત જોઈ, કારણ કે પાંચાલ અને શ્રુંજય પણ તેને તોડી શક્યા નહીં.
તમાયાન્તમભિક્રુદ્ધં દ્રોણં દૃષ્ટ્વા યુધિષ્ઠિરઃ। બહુધા ચિન્તયામાસ દ્રોણસ્ય પ્રતિવારણમ્
યુદ્ધમાં ક્રોધિત દ્રોણને આગળ આવતો જોઈ, યુધિષ્ઠિરે મનમાં ઘણી રીતે વિચાર્યું કે તેને કેવી રીતે રોકી શકાય.
અશક્યં તુ તમન્યેન દ્રોણં મત્ત્વા યુધિષ્ઠિરઃ। અવિષહ્યં ગુર ભારં સૌભદ્રે સમવાસૃજત્
દ્રોણને બીજું કોઈ હરાવી શકે નહીં એવું જાણી, યુધિષ્ઠિરે એ ભાર સહન ન કરી શક્યો અને સુભદ્રાપુત્રને મોકલ્યો.
વાસુદેવાદનવરં ફલ્ગુનાચ્ચામિતૌજસમ્। અબ્રવીત્પરવીરઘ્નમભિમન્યુમિદં વચઃ
વાસુદેવ અને અમિતતેજ અર્જુન તરફથી સતત સહારો મળતાં, તેણે શત્રુવિનાશક અભિમન્યુને આ શબ્દો કહ્યા.
એત્ય નો નાર્જુનો ગર્હેદ્યથા તાત તથા કુરુ। દ્રોણાનીકસ્ય ન વયં વિદ્મો ભેદં કથઞ્ચન
પુત્ર, આગળ વધ; નહિંતર અર્જુન આપણને દોષ આપશે. જે રીતે તે કરે તેમ તું પણ કર. દ્રોણની વ્યવસ્થા તોડી શકાય એ રીતે અમને કોઈ ઉપાય ખબર નથી.
ત્વં વાઽર્જુનો વા કૃષ્ણો વા ભિન્દ્યાત્પ્રદ્યુમ્ન એવ વા। દ્રોણાનીકં મહાબાહો પઞ્ચમો નોપપદ્યતે
મહાબાહુ, તું, અર્જુન, કૃષ્ણ અથવા પ્રદ્યુમ્ન જ દ્રોણની વ્યવસ્થા તોડી શકો; પાંચમો કોઈ એ કરી શકે નહીં.
અભિમન્યો વરં તાત યાચે ત્વાં દાતુમર્હસિ। પિતૄણાં માતુલાનાં ચ સૈન્યાનાં ચૈવ સર્વશઃ
અભિમન્યુ, પુત્ર, હું તારી પાસે એક વર માંગું છું—આ વર આપજે, અમારા પિતાઓ, મામાઓ અને આખા સૈન્ય માટે.
ધનઞ્જયો હિ નસ્તાત ગર્હયેદેત્ય સંયુગાત્। ક્ષિપ્રમસ્ત્રં સમાદાય દ્રોણાનીકં વિશાતય
કેમ કે ધનંજય યુદ્ધમાંથી પાછા આવી આપણને દોષ આપે, તેથી તું તરત શસ્ત્ર ઉઠાવી દ્રોણની વ્યવસ્થા તોડી નાખ.
દ્રોણસ્ય દૃઢમત્યુગ્રમનીકપ્રવરં યુધિ। પિતૄણાં જયમાકાઙ્ક્ષન્નવગાહેઽવિલમ્બિતમ્
પિતાજી માટે વિજય મેળવવાની ઈચ્છા રાખીને, હું વિલંબ કર્યા વિના દ્રોણની ભયાનક અને અતિ ભયંકર મુખ્ય વ્યૂહમાં પ્રવેશી જઇશ.
ઉપદિષ્ટો હિ મે પિત્રા યોગોઽનીકવિશાતને। નોત્સહે હિ વિનિર્ગન્તુમહં કસ્યાઞ્ચિદાપદિ
મારા પિતાએ મને વ્યૂહમાં પ્રવેશવાનો ઉપાય શીખવાડ્યો છે; કોઈ પણ મુશ્કેલીમાં હું પાછો ફરી શકતો નથી.
ભિન્ધ્યનીકં યુધાંશ્ચેષ્ઠ દ્વારં સઞ્જનયસ્વ નઃ। વયં ત્વાઽનુગમિષ્યામો યેન ત્વં તાત યાસ્યસિ
યુદ્ધમાં દુશ્મનનો વ્યૂહ તોડી ને અમારે માટે રસ્તો ખોલો; પિતા, તમે જ્યાં જશો, અમે તમારા પાછળ જ આવશું.
ધનઞ્જયસમં યુદ્ધે ત્વાં વયં તાત સંયુતે। પ્રણિધાયાનુયાસ્યામો રક્ષન્તઃ સર્વતોમુખાઃ
પિતા, યુદ્ધમાં અમે ધનંજય જેટલા શક્તિશાળી બનીને તમારો પીછો કરીશું અને ચારેય બાજુથી તમારી રક્ષા કરીશું.
અહં ત્વાઽનુગમિષ્યામિ ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽથ સાત્યકિઃ। પાઞ્ચલાઃ કેકયા માત્સ્યાસ્તથા સર્વે પ્રભદ્રકાઃ
હું તમારો પીછો કરીશ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને સાથીકી પણ, પાંચાલ, કેકય, માથ્સ્ય અને બધા પ્રભદ્રક પણ તમારી સાથે રહેશે.
સકૃદ્ભિન્નં ત્વયા વ્યૂહં તત્ર તત્ર પુનઃ પુનઃ। વયં પ્રધ્વંસયિષ્યામો નિઘ્નામાના વરાન્વરાન્
તમે જ્યાં જ્યાં વ્યૂહ તોડશો, ત્યાં ત્યાં અમે વારંવાર સામે આવતા શ્રેષ્ઠ યુદ્ધવીરોને હરાવી દઈશું.
અહમેતત્પ્રવેક્ષ્યામિ દ્રોણાનીકં દુરાસદમ્। પતઙ્ગ ઇવ સઙ્ક્રુદ્ધો જ્વલિતં જાતવેદસમ્
હું આ દ્રોણના દુર્ગમ વ્યૂહમાં, ક્રોધિત પતંગિયાં જેમ જ્વલંત અગ્નિમાં ઘૂસી જાય છે એમ, પ્રવેશી જઈશ.
તત્કર્માદ્ય કરિષ્યામિ હિતં યદ્વંશયોર્દ્વયોઃ। માતુલસ્ય ચ યત્પ્રીતિં કરિષ્યતિ પિતુશ્ચ મે
આજે હું એ કાર્ય કરીશ જે બંને કુળ માટે લાભદાયી છે અને જે મારા મામા અને પિતાને આનંદ આપશે.
શિશુનૈકેન સઙ્ગ્રમે કાલ્યમાનાનિ સઙ્ઘશઃ। દ્રક્ષ્યન્તિ સર્વભૂતાનિ દ્વિષત્સૈન્યાનિ વૈ મયા
આ યુદ્ધમાં, હું એકલાં હોવા છતાં, દુશ્મનના સૈન્યોને જૂથો જૂથોમાં હેરાન કરતો જોઈને બધા જીવંત પ્રાણીઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ જશે.
નાહં પાર્થેન જાતઃ સ્યાં ન ચ જાતઃ સુભદ્રયા। યદિ મે સંયુગે કશ્ચિજ્જીવિતો નાદ્ય મુચ્યતે
જો આજે યુદ્ધમાં હું કોઈ પણ દુશ્મનને જીવતો છોડી દઉં, તો હું પાર્થનો કે સુભદ્રાનો પુત્ર કહેવાય નહીં.
યદિ ચૈકરથેનાહં સમગ્રં ક્ષત્રમણ્ડલમ્। ન કરોમ્યષ્ટધા યુદ્ધે ન ભવામ્યર્જુનાત્મજઃ
જો હું એક જ રથથી આખા ક્ષત્રિય સૈન્યને યુદ્ધમાં આઠ ભાગમાં વિભાજિત ન કરી શકું, તો હું અર્જુનનો પુત્ર નથી.
એવં તે ભાષમાણસ્ય બલં સૌભદ્ર વર્ધતામ્। યત્સમુત્સહસે ભેત્તું દ્રોણાનીકં દુરાસદમ્
સૌભદ્ર, જેમ તમે બોલો છો તેમ, તમારું બળ વધે એવી શુભકામના, કેમ કે તમે દ્રોણના દુર્ગમ વ્યૂહને તોડવાનો નક્કી કર્યો છે.
રક્ષિતં પુરુષવ્યાઘ્રૈર્મહેષ્વાસૈર્મહાબલૈ। સાધ્યરુદ્રમરુત્તુલ્યૈર્વસ્વગ્ન્યાદિત્યવિક્રમૈઃ
તે વ્યૂહ વાઘ જેવા પુરુષો, મહાન ધનુર્ધારો અને અતિશય બલવાન યોદ્ધાઓ દ્વારા રક્ષાયેલી છે, જે સાધ્ય, રુદ્ર, મરુત અને વસુ, અગ્નિ, આદિત્ય જેટલા પરાક્રમી છે.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સ યન્તારમચોદયત્
આ શબ્દો સાંભળીને, તેણે પોતાના રથચાલકને આગળ વધવા કહ્યું.