અર્જુનશ્ચાપિ રાધેયં વિદ્ધ્વા સપ્તભિરાશુગૈઃ। કર્ણાદવરજં બાણૈર્જઘાન નિશિતૈઃ શરૈઃ
અર્જુને રાધેય પર સાત ઝડપી તીરો ચલાવ્યા અને પછી કર્ણના નાના ભાઈને તીક્ષ્ણ બાણોથી મારી નાખ્યો.
તતઃ શત્રુંજયં હત્વા પાર્થઃ ષઙ્ભિરજિહ્મગૈઃ। જહાર સદ્યો ભલ્લેન વિપાટસ્ય શિરો રથાત્
પછી પાર્થએ છ સીધા તીરો વડે શત્રુન્જયને સંહાર્યો અને તરત જ ભલ્લ તીરે વિપાટનું માથું રથ પરથી ઉડાવી દીધું.
પશ્યતાં ધાર્તરાષ્ટ્રાણામેકેનૈવ કિરીટિના। પ્રમુખે સૂતપુત્રસ્ય સોદર્યા નિહતાસ્ત્રયઃ
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સામે જ, મકુટધારી અર્જુને માત્ર એક જ હુમલામાં કર્ણના સામે ત્રણ સગા ભાઈઓને સંહાર્યા.
તતો ભીમઃ સમુત્પત્ય સ્વરથાદ્વૈનતેયવત્। વરાસિના કર્ણપક્ષાઞ્જધાન દશ પઞ્ચ ચ
પછી ભીમ પોતાનાં રથમાંથી ગરુડની જેમ કૂદી પડ્યો અને શ્રેષ્ઠ ખડગથી કર્ણના પંદર સહાયકોને કાપી નાખ્યા.
પુનસ્તુ રથમાસ્થાય ધનુરાદાય ચાપરમ્। વિવ્યાધ દશભિઃ કર્ણં સૂતમશ્વાંશ્ચ પઞ્ચભિઃ
પછી ફરી રથ પર ચડી, બીજું ધનુષ્ય લઈ, ભીમે કર્ણને દસ તીરો, રથચાલકને પાંચ અને ઘોડાઓને પણ તીરો માર્યા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽપ્યસિવરં ચર્મ ચાદાય ભાસ્વરમ્। જઘાન ચન્દ્રવર્માણં બૃહત્ક્ષત્રં ચ નૈષધમ્
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પણ ઉત્તમ ખડગ અને તેજસ્વી ઢાલ લઈને ચંદ્રવર્મા અને નૈષદ બ્રહત્ક્ષત્રને માર્યા.
તતઃ સ્વરથમાસ્થાય પાઞ્ચાલ્યોઽન્યચ્ચ કાર્મુકમ્। આદાય કર્ણં વિવ્યાધ ત્રિસપ્તત્યા નદન્રણે
પછી પાંડાળ રાજકુમારે પોતાના રથ પર ચડી બીજું ધનુષ્ય લીધું અને યુદ્ધમાં ગર્જના કરતાં કર્ણને એકત્રીસ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
શૈનેયોઽપ્યન્યદાદાય ધનુરિન્દુસમદ્યુતિઃ। સૂતપુત્રં ચતુઃષષ્ટ્યા વિદ્ધ્વા સિંહ ઇવાનદત્
શૈન્ય સત્યકી, ચાંદણી જેવો તેજ ધરાવતો, બીજું ધનુષ્ય લઈને સિંહની જેમ ગર્જના કરતાં રથચાલકના પુત્ર કર્ણને ચોસઠ તીરો માર્યા.
ભલ્લાભ્યાં સાધુ મુક્તાભ્યાં છિત્ત્વા કર્ણસ્ય કાર્મુકમ્। પુનઃ કર્ણં ત્રિભિર્બાણૈર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્
બે સુંદર ભલ્લ તીરો વડે સત્યકીએ કર્ણનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને પછી ત્રણ તીરો વડે કર્ણના હાથ અને છાતીમાં ઘા કર્યા.
તતો દુર્યોધનો દ્રોણો રાજા ચૈવ જયદ્રથઃ। નિમ़જ્જમાનં રાધેયમુજ્જહ્રુઃ સાત્યકાર્ણવાત્
પછી દુર્યોધન, દ્રોણ અને રાજા જયદ્રથએ, સત્યકીના હુમલાથી ડૂબી રહેલા રાધેયને બચાવ્યો.
પત્ત્યશ્વરથમાતઙ્ગાસ્ત્વદીયાઃ શતશોઽપરે। કર્ણમેવાભ્યધાવન્ત ત્રાસ્યમાનાઃ પ્રહારિણઃ
તમારા સેંકડો પદાત, ઘોડા, રથ અને હાથીઓ, ભયથી વ્યાકુળ થઈ, રક્ષણ માટે કર્ણ તરફ દોડી ગયા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ ભીમશ્ચ સૌભદ્રોઽર્જુન એવ ચ। નકુલઃ સહદેવશ્ચ સાત્યકિં જુગુપૂ રણે
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, ભીમ, અભિમન્યુ, અર્જુન, નકુલ અને સહદેવ — બધા યુદ્ધમાં સત્યકીનું રક્ષણ કરતા હતા.
એવમેષ મહારૌદ્રઃ ક્ષયાર્થં સર્વધન્વિનામ્। તાવકાનાં પરેષાં ચ ત્યક્ત્વા પ્રાણાનભૂદ્રણઃ।। પદાતિરથનાગાશ્વા ગજાશ્વરથપત્તિભિઃ। રથિનો નાગપત્ત્યશ્વૈરથ પત્તીરથ દ્વિપૈઃ
આ રીતે, બધા ધનુર્ધરોના વિનાશ માટે, બંને પક્ષેના યોદ્ધાઓએ પોતાનું જીવન ત્યજી ભયાનક યુદ્ધ કર્યું. પદાત, રથ, હાથી અને ઘોડા — બધા સાથે યુદ્ધમાં જોડાયા.
અશ્વૈરશ્વા ગજૈર્નાગા રથિનો રથિભિઃ સહ। સંયુક્તાઃ સમદૃશ્યન્ત પત્તયશ્ચાપિ પત્તિભિઃ।। એવં સુકલિલં યુદ્ધમાસીત્ક્રવ્યાદહર્ષણમ્। મહદ્ભિસ્તૈરભીતાનાં યમરાષ્ટ્રવિવર્ધનમ્
ઘોડા ઘોડા સામે, હાથી હાથી સામે, રથ ચાલક રથ ચાલક સામે, અને પદાત પદાત સામે લડી રહ્યા હતા; એમ યુદ્ધ ખૂબ કુશળતાથી થયું, જે માથાભક્ષી પ્રાણીઓ માટે આનંદદાયક બન્યું અને નિર્ભય યોદ્ધાઓ માટે યમરાજનું રાજ્ય વધાર્યું.
તતો હતા નરરથવાજિકુઞ્જરૈ રનેકશો દ્વિપરથપત્તિવાજિનઃ। ગજૈર્ગજા રથિભિરુદાયુધા રથા। હયૈર્હયાઃ પત્તિગણૈશ્ચ પત્તયઃ
પછી યુદ્ધમાં અનેક રીતે માણસો, રથ, ઘોડા અને હાથીઓ માર્યા ગયા; હાથીએ હાથીને, રથીએ રથને, ઘોડાએ ઘોડાને અને પદાતે પદાતને સંહાર્યા.
રથૈર્દ્વિપા દ્વિરદવરૈર્મહાહયા હયૈર્નરા વરરથિભિશ્ચ વાજિનઃ। નિરસ્તજિહ્વાદશનેક્ષણાઃ ક્ષિતૌ ક્ષયં ગતાઃ પ્રમથિતવર્મભૂષણાઃ
રથોએ હાથીઓને, મહાહાથીઓએ ઘોડાઓને, ઘોડાઓએ માણસોને અને શ્રેષ્ઠ રથચાલકોએ ઘોડાઓને માર્યા; તેમની જીભ કાપી, આંખો ફોડી, કવચ અને આભૂષણ તૂટી ગયા અને તેઓ જમીન પર મરી પડ્યા.
તથા પરૈર્બહુકરણૈર્વરાયુધૈ- ર્હતા ગતાઃ પ્રતિભયદર્શનાઃ ક્ષિતિમ્। વિપોથિતા હયગજપાદતાડિતા ભૃશાકુલા રથમુખનેમિભિઃ ક્ષતાઃ
તે જ રીતે, દુશ્મનોએ અનેક શસ્ત્રો અને ઉત્તમ હથિયારો વડે ઘણા યોદ્ધાઓને ભયાનક રીતે માર્યા; ઘોડા, હાથી અને પદાતના ઘા અને રથના ચક્રથી ઘાયલ થયેલા, તેઓ ખૂબ જ ગુંચવાયેલા પડ્યા હતા.
પ્રમોદને શ્વાપદપક્ષિરક્ષસાં જનક્ષયે વર્તતિ તત્ર દારુણે। મહાબલાસ્તે કુપિતાઃ પરસ્પરં નિષૂદયન્તઃ પ્રવિચેરુરોજસા
એ ભયાનક વિનાશમાં, મેદાન શ્વાપદ, પક્ષી અને રાક્ષસો માટે આનંદસ્થળ બન્યું; મહાબલી યોદ્ધાઓ ક્રોધથી એકબીજાને મારતા અને ભારે ઉત્સાહથી ફરતા હતા.
તતો બલે ભૃશલુલિતે પરસ્પરં નિરીક્ષમાણે રુધિરૌઘસમ્પ્લુતે। દિવાકરેઽસ્તંગિરિમાસ્થિતે શનૈ રુભે પ્રયાતે શિબિરાય ભારત
પછી જ્યારે બંને સેના થાકીને લોહીમાં લથબથ થઈ એકબીજાને નિહાળી રહી હતી, અને સૂર્ય પશ્ચિમના પર્વત પાછળ અસ્ત થઈ રહ્યો હતો, ત્યારે યોદ્ધાઓ ધીમે ધીમે પોતાના છાવણીઓ તરફ પાછા ફર્યા, હે ભારત.
તદનીકમનાધૃષ્ટં ભારદ્વાજેન રક્ષિતમ્। પાર્થાઃ સમભ્યવર્તન્ત ભીમસેનપુરોગમાઃ
ભારદ્વાજે રક્ષિત અને અપરાજેય એવા એ વિભાગ પાસે પાંડુપુત્રો ભીમસેનને આગળ રાખીને પહોંચ્યા.
સાત્યકિશ્ચેકિતાનશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ। કુન્તિભોજશ્ચ વિક્રાન્તો દ્રુપદશ્ચ મહારથઃ
સાત્યકી, ચેકિતાન, પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, પરાક્રમી કુંતિભોજ અને મહારથી દ્રુપદ પણ હતા.
આર્જુનિઃ ક્ષત્રધર્મા ચ બૃહત્ક્ષત્રશ્ચ વીર્યવાન્। ચેદિપો ધૃષ્ટકેતુશ્ચ માદ્રીપુત્રૌ ઘટોત્કચઃ
અર્જુન, ક્ષત્રધર્મમાં સ્થિર, બૃહત્ક્ષત્ર પરાક્રમી, ચેદિના રાજા ધૃષ્ટકેતુ, માદ્રીપુત્રો અને ઘટોત્કચ પણ જોડાયા.
યુધામન્યુશ્ચ વિક્રાન્તઃ શિખણ્ડી ચાપરાજિતઃ। ઉતક્તમૌજાશ્ચ દુર્ધર્ષો વિરાટશ્ચ મહારથઃ
પરાક્રમી યુધામન્યુ, અપરાજિત શિખંડી, દુર્દમ્ય ઉત્તમૌજ અને મહારથી વિરાટ પણ તેમાં હતા.
દ્રૌપદેયાશ્ચ સંરબ્ધાઃ શૈશુપાલિશ્ચ વીર્યવાન્। કેકયાશ્ચ મહાવીર્યાઃ સૃઞ્જયાશ્ચ સહસ્રશઃ
દ્રૌપદીપુત્રો યુદ્ધ માટે ઉત્સુક, શિશુપાલનો પરાક્રમી પુત્ર, મહાવીર્ય કેકય અને હજારો શ્રુંજય પણ જોડાયા.
એતે ચાન્યે ચ સગણાઃ કૃતાસ્ત્રા યુદ્ધદુર્મદાઃ। સમભ્યધાવન્સહસા ભારદ્વાજં યુયુત્સવઃ
આ બધા અને તેમના સાથીઓ, શસ્ત્રકૌશલ્યમાં નિપુણ અને યુદ્ધમાં ભયંકર, ભારદ્વાજ સામે યુદ્ધની ઇચ્છાથી એકસાથે દોડી આવ્યા.
સમીપે વર્તમાનાંસ્તાન્ભારદ્વાજોઽતિવીર્યવાન્। અસમ્ભ્રાન્તઃ શરૌઘેણ મહતા સમવારયત્
જ્યારે એ બધા નજીક આવ્યા, ત્યારે મહાપ્રભાવી ભારદ્વાજે શાંતિથી મહાન બાણવર્ષાથી તેમને અટકાવ્યા.
મહૌઘઃ સલિલસ્યેવ ગિરિમાસાદ્ય દુર્ભિદમ્। દ્રોણં તે નાભ્યવર્તન્ત વેલામિવ જલાશયાઃ
જેમ મોટો પ્રવાહ અડગ પર્વતને અથડાય છે પણ તોડી શકતો નથી, તેમ તેઓ દ્રોણ પાસે પહોંચી શક્યા નહીં, જેમ પાણી કિનારે અટકી જાય છે.
પીડ્યમાનાઃ શરૈ રાજન્દ્રોણચાપવિનિઃસૃતૈઃ। ન શેકુઃ પ્રમુખે સ્થાતું ભારદ્વાજસ્ય પાણ્ડવાઃ
રાજા અને દ્રોણના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા બાણોથી પીડાઈને પાંડવો ભારદ્વાજ સામે ઊભા રહી શક્યા નહીં.
તદદ્ભુતમપશ્યામ દ્રોણસ્ય ભુજયોર્બલમ્। યદેનં નાભ્યવર્તન્ત પાઞ્ચાલાઃ સૃઞ્જયૈઃ સહ
અમે દ્રોણના હાથોની અદભુત તાકાત જોઈ, કારણ કે પાંચાલ અને શ્રુંજય પણ તેને તોડી શક્યા નહીં.
તમાયાન્તમભિક્રુદ્ધં દ્રોણં દૃષ્ટ્વા યુધિષ્ઠિરઃ। બહુધા ચિન્તયામાસ દ્રોણસ્ય પ્રતિવારણમ્
યુદ્ધમાં ક્રોધિત દ્રોણને આગળ આવતો જોઈ, યુધિષ્ઠિરે મનમાં ઘણી રીતે વિચાર્યું કે તેને કેવી રીતે રોકી શકાય.