તતો દ્રોણોઽતિસંક્રુદ્ધો વિસૃજઞ્શતશઃ શરાન્। ચેદિપાઞ્ચાલપાણ્ડૂનામકરોત્કદનં મહત્
પછી દ્રોણે ભારે ક્રોધથી સૈંકડો બાણ છોડ્યા અને ચેદી, પાંચાલ અને પાંડવોમાં ભારે વિનાશ મચાવ્યો.
તસ્ય જ્યાતલનિર્ઘોષઃ શુશ્રુવે દિક્ષં મારિષ। વજ્રસંહ્રાદસઙ્કાશસ્ત્રાસયન્માનવાન્બહૂન્
તેના ધનુષ્યની તાંતણનો ગર્જનાવાળો અવાજ ચારે દિશામાં સંભળાયો, વીજળીના ગજ્જન જેવો, અને ઘણા લોકો ડરી ગયા.
એતસ્મિન્નન્તરે જિષ્ણુર્જિત્વા સંશપ્તકાન્બહૂન્। અભ્યયાત્તત્ર યત્રાસૌ દ્રોણઃ પાણ્ડૂન્પ્રમર્દતિ
એ દરમિયાન, જિષ્ણુએ અનેક સંશપ્તકોને હરાવીને, જ્યાં દ્રોણ પાંડવોને દબાવી રહ્યો હતો, ત્યાં આગળ વધ્યો.
તાઞ્શરૌઘાન્મહાવર્તાઞ્શોણિતોદાન્મહાહદાન્। તીર્ણઃ સંશપ્તકાન્હત્વા પ્રત્યદૃશ્યત ફલ્ગુનઃ
તે તીક્ષ્ણ બાણોના પ્રવાહ અને લોહીના ભયાનક વંટોળને પાર કરીને, સંશપ્તકોને સંહાર્યા પછી, ફાલ્ગુન ત્યાં દેખાયો.
તસ્ય કીર્તિમતો લક્ષ્મ સૂર્યપ્રતિમતેજસઃ। દીપ્યમાનમપશ્યામ તેજસા વાનરધ્વજમ્
અમે તે મહાન યશસ્વી અને સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવતા અર્જુનનું વાનરધ્વજ તેજથી ઝગમગતું જોયું.
સંશપ્તકસમુદ્રં તમુચ્છોષ્યાસ્ત્રગભસ્તિભિઃ। સ પાણ્ડવયુગાન્તાર્કઃ કુરૂનપ્યભ્યતીતપત્
પાંડવએ પોતાના શસ્ત્રોના કિરણોથી સંશપ્તકોના સમુદ્રને સુકવી નાખ્યો અને યુગના અંતે સૂર્ય જેવો બનીને કૌરોને પણ દહાવી નાખ્યા.
પ્રદદાહ કુરૂન્સર્વાનર્જુનઃ શસ્ત્રતેજસા। યુગાન્તે સર્વભૂતાનિ ધૂમકેતુરિવોત્થિતઃ
અર્જુને પોતાના શસ્ત્રોના તેજથી બધા કૌરોને ભસ્મ કરી નાખ્યા, જેમ યુગના અંતે ધૂમકેતુ ઊગીને સર્વ જીવોને દહાવી નાખે છે.
તેન બાણસહસ્રૌધૈર્ગજાશ્વરથયોધિનઃ। તાડ્યમાનાઃ ક્ષિતિં જગ્મુર્મુક્તકેશાઃશરાર્દિતાઃ
તેના હજારો બાણોથી ઘાયલ થયેલા હાથી, ઘોડા, રથ અને યોદ્ધાઓ, વાળ બિખેરાઈ ગયેલા અને બાણોથી છિન્નભિન્ન, ધરતી પર પડી ગયા.
કેચિદાર્તસ્વનં ચક્રુર્વિનેશુરપરે પુનઃ। પાર્થબાણહતાઃ કેચિન્નિપેતુર્વિગતાસવઃ
કેટલાંક પીડાથી ચીસો પાડતા હતા, કેટલાક મૌન થઈ ગયા; અને કેટલાક, પાર્થના બાણોથી ઘાયલ, નિર્વાણ પામી જમીન પર ઢળી પડ્યા.
તેષામુત્પતિતાન્કાંશ્ચિત્પતિતાંશ્ચ પરાઙ્મુખાન્। ન જઘાનાર્જુનો યોધાન્યોધવ્રતમનુસ્મરન્
તેમાથી જે યોદ્ધાઓ ઊભા થયા હતા અથવા પડીને પીઠ ફેરવી લીધી હતી, તેમને અર્જુને યુદ્ધની મર્યાદા યાદ રાખીને માર્યા નહોતા.
તે વિકીર્ણરથાશ્ચિત્રાઃ પ્રાયશશ્ચ પરાઙ્મુખઃ। કુરવઃ કર્ણકર્ણેતિ હાહેતિ ચ વિચુક્રુશુઃ
કૌરોના રથો વિખેરાઈ ગયા હતા અને મોટાભાગે પીઠ ફેરવી રહ્યા હતા; તેઓ 'કર્ણ! કર્ણ!' કહીને દુઃખથી ચીસો પાડતા હતા.
તમાધિરથિરાક્રન્દં વિજ્ઞાય શરણૈષિણામ્। મા ભૈષ્ટેતિ પ્રતિશ્રુત્ય યયાવભિમુખોઽર્જુનમ્
અધિરથપુત્રે આશ્રય માગતા લોકોની ચીસો સાંભળી, તેમને 'ડરશો નહીં' કહી આશ્વાસન આપ્યું અને અર્જુન સામે લડવા આગળ વધ્યો.
સ ભારતરથશ્રેષ્ઠઃ સર્વભારતહર્ષણઃ। પ્રાદુશ્ચક્રે તદાગ્નેયમસ્ત્રમસ્ત્રવિદાં વારઃ
તે ભારત વંશના શ્રેષ્ઠ રથીઓમાં એક, સર્વ ભારતોને આનંદ આપનાર, શસ્ત્રવિદ્યા જાણનારા શ્રેષ્ઠ કર્ણે અગ્નિાસ્ત્રનું પ્રયોગ કર્યું.
તસ્ય દીપ્તશરૌઘસ્ય દીપ્તચાપધરસ્ય ચ। `વારુણેન તદસ્ત્રેણ વિધૂયાથ ધનઞ્જયઃ'। શરૌઘાઞ્શરજાલેન વિદુધાવ ધનઞ્જયઃ
તે તેજસ્વી ધનુષ્યધારીની જ્વલંત બાણવર્ષા સામે, ધનંજયે વારુણાસ્ત્ર વડે તે બાણવર્ષાને પોતાના બાણોના જાળથી વિખેરી નાખી.
તથૈવાધિરથિસ્તસ્ય બાણાજ્જ્વલિતતેજસઃ। અસ્ત્રમસ્ત્રેણ સંવાર્ય પ્રાણદદ્વિસૃજઞ્શરાન્
એ જ રીતે અધિરથપુત્રે પણ અર્જુનના પ્રજ્વલિત બાણોને પોતાના શસ્ત્ર વડે અટકાવીને, પોતાનાં બાણો છોડ્યા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ ભીમશ્ચ સાત્યકિશ્ચ મહારથઃ। વિવ્યધુઃ કર્ણમાસાદ્ય ત્રિભિસ્ત્રિભિરજિહ્મગૈઃ
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, ભીમ અને મહારથી સાથીકી, ત્રણેયે કર્ણ પાસે જઈને, ત્રણ-ત્રણ સીધા બાણો વડે તેને ઘાયલ કર્યો.
અર્જુનાસ્ત્રં તુ રાધેયઃ સંવાર્ય શરવૃષ્ટિભિઃ। તેષાં ત્રયાણાં ચાપાનિ ચિચ્છેદ વિશિખૈસ્ત્રિભિઃ
પણ રાધેયે, અર્જુનના શસ્ત્રને પોતાની બાણવૃષ્ટિથી અટકાવી, તે ત્રણેના ધનુષ્ય ત્રણ તીખા બાણોથી કાપી નાખ્યા.
તે નિકૃત્તાયુઘાઃ શૂરા નિર્વિષા ભુજગા ઇવ। રથશક્તીઃ સમુત્ક્ષિપ્ય ભૃશં સિંહા ઇવાનદન્
બાણ વિહોણા થયેલા એ શૂરવીરો, ઝેર વિહોણા સાપો જેવા, પોતાના રથશક્તિ ઉઠાવી, સિંહોની જેમ ગર્જના કરવા લાગ્યા.
તા ભુજાગ્રૈર્મહાવેગા નિસૃષ્ટા ભુજગોપમાઃ। દીપ્યમાના મહાશક્ત્યો જગ્મુરાધિરથિં પ્રતિ
એ મહાશક્તિઓ, હાથમાંથી જોરથી ફેંકાતી અને સાપ જેવી દેખાતી, જ્વલંત થઈ અધિરથપુત્ર તરફ દોડી ગઈ.
તા નિકૃત્ય શરવ્રાતૈસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિરજિહ્મગૈઃ। નનાદ બલવાન્કર્ણઃ પાર્થાય વિસૃજઞ્શરાન્
કર્ણે એ શક્તિઓને ત્રણ-ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણોના વરસાદથી કાપી નાખી, જોરથી ગર્જના કરી અને પાર્થ પર પોતાના બાણ છોડ્યા.
અર્જુનશ્ચાપિ રાધેયં વિદ્ધ્વા સપ્તભિરાશુગૈઃ। કર્ણાદવરજં બાણૈર્જઘાન નિશિતૈઃ શરૈઃ
અર્જુને રાધેય પર સાત ઝડપી તીરો ચલાવ્યા અને પછી કર્ણના નાના ભાઈને તીક્ષ્ણ બાણોથી મારી નાખ્યો.
તતઃ શત્રુંજયં હત્વા પાર્થઃ ષઙ્ભિરજિહ્મગૈઃ। જહાર સદ્યો ભલ્લેન વિપાટસ્ય શિરો રથાત્
પછી પાર્થએ છ સીધા તીરો વડે શત્રુન્જયને સંહાર્યો અને તરત જ ભલ્લ તીરે વિપાટનું માથું રથ પરથી ઉડાવી દીધું.
પશ્યતાં ધાર્તરાષ્ટ્રાણામેકેનૈવ કિરીટિના। પ્રમુખે સૂતપુત્રસ્ય સોદર્યા નિહતાસ્ત્રયઃ
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સામે જ, મકુટધારી અર્જુને માત્ર એક જ હુમલામાં કર્ણના સામે ત્રણ સગા ભાઈઓને સંહાર્યા.
તતો ભીમઃ સમુત્પત્ય સ્વરથાદ્વૈનતેયવત્। વરાસિના કર્ણપક્ષાઞ્જધાન દશ પઞ્ચ ચ
પછી ભીમ પોતાનાં રથમાંથી ગરુડની જેમ કૂદી પડ્યો અને શ્રેષ્ઠ ખડગથી કર્ણના પંદર સહાયકોને કાપી નાખ્યા.
પુનસ્તુ રથમાસ્થાય ધનુરાદાય ચાપરમ્। વિવ્યાધ દશભિઃ કર્ણં સૂતમશ્વાંશ્ચ પઞ્ચભિઃ
પછી ફરી રથ પર ચડી, બીજું ધનુષ્ય લઈ, ભીમે કર્ણને દસ તીરો, રથચાલકને પાંચ અને ઘોડાઓને પણ તીરો માર્યા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽપ્યસિવરં ચર્મ ચાદાય ભાસ્વરમ્। જઘાન ચન્દ્રવર્માણં બૃહત્ક્ષત્રં ચ નૈષધમ્
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પણ ઉત્તમ ખડગ અને તેજસ્વી ઢાલ લઈને ચંદ્રવર્મા અને નૈષદ બ્રહત્ક્ષત્રને માર્યા.
તતઃ સ્વરથમાસ્થાય પાઞ્ચાલ્યોઽન્યચ્ચ કાર્મુકમ્। આદાય કર્ણં વિવ્યાધ ત્રિસપ્તત્યા નદન્રણે
પછી પાંડાળ રાજકુમારે પોતાના રથ પર ચડી બીજું ધનુષ્ય લીધું અને યુદ્ધમાં ગર્જના કરતાં કર્ણને એકત્રીસ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
શૈનેયોઽપ્યન્યદાદાય ધનુરિન્દુસમદ્યુતિઃ। સૂતપુત્રં ચતુઃષષ્ટ્યા વિદ્ધ્વા સિંહ ઇવાનદત્
શૈન્ય સત્યકી, ચાંદણી જેવો તેજ ધરાવતો, બીજું ધનુષ્ય લઈને સિંહની જેમ ગર્જના કરતાં રથચાલકના પુત્ર કર્ણને ચોસઠ તીરો માર્યા.
ભલ્લાભ્યાં સાધુ મુક્તાભ્યાં છિત્ત્વા કર્ણસ્ય કાર્મુકમ્। પુનઃ કર્ણં ત્રિભિર્બાણૈર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્
બે સુંદર ભલ્લ તીરો વડે સત્યકીએ કર્ણનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને પછી ત્રણ તીરો વડે કર્ણના હાથ અને છાતીમાં ઘા કર્યા.
તતો દુર્યોધનો દ્રોણો રાજા ચૈવ જયદ્રથઃ। નિમ़જ્જમાનં રાધેયમુજ્જહ્રુઃ સાત્યકાર્ણવાત્
પછી દુર્યોધન, દ્રોણ અને રાજા જયદ્રથએ, સત્યકીના હુમલાથી ડૂબી રહેલા રાધેયને બચાવ્યો.