તેષાં દદૃશિરે કોપાદ્વપૂમ્ષ્યમિતતેજસામ્। યુયુત્સૂનામિવાકાશે પતત્ત્રિવરભોગિનામ્
અપાર તેજવાળા એ વીરોએ ક્રોધથી ભરેલા પોતાના દેહ બતાવ્યા, જાણે આકાશમાં શ્રેષ્ઠ પંખાવાળા સાપો યુદ્ધ માટે તત્પર હોય.
ભીમકર્ણકૃપદ્રોણદ્રૌણિપાર્ષતસાત્યકૈઃ। બભાસે સ રણોદ્દેશઃ કાલસૂર્યૈરિવોદિતૈઃ
ભીમ, કર્ણ, કૃપ, દ્રોણ, દ્રૌણિ, પાર્ષત અને સાથીકીથી એ યુદ્ધભૂમિ એવી તેજસ્વી લાગી, જાણે સમય અને સૂર્ય ઉગ્યા હોય.
પ્રજાનાં સંક્ષયે ઘોરે યથા સૂર્યોદયો ભવેત્। શૂરાણામુદયસ્તદ્વદાસીત્પુરુષસત્તમ
જેમ પ્રાણીઓના ભયાનક વિનાશ પછી સૂર્યોદય થાય છે, તેમ, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, વીર પુરુષોનું ઉદય પણ એ રીતે થયું.
તદાસીત્તુમુલં યુદ્ધં નિઘ્નતામિતરેતરમ્। મહાબલાનાં બલિભિર્દાનવાનાં યથા સુરૈઃ
પછી મહાબળવાન વીરોએ એકબીજાને મારતા, દેવો અને દાનવો વચ્ચે જેવો ભયાનક યુદ્ધ થાય, એવું ઘમાસાણ યુદ્ધ થયું.
તતો યુધિષ્ઠિરાનીકમુદ્ધૂતાર્ણવનિઃસ્વનમ્। ત્વદીયમવધીત્સૈન્યં સંપ્રદ્રુતમહારથમ્
પછી યુધિષ્ઠિરની સેના તોફાની દરિયાની જેમ ગર્જન કરતી, તમારી સેના પર તૂટી પડી અને મહારથીઓને ભાગવા મજબૂર કરી દીધા.
તત્પ્રભગ્નં બલં દૃષ્ટ્વા શત્રુભિર્ભૃશમર્દિતમ્। અલં દ્રુતેન વઃ શૂરા ઇતિ દ્રોણોઽભ્યભાષત
શત્રુઓએ ભયંકર રીતે તોડી નાંખેલી અને પછાડી નાખેલી પોતાની સેના જોઈ, દ્રોણે કહ્યું: 'હવે ભાગવાનું પૂરતું છે, વીરોએ!'
ભારદ્વાજમમર્ષશ્ચ વિક્રમશ્ચ સમાવિશત્। સમુદ્ધૃત્ય નિષઙ્ગાચ્ચ ધનુર્જ્યામવમૃજ્ય ચ। મહાશરધનુષ્પાણિર્યન્તારમિદમબ્રવીત્
ભારદ્વાજપુત્ર દ્રોણ ગુસ્સા અને પરાક્રમથી ભરાઈ ગયા; તેમણે તૂણામાંથી ધનુષ કાઢી, તાર કસીને, મોટા ધનુષ અને બાણ હાથમાં લઈને પોતાના સારથીને કહ્યું.
સારથે યાહિ યત્રૈષ પાણ્ડરેણ વિરાજતા। ધ્રિયમાણેન ચ્છેણ રાજા તિષ્ઠતિ ધર્મરાટ્
સારથી, જ્યાં ધર્મરાજા યુધિષ્ઠિર સફેદ છત્ર અને રાજચિહ્ન લઈને તેજસ્વી રીતે ઊભા છે, ત્યાં રથ લઈ જા.
તદેતદ્દીર્યતે સૈન્યં ધાર્તરાષ્ટ્રમનેકધા। એતત્સંસ્તમ્ભયિષ્યામિ પ્રતિવાર્ય યુધિષ્ઠિરમ્
આ ધૃતરાષ્ટ્રની સેના અનેક જગ્યાએ તૂટી રહી છે; હું યુદ્ધમાં યુધિષ્ઠિરને રોકીને આ સેનાને સ્થિર કરીશ.
ન હિ મામભિવર્ષન્તં સંયુગે તાત પાણ્ડવાઃ। માત્સ્યપાઞ્ચાલરાજાનઃ સર્વે ચ સહસોમકાઃ
બાળક, યુદ્ધમાં જ્યારે હું શસ્ત્રવર્ષા કરું છું, ત્યારે પાંડવો, મત્સ્ય, પંચાલના રાજાઓ કે બધા સોમકાઓ પણ મને રોકી શકે નહીં.
અર્જુનો મત્પ્રસાદાદ્ધિ મહાસ્ત્રાણિ સમાપ્તવાન્। ન મામુત્સહતે તાત ન ભીમો ન ચ સાત્યકિઃ
અર્જુને મારા આશીર્વાદથી મહાશસ્ત્રો શીખ્યા છે; પણ, બાળક, અર્જુન, ભીમ કે સાત્યકી પણ મને ટકી શકે નહીં.
મત્પ્રસાદાદ્ધિ બીભત્સુઃ પરમેષ્વાસતાં ગતઃ। મમૈવાસ્ત્રં વિજાનાતિ ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽપિ પાર્ષતઃ
મારા કૃપાથી અર્જુન શ્રેષ્ઠ ધનુર્વિદ્યા મેળવ્યો છે; મારા શસ્ત્રને અર્જુન અને પૃષ્ઠતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન જ જાણે છે.
નાયં સંરક્ષિતું કાલઃ પ્રાણાંસ્તાત જયૈષિણા। યાહિ સર્ગં પુરસ્કૃત્ય યશસે ચ જયાય ચ
બાળક, વિજય ઇચ્છનાર માટે આ પ્રાણ બચાવવાનો સમય નથી; તું યશ અને વિજય માટે આગળ વધ.
એવં સઞ્ચોદિતો યન્તા દ્રોણમભ્યવહત્તતઃ
આ રીતે પ્રેરણા મળતાં સારથીએ દ્રોણને આગળ લઈ ગયો.
તદાઽશ્વહૃદયેનાશ્વાનભિમન્ત્ર્યાશુ હર્ષયન્। રથેન સવરૂથેન ભાસ્વરેણ વિરાજતા
પછી કુશળતાથી ઘોડાઓને સંભાળી અને ઉત્સાહ આપીને, તે તેજસ્વી ધ્વજાવાળા રથને દોડાવતો ગયો.
તં કરૂશાશ્ચ માત્સ્યાશ્ચ ચેદયશ્ચ સસાત્વતાઃ। પાણ્ડવાશ્ચ સપાઞ્ચાલાઃ સહિતાઃ પર્યવારયન્
કરુષ, મત્સ્ય, ચેદિ, સાત્યવત, પાંડવ અને પંચાલ—all મળીને તેને ઘેરી લીધા.
તતઃ શોણહયઃ ક્રુદ્ધશ્ચતુર્દન્ત ઇવ દ્વિપઃ। પ્રવિશ્ય પાણ્ડવાનીકં યુધિષ્ઠિરમુપાદ્રવત્
પછી લાલ ઘોડાવાળો, ગુસ્સે ભરેલો, ચાર દાંતવાળા હાથી જેવો, પાંડવોની સેનામાં ઘૂસી યુધિષ્ઠિર તરફ દોડી ગયો.
તમાવિધ્યચ્છિતૈર્બાણૈઃ કઙ્કપત્રૈર્યુધિષ્ઠિરઃ। તસ્ય દ્રોણો ધનુશ્છિત્વા તં દ્રુતં સમુપાદ્રવત્
યુધિષ્ઠિરે તીખા, ગીધના પાંખવાળા બાણો મારીને તેને ઘાયલ કર્યો; દ્રોણે તેનું ધનુષ તોડી નાખ્યું અને ઝડપથી તેની સામે આવ્યો.
ચક્રરક્ષઃ કુમારસ્તુ પાઞ્ચાલાનાં યશસ્કરઃ। દધાર દ્રોણમાયાન્તં વેલેવ સરિતાં પતિમ્
પંચાલોમાં પ્રસિદ્ધ યુવાને, દરિયાની કિનારે જેમ નદીના સ્વામીયે અટકાવે, તેમ દ્રોણને રોકી યુધિષ્ઠિરની રક્ષા કરી.
દ્રોણં નિવારિતં દૃષ્ટ્વા કુમારેણ દ્વિજર્ષભમ્। સિંહનાદરવો હ્યાસીત્સાધુસાધ્વિતિ ભાષિતમ્
યુવાને દ્રોણ, જે બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ છે, તેને અટકાવતાં જોઈ, સિંહની દહાડ જેવી 'શાબાશ, શાબાશ'ની ધ્વનિ ઉઠી.
કુમારસ્તુ તતો દ્રોણં સાયકેન મહાહવે। વિવ્યાધોરસિ સઙ્ક્રુદ્ધઃ સિંહવચ્ચ નદન્મુહુઃ
પછી રાજકુમારે ભારે ગુસ્સામાં, મહાયુદ્ધમાં, સિંહની જેમ વારંવાર ગર્જના કરતાં, દ્રોણને એક તીરે છાતીમાં ઘાયલ કર્યો.
સંવાર્ય ચ રણે દ્રોણં કુમારસ્તુ મહાબલઃ। શરૈરનેકસાહસ્રૈઃ કૃતહસ્તો જિતશ્રમઃ
પછી તે શક્તિશાળી રાજકુમારે યુદ્ધમાં દ્રોણને રોકી રાખ્યા, અને હજારો તીરો વરસાવતાં, નિષ્ઠુર અને કુશળ હાથે, અડીખમ ઊભા રહ્યા.
તં શૂરમાર્યવ્રતિનં મન્ત્રાસ્ત્રેષુ કૃતશ્ચમમ્। ચક્રરક્ષતં પરામૃદ્રાત્કુમારં દ્વિજપુઙ્ગવઃ
તે વીર, સારા સંકલ્પો ધરાવતો, મંત્ર અને શસ્ત્રોમાં નિપુણ, ચક્રથી રક્ષિત એવા રાજકુમાર પર, મહાન બ્રાહ્મણ દ્રોણે ભારે હુમલો કર્યો.
સ મધ્યં પ્રાપ્ય સૈન્યાનાં સર્વાઃ પ્રવિચરન્દિશઃ। તવ સૈન્યસ્ય ગોપ્તાસીદ્ભારદ્વાજો દ્વિજર્ષભઃ
બન્ને સેના વચ્ચે પહોંચીને, સર્વ દિશામાં સંચરતાં, ભારદ્વાજ નામના મહાન બ્રાહ્મણે, તારી સેના રક્ષક બનીને ઊભા રહ્યા.
શિખણ્ડિનં દ્વાદશભિર્વિંશત્યા ચોત્તમૌજસમ્। નકુલં પઞ્ચભિર્વિદ્ધ્વા સહદેવં ચ સપ્તભિઃ
દ્રોણે શિખંડીને બાર તીરો, ઉત્તમૌજસને વીસ, નકુલને પાંચ અને સહદેવને સાત તીરો મારી ઘાયલ કર્યા.
યુધિષ્ઠિરં દ્વાદશભિર્દ્રૌપદેયાંસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ। સાત્યકિં પઞ્ચભિર્વિદ્ધ્વા મત્સ્યં ચ દશભિઃ શરૈઃ
યુધિષ્ઠિરને બાર તીરો, દ્રૌપદીના દરેક પુત્રને ત્રણ-ત્રણ, સાત્યકીને પાંચ અને મત્સ્ય રાજાને દસ તીરો મારી ઘાયલ કર્યા.
વ્યક્ષોભયદ્રણે યોધાન્યથામુખ્યમભિદ્રવન્। અભ્યવર્તતં સમ્પ્રેપ્સુઃ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્
યુદ્ધમાં દ્રોણે મુખ્ય યોદ્ધાઓને ઉશ્કેર્યા અને કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર સુધી પહોંચવા ઉત્સુક થઈ આગળ વધ્યા.
યુગન્ધરસ્તતો રાજન્ભારદ્વાજં મહારથમ્। વારયામાસ સઙ્ક્રુદ્વં વાતોદ્ધતમિવાર્ણવમ્
પછી, રાજા, યૂગંધરે ગુસ્સામાં ભારદ્વાજ મહારથીને રોક્યા, જેમ પવન મહાસાગરને ઉશ્કેરે છે તેમ.
યુધિષ્ઠિરં સ વિદ્ધ્વા તુ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ। યુગન્ધરં તુ ભલ્લને રથનીડાદપાતયત્
દ્રોણે યુધિષ્ઠિરને મૃદુ કાંડા વાળા તીરો મારી ઘાયલ કર્યા અને પછી યૂગંધરને પહોળા ફાલ વાળા તીરો વડે રથ પરથી નીચે પાડી દીધા.
તં વિજિત્ય મહાતેજા ભારદ્વાજો મહામનાઃ। અભ્યવર્તત સમ્પ્રેપ્સુઃ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્
પછી, મહા તેજસ્વી અને મહાન મન વાળા ભારદ્વાજે યૂગંધરને હરાવી, કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર સુધી પહોંચવા આગળ વધ્યા.