બાહ્યમાભ્યન્તરં ચૈવ ચરન્તૌ માર્ગમુત્તમમ્। દદૃશાતે મહાત્માનૌ સપક્ષાવિવ પર્વતૌ
બન્ને મહાત્માઓ બહાર અને અંદર શ્રેષ્ઠ માર્ગે ચાલતા, પાંખવાળા બે પર્વતો જેવા દેખાતા હતા.
તતો વિક્ષિપતઃ ખઙ્ગં સૌભદ્રસ્ય યશસ્વિનઃ। શરાવરણપક્ષાન્તે પ્રજહાર જયદ્રથઃ
પછી જયદ્રથએ પ્રસિદ્ધ સૌભદ્ર જ્યારે તલવાર હલાવતો હતો ત્યારે, તીરો વડે ઢાંકાયેલા ઢાળના કિનારે તેની તલવાર પર આઘાત કર્યો.
રુક્મપત્રાન્તરે સક્તસ્તસ્મિંશ્ચર્મણિ ભાસ્વરે। સિન્ધુરાજબલોદ્ધૂતઃ સોઽભજ્યત મહાનસિઃ
તે તેજસ્વી ઢાળના સુવર્ણ પટ્ટાઓ વચ્ચે ફસાઈ ગયેલી મોટી તલવાર, સિંધુરાજાની શક્તિથી વાગી, તૂટી ગઈ.
ભગ્નમાજ્ઞાય નિસ્ત્રિંશમવપ્લુત્ય પદાનિ ષટ્। અદૃશ્યત નિમેષેણ સ્વરથં પુનરાસ્થિતઃ
તલવાર તૂટી ગઈ જાણીને, તેણે છ પગલું પાછળ કૂદકો માર્યો અને પળમાં ફરી પોતાના રથ પર ઊભો દેખાયો.
તં કાર્ષ્ણિં સમરાન્મુક્તમાસ્થિતં રથમુત્તમમ્। સહિતાઃ સર્વરાજાનઃ પરિવવ્રુઃ સમન્તતઃ
યુદ્ધમાંથી બચી ઉત્તમ રથ પર ચડેલા કૃષ્ણપુત્રને, બધા રાજાઓ ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો.
તતશ્ચર્મ ચ ખઙ્ગં ચ સમુત્ક્ષિપ્ય મહાબલઃ। નનાદાર્જુનદાયાદઃ પ્રેક્ષમાણો જયદ્રથમ્
પછી અર્જુનપુત્રે પોતાની ઢાળ અને તલવાર ઊંચકી, જયદ્રથને જોઈને ગર્જના કરી.
સિન્ધુરાજં પરિત્યજ્ય સૌભદ્રઃ પરવીરહા। તાપયામાસ તત્સૈન્યં ભુવનં ભાસ્કરો યથા
સૌભદ્રએ સિંધુરાજને છોડીને, શત્રુવીરોના વિનાશક, એ સૈન્યને એવી રીતે તપાડવા લાગ્યો જેમ સૂર્ય જગતને તપાડે છે.
તસ્ય સર્વાયસીં શક્તિં શલ્યઃ કનકભૂષણામ્। ચિક્ષેપ સમરે ઘોરાં દીપ્તામગ્નિશિખામિવ
શલ્યએ તેની સામે સોનાથી શોભિત, આખી લોખંડની, અગ્નિની જ્વાળા જેવી ભયાનક શક્તિ યુદ્ધમાં ફેંકી.
તામવપ્લુત્ય જગ્રાહ વિકોશં ચાકરોદસિમ્। વૈનતેયો યથા કાર્ષ્ણિઃ પતન્તમુરગોત્તમમ્
એ શક્તિ તરફથી કૂદીને, તેણે તેને પકડી લીધી અને તલવાર કાઢી, જેમ વિનતાપુત્ર ગિરતા મહાસર્પને પકડે.
તસ્ય લાષવમાજ્ઞાય સત્વં ચામિતતેજસઃ। સહિતાઃ સર્વરાજાનઃ સિંહનાદમથાનદન્
એ અમિત તેજવાળા વીરનું પરાક્રમ અને સાહસ જોઈ, બધા રાજાઓએ સિંહ જેવી ગર્જના કરી.
તતસ્તામેવ શલ્યસ્ય સૌભદ્રઃ પરવીરહા। મુમોચ ભુજવીર્યેણ વૈદૂર્યવિકૃતાં શિતામ્
પછી સૌભદ્રે, શત્રુવીરોના વિનાશક, એ જ શલ્યની વૈદૂર્યથી શોભિત તીક્ષ્ણ શક્તિ પોતાના હાથના બળથી ફેંકી.
સા તસ્ય રથમાસાદ્ય નિર્મુક્તભુજગોપમા। જઘાન સૂતં શલ્યસ્ય રથાચ્ચૈનમપાતયત્
એ શક્તિ, મુક્ત થયેલા સાપ જેવી, શલ્યના રથને વાગી અને તેના સારથીને મારીને રથમાંથી નીચે પાડી દીધો.
તતો વિરાટદ્રુપદૌ ધૃષ્ટકેતુર્યુધિષ્ઠિરઃ। સાત્યકિઃ કેકયા ભીમો ધૃષ્ટદ્યુમ્નશિખણ્ડિનૌ
પછી વિરાટ, દ્રુપદ, ધૃષ્ટકેતુ, યુધિષ્ઠિર, સાત્યકી, કૈકય, ભીમ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને શિખંડિ—
યમૌ ચ દ્રૌપદેયાશ્ચ સાધુસાધ્વિતિ ચુક્રુશુઃ। બાણશબ્દાશ્ચ વિવિધાઃ સિંહનાદાશ્ચ પુષ્કલાઃ
યમદ્વય અને દ્રૌપદીપુત્રો પણ 'શાબાશ! શાબાશ!' કહી ઉલ્લાસે બોલ્યા અને અનેક બાણોના ધ્વનિ તથા જોરદાર સિંહગર્જનાઓ ઉઠી.
પ્રાદુરાસન્હર્ષયન્તઃ સૌભદ્રમપલાયિનમ્। તન્નામૃષ્યન્ત પુત્રાસ્તે શત્રોર્વિજયલક્ષણમ્
જ્યારે સૌભદ્રએ પીઠ ફેરવી, ત્યારે દુશ્મનના વિજયના ચિહ્નથી આનંદિત થઈને તેઓ દેખાયા; પણ તમારા પુત્રો એ સહન કરી શક્યા નહીં.
અથૈનં સહસા સર્વે સમન્તાન્નિશિતૈઃ શરૈઃ। અભ્યાકિરન્મહારાજ જલદા ઇવ પર્વતમ્
પછી બધા એકસાથે ચારેય બાજુથી તીખા બાણોથી એ પર વરસી પડ્યા, રાજા, જેમ વાદળો પર્વત પર વરસે.
તેષાં ચ પ્રિયમન્વિચ્છન્સૂતસ્ય ચ પરાભવમ્। આર્તાયનિરમિત્રઘ્નઃ ક્રુદ્ધઃ સૌભદ્રમભ્યયાત્
તેમને મનગમતું મળવા અને રથચાલકને હરાવવાની ઇચ્છાથી, આર્તાયનનો પુત્ર અમિત્રઘ્ના ક્રોધથી સૌભદ્ર સામે ધસી આવ્યો.
તદ્બલં સુમહદ્દીર્ણં ત્વદીયં પ્રેક્ષ્ય વીર્યવાન્। દધારૈકો રણે પાણ્ડૂન્વૃષસેનોઽસ્ત્રમાયયા
તમારી વિશાળ અને તૂટી ગયેલી સેના જોઈને, વીર વૃષસેનાએ એકલો જ યુદ્ધમાં પાંડવોને પોતાના શસ્ત્રકૌશલ્યથી રોકી રાખ્યા.
શરા દશ દિશો મુક્તા વૃષસેનેન સંયુગે। વિચેરુસ્તે વિનિર્ભિદ્ય નરવાજિરથદ્વિપાન્
યુદ્ધમાં વૃષસેનાએ છોડેલા દસ બાણો માણસો, ઘોડા, રથ અને હાથીઓને ભેદી ને દિશાઓમાં ફરી વળ્યા.
તસ્ય દીપ્તા મહાબાણા વિવિશ્ચેરુઃ સહસ્રશઃ। ભાનોરિવ મહારાજ ઘર્મકાલે મરીચયઃ
એના તેજસ્વી મોટા બાણો હજારોની સંખ્યામાં ઘૂસી ગયા, રાજા, જેમ ઉનાળામાં સૂર્યકિરણો ફેલાય છે.
તેનાર્દિતા મહારાજ રથિનઃ સાદિનસ્તથા। નિપેતુરુર્વ્યાં સહસા વાતભગ્ના ઇવ દ્રુમાઃ
એના પ્રહારથી રથીઓ અને ઘોડાસવારો અચાનક જમીન પર પડી ગયા, જેમ પવનથી તૂટેલા વૃક્ષો ધરતી પર પડતાં હોય.
હયૌઘાંશ્ચ રથૌઘાંશ્ચ ગજૌઘાંશ્ચ મહારથઃ। અપાતયદ્રણે રાજઞ્શતશોઽથ સહસ્રશઃ
એ મહારથીએ યુદ્ધમાં ઘોડાઓ, રથો અને હાથીઓના ટોળાંઓને સૈંકડો અને હજારોથી જમીન પર પાડી દીધાં, રાજા.
દૃષ્ટ્વા તમેકં સમરે વિચરન્તમભીતવત્। સહિતાઃ સર્વરાજાનઃ પરિવવ્રુઃ સમન્તતઃ
એને એકલો ને નિર્ભય રીતે યુદ્ધમાં ફરતો જોઈને, બધા રાજાઓ એકસાથે ચારેય બાજુથી એને ઘેરી લીધો.
નાકુલિસ્તુ શતાનીકો વૃષસેનં સમભ્યયાત્। વિવ્યાધ ચૈનં દશભિર્નારાચૈર્મર્મભેદિભિઃ
નકુલ, જે શતાનિકનો નાયક હતો, એ વૃષસેન સામે ગયો અને દસ એવા બાણો માર્યા કે જે સીધા એના જીવલેણ સ્થાનને ભેદી ગયા.
તસ્ય કર્ણાત્મજશ્ચાપં છિત્ત્વા કેતુમપાતયત્। તં ભ્રાતરં પરીપ્સન્તો દ્રૌપદેયાઃ સમભ્યયુઃ
કર્ણપુત્રે નકુલનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને એનો ધ્વજ નીચે પાડી દીધો; પછી, પોતાના ભાઈને બચાવવા દ્રૌપદીપુત્રો આગળ ધસી આવ્યા.
કર્ણાત્મજં શરવ્રાતૈરદૃશ્યં ચક્રુરઞ્જસા। તાન્નદન્તોઽભ્યધાવન્ત દ્રોણપુત્રમુખા રથાઃ
દ્રૌપદીપુત્રોએ બાણવર્ષાથી કર્ણપુત્રને દેખાતો જ ન રહ્યો; ત્યારે દ્રોણપુત્રના આગેવાનીમાં રથીઓ ગર્જના કરતા એમની સામે દોડી આવ્યા.
છાદયન્તો મહારાજ દ્રૌપદેયાન્મહારથાન્। શરૈર્નાનાવિધૈસ્તૂર્ણં પર્વતાઞ્જલદા ઇવ
તેઓએ દ્રૌપદીપુત્ર મહારથીઓને અનેક પ્રકારના બાણોથી ઝડપથી ઢાંકી દીધા, રાજા, જેમ વાદળો પર્વતોને ઢાંકે છે.
તાન્પાણ્ડવાઃ પ્રત્યગૃહ્ણંસ્ત્વરિતાઃ પુત્રગૃદ્ધિનઃ। પાઞ્ચાલાઃ કેકયા મત્સ્યાઃ સૃઞ્જયાશ્ચોદ્યતાયુધાઃ
પાંડવો પોતાના પુત્રોને મળવા ઉત્સુક થઈને ઝડપથી એમને મળવા ગયા; પાંચાલ, કૈકય, મત્સ્ય અને શ્રુંજય પણ હથિયાર ઉઠાવીને તૈયાર હતા.
તદ્યુદ્ધમભવદ્ધોરં સુમહદ્રોમહર્ષણમ્। ત્વદીયૈઃ પાણ્ડુપુત્રાણાં દેવાનામિવ દાનવૈઃ
એ યુદ્ધ ભયાનક, વિશાળ અને રોમાંચક બન્યું, તમારા લોકો અને પાંડુપુત્રો વચ્ચે, જાણે દેવો અને દાનવો લડી રહ્યા હોય.
એવં યુયુધિરે વીરાઃ સંરબ્ધાઃ કુરુપાણ્ડવાઃ। પરસ્પરમુદીક્ષન્તઃ પરસ્પરકૃતાગસઃ
એવી રીતે ક્રોધિત થયેલા કુરુ અને પાંડવ વીરોએ એકબીજાની સામે જોઈને, એકબીજાની ગુનાહિતી રાખીને યુદ્ધ કર્યું.