શરૈઃ કનકપુઙ્ખૈશ્ચ શક્તિતોમરકમ્પનૈઃ । નારાચૈર્વત્સદન્તૈશ્ચ ભુશુણ્ડીભિશ્ચ સર્વશઃ
સોનાની અણવાળા તીર, શક્તિ, તોમરા, કમ્પન, લોખંડના તીર, વાછરાના દાંત જેવા તીર અને ભુશુંડી જેવા અનેક હથિયારો વડે,
અતાડયન્રણે ભીષ્મં સહિતાઃ સર્વસૃઞ્જયાઃ । સ વિશીર્ણતનુત્રામાઃ પીડિતો બહુભિસ્તદા
શૃંજયાઓએ ભીષ્મને યુદ્ધમાં એકસાથે ઘાયલ કર્યો; તેના શરીર પર અનેક જગ્યાએ ઘાવ પડ્યા હતા.
ન વિવ્યથે તદા ભીષ્મો ભિદ્યમાનેષુ મર્મસુ । સંદીપ્તશરચાપાગ્નિરસ્ત્રપ્રસૃતમારુતઃ
ભીષ્મે એ સમયે, જ્યારે તેના શરીરના મહત્વના ભાગો ઘાયલ થઈ રહ્યા હતા, તો પણ ડગમગ્યા નહીં; તેના ધનુષ અને તીર આગની જેમ ઝળહળતા હતા અને હથિયારોથી ઉઠેલો પવન જોરદાર ફૂંકાયો.
નેમિનિર્હ્રાદસંતાપો મહાસ્ત્રોદયપાવકઃ । ચિત્રચાપમહાજ્વાલો વીરક્ષયમહેન્ધનઃ
તે મહાન હથિયારોની ધધકતી આગ જેવી, અદભૂત ધનુષ તેની જ્વાળાની જેમ, અને વીરોના વિનાશ એ આગ માટે ઈંધણ બની ગયો હતો.
યુગાન્તાગનિસમપ્રખ્યઃ પરેષાં સમપદ્યત । નિવૃત્ય રથસઙ્ઘાનામન્તરેણ વિનિઃસૃતઃ
તે દુશ્મનો માટે યુગના અંતની આગ જેવો ભયજનક બની ગયો; રથોની પંક્તિમાંથી બહાર આવી, તે આગળ વધ્યો.
દૃશ્યતે સ્મ નેરન્દ્રાણાં પુનર્મધ્યગતશ્ચરન્ । તતઃ પાઞ્ચાલરાજં ચ ધૃષ્ટકેતુમતીત્ય ચ
તે ફરીથી રાજાઓની વચ્ચે ચાલતો જોવા મળ્યો; પછી પાંચાલ રાજા અને ધૃષ્ટકેતુની નજીક પહોંચ્યો.
પાણ્ડવાનીકિનીમધ્યમાસસાદ વિશાંપતે। તતઃ સાત્યકિભીમૌ ચ પાણ્ડવં ચ ધનઞ્જયમ્
તે પાંડવોની સેના વચ્ચે પહોંચ્યો, રાજા; પછી સાથીકી, ભીમ અને ધનંજય પાંડવ,
દ્રુપદં ચ વિરાટં ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાર્ષતમ્ । ભીમઘોષૈર્મહાવેગૈર્મર્માવરણભેદિભિઃ
દ્રુપદ, વિરાટ અને પૃષતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન—all એ બધા, તેમના ભયંકર, જોરદાર અને ઝડપથી ચાલતા તીરો વડે, જે કવચને પણ ભેદી શકે,
ષડેતાન્નિશિતૈર્ભીષ્મઃ પ્રવિવ્યાધોત્તકૈઃ શરૈઃ । તસ્ય તે નિશિતાન્બાણાત્સન્નિવાર્ય મહારથાઃ
ભીષ્મે આ છ મહારથીઓને પોતાના રથ પરથી તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઘાયલ કર્યા; પણ એ મહારથીઓએ તેના તીક્ષ્ણ તીરોને રોકી લીધા.
દશભિર્દશભિર્ભીષ્મમર્દયામાસુરોજસા । શિખણ્ડી તુ મહાબાણાન્યાન્મુમોચ મહારથઃ
અને દરેકે દસ-દસ તીરો વડે, ભીષ્મને જોરદાર રીતે ઘાયલ કર્યો; પણ મહારથી શિખંડી એ સમયે મહાન તીરો છોડ્યા,
ન ચક્રુસ્તે રુજં તસ્ય સ્વર્મપુઙ્ખાઃ શિલાશિતાઃ। તતઃ કિરીટી સંરબ્ધો ભીષ્મમેવાભ્યધાવત
પણ એ પાંખવાળા, લોખંડની અણવાળા તીરો તેને દુઃખ ન પહોંચાડી શક્યા; ત્યારબાદ ક્રોધિત અર્જુને ભીષ્મ પર ધાવા બોલ્યો,
શિખણ્ડિનં પુરસ્કૃત્ય ધનુશ્ચાસ્ય સમાચ્છિનત્। ભીષ્મસ્ય ધનુષશ્છેદં નામૃષ્યન્ત મહારથાઃ
શિખંડીને આગળ રાખીને, તેણે ભીષ્મનું ધનુષ કાપી નાખ્યું; ભીષ્મના ધનુષના તૂટવાનો દૃશ્ય મહારથીઓ સહન કરી શક્યા નહીં.
દ્રોણશ્ચ કૃતવર્મા ચ સૈન્ધવશ્ચ જયદ્રથઃ । ભૂરિશ્રવાઃ શલઃ શલ્યો ભગદત્તસ્તથૈવ ચ
દ્રોણ, કૃતવર્મા, સિંધુના રાજા જયદ્રથ, ભૂરિશ્રવ, શલ, શલ્ય અને ભગદત્ત,
સપ્તૈતે પરમક્રુદ્ધાઃ કિરીટિનમભિદ્રુતાઃ । તત્ર શસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ દર્શયન્તો મહારથાઃ
આ સાતે, ખૂબ જ ગુસ્સામાં, અર્જુન પર ધાવા બોલ્યા અને તેમના દિવ્ય હથિયારો બતાવ્યા, રાજા,
અભિપેતુર્ભૃશં ક્રુદ્ધાશ્ચાદયન્તશ્ચ પાણ્ડવમ્ । તેષામાપતતાં શબ્દઃ શુશ્રુવે ફલ્ગુનં પ્રતિ
તેઓ જોરદાર રીતે પાંડવ પર હુમલો કરતા અને તેને ઘેરી લેતા, ફાલ્ગુન તરફ આગળ વધતા, તેમની ગુંજતી અવાજ સંભળાઈ.
ઉદ્ધૂતાનાં યથા શબ્દઃ સમુદ્રાણાં યુગક્ષયે । ઘ્નત ત્વરત ગૃહ્ણીત વિદ્ધ્યધ્વમવકર્તત
યુગના અંતે સમુદ્રો ઉથલાય ત્યારે જેવો અવાજ થાય, એ રીતે તેઓ બૂમ પાડતા: 'મારો! ઝડપથી કરો! પકડો! ભેદો! કાપો!'
ઇત્યાસીત્તુમુલઃ શબ્દઃ ફલ્ગુનસ્ય રથં પ્રતિ । તં શબ્દં તુમુલં શ્રુત્વા પાણ્ડવાનાં મહારથાઃ
પછી અર્જુનના રથ તરફ એક ગજબનો અવાજ ઊઠ્યો; એ ભયાનક અવાજ સાંભળી પાંડવોના શક્તિશાળી યોદ્ધાઓ—
અભ્યધાવન્પરીપ્સન્તઃ ફલ્ગુનં ભરતર્ષભ । સાત્યકિર્ભીમસેનશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ
અર્જુનને સહાય કરવા ઈચ્છતા, હે ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, સાત્યકી, ભીમસેન અને પૃષતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન—
વિરાટદ્રુષદૌ ચોભૌ રાક્ષસશ્ચ ઘટોત્કચઃ । અભિમન્યુશ્ચ સંક્રુદ્ધઃ સપ્તૈતે ક્રોધમૂર્ચ્છિતાઃ
વિરાટ, દ્રુપદના બે પુત્રો, રાક્ષસ ઘટોત્કચ અને ક્રોધથી ભરેલા અભિમન્યુ—આ સાતે, ગુસ્સાથી ભરાઈને—
સમભ્યધાવંસ્ત્વરિતાશ્ચિત્રકાર્મુકધારિણઃ । તેષાં સમભવદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્
ઝડપથી, સુંદર ધનુષો લઈને, આગળ ધસી આવ્યા; અને એમની વચ્ચે એક ભયાનક, રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
સંગ્રમે ભરતશ્રેષ્ઠ દેવાનાં દાનવૈરિવ । શિખણ્ડી તુ રણે શ્રેષ્ઠો રક્ષ્મમાણઃ કિરીટિના
યુદ્ધમાં, હે ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, એ દેવ-દાનવના યુદ્ધ જેવું લાગતું; શિખંડીએ, યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ, કિરીટધારીના રક્ષણમાં—
અવિધ્યદ્દશભિર્ભીષઅમં છિન્નધન્વાનમાહવે। સારથિં દશભિશ્ચાસ્ય ધ્વજં ચૈકેન ચિચ્છિદે
યુદ્ધમાં ધનુષ તૂટી ગયેલા ભીષ્મને દસ બાણો મારી, તેના સારથિને પણ દસ બાણો મારી, અને એક બાણથી ધ્વજ તોડી નાખ્યો.
સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય ગાઙ્ગેયો વેગવત્તરમ્। તદપ્યસ્ય શિતૈર્બાણૈસ્ત્રિભિશ્ચિચ્છેદ ફલ્ગુનઃ
પછી ગંગાપુત્ર ભીષ્મે વધુ ઝડપથી ચાલતું બીજું ધનુષ લીધું; પણ અર્જુને ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણોથી એ પણ તોડી નાખ્યું.
એવં સ પાણ્ડવઃ ક્રુદ્ધ આત્તમાત્તં પુનઃ પુનઃ । ધનુશ્ચિચ્છેદ ભીષ્મસ્ય સવ્યસાચી પરંતપઃ
એ રીતે, પાંડવ અર્જુન ગુસ્સામાં, ભીષ્મ જે ધનુષ લે એ બધું વારંવાર તોડી નાખતો રહ્યો.
સ ચ્છિન્નધન્વા સંક્રુદ્ધાઃ સૃક્કિણી પરિસંલિહન્ । શક્તિં જગ્રાહ તરસા ગિરીણામપિ દારણીમ્
ધનુષ તૂટી ગયેલા ભીષ્મ ગુસ્સામાં, હોઠ ચાટતાં, જોરથી એવી શક્તિ ઉઠાવી જે પર્વતોને પણ ફાડે.
તાં ચ ચિક્ષેપ સંક્રુદ્ધઃ ફલ્ગુનસ્ય રથં પ્રતિ । તામાપતન્તીં સંપ્રેક્ષ્ય જ્વલન્તીમશનીમિવ
અને ગુસ્સામાં, એ શક્તિ અર્જુનના રથ તરફ ફેંકી; એ શક્તિ વીજળી જેવી ઝલકતી, દોડતી આવતી જોઈ—
સમાદત્ત શિતાન્ભલ્લાન્પઞ્ચ પાણ્ડવનન્દનઃ । તસ્ય ચિચ્છેદ તાં શક્તિં પઞ્ચધા પઞ્ચભિઃ શરૈઃ
પાંડુપુત્રે પાંચ તીક્ષ્ણ બાણો લીધા અને એ પાંચ બાણોથી એ શક્તિને પાંચ ભાગમાં કાપી નાખી.
સંક્રુદ્ધો ભરતશ્રેષ્ઠ ભીષ્મવાહુપ્રવેરિતામ્ । સા પપાત તથા ચ્છિન્ના સંક્રુદ્ધેન કિરીટિના
ગુસ્સામાં, હે ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, ભીષ્મે એ શક્તિ પૂરેપૂરી શક્તિથી ફેંકી હતી; પણ ગુસ્સે ભરેલા અર્જુને કાપી નાખતાં એ જમીન પર પડી.
મેઘબૃન્દપરિભ્રષ્ટા વિચ્છિન્નેવ શતહ્રદા । છિન્નાં તાં શક્તિમાલોક્ય ભીષ્મઃ ક્રોધસમન્વિતઃ
જેમ વાદળના ઝૂંપમાંથી વાદળ તૂટી પડે, અથવા શતધારા નદી તૂટી જાય, એ રીતે શક્તિ કાપેલી જોઈ ભીષ્મ ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયા.
અચિન્તયદ્રણે વીરો બુદ્ધ્યા પરપુરંજયઃ। શક્તોઽહં ધનુષૈકેન નિહન્તું સર્વપાણ્ડવાન્
યુદ્ધમાં એ વિજયી વીર મનમાં વિચારવા લાગ્યા: 'મારા એક ધનુષથી હું બધા પાંડવોને મારી શકું.'