દદૃશુઃ સમરે ભીષ્મં સમુદ્યતમહાયુધમ્ । તે સર્વે દૃઢધન્વાનઃ સંયુગેષ્વપલાયિનઃ
તેઓએ યુદ્ધમાં ભીષ્મને જોઈ, તેનો મહાશસ્ત્ર ઊંચે રાખેલો હતો; બધા દૃઢધન્વી અને યુદ્ધમાં અડગ હતા.
બહુધા ભીષ્મમાનર્ચ્છુર્માર્ગણૈઃ ક્ષતમાર્ગણૈઃ । વિધૂય તાન્બાણગણાન્યે મુક્તાઃ પાર્થિવોત્તમૈઃ
તેઓએ અનેક રીતે બાણોથી ભીષ્મનું સન્માન કર્યું, તેને ઘાયલ કર્યો; પણ ભીષ્મે રાજાઓ દ્વારા છોડાયેલા બાણોના વાદળને હલાવી નાખ્યા.
પાણ્ડવાનામદીનાત્મા વ્યગાહત વરૂથિનીમ્ । ચક્રે શરવિઘાતં ચ ક્રીડન્નિવ પિતામહઃ
ભીષ્મ, નિર્ભય રહી, પાંડવોની સેના વચ્ચે ઘૂસી ગયો અને, જાણે રમતો હોય તેમ, પોતાના બાણોથી તેમને ઘાયલ કર્યા.
નાભિસંધત્ત પાઞ્ચાલ્યે સ્મયમાનો મુહુર્મુહુઃ । સ્ત્રીત્વં તસ્યાનુસંસ્મૃત્ય ભીષ્મો બાણાઞ્શિખણ્ડિને
ભીષ્મ વારંવાર સ્મિત કરતાં, પાંસાળના શિખંડી પર બાણો નિશાન પર લગાવ્યા નહીં, કારણ કે તે તેના સ્ત્રીત્વને યાદ કરતો હતો.
જઘાન દ્રુપદાનીકે રથાન્સપ્ત મહારથઃ । તતઃ કિલકિલાશબ્દઃ ક્ષણેન સમભૂત્તદા
મહારથી ભીષ્મે દ્રુપદની સેનામાંથી સાત રથોને માર્યા; ત્યારબાદ, એક ક્ષણમાં જ, ઘમાસાણ અવાજ ઉઠ્યો.
મત્સ્યપાઞ્ચાલચેદીનાં તમેકમભિધાવતામ્ । તે નરાશ્વરથવ્રાતૈર્માર્ગણૈશ્ચ પરંતપ
મત્સ્ય, પાંચાલ અને ચેદી યુદ્ધવીરો, ભીષ્મ સામે એકલા, માણસો, ઘોડા અને રથોની ટોળીઓ અને બાણોના વરસાદ સાથે દોડ્યા.
તમેકં છાદયામાસુર્મેઘા ઇવ દિવાકરમ્ । ભીષ્મં ભાગીરથીપુત્રં પ્રતપન્તં રણે રિપૂન્
તેઓએ ભીષ્મ, ભગીરથપુત્ર, જે યુદ્ધમાં દુશ્મનોને દહાડતો હતો, તેને વાદળો જેમ સૂર્યને ઢાંકી દે છે, તેમ ઢાંકી દીધો.
તતસ્તસ્ય ચ તેષાં ચ યુદ્ધે દેવાસુરોપમે । કિરીટી ભીષ્મમાનર્ચ્છ પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્
પછી, એ યુદ્ધ, દેવ અને અસુર જેવું, તેમાં અર્જુને શિખંડીને આગળ રાખીને ભીષ્મનું સન્માન કર્યું.
એવં તે પાણ્ડવાઃ સર્વે પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્ । વિવ્યધુઃ સમરે ભીષ્મં પરિવાર્ય સમન્તતઃ
પાંડવોએ બધા મળીને શિખંડીને આગળ રાખી, ભીષ્મને ચારેય બાજુથી ઘેરીને યુદ્ધમાં ઘાયલ કર્યો.
શતઘ્નીભિઃ સુઘોરાભિઃ પરિઘૈશ્ચ પરશ્વથૈઃ । મુદ્ગરૈર્મુસલૈઃ પ્રાસૈઃ ક્ષેપણીયૈશ્ચ સર્વશઃ
ભયાનક શતઘ્ની, લોખંડના ગાંડા, કુહાડી, ગદા, મસલ, ભાલા અને વિવિધ પ્રકારના ફેંકી શકાય એવા હથિયારો વડે,
શરૈઃ કનકપુઙ્ખૈશ્ચ શક્તિતોમરકમ્પનૈઃ । નારાચૈર્વત્સદન્તૈશ્ચ ભુશુણ્ડીભિશ્ચ સર્વશઃ
સોનાની અણવાળા તીર, શક્તિ, તોમરા, કમ્પન, લોખંડના તીર, વાછરાના દાંત જેવા તીર અને ભુશુંડી જેવા અનેક હથિયારો વડે,
અતાડયન્રણે ભીષ્મં સહિતાઃ સર્વસૃઞ્જયાઃ । સ વિશીર્ણતનુત્રામાઃ પીડિતો બહુભિસ્તદા
શૃંજયાઓએ ભીષ્મને યુદ્ધમાં એકસાથે ઘાયલ કર્યો; તેના શરીર પર અનેક જગ્યાએ ઘાવ પડ્યા હતા.
ન વિવ્યથે તદા ભીષ્મો ભિદ્યમાનેષુ મર્મસુ । સંદીપ્તશરચાપાગ્નિરસ્ત્રપ્રસૃતમારુતઃ
ભીષ્મે એ સમયે, જ્યારે તેના શરીરના મહત્વના ભાગો ઘાયલ થઈ રહ્યા હતા, તો પણ ડગમગ્યા નહીં; તેના ધનુષ અને તીર આગની જેમ ઝળહળતા હતા અને હથિયારોથી ઉઠેલો પવન જોરદાર ફૂંકાયો.
નેમિનિર્હ્રાદસંતાપો મહાસ્ત્રોદયપાવકઃ । ચિત્રચાપમહાજ્વાલો વીરક્ષયમહેન્ધનઃ
તે મહાન હથિયારોની ધધકતી આગ જેવી, અદભૂત ધનુષ તેની જ્વાળાની જેમ, અને વીરોના વિનાશ એ આગ માટે ઈંધણ બની ગયો હતો.
યુગાન્તાગનિસમપ્રખ્યઃ પરેષાં સમપદ્યત । નિવૃત્ય રથસઙ્ઘાનામન્તરેણ વિનિઃસૃતઃ
તે દુશ્મનો માટે યુગના અંતની આગ જેવો ભયજનક બની ગયો; રથોની પંક્તિમાંથી બહાર આવી, તે આગળ વધ્યો.
દૃશ્યતે સ્મ નેરન્દ્રાણાં પુનર્મધ્યગતશ્ચરન્ । તતઃ પાઞ્ચાલરાજં ચ ધૃષ્ટકેતુમતીત્ય ચ
તે ફરીથી રાજાઓની વચ્ચે ચાલતો જોવા મળ્યો; પછી પાંચાલ રાજા અને ધૃષ્ટકેતુની નજીક પહોંચ્યો.
પાણ્ડવાનીકિનીમધ્યમાસસાદ વિશાંપતે। તતઃ સાત્યકિભીમૌ ચ પાણ્ડવં ચ ધનઞ્જયમ્
તે પાંડવોની સેના વચ્ચે પહોંચ્યો, રાજા; પછી સાથીકી, ભીમ અને ધનંજય પાંડવ,
દ્રુપદં ચ વિરાટં ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાર્ષતમ્ । ભીમઘોષૈર્મહાવેગૈર્મર્માવરણભેદિભિઃ
દ્રુપદ, વિરાટ અને પૃષતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન—all એ બધા, તેમના ભયંકર, જોરદાર અને ઝડપથી ચાલતા તીરો વડે, જે કવચને પણ ભેદી શકે,
ષડેતાન્નિશિતૈર્ભીષ્મઃ પ્રવિવ્યાધોત્તકૈઃ શરૈઃ । તસ્ય તે નિશિતાન્બાણાત્સન્નિવાર્ય મહારથાઃ
ભીષ્મે આ છ મહારથીઓને પોતાના રથ પરથી તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઘાયલ કર્યા; પણ એ મહારથીઓએ તેના તીક્ષ્ણ તીરોને રોકી લીધા.
દશભિર્દશભિર્ભીષ્મમર્દયામાસુરોજસા । શિખણ્ડી તુ મહાબાણાન્યાન્મુમોચ મહારથઃ
અને દરેકે દસ-દસ તીરો વડે, ભીષ્મને જોરદાર રીતે ઘાયલ કર્યો; પણ મહારથી શિખંડી એ સમયે મહાન તીરો છોડ્યા,
ન ચક્રુસ્તે રુજં તસ્ય સ્વર્મપુઙ્ખાઃ શિલાશિતાઃ। તતઃ કિરીટી સંરબ્ધો ભીષ્મમેવાભ્યધાવત
પણ એ પાંખવાળા, લોખંડની અણવાળા તીરો તેને દુઃખ ન પહોંચાડી શક્યા; ત્યારબાદ ક્રોધિત અર્જુને ભીષ્મ પર ધાવા બોલ્યો,
શિખણ્ડિનં પુરસ્કૃત્ય ધનુશ્ચાસ્ય સમાચ્છિનત્। ભીષ્મસ્ય ધનુષશ્છેદં નામૃષ્યન્ત મહારથાઃ
શિખંડીને આગળ રાખીને, તેણે ભીષ્મનું ધનુષ કાપી નાખ્યું; ભીષ્મના ધનુષના તૂટવાનો દૃશ્ય મહારથીઓ સહન કરી શક્યા નહીં.
દ્રોણશ્ચ કૃતવર્મા ચ સૈન્ધવશ્ચ જયદ્રથઃ । ભૂરિશ્રવાઃ શલઃ શલ્યો ભગદત્તસ્તથૈવ ચ
દ્રોણ, કૃતવર્મા, સિંધુના રાજા જયદ્રથ, ભૂરિશ્રવ, શલ, શલ્ય અને ભગદત્ત,
સપ્તૈતે પરમક્રુદ્ધાઃ કિરીટિનમભિદ્રુતાઃ । તત્ર શસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ દર્શયન્તો મહારથાઃ
આ સાતે, ખૂબ જ ગુસ્સામાં, અર્જુન પર ધાવા બોલ્યા અને તેમના દિવ્ય હથિયારો બતાવ્યા, રાજા,
અભિપેતુર્ભૃશં ક્રુદ્ધાશ્ચાદયન્તશ્ચ પાણ્ડવમ્ । તેષામાપતતાં શબ્દઃ શુશ્રુવે ફલ્ગુનં પ્રતિ
તેઓ જોરદાર રીતે પાંડવ પર હુમલો કરતા અને તેને ઘેરી લેતા, ફાલ્ગુન તરફ આગળ વધતા, તેમની ગુંજતી અવાજ સંભળાઈ.
ઉદ્ધૂતાનાં યથા શબ્દઃ સમુદ્રાણાં યુગક્ષયે । ઘ્નત ત્વરત ગૃહ્ણીત વિદ્ધ્યધ્વમવકર્તત
યુગના અંતે સમુદ્રો ઉથલાય ત્યારે જેવો અવાજ થાય, એ રીતે તેઓ બૂમ પાડતા: 'મારો! ઝડપથી કરો! પકડો! ભેદો! કાપો!'
ઇત્યાસીત્તુમુલઃ શબ્દઃ ફલ્ગુનસ્ય રથં પ્રતિ । તં શબ્દં તુમુલં શ્રુત્વા પાણ્ડવાનાં મહારથાઃ
પછી અર્જુનના રથ તરફ એક ગજબનો અવાજ ઊઠ્યો; એ ભયાનક અવાજ સાંભળી પાંડવોના શક્તિશાળી યોદ્ધાઓ—
અભ્યધાવન્પરીપ્સન્તઃ ફલ્ગુનં ભરતર્ષભ । સાત્યકિર્ભીમસેનશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ
અર્જુનને સહાય કરવા ઈચ્છતા, હે ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, સાત્યકી, ભીમસેન અને પૃષતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન—
વિરાટદ્રુષદૌ ચોભૌ રાક્ષસશ્ચ ઘટોત્કચઃ । અભિમન્યુશ્ચ સંક્રુદ્ધઃ સપ્તૈતે ક્રોધમૂર્ચ્છિતાઃ
વિરાટ, દ્રુપદના બે પુત્રો, રાક્ષસ ઘટોત્કચ અને ક્રોધથી ભરેલા અભિમન્યુ—આ સાતે, ગુસ્સાથી ભરાઈને—
સમભ્યધાવંસ્ત્વરિતાશ્ચિત્રકાર્મુકધારિણઃ । તેષાં સમભવદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્
ઝડપથી, સુંદર ધનુષો લઈને, આગળ ધસી આવ્યા; અને એમની વચ્ચે એક ભયાનક, રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.