અર્જુનસ્તુ તતો નાગમાયાન્તં રજતોપમૈઃ । વિમલૈરાયસૈસ્તીક્ષ્ણૈરવિધ્યત મહારણે
પછી અર્જુને મહાયુદ્ધમાં ચાંદી જેવી ચમકદાર, તીક્ષ્ણ અને લોખંડની બાણોથી આગળ વધતા હાથીને ઘાયલ કર્યો.
શિખણ્ડિનં ચ કૌન્તેયો યાહિયાહીત્યચોદયત્। ભીષ્મં પ્રતિ મહારાજ જહ્યેનમિતિ ચાબ્રવીત્
કુંતીપુત્રે શિખંડીને 'જાઓ, જાઓ' કહી પ્રેર્યો અને કહ્યું, 'રાજા ભીષ્મ પર હુમલો કરો અને તેને મારો.'
પ્રાગ્જ્યોતિષસ્તતો હિત્વા પાણ્ડવં પાણ્ડુપૂર્વજ। પ્રયયૌ ત્વરિતો રાજન્દ્રુપદસ્ય રથં પ્રતિ
પછી પ્રાગ્યોતિષના રાજાએ પાંડુપુત્ર અને મોટા ભાઈને છોડી, ઝડપથી દ્રુપદના રથ તરફ ધસી ગયો.
તતોઽર્જુનો મહારાજ ભીષ્મમભ્યદ્રવદ્દ્રુતમ્। શિખણ્ડિનં પુરસ્કૃત્ય તતો યુદ્ધમવર્તત
પછી, રાજા, અર્જુને શિખંડીને આગળ રાખીને ભીષ્મ પર ઝડપથી હુમલો કર્યો અને યુદ્ધ શરૂ થયું.
તતસ્તે તાવકાઃ શૂરાઃ પાણ્ડવં રભસં યુધિ । સમભ્યધાવન્ક્રોશન્તસ્તદદ્ભુતમિવાભવત્
પછી તમારા શૂરવીર યોદ્ધાઓએ યુદ્ધમાં અર્જુન પર જોરદાર ધાવા કર્યો અને ઉંચે ઉંચે બૂમો પાડી. એ દૃશ્ય જોઈને સૌને આશ્ચર્ય થયું.
નાનાવિધાન્યનીકાનિ પુત્રાણાં તે જનાધિપ । અર્જુનો વ્યધમત્કાલે દિવીવાભ્રાણિ મારુતઃ
રાજા, અર્જુને તમારા પુત્રોના જુદા જુદા સેના વિભાગોને યોગ્ય સમયે એમ વિખેરી દીધા જેમ આકાશમાં પવન વાદળોને ઉડાવી દે છે.
શિખણ્ડી તુ સમાસાદ્ય ભરતાનાં પિતામહમ્। ઇષુભિસ્તૂર્ણમવ્યગ્રો બહુભિઃ સ સમાચિનોત્
શિખંડીએ તો ભરત વંશના પિતામહ પાસે જઈને, નિડરપણે અને ઝડપથી અનેક બાણોથી તેમને ઢાંકી લીધા.
રથાગ્ન્યગારશ્ચાપાર્ચિરશિશક્તિગદેન્ધનઃ । શરસઙ્ઘમહાજ્વાલઃ ક્ષત્રિયાન્સમરેઽદહત્
તેના રથને યજ્ઞવેદી, ધનુષ્યને અગ્નિ, બાણો અને ભાલાને ઇંધણ સમાન હતું; એણે યુદ્ધમાં બાણોની જ્વાળાથી યોદ્ધાઓને દાઝી નાખ્યા.
યથાઽગ્નિઃ સુમહાનિદ્ધઃ કક્ષે ચરતિ સાનિલઃ। તથા જજ્વાલ ભીષ્મોઽપિ દિવ્યાન્યસ્ત્રાણ્યુદીરયન્
જેમ મોટી અગ્નિ પવન સાથે જંગલમાં ફેલાય છે, એ જ રીતે ભીષ્મ પણ દૈવી અસ્ત્રો છોડીને યુદ્ધમાં પ્રજ્વલિત થયો.
સોમકાંશ્ચ રણે ભીષ્મો જઘ્ને પાર્થપદાનુગાન્ । ન્યવારયત તત્સૈન્યં પાણ્ડવસ્ય મહારથઃ
યુદ્ધમાં ભીષ્મે સોમક અને અર્જુનના અનુયાયીઓને માર્યા અને એ મહારથીએ પાંડવોની સેના રોકી દીધી.
સુવર્ણપુઙ્ખૈરિષુભિઃ શિતૈઃ સન્નતપર્વભિઃ । નાદયન્સ દિશો ભીષ્મઃ પ્રદિશશ્ચ મહાહવે
ભીષ્મે તીક્ષ્ણ, સુવર્ણપંખી અને વળાંકાવાળા બાણોથી યુદ્ધભૂમિમાં ચારેય દિશાઓમાં ગુંજાટ કરી નાખ્યો.
પાતયન્રથિનો રાજન્હયાંશ્ચ સહ સાદિભિઃ । મુણ્ડતાલવનાનીવ ચકાર સ રથવ્રજાન્
રાજા, જ્યારે એ રથસવાર અને ઘોડા તથા તેમના ચાલકોને પાડી નાખતો હતો, ત્યારે રથોના ટોળાં તાડ અને મુંડા વૃક્ષોના વન જેવા લાગતા હતા.
નિર્મનુષ્યાન્રથાન્રાજન્ગજાનશ્વાંશ્ચ સંયુગે । ચકાર સમરે ભીષ્મઃ સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરઃ
યુદ્ધમાં ભીષ્મ, બધા શસ્ત્રધારીમાં શ્રેષ્ઠ, એણે રથ, હાથી અને ઘોડાઓને માણસવિહોણા કરી નાખ્યા, રાજા.
તસ્ય જ્યાતલનિર્ઘોષં વિસ્ફૂર્જિતમિવાશનેઃ । નિશમ્ય સર્વતો રાજન્સમકમ્પન્ત સૈનિકાઃ
તેના ધનુષ્યની તાંતણીનો ગર્જન જેવો અવાજ સાંભળી, સર્વત્રના સૈનિકો ડરી ગયા, રાજા.
અઘોમા ન્યપતન્બાણાઃ પિતુસ્તે મનુજેશ્વર । નાસઞ્જન્ત શરીરેષુ ભીષ્મચાપચ્યુતાઃ શરાઃ
મનુષ્યોના રાજા, તમારા પિતાના બાણો વરસાદની જેમ પડતા હતા; ભીષ્મના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા એક પણ બાણ નિશાન ચૂકતા નહોતાં.
નિર્મનુષ્યાન્રથાન્રાજન્સુયુક્તાઞ્જવનૈર્હયૈઃ । વાતાયમાનાનદ્રાક્ષં ધ્રિયમાણાન્વિશાંપતે
પ્રજાપતિ, મેં જોયું કે ઝડપી ઘોડાઓ જોડાયેલા, સારી રીતે બંધાયેલા રથો માણસ વિના ખાલી થઈને પણ હજી એકસાથે ઊભા હતા.
ચેદિકાશિકરૂશાનાં સહસ્રાણિ ચતુર્દશ । મહારથાઃ સમાખ્યાતાઃ કુલપુત્રાસ્તનુત્યજઃ
ચેદિ, કાશી અને કરૂષ દેશના ચૌદ હજાર મહારથી, કુળના પુત્રો અને પોતાનું જીવન અર્પણ કરનાર યોદ્ધાઓ હતા.
અપરાવર્તિનઃ શૂરાઃ સુવર્ણવિકૃતધ્વજાઃ । સંગ્રામે ભીષ્મમાસાદ્ય સવાજિરથકુઞ્જરાઃ
એ શૂરવીર, અડગ, સુવર્ણધ્વજાવાળા, પોતાના ઘોડા, રથ અને હાથીઓ સાથે યુદ્ધમાં ભીષ્મ સામે ઊભા રહ્યા.
જગ્મુસ્તે પરલોકાય વ્યાદિતાસ્યમિવાન્તકમ્। ન તત્રાસીદ્રણે રાજન્સોમકાનાં મહારથઃ
એ બધાએ જાણે મરણદેવના ખુલ્લા મોઢામાં પ્રવેશ કર્યો હોય એમ પરલોક પામ્યા; યુદ્ધમાં સોમકાઓનો એક પણ મહારથી બચ્યો નહીં.
યઃ સંપ્રાપ્ય રણે ભીષ્મં જીવિતે સ્મ મનો દધે । તાંશ્ચ સર્વાન્રણે યોધાન્પ્રેતરાજપુરં પ્રતિ
જેને યુદ્ધમાં ભીષ્મનો સામનો કરીને જીવવાનો આશય કર્યો હતો, એ બધા યોદ્ધાઓ મૃત્યુના રાજ્યમાં મોકલાઈ ગયા.
નીતાનમન્યન્ત જના દૃષ્ટ્વા ભીષ્મસ્ય વિક્રમમ્ । ન કશ્ચિદેનં સમરે પ્રત્યુદ્યાતિ મહારથઃ
ભીષ્મની વિક્રમતા જોઈને લોકો માનતા કે એ યોદ્ધાઓ લઈ જવામાં આવ્યા; યુદ્ધમાં કોઈ મહારથી ભીષ્મ સામે જવાની હિંમત કરતો નહોતો.
ઋતે પાણ્ડુસુતં વીરં શ્વેતાશ્વં કૃષ્ણસારથિમ્ । શિખણ્ડિનં ચ સમરે પાઞ્ચાલ્યમમિતૌજસમ્
પાંડુપુત્ર, શ્વેતઘોડાવાળો અને કૃષ્ણને સારથી ધરાવતો, તથા યુદ્ધમાં દ્રુપદપુત્ર શિખંડિન — એ અમિત તેજસ્વી સિવાય બીજું કોઈ નહોતું.
શિખણ્ડી તુ રણે ભીષ્મમાસાદ્ય પુરુષર્ષભમ્ । દશભિર્નિશિતૈર્ભલ્લૈરાજઘાન સ્તનાન્તરે
શિખંડીએ યુદ્ધમાં ભીષ્મજી પાસે જઈ, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ભીષ્મજીને દસ તીખા બાણો છાતીમાં મારી ઘાયલ કર્યા.
શિખણ્ડિનં તુ ગાઙ્ગેયઃ ક્રોધદીપ્તેન ચક્ષુષા । સંપ્રેક્ષત કટાક્ષેણ નિર્દહન્નિવ ભારત
ગંગાપુત્ર ભીષ્મજી એ શિખંડીને ક્રોધથી જલતા નેત્રોથી જોઈ, બાજુથી એવી નજરે જોયું કે જાણે તેને દાઝી નાખે છે.
સ્ત્રીત્વં તસ્ય સ્મરન્રાજન્સર્વલોકસ્ય પશ્યતઃ। નાજઘાન રણે ભીષ્મઃ સ ચ તન્નાવબુદ્ધવાન્
રાજા, બધાના સામે શિખંડીના સ્ત્રીરૂપને યાદ રાખી, ભીષ્મજી એ યુદ્ધમાં તેને માર્યા નહીં, અને એ વાત શિખંડીને ખબર પણ નહોતી.
અર્જુનસ્તુ મહારાજ શિખણ્ડિનમભાષત । અભિત્વરસ્વાસ્ય વધે શિખણ્ડિન્રથસત્તમ
મહારાજ, અર્જુને શિખંડીને કહ્યું: 'શિખંડિ, શ્રેષ્ઠ રથસ્વાર, તું ઝડપથી તેના વધ માટે આગળ વધ.'
કિં તે વિવક્ષયા વીર જહિ ભીષ્મં મહારથમ્ । ન હ્યન્યમનુપશ્યામિ કંચિદ્યૌધિષ્ઠિરે બલે
'વીર, તું શા માટે સંકોચે છે? ભીષ્મ મહારથીને મારી નાખ, કેમ કે યુધિષ્ઠિરની સેના માં મને તારા સિવાય બીજું કોઈ આવું કરનાર દેખાતું નથી.'
યઃ શક્તઃ સમરે ભીષ્મં યોધયેત પિતામહમ્ । ઋતે ત્વાં પુરુષવ્યાઘ્ર સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે
'પુરુષોમાં વાઘ, તારા સિવાય બીજું કોઈ પણ યુદ્ધમાં પિતામહ ભીષ્મ સામે ટકી શકે એમ નથી. હું તને સાચું કહું છું.'
એવમુક્તસ્તુ પાર્થેન શિખણ્ડી ભરતર્ષભ । શરૈર્નાનાવિધૈસ્તૂર્ણં પિતામહમુપાદ્રવત્
પાર્થના આ શબ્દો સાંભળીને, શિખંડીએ અનેક પ્રકારના બાણો લઈને ઝડપથી પિતામહ ભીષ્મજી પર ચઢાઈ કરી.
અચિન્તયિત્વા તાન્બાણાન્પિતા દેવવ્રતસ્તવ । અર્જુનં સમરે ક્રુદ્ધં વારયામાસ સાયકૈઃ
એ બાણોની પરવા કર્યા વિના, તારા પિતા દેવવ્રતએ ક્રોધથી યુદ્ધમાં અર્જુનને પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી રોકી દીધો.