તથૈવ પાણ્ડવાઃ શૂરા ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ । અભ્યદ્રવન્રણે ભીષ્મં વ્યાદિતાસ્યમિવાન્તકમ્
એ જ રીતે, પાંડવો અને પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પણ ભીષ્મ સામે યુદ્ધમાં દોડી ગયા, જાણે મરણ ખુલીને આવી રહ્યું હોય.
શિખણ્ડી તુ સમાસાદ્ય ભરતાનાં પિતામહમ્ । અભ્યદ્રવત સંહૃષ્ટો ભયં ત્યક્ત્વા મહારથાત્
શિખંડી, ભરતવંશના પિતામહ ભીષ્મ પાસે પહોંચીને, આનંદપૂર્વક ડર છોડીને મહારથી સામે લડવા દોડી ગયો.
યુધિષ્ઠિરમુખાઃ પાર્થાઃ પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્ । અયોધયન્રણે ભીષ્મં સહિતાઃ સર્વસૃઞ્જયૈઃ
યુધિષ્ઠિરને આગે રાખી અને શિખંડીને આગળ મૂકી, પાંડવોએ અને બધા શ્રિન્જયોએ ભીષ્મ સામે યુદ્ધ કર્યું.
તથૈવ તાવકાઃ સર્વે પુરસ્કૃત્ય યતવ્રતમ્ । શિખણ્ડિપ્રમુખાન્પાર્થાન્યોધયન્તિ સ્મ સંયુગે
એ જ રીતે, તમારી બધી સેનાએ પણ યતવ્રતીને આગે રાખીને, શિખંડીને મુખ્ય બનાવી પાંડવો સામે યુદ્ધ કર્યું.
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં કૌરવાણાં ભયાવહમ્। તત્ર પાણ્ડુસુતૈઃ સાર્ધં ભીષ્મસ્ય વિજયં પ્રતિ
પછી કૌરવો અને પાંડવપુત્રો વચ્ચે ભીષ્મની વિજય માટે ભયજનક યુદ્ધ શરૂ થયું.
તાવકાનાં જયે ભીષ્મો ગ્લહ આસીદ્વિશાંપતે । તત્ર હિ દ્યૂતમાસક્તં વિજયાયેતરાય વા
તમારી બાજુની વિજય માટે ભીષ્મ જ દાવ પર હતા, હે રાજા; ત્યાં વિજય કે હાર જાણે જૂવાની રમત જેવી બની ગઈ હતી.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તુ રાજેન્દ્ર સર્વસૈન્યાન્યચોદયત્। અભ્યદ્રવત ગાઙ્ગેયં મા ભૈષ્ટ રથસત્તમાઃ
ધૃષ્ટદ્યુમ્ને રાજા, બધાં સૈનિકોને આગળ વધવા કહ્યું અને ભીષ્મ પર ચઢાઇ કરી, "હિંમત હારો નહીં, હે શ્રેષ્ઠ રથીઓ!" એમ બોલ્યો.
સેનાપતિવચઃ શ્રુત્વા પાણ્ડવાનાં વરૂથિની । ભીષ્મં સમભ્યયાત્તૂર્ણં પ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વા મહાહવે
સેનાપતિના શબ્દો સાંભળીને પાંડવોની સેનાએ પોતાના પ્રાણ આપવાની તૈયારી સાથે ભીષ્મ સામે જોરદાર ચઢાઇ કરી.
ભીષ્મોઽપિ રથિનાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રતિજગ્રાહ તાં ચમૂમ્ । આપતન્તીં મહારાજ વેલામિવ મહોદધિઃ
ભીષ્મ, શ્રેષ્ઠ રથીઓમાં, એ આવતી સેનાને એ રીતે રોકી લીધી જેમ મહાસાગર ઊંચી આવતી લહેરોને પોતાના અંદર સમાવી લે છે.
કથં શાન્તનવો ભીષ્મો દશમેઽહનિ સઞ્જય। અયુધ્યત મહાવીર્યઃ પાણ્ડવૈઃ સહ સૃજ્જયૈઃ
હે સંજય, શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે દસમા દિવસે પાંડવો અને શ્રિંજયો સામે કેવી રીતે યુદ્ધ કર્યું?
કુરવશ્ચ કથં યુદ્ધે પાણ્ડવાન્પ્રત્યવારયન્। આચક્ષ્વ મે મહાયુદ્ધં ભીષ્મસ્યાહવશોભિનઃ
કૌરોવોએ યુદ્ધમાં પાંડવોને કેવી રીતે અટકાવ્યા? ભીષ્મના મહાન યુદ્ધની વાત મને કહો.
કુરવઃ પાણ્ડવૈઃ સાર્ધં યદયુધ્યન્ત ભારત। યથા ચ તદભૂદ્યુદ્ધં તત્તુ વક્ષ્યામિ સાંપ્રતમ્
હે ભારત, જ્યારે કૌરવો અને પાંડવો સાથે યુદ્ધ કરતા હતા, એ યુદ્ધ કેવી રીતે થયું, એ હું હવે કહું છું.
ગમિતાઃ પરલોકાય પરમાસ્ત્રૈઃ કિરીટિના । અહન્યહનિ સંપ્રાપ્તે તાવકાનાં મહારથાઃ
દરેક દિવસે, અર્જુને તારા મહાન રથીઓને પોતાના શસ્ત્રોથી પરલોક મોકલી દીધા.
યથાપ્રતિજ્ઞં કૌરવ્યઃ સ ચાપિ સમિતિંજયઃ । પાર્થાનામકરોદ્ભીષ્મઃ સતતં સમિતિ ક્ષયમ્
અને ભીષ્મ, યુદ્ધવિજેતા, હંમેશા પોતાની પ્રતિજ્ઞા પૂરી કરતા અને પાંડવોની સેના સતત નાશ કરતા.
કુરુભિઃ સહિતં ભીષ્મં યુધ્યમાનં પરંતપ । અર્જુનં ચ સપાઞ્ચાલ્યં દૃષ્ટ્વા સંશયિતા જનાઃ
ભીષ્મ કૌરવો સાથે અને અર્જુન પાંચાલો સાથે યુદ્ધ કરતા જોઈને લોકોના મનમાં સંશય થયો.
દશમેઽહનિ તસ્મિંસ્તુ ભીષ્માર્જુનસમાગમે । અવર્તત મહારૌદ્રઃ સતતં સમિતિ ક્ષયઃ
દસમા દિવસે, જ્યારે ભીષ્મ અને અર્જુન સામસામે આવ્યા, ત્યારે યુદ્ધમાં ભયાનક અને સતત સંહાર થયો.
તસ્મિન્નયુતશો રાજન્ભૂયશશ્ચ પરંતપઃ । ભીષ્મઃ શાન્તનવો યોધાઞ્જઘાન પરામાસ્ત્રવિત્
એ યુદ્ધમાં, હે રાજા, શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે, શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રજ્ઞ, દસ દસ હજારથી વધુ યોદ્ધાઓને વારંવાર સંહાર્યા.
યેષામજ્ઞાતકલ્પાનિ નામગોત્રાણિ પાર્થિવ । તે હતાસ્તત્ર ભીષ્મેણ શૂરાઃ સર્વેઽનિવર્તિનઃ
જેનાં નામ અને વંશ અજાણ્યાં હતાં, એવા બધા અડગ અને શૂરવીર યોદ્ધાઓને ત્યાં ભીષ્મે મારી નાખ્યા.
દશાહાનિ તથા તપ્ત્વા ભીષ્મઃ પાણ્ડવવાહિનીમ્ । નિરવિદ્યત ધર્માત્મા જીવિતે સ પરંતપઃ
દસ દિવસ સુધી પાંડવોની સેના પર ભારે આઘાત કર્યા પછી, ધર્મનિષ્ઠ અને શત્રુઓને દહાડનાર ભીષ્મે જીવવાની ઇચ્છા છોડી દીધી.
સ ક્ષિપ્રં વધમન્વિચ્છન્નાત્મનોઽભિસુખં રણે। ન હન્યાં માનવશ્રેષ્ઠાન્સંગ્રામેઽભિમુખાનિતિ
પછી તેણે મનમાં વિચાર્યું કે, "હવે યુદ્ધમાં જલદી મૃત્યુ મળે એવી ઇચ્છા છે, પણ સામે આવતા શ્રેષ્ઠ પુરુષોને હું નહિ મારું."
ચિન્તયિત્વા મહાબાહુઃ પિતા દેવવ્રતસ્તવ । અભ્યાશસ્થં મહારાજ પાણ્ડવં વાક્યમબ્રવીત્
એ રીતે વિચાર્યા પછી, તારા પિતા દેવવ્રતે, મહાબળવાને, નજીક ઉભેલા પાંડવને કહ્યું:
યુધિષ્ઠિર મહાપ્રાજ્ઞ સર્વશાસ્ત્રવિશારદ । શૃણુષ્વ વચનં તાત ધર્મ્યં સ્વર્ગ્યં ચ જલ્પતઃ
"યુધિષ્ઠિર, મહા બુદ્ધિશાળી અને સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિપુણ, મારા ધર્મમય અને સ્વર્ગ અપાવનાર શબ્દો સાંભળ, બેટા."
નિર્વિષ્ણોઽસ્મિ ભૃશં તાત દેહેનાનેન ભારત । ઘ્નતશ્ચ મે ગતઃ કાલઃ સુબહૂન્પ્રાણિનો રણે
"હું આ શરીરે બહુ થાકી ગયો છું, બેટા. યુદ્ધમાં મારાથી ઘણા જીવોના મૃત્યુનો સમય આવી ગયો છે."
તસ્માત્પાર્થં પુરોધાય પાઞ્ચાલાન્સૃજ્જયાંસ્તથા । મદ્વધે ક્રિયતાં યત્નો મમ ચેદિચ્છસિ પ્રિયમ્
"એથી, જો તારે મને પ્રિય હોય તો, અર્જુનને આગળ રાખી, પાંચાલો અને શ્રિંજયો સાથે, મારા મૃત્યુ માટે પુરેપુરો પ્રયાસ કર."
તસ્ય તન્મતમાજ્ઞાય પાણ્ડવઃ સત્યદર્શનઃ । ભીષ્મં પ્રતિ યયૌ રાજા સંગ્રામે સહ સૃઞ્જયૈઃ
પાંડવોએ જ્યારે તેનું સૂચન સમજ્યું, ત્યારે સત્યને જોનાર પાંડવ રાજા શ્રીંજયો સાથે યુદ્ધમાં ભીષ્મ તરફ આગળ વધ્યા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તતો રાજન્પાણ્ડવશ્ચ યુધિષ્ઠિરઃ । શ્રુત્વા ભીષ્મસ્ય તાં વાચં ચોદયામાસતુર્બલમ્
પછી, રાજન, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને યુધિષ્ઠિરે ભીષ્મના વચન સાંભળી પોતાની સેના આગળ ધપાવી.
અભિદ્રવધ્યં યુદ્ધ્યધ્વં ભીષ્મં જયત સંયુગે । રક્ષિતાઃ સત્યસન્ધેન જિષ્ણુના રિપુજિષ્ણુના
ભીષ્મ પર હુમલો કરો, યુદ્ધ કરો અને તેને જીતો; તમે સત્યનિષ્ઠ અને વિજયી અર્જુન દ્વારા સુરક્ષિત છો.
અયં ચાપિ મહેષ્વાસઃ પાર્ષતો વાહિનીપતિઃ । ભીમસેનશ્ચ સમરે પાલયિષ્યતિ વો ધ્રુવમ્
આ મહાન ધનુર્ધર, પાર્ષત સેનાપતિ અને ભીમસેન યુદ્ધમાં ચોક્કસપણે તમારો બચાવ કરશે.
મા વો ભીષ્માદ્ભયં કિંચિદસ્ત્વદ્ય યુધિ સૃઞ્જયાઃ। ધ્રુવં ભીષ્મં વિજેષ્યામઃ પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્
શ્રીંજયો, આજે ભીષ્મથી તમારે કોઈ ભય રાખવાની જરૂર નથી; નિશ્ચયપૂર્વક અમે શિખંડીને આગળ રાખીને ભીષ્મને હરાવીશું.
તે તથા સમયં કૃત્વા દશમેઽહનિ પાણ્ડવાઃ। બ્રહ્મલોકપરા ભૂત્વા સંજગ્મુઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતાઃ
આ રીતે દસમા દિવસે સંકલ્પ કરીને, પાંડવો બ્રહ્મલોક મેળવવાનો ઇરાદો રાખી ક્રોધથી ભરાઈ યુદ્ધ માટે દોડી ગયા.