અપીડયેતાં સમરે ત્રિગર્તાનાં મહદ્બલમ્ । સુશર્માણિ રણે પાર્થં શરૈર્નવભિરાશુગૈઃ
ત્રિગર્તોની વિશાળ સેના સાથે સુશર્મણે યુદ્ધમાં પાર્થ પર ભારે દબાણ કર્યું અને નવ તીખા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
નનાદ બલવન્નાદં ત્રાસયાનો મહદ્બલમ્ । અન્યે ચ રથિનઃ શૂરા ભીમસેનધનઞ્જયૌ
સુશર્મણે જોરદાર ગર્જના કરી અને આખી મોટી સેના ડરી ગઈ; બીજા બહાદુર રથીઓએ પણ ભીમસેન અને ધનંજય પર આક્રમણ કર્યું.
વિવ્યધુર્નિશિતૈર્બાણૈ રુક્મપુઙ્ખૈરજિહ્મગૈઃ । તેષાં ચ રથિનાં મધ્યે કૌન્તેયૌ ભરતર્ષભૌ
તેઓએ સોનાના પાંખવાળા, સીધા અને તીખા બાણોથી પ્રહાર કર્યો; અને એ રથીઓની વચ્ચે કુંતીપુત્રો, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, અડગ ઊભા રહ્યા.
ક્રીડમાનૌ રથોદારૌ ચિત્રરૂપૌ વ્યદૃશ્યતામ્ । આમિષેપ્સૂ ગવાં મધ્યે સિંહાવિવ મદોત્કટૌ
અર્જુન અને ભીમ પોતાના રથ પર ઊભા રહીને, રમતા હોય તેમ, તેજસ્વી રૂપે દેખાતા, ગાયોના વાછરડાં વચ્ચે બે ઉગ્ર સિંહો જેવા લાગતા.
છિત્ત્વા ધનૂંષિ શૂરાણાં શરાંશ્ચ બહુધા રણે । પાતયામાસતુર્વીરૌ શિરાંસિ શતશો નૃણામ્
યુદ્ધમાં બે વીરોએ અનેક શૂરવીરોના ધનુષ્ય અને બાણ તોડી નાખ્યા અને શતાવધિ પુરુષોના માથાં જમીન પર પડાવી દીધાં.
રથાશ્ચ બહવો ભગ્ના હયાશ્ચ શતશો હતાઃ। ગજાશ્ચ સગજારોહાઃ પેતુરુર્વ્યાં મહાહવે
ઘણા રથો તૂટી ગયા, સૈંકડો ઘોડા માર્યા ગયા અને હાથીઓ પોતાના ચાલકો સાથે જમીન પર પડી ગયા.
રથિનઃ સાદિનશ્ચાપિ તત્રતત્ર નિષૂદિતાઃ। દૃશ્યન્તે બહવો રાજન્વેષમાનાઃ સમન્તતઃ
રથીઓ અને ઘોડેસવારો અહીં-ત્યાં માર્યા પડ્યા; રાજા, ઘણા લોકો ચારે બાજુ બચવા માટે દોડતા દેખાતા.
હતૈર્ગજપદાત્યોઘૈર્વાજિભિશ્ચ નિષૂદિતૈઃ। રથૈશ્ચ બહુધા ભગ્નૈઃ સમાસ્તીર્યત મેદિની
મારેલા હાથીઓ, પગદળ, કાપેલા ઘોડા અને અનેક તૂટી ગયેલા રથોથી ધરતી ઢંકાઈ ગઈ.
છત્રૈશ્ચ બહુધા ચ્છિન્નૈર્ધ્વજૈશ્ચ વિનિપાતિતૈઃ । અઙ્કુશૈરપવિદ્ધૈશ્ચ પરિસ્તોમૈશ્ચ ભારત
ઘણા તૂટી ગયેલા છત્રો, પડેલા ધ્વજાઓ, ફેંકી દીધેલા અંકુશો અને ગઠ્ઠાં ગઠ્ઠાં આભૂષણોથી ધરતી ઢંકાઈ ગઈ, હે ભરત.
કેયૂરૈરઙ્ગદૈર્હારૈ રાઙ્કવૈર્મૃદિતૈસ્તથા । ઉષ્ણીષૈર્ઋષ્ટિભિશ્ચૈવ ચામરવ્યજનૈરપિ
કાંડા, કડાં, હાર, ફાટેલા વસ્ત્રો, પાગ, ભાલા અને ચામરાં પણ તૂટી ને ફેલાઈ ગયા.
તત્રતત્રાપવિદ્ધૈશ્ચ બાહુભિશ્ચન્દનોક્ષિતૈઃ । ઊરુભિશ્ચ નરેન્દ્રાણાં સમાસ્તીર્યત મેદિની
અહીં-ત્યાં ચંદન લગાવેલા હાથ અને રાજાઓના જાંઘો પડેલા હતા, અને ધરતી ઢંકાઈ ગઈ.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ રણે પાર્થસ્ય વિક્રમમ્ । શરૈઃ સંવાર્ય તાન્વીરાન્યજ્જઘાન મહાબલઃ
ત્યાં અમે યુદ્ધમાં પાર્થનું અદ્ભુત પરાક્રમ જોયું; મહાબળીએ પોતાના બાણોથી એ વીરોને ઢાંકી લીધા અને તેમને ઘાયલ કર્યા.
પુત્રસ્તુ તવ તં દૃષ્ટ્વા ભીમાર્જુનપરાક્રમમ્ । ગાઙ્ગેયસ્ય રથાભ્યાશમુપજગ્મે મહાબલઃ
તારા પુત્રએ ભીમ અને અર્જુનનું પરાક્રમ જોઈને, મહાબળથી ગંગાપુત્ર ભીષ્મના રથ પાસે પહોંચ્યો.
કૃપશ્ચ કૃતવર્મા ચ સૈન્ધવશ્ચ જયદ્રથઃ । વિન્દાનુવિન્દાવાવન્ત્યૌ નાજહુઃ સંયુગં તદા
કૃપ, કૃતવર્મા, સિંધુદેશના જયદ્રથ અને અવંતિના વિંદ તથા અનુવિંદ એ સમયે યુદ્ધ છોડ્યા નહોતાં.
તતો ભીમો મહેષ્વાસઃ ફલ્ગુનશ્ચ મહારથઃ । કૌરવાણાં ચમૂં ઘોરાં ભૃશં દુદ્રુવતૂ રણે
પછી મહાધનુધારી ભીમ અને મહારથી ફાલ્ગુનએ યુદ્ધમાં કૌરવોની ભયાનક સેના પર જોરદાર આક્રમણ કર્યું.
તતો બર્હિણવાજાનામયુતાન્યર્બુદાનિ ચ। ધનઞ્જયરથે તૂર્ણં પાતયન્તિ સ્મ ભૂમિપાઃ
પછી રાજાઓએ ધનંજયના રથ પર લાખો-કરોડો મોરપાંખવાળા તીક્ષ્ણ બાણ ઝડપથી છોડ્યા.
તતસ્તઞ્શરજાલેન સન્નિવાર્ય મહારથાન્ । પાર્થઃ સમન્તાત્સમરે પ્રેષયામાસ મૃત્યવે
પછી પાર્થએ બાણોના જાળથી મહારથીઓને રોકી લીધા અને યુદ્ધમાં તેમને ચારે બાજુથી મૃત્યુ તરફ મોકલી દીધા.
શલ્યસ્તુ સમરે જિષ્ણું ક્રીડન્નિવ મહારથઃ । આજઘાનોરસિ ક્રુદ્ધો ભલ્લૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
શલ્ય મહારથીએ યુદ્ધમાં રમતો હોય તેમ, ક્રોધથી જિષ્ણુના છાતીમાં પહોળા ધારદાર બાણો મારીને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય પાર્થો ધનુશ્છિત્ત્વા હસ્તાવાપં ચ પઞ્ચભિઃ । અથૈનં સાયકૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ભૃશં વિવ્યાધ મર્મણિ
અર્જુને તેનો ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના હાથમાં ઘા કર્યા; પછી તીવ્ર બાણોથી તેના મુખ્ય અંગોમાં ઘા કરી તેને ગંભીર રીતે ઇજા પહોંચાડી.
અથાન્યદ્ધનુરાદાય સમરે ભારસાધનમ્ । મદ્રેશ્વરો રણે જિષ્ણું તાડયામાસ રોષિતઃ
પછી મદ્રદેશના રાજાએ યુદ્ધ માટે મજબૂત બીજું ધનુષ્ય હાથમાં લીધું અને ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં જિષ્ણુ અર્જુનને ઘા કર્યો.
ત્રિભિઃ શરૈર્મહારાજ વાસુદેવં કચ પઞ્ચભિઃ । ભીમસેનં ચ નવભિર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્
પછી તેણે ત્રણ બાણોથી વસુદેવને, પાંચ બાણોથી કચને અને નવ બાણોથી ભીમસેનના હાથ અને છાતીમાં ઘા કર્યા.
તતો દ્રોણો મહારાજ માગધશ્ચ મહારથઃ । દુર્યોધનસમાદિષ્ટૌ તં દેશમુપજગ્મતુઃ
પછી દ્રોણાચાર્ય અને મહાબલી માગધ રાજા, દુર્યોધનના આદેશથી, એ જગ્યાએ પહોંચ્યા.
યત્ર પાર્થો મહારાજ ભીમસેનશ્ચ પાણ્ડવઃ । કૌરવ્યસ્ય મહાસેનાં જઘ્નુતુઃ સુમહારથૌ
જ્યાં મહાવીર અર્જુન અને ભીમસેન, પાંડુપુત્રો, કૌરવોની મહાસેના પર આક્રમક રીતે હલાવ કરી રહ્યા હતા.
જયત્સેનસ્તુ સમરે ભીમં ભીમાયુધં યુધિ। વિવ્યાધ નિશિતૈર્બાણૈરષ્ટભિર્ભરતર્ષભ
યુદ્ધમાં જયત્સેનાએ ભયાનક શસ્ત્રો ધરાવનારા ભીમને આઠ તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘા કર્યો.
તં ભીમો દશભિર્વિદ્ધા પુનર્વીવ્યાધ પઞ્ચભિઃ । સારથિં ચાસ્ય ભલ્લેન રથનીડાદપાતયત્
ભીમે, દસ બાણોથી ઘાયલ થયા પછી, તેને પાછા પાંચ બાણોથી ઘા કર્યો અને એક પહોળા બાણથી તેના સારથીને રથમાંથી નીચે પાડી દીધો.
ઉદ્ભ્રાંતૈસ્તુરગૈઃ સોઽથ દ્રવમાણૈઃ સમન્તતઃ । માગધોઽપસૃતો રાજા સર્વસૈન્યસ્ય પશ્યતઃ
પછી તેના ઘોડાંઓ બધે ઉછળી પડતાં, માગધ રાજા આખી સેના સામે ભાગી ગયો.
દ્રોણશ્ચ વિવરં દૃષ્ટ્વા ભીમસેનં શિલીમુખૈઃ । વિવ્યાધ બાણૈર્નિશિતૈઃ પઞ્ચષષ્ટિભિરાયસૈઃ
દ્રોણાચાર્યે અવકાશ જોઈને ભીમસેનને પાંચપંસઠ તીક્ષ્ણ લોખંડના બાણોથી ઘા કર્યા.
તં ભીમઃ સમરશ્લાઘી ગુરું પિતૃસમં રણે। વિવ્યાધ પઞ્ચભિર્ભલ્લૈસ્તથા ષષ્ટ્યા ચ ભારત
ભીમે, યુદ્ધમાં ગર્વ અનુભવી, પિતાસમાન ગુરુ દ્રોણને પાંચ પહોળા બાણોથી અને પછી સાઠ બાણોથી ઘા કર્યા.
અર્જુનસ્તુ સુશર્માણં વિદ્ધ્વા બહુભિરાયસૈઃ। વ્યધમત્તસ્ય તત્સૈન્યં મહાભ્રાણિ યથાઽનિલઃ
અર્જુને સુશર્માને અનેક લોખંડના બાણોથી ઘા કર્યા અને પછી તેના વિશાળ સેના ને પવન જેમ મેઘોને વિખેરી નાખે તેમ વિખેરી નાખી.
તતો ભીષ્મશ્ચ રાજ ચ કૌસલ્યશ્ચ બૃહદ્બલઃ । સમવર્તન્ત સંક્રુદ્ધા ભીમસેનધનઞ્જયૌ
પછી ભીષ્મ, રાજા અને કોશલ દેશના બૃહદ્બલ—all ગુસ્સામાં—ભીમસેન અને ધનંજય સામે લડવા ઊભા રહ્યા.