સ બિભેદ શતઘ્નીં ચ નવભિઃ કઙ્કપત્રિભિઃ । મદ્રરાજપ્રયુક્તં ચ શરં છિત્ત્વા મહારથઃ
ભીમે નવ ગીધના પાંખવાળા બાણોથી ગદાને તોડી નાખી અને મહારથીએ મદ્રરાજે છોડેલો બાણ પણ કાપી નાખ્યો.
શક્તિં ચિચ્છેદ સહસા ભગદત્તેરિતાં રણે। તથેતરાઞ્શરાન્ઘોરાઞ્શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
ભીમે યુદ્ધમાં ભગદત્તે ફેંકેલી શક્તિને તરત જ કાપી નાખી અને બીજા ભયાનક બાણોને પણ પોતાના ચાંદની અણીવાળા બાણોથી તોડી નાખ્યા.
ભીમસેનો રણશ્લાઘી ત્રિધૈકૈકં સમાચ્છિનત્। તાંશ્ચ સર્વાન્મહેષ્વાસાંસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિરતાડયત્
ભીમસેન, જે યુદ્ધમાં પોતાની શક્તિ પર ગર્વ કરતો હતો, તેણે દરેક શત્રુને ત્રણ-ત્રણ વાર કાપી નાખ્યા અને બધા મહાન ધનુર્ધારોને ત્રણ-ત્રણ બાણ મારીને ઘાયલ કર્યા.
તતો ધનઞ્જયસ્તત્ર વર્તમાને મહારણે । આજગામ રથેનાજૌ ભીમં દૃષ્ટ્વા મહારથમ્
પછી ધનંજય, જ્યારે મહાયુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે પોતાના રથમાં આવી પહોંચ્યો, અને મહારથી ભીમને જોઈને યુદ્ધભૂમિમાં આવ્યો.
નિઘ્નન્તં સમરે શત્રૂન્યોધયાનં ચ સાયકૈઃ । તૌ તુ તત્ર મહાત્માનૌ સમેતૌ વીક્ષ્ય પાણ્ડવૌ
યુદ્ધમાં ભીમ શત્રુઓને મારતો અને બાણોથી યોદ્ધાઓને વિખેરી રહ્યો હતો, એ જોઈને એ બંને મહાન આત્માવાળા પાંડવો ત્યાં મળ્યા.
ન શશંસુર્જયં તત્ર તાવકાઃ પુરુષર્ષભાઃ । અથાર્જુનો રણે ભીમં યોધયન્તં મહારથાન્
તમારા પક્ષના શ્રેષ્ઠ પુરુષોએ ત્યાં જીતની ઘોષણા કરી નહોતી; ત્યારે અર્જુને યુદ્ધમાં ભીમને મહારથીઓ સામે લડતો જોયો.
ભીષ્મસ્ય નિધનાકાઙ્ક્ષી પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્। આસસાદ રણે વીરાંસ્તાવકાન્દશ ભારત
ભીષ્મના અંતની ઈચ્છા રાખી, અર્જુને શિખંડીને આગળ રાખીને, યુદ્ધમાં તમારી તરફના વીર યોદ્ધાઓ પાસે પહોંચ્યો, હે ભરત.
યે સ્મ ભીમં રણે રાજન્યોધયન્તો વ્યવસ્થિતાઃ। બીભત્સુસ્તાનથાવિધ્યદ્ભીમસ્ય પ્રિયકામ્યયા
જે રાજાઓ યુદ્ધમાં ભીમ સામે ઊભા રહ્યા હતા, તેમને પછી બીભત્સુએ ભીમને ખુશ કરવા માટે ઘાયલ કર્યા.
તતો દુર્યોધનો રાજા સુશર્માણમચોદયત્ । અર્જુનસ્ય વધાર્થાય ભીમસેનસ્ય ચોભયોઃ
પછી રાજા દુર્યોધને સુશર્માને અર્જુન અને ભીમસેન બંનેને મારવા માટે પ્રેર્યા.
સુશર્મન્ગચ્છ શીઘ્રં ત્વં બલૌઘૈઃ પરિવારિતઃ । જહિ પાણ્ડુસુતાવેતૌ ધનઞ્જયવૃકોદરૌ
સુશર્મન, તું તારા સૈનિકો સાથે ઝડપથી જા અને પાંડુના આ બે પુત્રો, ધનંજય અને વૃકોદરને મારી નાખ.
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય ત્રૈગર્તઃ પ્રસ્થલાધિપઃ । અભિદ્રુત્ય રણે ભીમમર્જુનં ચૈવ ધન્વિનૌ
એના શબ્દો સાંભળીને, ત્રૈગર્ત અને પ્રસ્થલાના રાજાએ યુદ્ધમાં ભીમ અને અર્જુન, બંને કુશળ ધનુર્ધારો સામે ધસી આવ્યો.
રથૈરનેકસાહસ્રૈઃ સમન્તાત્પર્યવારયત્ । તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધમર્જુનસ્ય પરૈઃ સહ
અનેક હજાર રથો સાથે તેણે તેમને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધા; પછી અર્જુન અને વિરોધી પક્ષ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું.
અર્જુનસ્તુ રણે શલ્યં યતમાનં મહારથમ્। છાદયામાસ સમરે શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
યુદ્ધમાં અર્જુને મહારથી શલ્ય, જે ખૂબ પ્રયત્ન કરી રહ્યો હતો, તેને ચમકતા બાણોથી ઢાંકી દીધો.
સુશર્માણં કૃપં ચવ ત્રિભીસ્ત્રિભિરવિધ્યત। પ્રાગ્જ્યોતિષં ચ સમરે સૈન્ધવં ચ જયદ્રથમ્
અર્જુને સુશર્મન અને કૃપને ત્રણ-ત્રણ બાણો મારીને ઘાયલ કર્યા, અને યુદ્ધમાં પ્રાગ્યોતિષના રાજા, સિંધુ અને જયદ્રથને પણ ઘાયલ કર્યા.
ચિત્રસેનં વિકર્ણં ચ કૃતવર્માણમેવ ચ । દુર્મર્ષણં ચ રાજેન્દ્ર હ્યાવન્ત્યૌ ચ મહારથૌ
અર્જુને ચિત્રસેન, વિકર્ણ, કૃપવર્મા, દુર્મર્ષણ અને અવંતિના બે મહારથીઓને પણ ઘાયલ કર્યા, હે રાજા.
એકૈકં ત્રિભિરાનર્ચ્છત્કઙ્કબર્હિણવાજિતૈઃ । શરૈરતિરથો યુદ્ધે પીડયન્વાહિનીં તવ
અર્જુને દરેકને કંક અને બર્હિણા પક્ષીના પાંખવાળા ત્રણ-ત્રણ બાણો મારીને સન્માન આપ્યો અને યુદ્ધમાં તારો સૈન્ય દુઃખી કર્યું.
જયદ્રથો રણે પાર્થં વિદ્ધ્વા ભારત સાયકૈઃ । ભીમં વિવ્યાધ તરસા ચિત્રસેનરથે સ્થિતઃ
જયદ્રથે યુદ્ધમાં પાર્થને બાણોથી ઘાયલ કર્યો, હે ભરત, અને ચિત્રસેનના રથ પર ઊભા રહીને ઝડપથી ભીમને પણ ઘાયલ કર્યો.
શલ્યશ્ચ સમરે જિષ્ણું કૃપશ્ચ રથિનાં વરઃ ।। વિવ્યાધાતે મહારાજ બહુધા મર્મમેદિભિઃ
શલ્યે યુદ્ધમાં જિષ્ણુને ઘાયલ કર્યો અને કૃપ, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, એ રાજા, અનેકવાર જીવલેણ બાણોથી અર્જુનને ઘાયલ કર્યો.
ચિત્રસેનાદયશ્ચૈવ પુત્રાસ્તવ વિશાંપતે । પઞ્ચાભિઃ પઞ્ચભિસ્તૂર્ણં સુંયુગે નિશિતૈઃ શરૈઃ
ચિત્રસેન અને તારા પુત્રોએ, હે રાજાઓના રાજા, યુદ્ધમાં અર્જુન અને ભીમસેનને પાંચ-પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી ઝડપથી ઘાયલ કર્યા.
આજઘ્નુરર્જુનં સઙ્ખ્યે ભીમસેનં ચ મારિષ । તૌ તત્ર રથિનાં શ્રેષ્ઠૌ કૌન્તેયૌ ભરતર્ષભૌ
તેમણે સંઘર્ષમાં અર્જુન અને ભીમસેન પર આક્રમણ કર્યું, હે મહાન, અને ત્યાં કુંતીપુત્રો, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અડીખમ ઊભા રહ્યા.
અપીડયેતાં સમરે ત્રિગર્તાનાં મહદ્બલમ્ । સુશર્માણિ રણે પાર્થં શરૈર્નવભિરાશુગૈઃ
ત્રિગર્તોની વિશાળ સેના સાથે સુશર્મણે યુદ્ધમાં પાર્થ પર ભારે દબાણ કર્યું અને નવ તીખા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
નનાદ બલવન્નાદં ત્રાસયાનો મહદ્બલમ્ । અન્યે ચ રથિનઃ શૂરા ભીમસેનધનઞ્જયૌ
સુશર્મણે જોરદાર ગર્જના કરી અને આખી મોટી સેના ડરી ગઈ; બીજા બહાદુર રથીઓએ પણ ભીમસેન અને ધનંજય પર આક્રમણ કર્યું.
વિવ્યધુર્નિશિતૈર્બાણૈ રુક્મપુઙ્ખૈરજિહ્મગૈઃ । તેષાં ચ રથિનાં મધ્યે કૌન્તેયૌ ભરતર્ષભૌ
તેઓએ સોનાના પાંખવાળા, સીધા અને તીખા બાણોથી પ્રહાર કર્યો; અને એ રથીઓની વચ્ચે કુંતીપુત્રો, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, અડગ ઊભા રહ્યા.
ક્રીડમાનૌ રથોદારૌ ચિત્રરૂપૌ વ્યદૃશ્યતામ્ । આમિષેપ્સૂ ગવાં મધ્યે સિંહાવિવ મદોત્કટૌ
અર્જુન અને ભીમ પોતાના રથ પર ઊભા રહીને, રમતા હોય તેમ, તેજસ્વી રૂપે દેખાતા, ગાયોના વાછરડાં વચ્ચે બે ઉગ્ર સિંહો જેવા લાગતા.
છિત્ત્વા ધનૂંષિ શૂરાણાં શરાંશ્ચ બહુધા રણે । પાતયામાસતુર્વીરૌ શિરાંસિ શતશો નૃણામ્
યુદ્ધમાં બે વીરોએ અનેક શૂરવીરોના ધનુષ્ય અને બાણ તોડી નાખ્યા અને શતાવધિ પુરુષોના માથાં જમીન પર પડાવી દીધાં.
રથાશ્ચ બહવો ભગ્ના હયાશ્ચ શતશો હતાઃ। ગજાશ્ચ સગજારોહાઃ પેતુરુર્વ્યાં મહાહવે
ઘણા રથો તૂટી ગયા, સૈંકડો ઘોડા માર્યા ગયા અને હાથીઓ પોતાના ચાલકો સાથે જમીન પર પડી ગયા.
રથિનઃ સાદિનશ્ચાપિ તત્રતત્ર નિષૂદિતાઃ। દૃશ્યન્તે બહવો રાજન્વેષમાનાઃ સમન્તતઃ
રથીઓ અને ઘોડેસવારો અહીં-ત્યાં માર્યા પડ્યા; રાજા, ઘણા લોકો ચારે બાજુ બચવા માટે દોડતા દેખાતા.
હતૈર્ગજપદાત્યોઘૈર્વાજિભિશ્ચ નિષૂદિતૈઃ। રથૈશ્ચ બહુધા ભગ્નૈઃ સમાસ્તીર્યત મેદિની
મારેલા હાથીઓ, પગદળ, કાપેલા ઘોડા અને અનેક તૂટી ગયેલા રથોથી ધરતી ઢંકાઈ ગઈ.
છત્રૈશ્ચ બહુધા ચ્છિન્નૈર્ધ્વજૈશ્ચ વિનિપાતિતૈઃ । અઙ્કુશૈરપવિદ્ધૈશ્ચ પરિસ્તોમૈશ્ચ ભારત
ઘણા તૂટી ગયેલા છત્રો, પડેલા ધ્વજાઓ, ફેંકી દીધેલા અંકુશો અને ગઠ્ઠાં ગઠ્ઠાં આભૂષણોથી ધરતી ઢંકાઈ ગઈ, હે ભરત.
કેયૂરૈરઙ્ગદૈર્હારૈ રાઙ્કવૈર્મૃદિતૈસ્તથા । ઉષ્ણીષૈર્ઋષ્ટિભિશ્ચૈવ ચામરવ્યજનૈરપિ
કાંડા, કડાં, હાર, ફાટેલા વસ્ત્રો, પાગ, ભાલા અને ચામરાં પણ તૂટી ને ફેલાઈ ગયા.