યમદણ્ડોપમાં ઘોરાં ચિક્ષેપ પરમાહવે। તામાપતન્તીં સહસા તસ્ય બાહુબલેરિતામ્
યમના દંડ જેવી ભયાનક ભાલા તેણે મહાયુદ્ધમાં ફેંકી, જે તેની ભુજાબળે ઝડપથી દોડતી આવી.
સાત્યકિઃ સમરે રાજન્દ્વિધા ચિચ્છેદ સાયકૈઃ । તતઃ પપાત સહસા સહોલ્કેવ હતપ્રભા
રાજા, સાથીકીએ યુદ્ધમાં એ ભાલાને બાણોથી બે ભાગમાં કાપી નાખી, અને એ ભાલા તાત્કાલિક એ રીતે પડી ગઈ જેમ તેજ ગુમાવેલી ઉલ્કા.
શક્તિં વિનિહતાં દૃષ્ટ્વા પુત્રસ્તવ વિશાંપતે । મહતા રથવંશેન વારયામાસ માધવમ્
ભાલા નષ્ટ થઈ ગઈ જોઈને, હે રાજાઓના રાજા, તમારા પુત્રએ મહાન રથપંક્તિથી માધવને રોકી લીધો.
તથા પરિવૃતં દૃષ્ટ્વા વાર્ષ્ણેયાનાં મહારથમ્। દુર્યોધનો ભૃશં ક્રુદ્ધો ભ્રાતૄન્સર્વાનુવાચ હ
વૃષ્ણિઓના મહારથીને આવા રીતે ઘેરાયેલા જોઈ, દુર્યોધન ખૂબ ગુસ્સામાં આવ્યો અને પોતાના બધા ભાઈઓને કહ્યું.
તથા કુરુત કૌરવ્યા યથાઃ વઃ સાત્યકો યુધિ । ન જીવન્પ્રતિનિર્યાતિ મહતોઽસ્માદ્રથવ્રજાત્
એવું કરો, હે કૌરવો, કે સાથીકી આ મહાન રથપંક્તિમાંથી જીવતો બહાર ન જાય.
તસ્મિન્હતે હતં મન્યે પાણ્ડવાનાં મહદ્બલમ્ । તથેતિ ચ વચસ્તસ્ય પરિગૃહ્ય મહારથાઃ
તેના મરતાં જ હું પાંડવોની મહાન શક્તિ નષ્ટ ગણું છું; અને મહારથીઓએ તેનું વચન માનીને કહ્યું, 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે'.
શૈનેયં યોધયામાસર્ભીષ્માયાભ્યુદ્યતં રણે। `અભિમન્યું તદાઽઽયાન્તં ભીષ્મસ્યાભ્યુદ્યતં વધે।' કામ્ભોજરાજો બલવાન્વારયામાસ સંયુગે
જ્યારે અભિમન્યુ ભીષ્મને મારવા માટે યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો, ત્યારે શક્તિશાળી કામ્બોજ દેશના રાજાએ તેને મેદાનમાં સામો પડકાર્યો.
આર્જુનિં નૃપતિર્વિદ્ધ્વા શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ। પુનરેવ ચતુઃષષ્ટ્યા રાજન્વિવ્યાધ તં નૃપ
પછી રાજાએ અર્જુનના પુત્રને તીક્ષ્ણ અને મજબૂત બાણોથી ઘાયલ કર્યો અને પછી ફરીથી ચૌસઠ વધુ બાણો વડે તેને ભેદ્યો.
સુદક્ષિણસ્તુ સમરે પુનર્વિવ્યાધ તં પઞ્ચભિઃ । સારથિં ચાસ્ય નવભિરિચ્છન્ભીષ્મસ્ય જીવિતમ્
સુદક્ષિણે પણ યુદ્ધમાં તેને પાંચ બાણોથી ઘાયલ કર્યો અને ભીષ્મનું જીવન બચાવવાની ઈચ્છાથી તેના સારથીને નવ બાણો મારીને ઘાયલ કર્યો.
તદ્યુદ્ધમાસીત્સુમહત્તયોસ્તત્ર સમાગમે। યદાભ્યધાવદ્ગાઙ્ગેયં શિખણ્ડી શત્રુકર્શનઃ
ત્યાં, જ્યારે એ બે મહાન યોદ્ધાઓ સામસામે આવ્યા, ત્યારે ભયાનક યુદ્ધ થયું, કારણ કે શિખંડી, શત્રુઓને હરાવનાર, ભીષ્મ સામે દોડી આવ્યો.
વિરાટદ્રુપદૌ વૃદ્ધૌ વારયનતૌ મહાચમૂમ્ । ભીષ્મં ચ યુધિ સંરબ્ધાવાદ્રવન્તૌ મહારથૌ
વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદ, બંને મહાન રથીઓ, ભીષ્મ સામે ગુસ્સાથી દોડી આવ્યા અને મોટી સેના રોકી રાખી.
અશ્વત્થામા રણે ક્રુદ્ધઃ સમિયાદ્રથસત્તમઃ। તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તયોસ્તસ્ય ચ ભારત
પછી અશ્વત્થામા, શ્રેષ્ઠ રથીઓમાંનો એક અને ક્રોધિત, યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો; અને બંને વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું.
વિરાટો દશભિર્ભલ્લૈરાજઘાન પરંતપ । યતમાનં મહેષ્વાસં દ્રૌણિમાહવશોભિનમ્
વિરાટએ યુદ્ધમાં પ્રયત્નશીલ અને મહાન ધનુર્ધર દ્રોણપુત્રને દસ પહોળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
દ્રુપદશ્ચ ત્રિભિર્બાણૈર્વિવ્યાધ નિશિતૈસ્તદા। ગુરુપુત્રં સમાસાદ્ય પ્રહરન્તૌ મહાબલૌ
દ્રુપદે પણ ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણોથી પોતાના ગુરુના પુત્રને ઘાયલ કર્યો, બંને મહાબલી યુદ્ધમાં સામસામે હતા.
અશ્વત્થામા તતસ્તૌ તુ વિવ્યાધ બહુભિઃ શરૈઃ। વિરાટદ્રુપદૌ વીરૌ ભીષ્મં પ્રતિ સમુદ્યતૌ
પછી અશ્વત્થામાએ ભીષ્મ સામે આગળ વધતા બહાદુર વિરાટ અને દ્રુપદને અનેક બાણોથી ઘાયલ કર્યા.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ વૃદ્ધયોશ્ચરિતં મહત્। યદ્દ્રૌણિસાયકાન્ઘોરાન્પ્રત્યવારયતાં યુધિ
ત્યાં આપણે એ બે વૃદ્ધોનું અદ્ભુત પરાક્રમ જોયું, જેમણે યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રના ભયાનક બાણો અટકાવ્યા.
સહદેવં તથાઽઽયાન્તં કૃપઃ શારદ્વતોઽભ્યયાત્। યથા નાગો વને નાગં મત્તો મત્તમુપાદ્રવત્
જ્યારે સહદેવ આગળ આવ્યો, ત્યારે શારદ્વતપુત્ર કૃપાએ તેને આવરી લીધો, જેમ કે જંગલમાં એક ઉગ્ર હાથી બીજા હાથી પર તૂટી પડે.
કૃપશ્ચ સમરે શૂરો માદ્રીપુત્રં મહારથમ્ । આજઘાન શરૈસ્તૂર્ણં સપ્તત્યા રુક્મભૂષણૈઃ
યુદ્ધમાં શૂરવીર કૃપાએ માદ્રીપુત્ર મહારથીને સાતાસી સોનાથી શોભતા બાણોથી ઝડપથી ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય માદ્રીસુતશ્ચાપં દ્વિધા ચિચ્છેદ સાયકૈઃ । અથૈનં છિન્નધન્વાનં વિવ્યાધ નવભિઃ શરૈઃ
પછી માદ્રીપુત્રે કૃપાનું ધનુષ્ય બાણોથી બે ભાગમાં કાપી નાખ્યું અને શસ્ત્રવિહિન કૃપાને નવ વધુ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય સમરે ભારસાધનમ્ । માદ્રીપુત્રં સુસંહૃષ્ટો દશભિર્નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી કૃપાએ યુદ્ધમાં બીજું મજબૂત ધનુષ્ય લઈ આનંદથી માદ્રીપુત્રને દસ તીક્ષ્ણ બાણોથી છાતીમાં ઘાયલ કર્યો.
આજઘાનોરસિ ક્રુદ્ધ ઇચ્છન્ભીષ્મસ્ય જીવિતમ્ । તથૈવ પાણ્ડવો રાજઞ્છારદ્વતમમર્ષણમ્
ક્રોધિત થઈ, કૃપાએ ભીષ્મના કલ્યાણની ઈચ્છાથી માદ્રીપુત્રને છાતીમાં ઘાયલ કર્યો; અને એ જ રીતે, પાંડવે પણ અડગ શારદ્વતને ઘાયલ કર્યો.
આજઘાનોરસિ ક્રુદ્ધો ભીષ્મસ્ય વધકાઙ્ક્ષયા । તયોર્યુદ્ધં સમભવદ્ધોરરૂપં ભયાવહમ્
પાંડવે ક્રોધથી, ભીષ્મના મૃત્યુની ઈચ્છાથી, શારદ્વતપુત્રને છાતીમાં ઘાયલ કર્યો; બંને વચ્ચેનું યુદ્ધ ભયાનક અને ભયજનક બની ગયું.
નકુલં તુ રણે ક્રુદ્ધો વિકર્ણઃ શત્રુતાપનઃ । વિવ્યાધ સાયકૈઃ ષષ્ટ્યા રક્ષન્ભીષ્મં મહાબલમ્
યુદ્ધમાં ક્રોધિત અને શત્રુઓને તડપાવનાર વિકર્ણએ ભીષ્મનું રક્ષણ કરતાં નકુલને સાઠ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
નકુલોઽપિ ભૃશં વિદ્ધસ્તવ પુત્રેણ ધીમતા। વિકર્ણં સપ્તસપ્તત્યા નિર્બિભેદ શિલીમુખૈઃ
પણ, તારા બુદ્ધિશાળી પુત્રના ઘાયલ કર્યા છતાં, નકુલએ વિકર્ણને સત્તર સત્તર લોખંડના તીક્ષ્ણ બાણોથી ભેદી નાખ્યો.
તત્ર તૌ નરશાર્દૂલૌ ભીષ્મહેતોઃ પરંતપૌ । અન્યોન્યં જઘ્નુતુર્વીરૌ ગોષ્ઠે ગોવૃષભાવિવ
ત્યાં એ બંને પુરુષશ્રેષ્ઠો, દુશ્મનોને હરાવનારા, ભીષ્મના કારણે, એક બીજાને ગાયોના વાછરડાં જેમ ગૌશાળામાં અથડાયા.
ઘટોત્કચં રણે યાન્તં નિઘ્નન્તં તવ વાહિનીમ્ । દુર્મુખઃ સમરે પ્રાયાદ્ભીષ્યહેતોઃ પરાક્રમી
ઘટોત્કચ જ્યારે યુદ્ધમાં તારી સેના પર આક્રમણ કરવા આગળ વધ્યો, ત્યારે પરાક્રમી દુર્મુખ ભીષ્મના માટે યુદ્ધમાં દોડી આવ્યો.
હૈડિમ્બસ્તુ રણે રાજન્દુર્મુખં શત્રુતાપનમ્ । આજઘાનોરસિ ક્રુદ્ધઃ શરેણાનતપર્વણા
રાજા, હિડિંબપુત્રએ યુદ્ધમાં દુશ્મનોને દુઃખ આપનારા દુર્મુખને ક્રોધથી, તીક્ષ્ણ અને સરસ રીતે તૈયાર કરેલા બાણથી છાતીમાં ઘાયલ કર્યો.
ભીમસેનસુતં ચાપિ દુર્મુખઃ સુમુખૈઃ શરૈઃ। ષષ્ટ્યા વીરો નદન્હૃષ્ટો વિવ્યાધ રણમૂર્ધનિ
દુર્મુખે આનંદથી ગર્જના કરી, ભીમસેનના પુત્રને યુદ્ધભૂમિ પર સાઠ સુંદર બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં તથાઽઽયાન્તં ભીષ્મસ્ય વધકાઙ્ક્ષિણમ્ । હાર્દિક્યો વારયામાસ રથશ્રેષ્ઠં મહારથઃ
ભીષ્મના વધની ઇચ્છા રાખી ધૃષ્ટદ્યુમ્ન આગળ વધતો હતો, ત્યારે મહારથી હાર્દિક્યએ એ રથશ્રેષ્ઠને રોકી દીધો.
હાર્દિક્યઃ પાર્ષતં ચાપિ વિદ્ધ્વા પઞ્ચભિરાયસૈઃ । પુનઃ પઞ્ચાશતા તૂર્ણં તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્
હાર્દિક્યએ પાર્ષતપુત્રને પાંચ લોખંડના બાણોથી ઘાયલ કર્યો અને પછી ઝડપથી પચાસ વધુ બાણો ચલાવી, 'થેમ, થેમ' એમ બોલ્યો.